İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/749 E. 2024/686 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/749 Esas KARAR NO : 2024/686 DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/12/2020 KARAR TARİHİ : 08/10/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalının 28.04.2014 tarihli, 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi ile Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) dağıtım şirketi olan müvekkili ile bayilik sözleşmesi imzaladığını, buna göre sözleşmenin sona erme tarihi 28.04.2019 olduğunu, davalı sözleşmenin sona erme tarihinden önce, 22 Kasım 2018 tarihinde gönderdiği ihtarname ile; kendisine tanınan çalışma şartları ile mevcut rekabet ortamında zarar ettiğini ve bu şartlar altında bayilik ilişkisinin sürdürülemez hale geldiğinden bahisle sözleşmeyi feshettiğini, davalının, sözleşmeyi fesih gerekçelerine bakıldığında hiçbir veriye ve hesaba dayanmayan gerekçeler ile sözleşmeyi haksız bir şeklide feshettiği görüleceğinin, bu doğrultuda müvekkili şirket tarafından, sözleşmenin süresinden önce haksız şekilde feshedilmesi sebebiyle, davalının elindeki mülkiyeti müvekkiline ait tüpleri iade etmesi talep ettiğini, davaya konu tüpleri üreten ... Ltd. Şti.’den, fesih tarihindeki tüp imalat bedellerinin sorularak cezai şart tutarının tespit edilmesini, tüplerin iade edilmemesi sebebiyle tazminat talebini, bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik kısmi dava olarak 1.000,00-TL, kar mahrumiyeti talebiyl, bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik kısmi dava olarak 1.000,00-TL, cezai şart talebimiz bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik kısmi dava olarak 5.000-TL, olmak üzere şimdilik toplam 7.000-TL'nin fesih ihtarnamesinin tebliği tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiz oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşme tek taraflı hazırlanıp müvekkiline imza ettirildiğini, haksız genel işlem şartı mahiyetinde olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde davacı tarafından tüm bayiler için hazırlanmış olan ve bayiilerin müdahale imkanı olmayan TBK’nın 20. Maddesinde tanımlandığı hali ile Genel İşlem Şartı mahiyetinde bir sözleşme olduğunu, sözleşme hükümleri incelendiğinde dikkat edileceği üzere bayiye en ufak bir biçimde hak bahşedilmemekte olup; tamamı ile yanlı biçimde küçük olan bayinin haklarını haleldar eden güçlü olan ... A.Ş.’yi tek başına koruyan bir sözleşme olduğunu, sözleşmenin müvekkili tarafından haksız olarak feshedildiğini, müvekkilinin nezdinde tüp kalmadığını, müvekkilinin bu durumu davacı tarafa keşide ettiğini ve 2. ihtarında açıklıkla da belirttiğini, sözleşme müvekkili tarafında haklı nedenle feshedildiğinden davacı tarafça müspet zarar talep edilemeyeceğini, sözleşme müvekkili tarafında haklı nedenle feshedildiğinden davacı tarafça cezai şart talep edilemeyeceğini, haksız davanın reddini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan ... tüp bayiliği sözleşmesinin feshinden kaynaklı iade edilmeyen tüpler sebebiyle tazminat, cezai şart ve kar mahrumiyetinin tahsili istemine ilişkindir. Somut olayda davacı vekili tarafından ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 28.04.2014 tarihinde 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, bu kapsamda sözleşmenin sona erme tarihi 28.04.2019 iken davalı tarafça süresinden önde 22 Kasım 2018 tarihinde gönderilen ihtarname ile kendisine tanınan çalışma şartları ile mevcut rekabet ortamında zarar ettiğini ve bu şartlar altında sözleşmenin devam ettirilemeyeceğinden bahisle sözleşmeyi feshettiğini, sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle, davalının elindeki mülkiyeti müvekkiline ait tüpleri iade edilmediğini taraflar arasındaki Bayilik sözleşmesinin 20/e maddesine göre bayilik ilişkisinin bitmesi halinde bayi elindeki tüpleri teslim etmelidir, teslim etmediği takdirde ... A.Ş’nin beher tüp başına sözleşmenin feshi tarihindeki imalat bedeli kadar cezai şart talep etme hakkı olduğunu ve bu hususun bilirkişi ise belirlenmesini, davalının erken feshi sebebiyle kar mahrumiyetinin ve sözleşmenin 21/b maddesine göre sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı sözleşmenin feshine neden olduğu için cezai şart olmak üzere toplam 7.000-TL'nin fesih ihtarnamesinin tebliği tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiz oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş olduğu, davalının sunmuş olduğu cevap dilekçesinde Giresun – Görele ilçesinde küçük bir esnaf olduğunu, davaya konu sözleşmenin TBK’nın 20. Maddesinde tanımlandığı hali ile Genel İşlem Şartı mahiyetinde bir sözleşme olduğunu, bu sebeple öncelikle davanın TBK m 20 vd. uyarınca yazılmamış sayılması gerekli - geçersiz sözleşme maddelerine dayanması nedeni ile reddini; davacının son yıllarda aynı bölgede aynı abonelere hizmet veren bayileri arasında haksız rekabet yaratacak şekilde muamelede bulunması sebebiyle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, müvekkili nezdinde tüp kalmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Taraflar arasında akdedilmiş olan bayilik sözleşmesi incelendiğinde; MADDE 5: a) Bayi'ye bir depozito teminatı karşılığında verilecek çeşitli hacimlerdeki tüplerin (tüp tabiri tüp ve valfini birlikte ifade eder) mülkiyeti, LPG piyasası mevzuatı uyarınca ...'a aittir. Yine LPG piyasası mevzuatı uyarınca, tüplerin tamiri sadece ... veya ...'ın yetkili kılacağı şahıslar tarafından yapılabilir. Aksine hareketten doğacak sorumluluk Bayi'ye aittir. b) Bayi bunları hiçbir şekilde herhangi bir üçüncü şahsa satamaz, içindeki gaz tüketimi süresince abonelerin yararlanması dışında, başka bir amaçla kullandıramaz, kiraya veremez, rehin ve işletme rehnine, hacze, takasa konu edemez. MADDE 11: j) Bayi, kendisinin ...'ca teslim edilecek tevzi cihazları (her nevi tüp dahil), tabela, logo, her türlü iletişim araçları (telsiz, telefon, bilgisayar vs.) ve bilumum malzemeyi usulüne göre dikkatle muhafaza edecek, bu Malzemenin ...'ca kontrolünü kolaylaştıracak ve ilk talebinde ...'a tam ve iyi bir şekilde iade edecektir. Bayi'nin malzeme mukabilinde imzalayıp ...'a vereceği emanet senetleri bu sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır. MADDE 13: d) Bayi, satacağı LPG'nin tüketilmesi süresince kullanılmak ve boşaldığında iade edilmek üzere tüpleri müşterilere teslim ederken, matbu olarak ...'ca hazırlanıp Bayi'e tevdi edilen ve tüplerin ...'a aidiyeti, hukuki durumu ile kullanma talimatını ihtiva eden üç nüsha "Abone Depozito Makbuzu'nu müşteriye (aboneye) imzalatacak, bir nüshasını aboneye verecek, bir nüshasını her ay sonu bir taahhütlü mektuba ilişik olarak (adet belirtmek suretiyle) ... merkezine gönderecek, bir nüshasını da kendi ticari belgeleri arasında muhafaza edecektir. Abone Depozito Makbuzları bu sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır. e) Bayi'nin sadece ...'dan sağlayacağı ve mülkiyeti ...'a ait tüplerin depozito bedelleri ... tarafından belirlenir. Tüplerin mülkiyeti Ipragaz'a ait olduğundan, Sözleşme süresince veya sözleşmenin sona ermesinden sonra, Bayi'nin ...'a iade ettiği tüpün hasarlılık derecesi ve bu hasar için uygulanacak depozitodan tenzilat miktarı ... veya tüpü İmal eden kuruluşça takdir edilecek ve takdir edilecek hasar bedeli tüpün depozito bedelinden indirilerek, bakiye depozito bedeli Bayi'ye ödenecektir. MADDE 18: a) Bayi'nin, bu sözleşmede yer alan tüm yükümlülüklerinin teminatı olmak üzere, Bayi'nin mevcut borçları, yapılmakta olan işin koşulları, ödeme vadeleri, ticari riski ve günün koşulları göz önüne alınarak, ...'ca belirlenecek miktarda ve Nakit / Döviz / Banka Teminat Mektubu / Gayrimenkul İpoteği niteliğinde teminatı ...'a vermesi hususunda taraflar mutabık kalmışlardır. b) Teminatın miktarının ve niteliğinin belirlenmesinde, Bayi'ye teslim edilmiş olan LPG tüpleri ile emtianın bedeli ile sözleşme hükümlerinin Bayi tarafından ihlali halinde Bayi'nin Ipragaz'a borçlanacağı tazminat ve diğer alacakların toplam miktarı da göz önüne alınacaktır. f) Bayi, bu sözleşmeden ötürü ... lehine bir tazminat, cezai şart vesair talep hakkı doğduğu takdirde, hiçbir dava ve ihtara hacet kalmaksızın evvelce alınmış ve ilerde alınacak olan bu teminatlardan bu haklarını mahsup eylemeye veya bu taleplerle takas - mahsup edilmek üzere tamamen kendi lehine irad kaydetmeye ...'ın yetkili olduğunu peşinen kabul ve taahhüt etmiştir. MADDE 20: c-) Bayi sözleşmenin her ne sebeple olursa olsun feshi üzerine 15 gün içinde elinde mevcut veya tali bayilerinde bulunan, mülkiyeti ...'a ait dolu ve boş depozitolu tüpleri ...'a iade ve teslim etmekle yükümlüdür. e-) ... tarafından belirlenen LPG tüplerinin depozito bedelleri, Bayi'nin maddi olarak desteklenmesi amacıyla, tüplerin imalat bedellerinden daha düşük tutulmaktadır. Bayi'nin 20/b ve 20/c maddelerine aykırı davranışı halinde ...'ın uğrayacağı zarar, depozito bedellerinden daha fazla olacağından: Bayi, 20/b ve 20/c maddelerine aykırı davranışı sebebiyle ...'ın ve abonelerin maruz kalacağı maddi ve manevi zararı tazmin edeceğini, ayrıca sözleşmenin sona ermesine bağlı diğer tazminat ve cezai şart yükümlülüklerinden ayrı olarak, iadesini geciktirdiği beher tüp başına sözleşmenin feshi tarihindeki tüp imalat bedeli kadar cezai şart ödeyeceğini taahhüt eder. f-) ..., Bayi'nin Ipragaz'a verdiği her nevi teminat miktarından, her türlü alacak ve hakları mahsup, takas, tenzil ve tahsil edilmek suretiyle artan tutarı Bayi'ye iade edecektir. MADDE 21: Bayi'nin süresinden önce haksız olarak bayilik sözleşmesini feshetmesi veya ...'ın sözleşmeyi feshine sebebiyet vermesi halinde: a-) ... Bayi'den, sözleşmenin süresinden önce feshi sebebiyle maruz kalacağı zarar, ziyan ve sözleşme süresinin sonuna kadar hesap edilmek üzere, mahrum kalacağı kar karşılığı tazminat talep edebileceğini Bayi peşinen kabul ve taahhüt eder. b) 21/a maddesinden ayrı olarak, Bayi, son bir yıl içinde ...'dan aldığı LPG'nin en yüksek aya ait ton perakende satış fiyatı baz alınarak bulunacak miktarının, sözleşmenin feshi tarihindeki 12 kg.lık tüplü LPG'nin perakende satış fiyatı baz alınarak bulunacak LPG perakende satış fiyatı ile çarpımı sonucu bulunan bedeli, ...'a cezai şart olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder.

Somut olay bakımından öncelikle davalının ticari defterleri yargı çevremiz dışarısında olduğundan talimat yolu ile incelenmiş olup bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen raporda özetle; Davalının davacıdan 28/04/2014- 22/11/2018 tarihleri arasında 440.122 kg (dörtyüzkırkbinyüzyirmiiki) tüp aldığı ve karşılığında 3.027.573,80.-TL'lik ödeme yaptığı, Ticari defterler ve belgeler incelendiğinde davalının davacıya depozito ödeyip ödemediği tespit edilemediği, Dava 28/12/2020 tarihinde, Aktif (Pasif) Toplam 654.948,97.- TL, Öz Sermaye ise 116.668,59.-TL olduğu tespit edilerek mahkememize bildirilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında öncelikle davacıya ait tüpleri üreten firmaya müzekkere yazılarak davalının fesih tarihi itibari ile tüplerin üretim bedellerinin ne kadar olduğu hususunda bilgiler celp edilmiş, akabinde dosyanın Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda ve mahkememizce belirlenen uyuşmazlık noktalarında davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde bir mali müşavir bilirkişi, bir ticaret hukukunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ve bir sektör bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından seçenekli olarak rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup bu kapsamda tarafların itirazları da göz önünde bulundurulması amacıyla bilirkişiden kök ve ek raporlar alınmıştır. Buna göre bilirkişiler tarafından hazırlanan raporlarda özetle; Öncelikli alarak, Davalının işaret ettiği aynı bölgede faaliyet gösteren eşit ticari potansiyel ve şartlardaki ... tüp bayileri arasında, davacı ... tarafından fiyat farklılığının uygulanıp uygulanmadığının davalı tarafından ispatı gerekmektedir. Böyle bir fiyat farklılığının davalı tarafından ispatlanması halinde, aynı bölgede eşit şatlardaki LPG TÜP bayilerine farklı fiyat uygulaması, ... Tüp bayiler arasında haksız rekabeti doğuracağından, sektörel olarak davalı'nın sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği sonucuna ulaşılacaktır. Bununla birlikte, Davalının taraflar arasında akdedilen sözleşmeyi feshettiği ihtarnamesindeki iddiası doğrultusunda, davacı ...'ın aynı bölgedeki LPG TÜP Bayilerine uyguladığı haksız rekabet şartlarına yönelik iddialarını destekleyecek bilgi ve belge, dosya kapsamında bulunmamaktadır. Dosya kapsamında, davalı tarafından imzalanmış 7 (yedi) adet (bir adet imzalanmamış) “TÜP DEPOZİTO MAKBUZU” bulunmaktadır. Bu depozito makbuzları doğrultusunda; 390 adet 2 KG'lık ve 276 adet 12 Kg'lik tüp olarak toplam 666 adet tüp'ün davalı nezdinde olduğu, davacı ... tarafından dosya'ya sunulmuştur. -Bu kapsamda yapılan hesaplama uyarınca 390x42,60TL= 16.614,00 TL + 276x83,00= 22.908,00 TL= 39.522,00 TL iade edilmeyen tüplerden kaynaklı alacak talep edilebileceği, Sektörel inceleme ile kar mahrumiyeti hesabına yönelik bu Makul Sürenin davalının bulunduğu il Giresun ve Görele ilçesinde AZAMİ 1 aylık bir zaman zarfının uygun olabileceği görüş ve kanaatinde olduğumu, Buna göre LPG alımının Mart 2018 ayında 11.121 kg alım yaptığı, dava dosvası içeriğinde yer alan ve davalının fesih tarihindeki tavan perakende ve tesis çıkış fiyatlarını gösteren listede bu bedelin 12 kg'lık tüp için 102.00-TL olduğu görüldüğünden; -11.121/12x102,00= 94.528,5-TL cezai şart talep hakkı hesap edilebileceği, Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri arasında dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olanlardan davalıya teslim edilen tüplerin iade edilmemesi dolayısıyla ödeneceği kararlaştırılan imalat bedelinin davalının menfaatine aykırı olduğu söylenemez. Buna karşın, taraflar arasındaki sözleşmenin 21. maddesinin BK m. 21 çerçevesinde ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Yapılan hesaplamalar sonucunda; -1 aylık kar mahrumiyetinin 2.196,75 TL, -kalan süre 4,36 aylık kar mahrumiyetinin 9.577,83 TL -6 aylık kar mahrumiyetinin 13.180,50 TL, -Cezai Şart bedelinin 94.528,50 TL, -İade edilmeyen tüplerden kaynaklı alacak isteminin 39.522,00 TL olabileceği Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.

Yargılama esnasında davacı vekili tarafından 02.09.2024 tarihinde ibraz edilen ıslah dilekçesinde "Dosya kapsamında alınan son bilirkişi raporunda, müvekkil şirketin bayilik sözleşmesinin feshi nedeniyle, iade edilmeyen tüplerden kaynaklanan 39.522,00-TL tüp bedeli, sözleşmeden kaynaklanan 94.528,50-TL cezai şart bedeli ve 9.577,84-TL kar mahrumiyeti tutarı alacağı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle sözleşmenin feshinden kaynaklanan tazminat alacağımızı 136.628,34-TL arttırarak toplam 143.628,34-TL olarak belirlediğimizi; toplam 143.628,34-TL üzerinden harcı yatırdığımızı bildiririz. Ayrıca Davalının müvekkil nezdinde 29.650,43 TL nakit teminatı bulunmaktadır. Söz konusu nakit teminatın, toplam alacaklarımızdan mahsubunu talep ederiz. Yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla, Sözleşmenin feshinden kaynaklı tazminat alacağımızın 143.628,34-TL üzerinden ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davamızın kabulüne," karar verilmesini talep etmiş olduğu görülmüştür. Davalının sözleşmenin genel işlem şartı mahiyetinde geçersiz olduğuna yönelik iddiaları alınan rapor kapsamında geçerli kabul edilmemiş olup aynı zamanda davalının uhdelerinde iade edilecek tüp bulunmadığına yönelik iddiası, mahkememizce verilen sür içerisinde sunulan beyan dilekçelerinde müşterilerde olan boş tüplerin müşteriler tarafından davacıya iade edilmesi gerektiği yönündeki beyanları kapsamında öncelikle davacı taraftan davaya ve tespite konu 7 adet tüp teslim makbuzunun aslını ibraz etmesi istenilmiş olup bu kapsamda yapılan incelemede; -... numaralı makbuzda 2 kg'lık 100 adet tüp teslimi yapıldığı ve bu kapsamda teslim alan imzasının bulunduğu, -... numaralı makbuzda 2 kg'lık 100 adet tüp teslimi yapıldığı ve bu kapsamda teslim alan imzasının bulunduğu, -... numaralı makbuzda 12 kg'lık 140 adet tüp teslimi yapıldığı ve bu kapsamda teslim alan imzasının bulunduğu, -... numaralı makbuzda 12 kg'lık 62 adet tüp teslimi yapıldığı ve bu kapsamda teslim alan imzasının bulunduğu, -... numaralı makbuzda 2 kg'lık 90 adet tüp teslimi yapıldığı ve bu kapsamda teslim alan imzasının bulunduğu, -... numaralı makbuzda 2 kg'lık 5 adet tüp teslimi yapıldığı, 12 kg'lık 74 adet tüp teslimi yapıldığı ve bu kapsamda teslim alan imzasının bulunduğu, -... 12 kg'lık 50+45= 95 adet tüp teslimi yapıldığı bu kapsamda teslim alan imzasının BULUNMADIĞI, Tüm makbuzların üzerinde davacı tarafça "cari hesabınıza depozito bedeli olarak borç kaydedilmiştir" şerhinin düşülmüş olduğu görülmüştür. Bu kapsamda bilirkişiler tarafından her ne kadar toplamda 2 kg'lık 390 adet tüp + 12 kg'lık 276 adet tüp toplamı üzerinden hesaplama yapılmış ise de davalının imzasının bulunmadığı ... numaralı makbuzun hesaba dahil edilmemesi gerektiği, davacının bu kapsamda teslim olgusunu ispatlayamadığı kanaatine varılmış olup imzalı olan 6 makbuzdaki teslim edilen tüpler hesaplanıldığında 2 kg'lık toplam 295 adet tüp bulunduğu, bunların depozito bedellerinin 295x42,60TL= 12.567,00 TL+ 276x83,00=22.908,00 TL =35.475,00 TL olması gerektiği, davacının bu miktarda talepte bulunabileceği kabul edilmiştir. Zira tüp olmadan tüpgaz bayiliği işi yapılması hayatın olağan akışına aykırı olduğundan davalı tarafça peşin olarak depozito bedelinin ödendiği, sözleşmenin1. maddesi kapsamında abonelere teslim edilen ve iade alınan davacıya ait tüplere ilişkin abone makbuzlarının da ibraz edilemediği, bu kapsamda sözleşme yükümlülüğünün de davalı tarafça gereği gibi yerine getirilmemiş olduğu anlaşılmıştır. Davacının mahrum kalınan kar talebi bakımından her ne kadar bilirkişilerce davacının yeni bir sözleşme yapma süresinin makul olarak 1 ay olduğu belirtilerek bu kapsamda 1 aylık kar mahrumiyeti bedelinin 2.196,75 TL, olduğu belirtilmiş ise de davacı tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan 06.06.2023 tarihli dilekçede "Bahsi geçen bölgede yalnızca tek bir bayi ile çalışılmakta olup ... ile bayilik sözleşmesinin feshedilmesine müteakip anılan bölgede 01.12.2018 tarihinde Halil İbrahim Zeynel ile bayilik sözleşmesi akdedilmiştir." şeklindeki beyanı ve davalı tarafından sözleşmenin feshedilmesine yönelik ihtarnamenin davacıya 26.11.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olması sebebiyle Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2009/296 Esas, 2013/128 Karar sayılı 26.08.2013 Tarihli "... 2- Dava, ... tüp bayiliği sözleşmesinin haklı feshi nedeniyle cezai şart alacağı ile yoksun kalınan kâr ve depozito bedeli istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 11/02/2009 tarihinde feshedilmesinden sonra davacının 19/02/2009 tarihinde dava dışı başka bir şirketle yeni bir bayilik sözleşmesi yapmış olmasına göre, davacının uğrayabileceği kazanç kaybının bu tarihler arasında gerçekleşeceği gözetilmeksizin mahkemece dava konusu bayilik sözleşmesinin bitim tarihine kadar hesaplanan kâr kaybına hükmedilmesi doğru görülmemiştir." şeklindeki ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davalı tarafından sözleşmenin feshedildiği 26.11.2018 tarihi ile davacının yeni bir sözleşme imzalamış olduğu 01.12.2018 tarihi arasında geçen 4 günlük süre için kar mahrumiyeti talebinde bulunabileceği kabul edilmiş olup bu kapsamda bilirkişiler tarafından 1 aylık bedelin 2.196,75 TL olarak hesaplanması sebebiyle günlük bedelin hesaplaması ve 4 günlük sürenin karşılığının hesabı bakımından mahkememizce yapılan hesaplama akabinde 2.196,75 TL/30x4= 292,90 TL kar mahrumiyetini talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin cezai şarta ilişkin 21. Maddesinin b bendinin "b) 21/a maddesinden ayrı olarak, Bayi, son bir yıl içinde ...'dan aldığı LPG'nin en yüksek aya ait ton perakende satış fiyatı baz alınarak bulunacak miktarının, sözleşmenin feshi tarihindeki 12 kg.lık tüplü LPG'nin perakende satış fiyatı baz alınarak bulunacak LPG perakende satış fiyatı ile çarpımı sonucu bulunan bedeli, ...'a cezai şart olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder." şeklindeki düzenlemesi kapsamında davalının LPG alımının Mart 2018 ayında 11.121 kg alım yaptığı, dava dosvası içeriğinde yer alan ve davalının fesih tarihindeki tavan perakende ve tesis çıkış fiyatlarını gösteren listede bu bedelin 12 kg'lık tüp için 102.00-TL olduğu görüldüğünden; 11.121/12x102,00= 94.528,50-TL cezai şart talep hakkı hesap edilebileceği, kanaatine varılmıştır. ... Mahkemesi 31. Hukuk Dairesinin 2020/... Esas, 2022/... Karar Sayılı, 25/01/2022 Tarihli "... ise, bir alacağı doğuran olayla ilgili olarak, alacaklının elde ettiği bazı menfaatlerin ya da borçlunun katlandığı bazı yükümlülüklerin alacaktan indirilmesidir. Mahsuplaşmada, takastan farklı olarak iki ayrı alacak bulunmamaktadır. Buna göre, alacak miktarından tenzil edilecek değer, karşı alacak olmayıp, gerçek alacağı bulmak üzere hesaplanan alacaktan indirilmesi gereken bir bedeldir. Bu nedenle, mahsupta hukuken karşılıklı alacaklılık ilişkisinden öte, alacağın gerçek miktarının tespiti için yapılan bir işlemin varlığı kabul edilmelidir. Mahsupta, doğmuş bir alacaktan söz edilemeyeceği için, mahsubun borcu sona erdiren bir neden olduğu da düşünülemez. Ayrıca, mahsup talebi hukuki niteliği itibariyle def'i olmayıp; itiraz niteliğinde olduğundan, savunmanın genişletilmesi yasağına tabi kabul edilmez. Bu yönüyle, mahsubun yargılama devam ettiği sürece karşı tarafın muvafakatı olmaksızın ileri sürülmesi mümkündür (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2015/2802 Esas, 2015/5758 Karar)" şeklindeki ilamı uyarınca davalı tarafından davacıya sözleşmenin feshi amacıyla gönderilen ihtarnamede teminatların iadesi isteminde bulunulduğu, nitekim cevap dilekçesinde 5. Sayfasında davacı nezdindeki depozitoların mahsup edilmesi gerektiğinin beyan edilmiş olduğu görülmüştür. Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme kapsamında davalının ödemiş olduğu teminatların davacının alacağından mahsup edilerek bu şekilde talepte bulunması gerektiğine yönelik düzenlemeye birden fazla maddede yer verilmiş olup bu kapsamda davalı tarafından davacıya ödemiş olduğu depozito tutarlarının bakiyesinin 40.136,86 TL olduğu ayrıca nakit olarak 29.650,43 teminatının da bulunduğu (bu ikisinin toplamı = 69.787,29 TL olduğu) görülmekle sözleşme ve davacının ıslah dilekçesindeki mahsup talebi ile davalının mahsup talebi de göz önünde bulundurulduğunda davacının davalıdan talep edebileceği bedellerin toplamı olan (35.475,00 TL iade edilmeyen tüplerin depozito bedeli + 292,90 TL kar mahrumiyeti + 94.528,50-TL cezai şart bedeli= ) 130.296,40 TL 'den 69.787,29 TL mahsup edildiğinde davacının davalıdan 60.509,11 TL alacağı kalmış olduğu kabul edilmiş olup bu kapsamda davacının işbu davada 143.628,34-TL talepte bulunduğu, mahkememizce 130.296,40 TL üzerinden davacının alacaklı olduğu kanaatine varılmış olduğundan reddedilen 13.331,94 TL de göz önünde bulundurularak davalı lehine reddedilen işbu miktar üzerinden vekalet ücreti takdir edilmiş, yargılama gideri bu miktara göre oranlanmış olup davacı lehine ise neticeten hükme bağlanan 60.509,11 TL üzerinden vekalet ücreti verilmiş ve alınması gereken harç buradan hesaplanarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; bayilik sözleşmesinden kaynaklı olarak davacının davalıdan olan (35.475,00 TL iade edilmeyen tüplerin depozito bedeli + 292,90 TL kar mahrumiyeti + 94.528,50-TL cezai şart bedeli= ) 130.296,40 TL alacağından davalının davacı uhdesindeki toplam 69.787,29 TL teminat bedelinin mahsubu ile kalan 60.509,11 TL'nin ıslah tarihi olan 02.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, -Davacının fazlaya dair isteminin reddine, 2-Alınması gerekli olan 4.133,38-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 119,55-TL ve ıslah harcı olarak alınan 5.037,22-TL harcın mahsubu ile artan 1.023,39-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yatırılan 4.133,38TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 62,20-TL ( başvurma, vekalet harcı ) davetiye, posta gideri: 1106,60-TL, bilirkişi ücreti: 3.000,00-TL, olmak üzere toplam: 4.168,80-TL yargılama giderinin %91 kabul-red oranı üzerinden hesaplanan 3.793,60-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerine bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 13.331,94TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davalı tarafından sarf edilen 100,00TL giderin %91 kabul-red oranı üzerinden hesaplanan 9,00-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanının davalı üzerine bırakılmasına, 8-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL'nin %91 kabul-red oranı üzerinden hesaplanan 1.201,20-TL'nin davalıdan alınmasına, 118,80-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 9-Davacı tarafından yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.