İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/577 E. 2024/553 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/577 Esas KARAR NO : 2024/553 DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/07/2022 KARAR TARİHİ : 18/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça, ... kasko poliçe numaralı müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın 08.01.2022 tarihinde... sevk ve idaresinde; Kemerburgaz istikametine seyir halindeyken Pirinççi yolu üzerinde virajlı yolda ıslanan zemin üzerinde frene bastığını ancak aracın kayarak yoldan çıktığını ve ön kısımları ile istinat duvarlarına çarparak tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, olay yerine polis çağırılıp ve tutanak tutulduğunu, Alkol Tespit Tutanağına göre de sürücüde alkol tespit edilmediğini, kaza sonrası müvekkilinin kazayı derhal sigorta şirketine ihbar ettiğini, müvekkilinin aracı yarı romörk çekici olduğunu, kaza sonrası müvekkilinin aracının ağır hasarlı kabul edilerek onarımının ekonomik bulunmadığını davalı yanca tazminat ödemesinin 29.04.2022 tarihinde yapıldığını, müvekkilinin aracının ticari bir araç olduğnu, nakliye işinde kullanıldığını, günlük yaklaşık 1.297 TL kazanç sağlamakta olan aracın uzun bir süre boyunca bu kazançtan mahrum kaldığını belirterek davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla HMK madde 107'ye göre 100 TL kazanç kaybı ve 100 TL müspet zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, dava konusu uyuşmazlık konusu aracın müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen poliçesi kapsamında müvekkili şirketin hasar bedelini davacı tarafa ödediğini, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını beyanla; husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, zamanaşımı defi ve hasar tazminatı yönünden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle haksız davanın reddine, davacının itirazının iptali davasının reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verildiği görülmüştür. Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde poliçe ve hasar dosyasının bir örneğinin dosyaya sunulduğu görülmüştür. ... plakalı araç sorgulamasında araç kaydının bulunamadığı görülmüştür. Türkiye Nakliyeciler Derneğine yazılan müzekkere cevabının, ...Federasyonuna yazılan müzekkere cevabının dosya arasında olduğu görülmüştür. Mahkememizin 14/12/2022 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosyanın 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile davacının kazanç kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramışsa miktarı ile davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, müspet zarar koşullarının oluşup oluşmadığı, varsa miktarı hususlarında rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinin 12/04/2023 tarihli ön raporunda; "1-Ticari araçların kazanç kaybı belirlenirken, araç sahibinin aracını çalıştırmaması nedeniyle zorunlu giderleri olan yakıt ve amortisman vs. masrafları yapmadığı dikkate alınarak bu miktarın mahsubu ile net kazanç kaybının tespit edilmesi gerektiği, aksi takdirde ticari kazanç kaybına uğrayan kişi için sebepsiz zenginleşme hükümleri devreye gireceği, davacının talebi doğrultusunda kazanç kaybı hesaplanabilmesi için, kazanç kaybına esas sürenin tespiti ile davacının Nakliye gelirleri ile zorunlu giderlerinin ticari defterlerinden veya Gelir vergisi beyannamelerinin ibrazı gerektiği , 2-Davacı tarafça yeni alındığı beyan edilen araca ilişkin araç satım sözleşmesinin ibraz edilmesi , 3-Heyetimize, davaya konu edilen kasko sigortalı aracın aynı özellik ve aynı modeldeki emsal değerinin 26.02.2022 tarihi ile davacı tarafça yeni alındığı belirtilen aracın satın alınma tarihi itibari ile tespiti yönünden heyetimize bilirkişi eklenmesi gerektiği" yönünde ön rapor sunulduğu görülmüştür. Mahkememizin 29/05/2023 tarihli ara kararı ile bilirkişi heyetine Makine Mühendisi bilirkişisi eklenerek 14/12/2022 tarihli celsenin 6 nolu ara kararı uyarınca müşterek imzalı rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verildiği, bilirkişi heyeti 21/11/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak; "Aracın hasar bedelinin ödenmesi gereken 23.02.2022 tarihindeki piyasa rayiç değerinin, kasko değer liseleri de dikkate alınarak, günün rayiç bedelleri, araç fiyatlarının bu süre içinde sürekli artış gösterdiği dikkate alındığında, davalı tarafından ödendiği gibi 833.000.-TL olduğu, Ödemenin 29.04.2022 tarihinde yapılmış olması nedeni, belirtilen bu tarihte yine araç değerlerinde aşırı yükselme olması, olay tarihlerindeki döviz fiyatlarındaki artış dikkate alınarak (23.02.2002 tarihinde 1 USD - 13,79 TL, 29.04.2023 tarihinde 1 USD- 14,83) olduğundan döviz bazında artış oranı 967,5 olduğundan ödeme tarihinde aracın piyasa değerinin: 833.000 x 1.075 - 895.475.-TL olup bu durumda davacı tarafından eksik ödenmiş olan tutarın; 895.475 — 833.000 - 62.475-TL olduğu, Davacının 62.475,00 TL eksik ödenen bedeli 29.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek Avans Faizi ile birlikte talep edebileceği, Sayın Mahkemece davacının beyan ettiği faturalar üzerinden hesaplanan günlük 1.309,09 TL hasılat üzerinden kazanç kaybının hesaplanasına hükmedildiği takdirde davacının davalıdan 20 günlük kazanç kaybı olarak 20 gün x 1.309,09 = 26.181,80 TL tutar hesaplandığı, Davacının gelir kaybı talebinde bulunamayacağı" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür. GEREKÇE: Dava; trafik kazası neticesinde kasko poliçesi kapsamında yapılan ödemenin geç yapılması nedeniyle oluşan kazanç kaybı ile müspet zarar tazminatı istemlerine ilişkindir. Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; davacı vekilinin 02/07/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile müspet zarar bedeline ilişkin talebini 62.475,00 TL'ye arttırdığı, kazanç kaybı bedeli talebini 26.181,80 TL'ye arttırdığı, tamamlama harcının yatırıldığı, dilekçenin bir örneğinin karşı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür. Davacı vekili, kasko sigortalı araca ilişkin olarak ihbardan 81 gün sonra davalı tarafından ödeme yapıldığını, 45 günlük yasal süre içinde ödeme yapılmadığından oluşan gelir kaybının ve geç ödemeye dayalı rayiç değer kaybının tahsilini talep etmiştir. Kasko sigortalı aracın tam veya kısmi bir hasara uğraması halinde, hasarın tespiti ve geçen sürede araç sahibinin bazı kullanım ve gelir kayıpları oluşabilmektedir. Olası bir gelirin kaybedilmesi sigorta ettiren açısından bir zarardır.Bu husus özellikle kasko sigortalı araçlarını bir ticari faaliyette kullanan kimseler için önem arz eder. Kasko sigortalı aracın ticari olması halinde, araçta meydana gelecek hasar, aracın işletilememesini ve bunun akabinde gelirin kaybına yol açar. Kasko sigortalı aracın tam hasar görmesi yani pert olması halinde, sigortacının sigorta tazminatını ödemesine kadar geçen sürede oluşan gelir kayıpları Kasko Sigortası Genel Şartları ile ek teminatlar arasında yerini almıştır. Genel Şartlar madde 4.8: "Aracın sigorta kapsamına giren tam veya kısmi bir zarara uğraması nedeni ile tam hasar halinde tazminatın ödenmesine, kısmi hasar halinde hasarın giderilmesine kadar olan sürede poliçede bu korumaya ilişkin belirtilen limitle sınırlı olmak üzere kullanım ve gelir kaybından doğan zararlar " ek sözleşme ile teminat altına alınabilir. Davaya konu araca ilişkin düzenlenen...sayılı kasko sigorta poliçesi incelendiğinde, gelir kaybı yönünden ek bir teminatın olmadığı görülmektedir. Bu durumda sigorta şirketinin bir borcu niteliğindeki kasko sigorta tazminatının sigorta ettirene ödenebilmesi için öncelikle muaccel hale hangi tarihte geldiğinin ve geç ödeme olup olmadığının tespiti zorunluluk arzedecektir. Sigorta tazminatı muaccel olmadıkça sigorta ettirene ödenmesi gerekmez. Kasko tazminatının ödenme zamanı açısından hangi anda muaccel olduğunun dosya kapsamında belirlenmesi gerekmektedir. ...plakalı araç 08.01.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasar görmüş ve sigorta şirketine 12.01.2022 tarihinde sigortalı tarafından ihbarda bulunulduğu, ... plakalı vasıtanın pert olduğu ve sigorta şirketi tarafından pert işlemleri başlatılarak aracın hasarlı hali ile satışı yönünden ihale sureti ile teklif alınarak satışının gerçekleştirildiği, 28.02.2022 tarihli kasko teklif formunda araca ilişkin en yüksek teklifin ...Oto Ltd. Şti. tarafından verildiği, eksper tarafından da kesin ekspertiz raporunun 20.04.2022 tarihinde düzenlendiği anlaşılmıştır. Ayrıca ... plakalı araca ilişkin trafikten çekme belgesi 18.04.2022 tarihinde alınmıştır.Dosyada mübrez ruhsatta aracın 18.04.2022 tarihinde trafikten çekildiği yazılıdır. Kasko Sigortası Genel Şartları B.3/3.3.2 maddesi TAZMİNATIN HESABI VE ÖDENMESİ başlıklı maddesinde; "Onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda araç tam hasara uğramış sayılır.Bu durumda aracın ilgili mevzuat doğrultasında hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Onarim masrafları sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın ağır hasarlı aracın onarımının eksper raporu ile tespit edilmesi durumunda aracın ilgili mevzut doğrultusunda trafikten çekildiğine dair trafikten çekilmiştir kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez." şartı düzenlenmiştir. TTK 1427/2 ve ek olarak kasko sigortası genel şartları maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kasko sigorta tazminatının muacceliyeti ve sigorta ettirene ödenmesi bakımından uygulanacak usul belirlenmiştir. Buna göre sigorta tazminatı teminat altına alınan rizikonun gerçekleşmesi ve TTK 1447 uyarınca riziko ile ilgili bilgi ve belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra, sigortacınında rizikonun tayini,teminatta olup olmadığı ve zararın tespitine ilişkin araştırmaların bitirmesi ile beraber muaccel hale gelmektedir. MADDE 1427- (1) Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir. (2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. ... sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. TTK 1427/2 son cümlesinde düzenlendiği üzere, şayet sigortacının yapacağı araştırmalar ve incelemeler kendisine yükletilemeyen bir sebepten dolayı bitirilemiyorsa süre işlemez. Sigorta ettiren kasko sigorta sözleşmesinde belirtilen belgeleri sigortacıya teslim etmemişse ve bu belgelere sigortacı tarafından ihtiyaç duyuluyor ise sigortacı sigorta ettirenden bu belgeleri talep edecek ve o sırada süre işlemeyecektir. Kasko Sigortası Genel şartları 3.3.4. Tazminatın Ödenmesi başlıklı maddesi: 3.3.4.1.Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır, şartına haizdir. Uyuşmazlık konusu somut olay incelendiğinde, trafik çekme belgesinin 18.04.2022 tarihinde alındığı, çekme belgesi ibraz edilmeden davalı sigorta şirketinin tazminat ödeme sorumluluğunun bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından, çekme belgesi tarihinden itibaren 10. günün sonunda poliçe genel şartları uyarınca 29.04.2022 tarihinde tazminatın ödenmiş olduğu, aracın pert işlemleri için hasarlı hali ile satışı yönünden teklif yolu ile satışa çıkarıldığı, bu sürecin pert işlemi yönünden zorunlu bir süreç olduğu, bu nedenle sigortacıya yüklenemeyen kusurdan dolayı incelemenin geciktiği, davacı tarafın gelir kaybı talebinin teminat dışında kaldığı, yine davacı sigortalının ibranameyi fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak imzaladığı sabit olup; bilimsel denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 62.475,00 TL müspet zarar bedelinin 29/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kazanç kaybı isteminin ise reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davalının 6. celseden sonra, talep artırımına itiraz dilekçesinde sunulan kesin hüküm itirazı yerinde görülmemiş olup; Uyuşmazlık Hakem Heyeti dosyası, meydana gelen maddi hasardan dolayı yapılan ödemenin yeterli olmadığı, ödemenin kaza tarihindeki rayiç değerin altında kaldığından bahisle tazminat talebine ilişkindir. Mahkememizdeki işbu dava ise tazminat bedelinin geç ödenmesi sebebiyle davacının uğradığı iddia edilen müspet zararın tazmini ve kazanç kaybı istemine ilişkindir. (Müspet zarar; borçlu, edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır.) HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak... Dava Şartı Dosya No:.. sayılı dosyasından arabulucuya 800,00-TL tarife bedeli üzerinden ödeme yapıldığı tespit edilmiş, tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek; taraflar aleyhine ret ve kabul oranına göre arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, 1- 62.475,00 TL müspet zarar bedelinin 29/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Kazanç kaybı isteminin reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 4.267,66-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 ve 1.515,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.595,7‬0 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 2.671,96‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 7.899,9‬0-TL yargılama giderinin ret ve kabul nispetine göre 5.566,93 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 11,50-TL yargılama giderinin 3,40-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 9-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 800,00-TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul nispetine göre 563,74 TL'sinin davalıdan; 236,26 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı (e-duruşma), davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/09/2024 Katip ¸e-imza Hakim ¸e-imza YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI 80,70 TL BAŞVURMA HARCI 80,70 TL PEŞİN HARÇ 80,70 TL PEŞİN HARÇ 1.515,00 TL TAMAMLAMA HARCI 11,50 TL VEKALET HARCI + 2.671,96‬ TL EKSİK HARÇ 212,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 4.267,66‬ TL KARAR VE İLAM HARCI 1.515,00 TL TAMAMLAMA HARCI + 6.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 7.899,9‬0 ‬TL TOPLAM