İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/294 E. 2024/329 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/294 Esas KARAR NO : 2024/329 DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 27/07/2020 KARAR TARİHİ : 06/05/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının dava süresinde mal kaçırma ihtimaline binaen, ileride telafisi mümkün olmayan zararların doğmasını engellemek ve müvekkili şirketin alacağının yargılama sonucu ödenmesinin güvence altına alınması adına davalının mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, müvekkili şirket tarafından dava dışı ...Şirketine Ait ... adresinde bulunan iş yeri ... numaralı iş yeri ekstra sigorta poliçesi ile sigortalandığını, dava dışı sigortalı tarafından... tarihli ve ... numaralı fatura ile davalı firmadan ... adlı makine satın alındığını, davalı tarafça sigortalıya satılan zaçyağı makinesi sebebiyle 12/07/2018 tarihinde vuku bulan yangın hadisesi sonucunda sigortalı iş yerinde ve komşu iş yerlerinde zarar meydana geldiğini, yangın hadisesine ilişkin olarak ... tanzim edilen itfaiye yangın raporu uyarınca yangın çıkış sebebi zaç yağı kabinini iletken kablolarının bağlantı yerlerinde elektrik enerjisinin ısı enerjisine dönüşmesiyle kablo izolelerinin tutuşması olarak belirtildiğini, yangın hadisesinin akabinde müvekkili şirketçe ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi' nin.. değişik iş sayılı dosyası nezdinde tespit davası ikame edildiğini, tespit dosyası nezdinde Genel Ve Sınai Yangın Uzmanı Kimya Mühendisi İle Makine Mühendisi Bilirkişilerce 17/10/2018 tarihli bilirkişi raporunun tanzim edildiğini, sigortalı firmanın ve komşu iş yerlerinin uğradığı zarara binaen müvekkillerince gerekli 74.688,00.-TL ödeme sigortalıya yapıldığını alınan bilirkişi raporu da yapılan sigorta tazminatı ödemesinin gerekçesini teşkil ettiğini, ödemenin rücuen tazmini için davalıya karşı müvekkili şirket tarafından ... 32. İcra Müdürlüğü' nün... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine borçlunun haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, haksız ve kötü niyetli olarak yapılan alacağa karşı yapılan itiraz sonucu %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, icra takibine yapılan haksız itirazın iptaline, borca yetecek tutarda davalı borçlunun taşınır mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz konulmasına, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dava dışı .... istek ve talebi üzerine zay yağı kabini satıp montaj yaptığını, tesliminden 20 gün sonra söz konusu iş yerinde yangın çıktığını, bizzat iş yerine gidip tespit ve inceleme de bulunduğunu, müvekkilinin hem montajını yapmış olduğu makinenin hem de mesleğinin bilgeliği ile yangının davacının iddia ettiği gibi montajını yaptığı zaç yağı makinesinden kayaklanmasının mümkün olmayacağını, üstlerine düşen dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri ve müvekkili tarafından kendilerine söylenen uyarıları dikkate almamaları sonucu yangının meydana geldiğini, müvekkili faturayı 1 Temmuz 2018 tarihinde kesmiş olmasına rağmen makineyi bu tarihten önce kurulu ve çalışır durumda teslim ettiğini, yangın 12 Temmuz 2018 tarihinde çıktığını, bu durumda müvekkili makineyi tesliminden sonra 20 günlük bir süreç geçmiş ve bu süreç içerisinde davacı şirket sigortalısı ... tarafından kullanılmış ve bir sorun yaşanmadığını, davacının iddia ettiği gibi montajdan kaynaklı makinenin fişini pano üzerindeki prize değilde makine üzerindeki başka bir prize takmış olması halinde 20 gün sonra değil saatler içerisinde yangın hadisesinin meydana geldiğini, makinen kurulumundan 20 gün sonra çıkan yangının kurulum hatasından kaynaklanmadığını, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, bu durumda kusurun dava dışı ... kullanımından kaynaklandığını, bilirkişi raporunda ki fotoğraflardan da görüleceği üzere yangının çıkmasında iki ihtimal bulunduğunu, bu durumunda bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, davacının davasının reddi ile itirazın iptali talebinin ve icra inkar tazminatı talebinin reddini, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20 sinden aşagı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Mahkememizden verilen 06/02/2023 tarih ve 2020/334 esas 2023/87 sayılı kararı; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi' nin 05/04/2023 tarih ve 2023/1211 esas 2023/1110 karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA yeniden yargılama yapılmıştır. 30/01/2024 tarihinde Makine Yüksek Mühendisi, İnşaat Yüksek Mühendisi, Sigorta Uzmanı, Elektrik Mühendisi, Yangın Uzmanı tarafından ek rapor aldırılmış ve dosyamız arasına alınmıştır. GEREKÇE: Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir. İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir. İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır. Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir. Somut olayda dava konusu takip dosasının incelenmesinde; takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Takip talebindeki alacak, davacı sigorta şirketinin ödediği sigorta tazminatının kusurlu olan davalıya rücu talebine ilişkindir. Talebin hukuki sebebi TTK md. 1472 uyarınca halefiyet ilkesidir. TTK md. 1472 uyarınca, sigortacı tarafından sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur. Başka bir anlatımla sigortacı; sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Dava dışı sigortalı şirketin iş yerinde 12/07/2018 tarihinde yangın olayı meydana gelmiştir. Davacı sigorta şirketi iş yeri sigorta poliçesi kapsamında yangın sebebiyle zarar gören sigortalıya ve üçüncü kişilere ödemeler yapmıştır. Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen 13 adet ödeme belgesine göre, toplam ödeme miktarı 75.583,09 TL’dir. ... İtfaiye raporuna göre yangının çıkış sebebi, iş yerinde prize takılı halde bulunan zaç yağı makinesidir. Davacı sigorta şirketinin rücu talep ettiği davalı ise, yangına sebep olan zaç yağı makinesini dava dışı sigortalı şirkete satıp kurulumunu yapan kişidir. Dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki sözleşmenin incelenmesinde zaç yağı makinesinin satışı ile kurulum ve makinenin kullanımına ilişkin eğitim verme hizmetleri de verildiği anlaşıldığından, taraflar arasındaki sözleşme eser sözleşmesi niteliğindedir. Eser sözleşmesinde davalı yüklenicinin borçlarından biri de özen yükümlülüğüdür. Dosya kapsamında bulunan delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporu ile mahkememizce alınan 30/01/2024 bilirkişi raporunda yapılan teknik değerlendirmede; kumanda panosunun devre dışı bırakılması ile rezistans bağlantı elemanlarının yapımında gerekli özenin gösterilmediği ve kusurlu davranıldığı tespit edilmiştir. Yine her iki raporda da zaç yağı makinesinin prizde unutulması sebebiyle aşırı ısınmaya sebep olduğu belirtilmiştir. Makinenin prizde takılı vaziyette bırakılmasında, makinenin kullanımında dava dışı sigortalının gerekli özen ve dikkati göstermediği, gereken tedbirleri almadığı kanaatine varılmıştır. Denetime elverişli ve usul ve yasaya uygun hazırlanan 30/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda tarafların kusur oranı %50-50 olarak tayin edilmiş, mahkememizce de belirlenen kusur oranları somut olaya uygun bulunmuştur. Yukarıda belirtildiği üzere davacının dosyaya ibraz ettiği ödeme belgelerine göre toplam ödeme miktarı 75.583,09 TL’dir. Bilirkişi ve eksper raporunda tespit edilen zarar miktarı ise, 78.098,46 TL’dir. Buna rağmen davacı, dava konusu takipte 74.688,00 TL talep etmiştir. Mahkememizce de taleple bağlı kalınarak davacının takipte talep ettiği miktar dikkate alınmıştır. Davacının, sigortalı şirketin %50 kusurunun tenzili ile davalıya 37.344,00 TL rücu edebileceği hesaplanmıştır. Davacı sigorta şirketi işlemiş faiz talebinde bulunmuştur. Kural olarak sigorta şirketi yaptığı ödeme sebebiyle ödeme tarihinden itibaren faiz talep etme hakkına sahiptir. Somut olayda 13 adet ödeme belgesi bulunmaktadır. İşlemiş faiz hesabının, her bir ödemenin yapıldığı tarih ve miktara göre ayrı ayrı yapılması gerekir. Ancak ödeme emrinde işlemiş faiz talebi ayrı ayrı belirtilmemiş ve hangi tarihten itibaren başlatıldığı da açıklanmamıştır. Yargılama sırasında da davacının bu hususta bir açıklaması olmamıştır. Benzer şekilde davalıya yapılan ihtara ilişkin evrak ibraz edilmiş, ancak tebliğ evrakları sunulmamıştır. Dolayısıyla davacının işlemiş faiz hesabını hangi tarih esas alarak yaptığı anlaşılamamıştır. Hem miktar olarak dosyaya sunulan belgeler ile takipte talep edilen miktarın farklı olması hem faizin her bir ödeme için ayrı ayrı talep edilmemesi hem de faizin hangi tarih esas alınarak talep edildiği açıklanmadığından usulüne uygun olmayan işlemiş faiz talebi mahkememizce yerinde görülmemiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle; davacının TTK md. 1472 uyarınca halefiyet ilkesine göre işbu davayı açma hakkının bulunduğu, meydana gelen yangın olayında dava dışı sigortalı ile davalının %50-50 kusurunun bulunduğu ve davacının davalıya 37.344,00 TL rücu edebileceği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Rücu edilebilecek miktarın yargılama sonunda belirlenmesi ile alacağın likit olmaması sebebiyle davacının icra inkâr tazminatı talebi reddedilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, -... 32. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın 37.344,00 TL’lik kısmının iptaline; takibin 37.344,00 TL asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-İcra inkâr tazminatı talebinin reddine, 3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.550,97-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 954,54-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.596,43-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 954,54 -TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.008,94 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 16.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.400,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 17.900,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 8.457,82-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan; 407,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 214,69 -TL lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davalı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1,320,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 623,70-TL lik kısmının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 696,30 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 10-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının talep halinde iadesine, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2024 Katip ¸ Hakim ¸