İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/642 E. 2025/12 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/642 Esas KARAR NO : 2025/12 DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/12/2020 KARAR TARİHİ : 07/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 11.02.2019 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme gereğince işin bitiminde müvekkiline iade edilmesi gereken 59.143,70 TL tutarındaki teminat bedelinin müvekkili şirkete iade edilmediğini, davalı firmaya 30.06.2020 tarihinde ihtarname çekilerek bu bedelin istendiği, davalı firmanın ihtarnameyi 03.07.2020 tarihinde tebliğ almasına rağmen herhangi bir ödeme yapmadığını v.s. Bahisle; davalı firmaya teminat olarak verilen ve işin bitiminde iade edilmesi gerektiği halde edilmeyen 59.143,70 TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafı yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taşeronun yaptığı işte eksik ve hatalı imalatlar olduğunu, bina girişindeki kolonlar ve merdiven kenarlarındaki hatalı imalatlara ilişkin tutanak tutulduğunu, davacının tutanakta belirtilen eksik ve ayıplı işleri gidermediğini, müvekkilinin sözleşmede kendisine tanınan hakkı kullanarak ayıplı işleri başkasına düzelttirdiğini, bu düzeltme işinde alçıpan kaplamalar yaptırdığını, bedelini davacının teminat bedelinden mahsup ettiğini, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir. Mahkememizce tanık dinlenilmesine karar verildiği, tanık ... Dayı; "Tanıklık ücret talebim yoktur. Dava konusu inşatta kalfa olarak çalışıyordum, 3 okuldan 2 sini yaptık 3. İnşaata gelince zarar yapınca yapmadık, sonra anlaşmaya varmak için bir araya geldik %5 hak ediş kesintisi yaptılar 3 . Okul bittikten sonra kesintilerine iade edileceği söylendi, tamamladığımız 2 inşaatın kolonlarında şahkül sorunu olduğu için kaba sıva gerektiren yerlerin miktarı hesaplanarak bunlar bizim alacağımızdan kesildi, gene inşaat temizliği için masraf kesintisi yapıldı, ben götürü usulü olarak gayrat inşaatın işlerini yapıyordum benden de kesinti yapıldı,Csb paraları kesildi, mobil vinç masrafları kesildi, daha sonra 3. Okulu hakedişi yapıldıktan sonra iade edilmesi gereken kesintilere inşaata ödenmedi ödenmemesinin sebebi daha önceden tarafımızdan kesilen masrafların 3. Bir firmaya yaptırıldığının söyleyerek tekrardan kesinti yaptılar." Tanık Aşkın Torun; "Tanıklık ücret talebim yoktur. Ben davacı şirkette 2017 yılından beri topograf olarak çalışıyorum, 2 okulu ... şirketi ile beraber yaptık eksiksiz olarak kaba inşaat tamamladıktan sonra tutanak ile teslim edildi, hakedişler tamamlandıktan sonra %5 kesintimiz iade edilecekti, inşaat yapımında perde betonların dökümünden sonra kalıplar söküldükten sonra dışarıda kalan demir çubukların ispiralle kesimi için gereken işçilik masrafları en son hak edişimizde düşmüştür, ancak daha sonra tüm hakedişleri tamamlandıktan sonra eksiklikler olduğunu beyan ettiklerini beyan ediyorum %5 kesinti yapılmıştır, " şeklinde beyanda bulundukları görülmüştür. ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2021/... Talimat sayılı dosyasının 16/11/2021 tarihli celsesinde dinlenen tanık ... ; "Ben davalı ... şirketinde formen olarak çalıştım, taraflar arasında ki okul inşaatında çalıştım, ... bu işte ...'un alt taşeronu olarak çalışıyordu, benim bildiğim bir kesinti yapması gerekiyordu, çünkü ... işi eksik yapmıştı, neyi eksik yaptığını tam bilmiyorum ama eksik iş olduğuna dair bilgim var, okulun en üst katında ...ın malzemeleri vardı, bu malzemeleri de okuldan çıkartıyordu, ... bu malzemeleri indirmeyince davalı ... şirketi vinç kiralayarak bu malzemeleri kendisi indirmek zorunda kaldı, o da davalı şirket için bir maliyet oldu, benim bildiğim davalı firma davacıya ödemeleri yapmıştır, sadece davacı firma tarafından yapılmayan eksik işe ilişkin ödeme yapmadı, bir de teminatı vardı, o teminattan ne kadar kesinti yapıldığına dair bilgim yoktur, davacı eksik olan işe ilişkin işi tam anlamadığından davalı taraf sadece o eksik işe ilişkin tutarı ödemedi, diğer bütün alacakları ödedi, teminata ve sözleşmeye ilişkin çok bilgim yoktur, ben bu işte çalıştım, bildiğim budur, başka bir bilgim yoktur, o işte çalışan herkes parasını almıştır, çünkü muhasebeciyi ben takip ettim, kimsenin alacağı kalmadı, ancak aralarında ne teminat kaldı o konuda bir bilgim yoktur, " şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2022/... talimat sayılı dosyası ile 31/03/2022 tarihinde dava konusu okullarda keşif yapıldığı görülmüştür. Bilirkişilerin 13/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç ve özet olarak, "1-Davacı tanıkları okulların galeri boşluklarında hatalı imalat olduğunu, kolonlarda şakül bozukluğu olduğunu kabul etmekte, bu hatalı imalatlar için hakkedişlerinden kesinti yapıldığı halde teminatın iade edilmeyerek tekrar kesinti yapıldığını beyan etmektedir. Dosyada davacı ile davalı arasında imzalanmış bir mutabakat, hakkediş v.s. belge olmadığı için davacının hakkedişinden ayıplı imalat düzeltme kesintisi yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise ne kadar yapıldığı anlaşılamamıştır. Bu kesintinin yapılmış olması durumunda sözleşme hükümlerinin uygulanamayacağı, yapılan kesinti bedeli sonradan yapılan imalat bedelini karşılamasa bile mükerrer kesinti yapılamayacağı için davacının teminatının iade edilmesi gerektiği, 2-Davacının hakkedişinden kesinti olmadığının anlaşılması durumunda veya ortada herhangi bir hakkediş olmaması durumunda ... İnşaat firması ile yapılan sözleşme, davacı tanıklarının kolonlarda hatalı imalat olduğuna dair ikrarları, fiili durumda hatalı imalat olmaması, (veya hataların düzeltilmiş olması) göz önüne alınarak sözleşme hükümlerine göre hatalı-ayıplı imalatların teminat kesintisi irad kaydedilerek yapılabileceği kanaatine varılmıştır. 3-... İnşaat firması ile yapılan sözleşme bedelinin imalatların yapıldığı yıl fiyatlarıyla uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır." yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür. Bilirkişilerin 08/08/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç ve özet olarak, " 6102 sayılı TTK 64. Md ve 213 sayılı VUK 182. Maddeleri gereğince mecburi olan ve yukarıda tabloda belirtilen 2019 yılı ticari defterlerinin tutulduğu, işbu defterlerden 2019 yılı Yevmiye ve Defter-i Kebir defterlerinin zamanında yapıldığı, defterlerinin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, Takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere ticari defterler ve kayıtların davacı şirket lehine delil niteliğine haiz olduğu kanaatine varıldığı, (HMK 222.md TTK 64. Md mülga TTK 85. Md.) Davacı tarafın düzenlediği faturaların yasal defterlerine kaydının yapıldığı ve beyan edildiği, bu dökümlere istinaden davalı adına düzenlenen faturalardan kaynaklı olarak bir alacağının bulunmadığı tespit edildiği, 30.08.2019 tarihli 6 Nolu son Hakediş iç sayfasında ... ın yapmış olduğu hatalı imalatlar için 6 Nolu Hakedişinden 10.000,00TL Kesinti yapıldığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında imza altına alınan tutanakta; 11.02.2019 TARİHLİ YER TESLİMİ YAPILARAK KALIP İŞİNE BAŞLANILAN ... UNCU PAKET - ... İLÇESİ (...) ... MAH ... PARSEL, ... İLÇESİ; (... SULTAN) ... MAH ... PARSEL VE ... MAH ... PARSELLER ÜZERİNDE 3 ADET 24 DERSLİKLİ LİSE.BİNASI YAPIMI VE ÇEVRE TANZİMİ İŞLERİ İŞİNDE YÜKLENİCİ İLİ TAŞERON FİRMA ARASINDA 16.09.2019 TARİHİNDE KESİN HESAP YAPILMIŞ OLUP TARAFLAR ARASINDA HESAPTA MUTABAK SAĞLANMIŞ OLUP % 5 TEMİNATI DIŞINDA HERHANGİ BİR HAK ALACAĞI KALMAMIŞTIR. % 5 TEMİNAT ÖDEMESİ 3 ÜNCÜ OKULUN KABA İNŞAATI BİTTİĞİ TARİHTEN 1 AY SONA SGK VS GİBİ YERLERDE GELECEK CEZALAR DÜŞÜLDÜKTEN SONRA 120 GÜNLÜK ÇEK OLARAK TAŞERON FİRMAYA ÖDENECEKTİR. Hükmünün bağlayıcılığı tartışmasızdır. Dava yukarıdaki tutanakta kayıt altına içerikte, Tarafların İşin kesin hesabının yapıldığını ve mutabık kalındığını ve Davacı alt yüklenicinin hakedişlerinden % 5 kesilen Nakit teminat kesintisinin Üçüncü okulun kaba inşaatının bittiği tarihten 1 ay sonra SGK VS yerlerden gelecek cezalar düşüldükten sonra 120 günlük çekle ödeneceği kayıt altına alındığı sürenin geçmesine rağmen Üst yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmediği anlaşılmaktadır. Davalı Üst yüklenicinin Milli eğitim İle yapmış olduğu yapım sözleşmesinin 23. Maddesinde Kontrollük teşkilatının Şantiye Şefi İnşaat Mühendisi / Mimar 10 Yıl Deneyimli 3 Personel, Şantiye Mühendisi (Saha Mühendisi) İnşaat Mühendisi / Mimar 10 Yıl Deneyimli 3 Personel Şantiye Mühendisi (Tekniker/Harita) Harita Mühendisi 5 Yıl Deneyimli 3 Personel bulundurma zorunluluğu Sözleşme gereğidir. Bu personelin görevi, Alt yüklenici Taşeron tarafından yapılan Kalıp ve demir imalatlarının alt projeye uygunluğunu yatay ve düşey akslara uygunluğunu denetleyerek kalıp teslimini alması gerekmektedir. Bu denetim tamamen Üst yüklenici Şirketin sorumluluğunda olup, Bu ciddi görevin Kontrol teşkilatınca ihmal edildiği anlaşılmaktadır. Kesin hesap mutabakat metni ve Davacının 6 nolu hakedişinden kesilen 10.000,00TL. Kesintide dikkate alınarak Üst Yüklenicinin başkaca kesintiden bahsetmesinin olanaklı olamayacağı değerlendirilmektedir. Ara hakedişlerde Hatalı ve ayıplı imalatlar için başkaca kesinti yapılmadığı da ortadadır. Bu durum karşısında Davacı alt yüklenicinin 6 adet Hakedişlerinden kesilen Nakit teminat kesintisi olan, Toplam 59.594,30 TL, Davacı Taşerona istirdatı gerekeceği değerlendirilmektedir. Eserin ayıplı olarak teslim edildiği ve bu ayıbın açık ayıp olarak nitelendirilmesi gerektiği; dolayısıyla, ayıptan doğan sorumluluğun maddi koşullarının somut ihtilafta mevcut olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak, tarafların kesin hesaba ilişkin mutabakat tarihinin 16.09.2019 olduğu nazara alındığında, davalının 23.06.2020 tarihinde gönderilen ihbarın, TBK m. 474’te ifade edilen “(...) işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz (…)” hükmü kapsamında makul olmadığı; bu nedenle davalının gözden geçirme ve bildirim külfetini yerine getirmediği ve davacının ayıptan sorumlu tutulabilmesi için gereken şekli şartların somut ihtilafta mevcut olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. " yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür. Mahkememizin 30/04/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı gereğince davalı vekilinin itirazlarını değerlendirmek üzere mevcut bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişilerin 16/09/2024 tarihli bilirkişi heyet ek raporunu dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür. Bilirkişi raporlarının taraflara ayrı ayrı tebligat çıkartıldığı, davacı vekilinin rapora karşı beyan dilekçesini, davalı vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesini dosyaya ibraz ettiği görülmüştür. GEREKÇE Dava konusu uyuşmazlık konusunun, taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesi kapsamında %5 teminat alacağının iadesinin mümkün olup olmadığı varsa alacak miktarının ne kadar olduğu, noktalarında toplandığı anlaşıldı. Taraflar arasında 16/09/2019 tarihli kesin hesap tutanağı ile % 5 teminat olarak verilen 59.143,70 TL nin davacıya iadesi yönünde anlaşmanın sağlanıldığı, taraflar arasında imzalanan tutanak neticesinde incelenmek üzere mahkememizce alanında uzman bilirkişiler dosyaya tayin edi,lmiş olmakla beraber yapılan incelemelerde, Üçüncü okulun kaba inşaatının sonuçlanması ile birlikte SGK tarafından kesilen cezaların mahsubundan sonra belirtilen ödemenin yapılması gerektiği, dosya kapsamındaki belgeler incelendiğinde söz konusu sürelerin geçmesine rağmen taraflar arsında tutanakla güvence altına alınan ödemenin davalı tarafından yapılmadığı tespit edildiği, ayıplı yapımlarının sorumlusunun basiretli tacir davranmamasından kaynaklı olarak davalı olduğunun tespit edildiği, taraflar arasında yapılan işler sonucunda davacı taşeron şirketinin davalı tarafından kabul, ibra gördüğü hususunun tespit edildiği, itiraz edilen hususların ispata yarar olmadığı bilirkişi raporuyla ayrı ayrı sonuca ulaştırıldığı, dosya arasına alınan bilirkişi raporunun karara esas olmasının hukuka aykırılık meydana getirmeyeceği ve hakkaniyete uygun düşeceği kanaatine mahkememizce varıldığından yapılan hesaplamalar neticesinde davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak ...Dava Şartı Dosya Numarası 2020/... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan ... ekte sunulan 1.320.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 13/10/2020 tarihli Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın kabulüne karar verildiği de dikkate alınarak davalı aleyhine ara buluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın KABULÜNE, -59.143,70.-TL' nin 16/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 4.040,11.-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.010,03.-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.030,08-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan; 54,40.-TL Başvuru Harcı, 1.010,03.-TL Peşin/nisbi Harcı, 571,90.-TL Keşif Harcı, 9.000,00.-TL Bilirkişi ücreti, 3.900,70.-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 14.537,03.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine, 6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/01/2025 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır