İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/172 E. 2023/147 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2022/172 Esas KARAR NO : 2023/147 DAVA : Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/12/2021 KARAR TARİHİ : 05/04/2023 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin ... "..." faaliyet gösteren ve "..." ile iştigal eden ağırlıklı olarak ürettiği emtiayı yurt dışına ihraç eden bir firma olduğunu, davacı şirket ürettiği malı yurt dışına nakliye etmesi sırasında ortaya çıkacak rizikolarının tazmini ve teminat altına alınması bakımından davalı sigorta şirketinin acentesi olan dava dışı ...Şti ile 04.02.2019 - 04.02.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere .. numaralı ve 55.000,00 Euro teminat bedelli " Emtia Nakliye Sigortası" poliçesi akdettiğini, davacı şirket nakliye sigortası kapsamında rizikosunu davalı sigorta firmasına sigorta kapsamında aldırdığını, 27.12.2019 tarih ve ... sayılı fatura ve aynı tarih ve ... sayılı irsaliyeye konu, 20.097,00 Euro bedelli; 27.12.2019 tarih ve ... sayılı fatura ve aynı tarih ve ... sayılı irsaliyeye konu 28.696,00 bedelli iki ayrı konteynere yüklenen emtiası dava dışı "...A.Ş.'nin ... olduğu ve yine dava dışı " ... Tic A.Ş.'ye ait yine dava dışı gemiye yüklemiş ve adı geçen gemi, 05.01.2020 tarihinde "..." başladığını, davacı şirkete ait ve davalı sigorta şirketine nakliyesi sigortalattırılan ... numaralı konşimento tahtında yer alan .... numaralı iki konteynerdeki yükler " ... " limanından ... limanına nakledilirken 06.01.2020 tarihinde ..." yakınlarında yaşanan hava muhalefeti nedeniyle " denize düşerek tümüyle zayi olduğunu ve sigorta poliçesi konu "riziko" bu şekilde gerçekleştiğini, davacı şirkete ait iki ayrı konteynere yüklenen emtianın " tam zayi olması üzerine gerçekleşen riziko ve hasarın öğrenilmesi sonrasında derhal davalı sigorta şirketine bildirildiğini ve davalı sigorta şirketi tarafından oluşan hasarın kendisine ihbarı üzerine ... sayılı " Hasar Dosyası " açıldığını, dünya geneline yayılan COVİD-19 salgın hastalığı sebebiyle gerek sigorta firması tarafından yürütülen hasar sonrası işlemler ve gerek hasara ilişkin kayıt ve belgelerin temini zaman aldığını ve davalı sigorta firması tarafından iki ayrı "sigorta eksperi" ile iki ayrı hasar süreci yürütüldüğünü ve bu sürede davacı şirketin "maddi hasarı " giderilmediğini, bu kapsamda davalı şirket tarafından atanan "ilk sigorta eksperi" tarafından 06.01.2020 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle ortaya çıkan toplam 48.793,00 Euro zararın gerek taşıma işleminin "..." olduğunu dava dışı ...firmasından gerek ise ...adlı geminin işleticisi / donatanı olan ... Denizcilik "tanzim" edilmesinin ihtar edilmesi istediğini ve davacı şirket bu kapsamda ... 21.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı "Noter İhtarnamesi" keşide ettiğini ve davalı sigorta firması da aynı ihtarnamede taraf göstererek kendisini bilgilendirdiğini, dünya genelinde yaşanan ve ülkemizde de çok ciddi sıkıntılara neden olan COVİD-19 salgın hastalığının etkileri nedeniyle davalı sigorta firması her defasında "sürecin devam ettiğini" ve "henüz riziko ödemesi şartlarının oluşmadığını" şifahi olarak bildirdiğini, yine aynı kapsamda davalı sigorta şirketi tarafından "yeni bir" sigorta eksperi atandığını atanan sigorta eksperi de hasarın oluştuğunu, tarihte kendilerine ulaştırılan bilgi ve belgeleri tekrar davacı şirket yetkililerinden işlediğini ve akabinde kendisi de bir kez daha zayi olan konteynerleri taşıyan gemi şirketi ile forwarder şirketine ihtarname gönderilmesini rica ettiğini, davacı şirket bu "ricayı" da karşılamak adına yukarıda yer verilen muhataplara gönderilmek ve davalı şirkete "bilgi" verilmek kaydıyla bu kere ... 21.Noterliği'nin ...gün ve ... sayılı "Noter İhtarnamesi" ile uğradığı zararın tanzimini talep ettiğini, davacı şirketin biri 2020 yılı Şubatında diğerinin Kasım ayında olmak üzere muhataplarına iki ayrı temerrüt ihtarnamesi gönderilmesine ve davalı sigorta şirketinin "muhtemel rücü hakları" konusunda da " zorunlu olmasa da " her türlü çabayı sarf etmesine rağmen uğradığı zararın tazmini "bir türlü" gerçekleşmediğini ve sigorta poliçesine konu hasar bedeli davacı şirkete ödenmediğini, 12.02.2021 tarihli dava şartı arabuluculuk son tutanağı düzenlendiğini, taraflar arasında 04.02.2109 tarihli emtia nakliyesi poliçesi kapsamında sigortalanan ve 06.01.2020 tarihinde "hasarlanan" iki adet konteynerde ki camın 48.793,00 Euro tutarlı emtianın "zayi olması" nedeniyle uğranılan maddi zararın açıklandığı ve yargılama sırasında toplanacak deliller ve özellikle bilirkişi incelemesi ile kesin olarak ispatlanacağı üzere müvekkili davacı şirket 04.02.2019 tarihli nakliye sigorta poliçesi kapsamında üzerine düşen her türlü edimi, zamanında ve olması gerektiği şekilde "harfiyen" yerine getirdiğini, buna rağmen davalı şirketi " salgın hastalık" koşullarını bahane ederek rizikonun gerçekleşmesinden bugüne yaklaşık 2 yıla yakın bir süre geçmesine rağmen poliçe kapsamında davacı şirketin zararı gidermediğini, bu anlamda ikame edilen iş bu davanın koşulları nedeniyle artan ilave "navlun" bedellerini de karşılamak zorunda kaldığını, dolayısıyla aslen davacı şirketin maddi zararı iş bu davada "şimdilik" "kaydıyla gösterdiği değerin " çok çok üzerindedir" bu anlamda ikame ettiği iş bu davanın başkanlığınca "Belirsiz Alacak Davası" olarak nitelendirilmesini talep ettiğini, beyan etmekle yapılacak yargılama sonrasında davanın kabulünü 04.02.2019 tarih ve ... tarihli "Nakliye Sigortası" kapsamında sigortalanan ve davacı şirkete ait iki adet konteyner ile taşınan emtianın 06.01.2020 tarihli deniz kazası sonrasında denize düşerek zayi olması nedeniyle uğranılan "tam" ve "kesin miktarı" yargılama sırasında yapılacak bilirkişi incelemeleriyle ortaya çıkacak olmasına karşın "şimdilik" 48.793,00 Euro hasar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte aynen davalı şirketten alınıp davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkili şirket nezdinde 17/06/2019 - 04/02/2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... sayılı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, meydana gelen kaza sonucu müvekkil şirkete yönelik maddi tazminat talepli işbu davayı açtığında ise haksız davanın reddi gerektiğini, sigorta poliçesinde teminat altına alınan riskler emredici kanun hükümleri haricinde T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından yayınlanan genel şartlar hükümlerine tabi olduğunu, gerçekleşen her riskin bahsi geçen genel şartlar maddeleri gözetilerek değerlendirildiğini, ... ile ... limanından hareketle ...Limanına sevkiyatı yapılan otobüs koltuğu cinsi emtianın zayi olması hadisesi "nakliye esnasında geminin güvertesindeki konteynerlerin denize düşmesi sonucu meydana geldiğini," yapılan tespitlerde alıcı firma konumunda olan ...firmasının ...'da bulunması ve ... numaralı Abonman Poliçede ...'ın istisna ülkeler arasında yer alması nedeniyle konu hasar teminat harici olduğunu, davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, poliçenin 3.Sayfasının son paragrafında "İstisna Ülkeler" başlığı altında bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından hasar başvurusu üzerine yapılan değerlendirme alınan ekspertiz raporunun 11.Sayfadaki sonuç kısmında da aynı şekilde " hasar oluş şekli itibariyle ...poliçe teminat dahilinde olduğunu, ancak ilgili gönderide alıcı firma konumunda olan ...firmasının ...'da bulunması ve ... numaralı Abonman poliçe ...'ın istisna ülkeler arasında yer alması nedeniyle tazminat talebinin teminat harici kaldığı görüşünün oluştuğunu beyan etmekle, poliçe kapsamında olmayan tazminat talebine ilişkin davanın reddini temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermediği bulunan müvekkil şirket aleyhine yargılama giderini, faize ve vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir. Dava; Nakliyat sigorta poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunan yükün hasarlanmasından dolayı ortaya çıkan zararın davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu rizikonun sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır. 27/02/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle;Taraflar arasında ... numaralı "NAKLİYAT EMTİA ABONMAN SİGORTA POLİÇESİ " düzenlendiğini abonman poliçesinin 04.02.2019-2020 vadeli olduğunu poliçede all risks teminatı verildiğini, ... numaralı fatura muhteviyatı 28.696,00 Euro bedelli ...takım 49 kişilik ticari araç yolcu koltuğu ve 4 adet ... koltuğu emtiası ile 27.12.2019 T ...numaralı fatura muhteviyatı 20.097,00 Euro bedelli ... Takım 49 kişilik ticari araç yolcu koltuğu ve 3 adet ... koltuğu emtiasının ...'da mukim ... firmasına ihracatını gerçekleştirmek için ... isimli gemiye ... ve ... numaralı iki adet konteyner ile yüklendiğini, konteynerlerin fırtına sebebiyle denize düşmesi şeklinde zararlandırıcı olayın meydana geldiğini, ... numaralı "NAKLİYAT EMTİA ABONMAN SİGORTA POLİÇESİ"'nin 3.sayfasında 6.madde altında yer alan "İSTİSNA ÜLKELER" başlığı altında seferin yapılacağı ülke konusunda sınırlamaya yer verildiğini, sevkiyatın yapıldığı ülkeye göre teminat dışı halin düzenlendiğini, davacıya ait emtiaların yüklendiğini ... isimli gemi ile yapılan sevkiyatın gönderildiğini alıcı adresinin ... olduğu geminin varış limanın ... olduğunu, ...'ın poliçede "İSTİSNA ÜLKELER" arasında sayıldığını,dolayısıyla sevkiyatın poliçe kapsamında değerlendirilemeyeceğini, nihai takdir mahkemeye ait olmak üzere meydana gelen zararın %10 ilave bedel ve poliçede yer alan sigorta bedelinin %1'ine karşılık gelen 550,00 Euro muafiyet düşülmesinden sonra 52.932,30 Euro olarak tespit edildiği alacağını, sigorta şirketinin temerrüt tarihinin TTK 1427 madde ve düzenlenen ekspertiz raporu tarihleri dikkate alınarak temerrüt tarihinin 28.01.2020 olacağı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Dosyaya sunulan ... numaralı nakliyat emtia abonman sigorta poliçesinin incelenmesinden; vade tarihinin 04/02/2019 - 2020 olduğu, davacı sigortalının Türkiye'den tüm dünya ülkelerine ve tüm dünya ülkelerinden Türkiye'ye sevk ettireceği otomobil yedek parça, makine yedek parça sevkıyatının nakliye rizikolarına karşı sigorta teminatı altına alındığı, davaya konu sevkiyat ile ilgili spesifik poliçenin ise dosyaya sunulmadığından incelenen poliçenin abonman poliçesi niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Poliçede araç başına belirlenen teminat limiti 50.000 Euro'dur. Poliçenin birinci sayfasında sigorta konusu ve sefer başlığı altında sefer sahası olarak tüm dünya ülkeleri belirtilmiş olup üçüncü sayfada özel şartlar başlığı altında istisna ülkeler sayılmıştır. İstisna tutulan ülkelerden gelen ya da bu ülkelere yapılacak sevkiyatların poliçe kapsamında olmadığı belirtilmiştir. Dava konusu yük hasarı ...ile ...Limanından ... Limanına sevkıyatı yapılan otobüs koltuğu cinsi emtianın sefer sırasında geminin güvertesinden denize düşmesi sonucunda meydana gelmiştir. Taşınan yük ile ilgili olarak nakliyat sigorta poliçesinin düzenlendiği davalı tarafın kabulünde olup davalı vekili savunmalarında alıcı firmanın ...'da bulunması, sigorta poliçesinde ...'ın istisna ülkeler arasında yer alması nedeni ile hasarın teminat kapsamı dışında kaldığını, bu nedenle davacıya her hangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürmektedir. Dolayısıyla taraflar arasındaki uyuşmazlık somut taşınmada varış ülkesinin sigorta poliçesinde istisna ülkeler arasında sayılmasından kaynaklanmaktadır. 06/01/2020 tarihli "kaptan beyanı" başlıklı 05.01.2020 tarihli belgede ...... limanından 359 konteyner yükü ile ... Limanına gitmek üzere hareket eden geminin ...'nın kuzeyinden varış limanına intikali esnasında şiddetli rüzgar sebebi ile yalpa yapmaya başladığı ve bazı konteynerlerin bağlarını kopararak denize düşmek suretiyle zayi olduğu belirtilmiştir. Davacı şirkete ait olan yüklerin bulunduğu ... ve ... numaralı 2 adet konteynerin da denize düşen konteynerler arasında bulunduğu görülmektedir. Dosyaya sunulan ... nolu abonman poliçesinin 5.sayfasında ihbar yükümlülüğü düzenlenmiş olup bu yükümlülüğün sehven yerine getirilmemesi halinde sigortalının haklarının zayi olacağı belirtilmiştir. Sigorta vadesi içerisinde iki kez tekrarlandığında da sigortacının poliçeyi ihbarsız olarak fesih etme hakkı saklı tutulmuştur. Söz konusu poliçe maddesinde spesifik poliçe düzenletilmesinin sigortalı için bir yükümlülük olduğu belirtilmiştir. Hasar dosyası içinde sunulan poliçe zeyilnameleri incelendiğinde, zeyillerin farklı ülkelere yapılan nakliyelere ilişkin olduğu, dava konusu sevkıyat ile bir ilgisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Dava dosyasına somut taşıma konusunda sevkıyat öncesi spesifik poliçenin düzenlenmesi bakımından sigorta şirketine bildirim yapıldığına ilişkin bir belge sunulmamıştır. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere sigorta poliçesindeki ihbar yükümlülüğü ile ilgili düzenlemeye göre bu hususun bir kez ihlali teminat dışı olarak değerlendirmeyi gerektirmeyecektir. Zayi olan yüke ilişkin 27.12.2019 tarihli faturanın alıcısı ... mukim ... firmasıdır. ... numaralı konşimento incelendiğinde yükleme limanının ..., varış limanının ..., gemi isminin ... olarak gösterildiği, davacıya ait ürünlerin bulunduğu ... ve ... nolu iki adet konteynerin 05.01.2020 tarihinde gemiye yüklendiği anlaşılmaktadır. ... Gümrük Müdürlüğünden celp edilen taşıma belgeleri de denize düşen iki adet konteynerlerin ...'ten ...'ya nakledilmek üzere ... gemisine yüklendiğini ortaya koymaktadır. Gemi kaptanının olay hakkında düzenlediği 06.01.2020 tarihli belgede nihai varış limanının ... olduğu belirtilmemiş olsa da, gerek konşimento gerekse gümrük müdürlüğünden celp edilen taşıma belgeleri ile emtia faturasında ki alıcının adres bilgilerinden geminin varış limanın ... olduğu anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketinin düzenlemiş olduğu ... numaralı nakliyat emtia abonman sigorta poliçesinin üçüncü sayfasında 6.madde ile sigorta ilişkisinde teminat dışı tutulan hususlar sayılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığı doğrudan ilgilendiren istisna ülkeler başlıklı klozda " ..., ..., ..., ..., ..., ... Cumhuriyeti ve ... gibi ülkelerden ve/veya ülkelerine gerçekleştirilecek sevkıyatlar ile bu ülkeler sınırları dahilinde meydana gelebilecek her türlü hasar / hasarların sigorta teminatı kapsamı haricinde tutulduğu kabul edilmitir. Davalı vekili bu özel şarta dayanarak taşımanın sigorta poliçesinde sayılan istisna ülkelerden ...'a yapılacak olması nedeni ile emtia hasarının sigorta teminatı kapsamı dışında kaldığını savunmaktadır. Emtia nakliyat poliçesi genel şartlarının 28.maddesinde " Hususi şartlar umumi şartlara takaddüm eder." hükmü mevcuttur. Dolayısıyla bu düzenleme ile genel şartlara nazaran özel şartlara üstünlük tanınacağı kabul edilmiştir. Somut olayda davacıya ait emtianın yüklendiği ... gemisinin rotası ...'ten, ... limanı olarak belirlenmiştir. ... sigorta poliçesinde istisna tutulan ülkeler arasında sayıldığından özel kloz gereğince istisna ülkelerden yapılacak ya da istisna ülkelere gönderilecek sevkıyatlar sigorta kapsamı dışında kaldığından, dava konusu hasarın da poliçe teminatı dışında olduğu kanaatine varıldığından, bu kanaat ışığında davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 13.000,32 TL den karar harcı olan 179,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 12.820,42 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı vekili için takdir edilen 101.737,94 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/04/2023 Başkan ✍e-imzalıdır. Üye ✍e-imzalıdır. Üye ✍e-imzalıdır. Katip ✍e-imzalıdır.