İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/106 E. 2023/63 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2022/106 Esas KARAR NO :2023/63 DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :12/11/2021 KARAR TARİHİ :21/02/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı sigortalı ... A.Ş arasında sigortalı emtianın taşınmasına ilişkin olarak Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi'nin düzenlendiğini sigortalanın emtianın konşimento kapsamında ... arasında kusurlu şekilde gemi ile taşınması sonucu emtiada hasarın meydana geldiğini yapılan inceleme ile 2 konteynırdan birisindeki 24.560 kg malın hasarlı olduğunun anlaşıldığını bu nedenlerle davalı şirket aleyhine takip başlatıldığını yapılan itiraz sonucu takibin haksız şekilde durdurulduğunu belirterek itirazın iptalini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Rizikonun gerçekleştiği tarihte geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunması, ödemenin gerçek hak sahibine yapılmış olması gerektiğini, Satıcının/sigortalının alacak/dava hakkının ispat edilmesi zorunlu olduğunu, mal bedeli ile ilgili ödeme belgesi, sigorta poliçesi vs. dava dosyasına sunulmadığını, ispata muhtaç olduğunu, aktif husumete itiraz edildiğini, müvekkilinin iştigal konusu gereğince, sadece taşımayı organize ettiğini, müvekkile pasif husumet yöneltilemeyeceğini, pasif husumete itiraz edildiğini, ... no.lu Konşimento uyarınca, ... no.lu Konteyner, ...tarafından... taşındığı, Konteyner içine yükün yüklenmesi, istif edilmesi "Yükleten " olan ... Şirketi tarafından gerçekleştirildikten sonra konteynerin, depodan yükleme limanı...'a taşınması için iç taşımanın (kara taşıması) da ... tarafından üstlenildiğini, müvekkilin, TTK md . 926 anlamında taşıma işini üzerine almadığını, eşyanın taşınmasını üstlenmediğini, Taşıyan olmadığını, yük, müvekkilin zilyetliğine girmediğini, müvekkilin sorumlu tutulabilmesi mümkün olmadığı, Hasar ihbarı ilgili yasal düzenlemeler uyarınca, usulüne uygun, süresinde ve geçerli bir hasar ihbarı yapılmadığı için iddia edilen zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabulü zorunlu olduğunu, iddia edilen zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine dair karine, taşıyan açısından doğmuş olup aksi, davacı tarafından ispat edilemediğini, ..., ..., ..., ... konteyner içi yükleme, sabitleme ve istif, yükleten tarafından yapıldığını, Bu işlemlerin gereği gibi yapılmamasından doğan sorumluluk yükletene ait olduğunu, taşıyana kusur / sorumluluk atfedilemeyeceğini, konteyner, tahliye limanından alıcının deposuna kadar açılmadan / elleçlenmeden dolu olarak teslim edildiğini, Aksi yöndeki davacı iddiaları ispata muhtaç olup İddia edilen ıslaklığın mahiyetinin (tatlı / tuzlu su) ne olduğu belli olmadığını, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği iddia edilemeyeceğini, iddia edilen hasar ile ilgili olarak yükleme, aktarma, boşaltma limanlarında tutulmuş herhangi bir tutanak da olmadığını, talep edilen tazminat tutarı fahiş ve afakî olduğunu, Sınırlı sorumluluk hükümleri nazara alınması gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama masraflarının karşı tarafa yükletilmesine, davanın ... 'ya izafeten ... Şirketi 'ne ihbar edilmesine karar verilmesini talep edilmektedir. ...3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/11/2021 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizce bilirkişi ...'tan aldırılan raporda özetle;Davaya konu 42.993,30 USD satış nedeniyle sigortalı ... Şti'nin müşterisi ...'ten herhangi bir alacağının kalmadığı, davalının kusurku taşıma yaptığının ve sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde; takip davacının, davalıdan 23.06.2021 takip tarihi itibariyle toplam13.502,68 USD (13.177,75USD hasar bedeli * 324,93 USD işlemiş faiz) alacağının bulunduğu, 13.502,68 USD alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar kamu bankalarının bir yıl vadeli mevduata uygulanan 965 ve değişen oranlarda faiz hesaplanabileceği belirtilmiştir. Mahkememizce bilirkişi Taşıma Uzmanı ..., Metalurji Müh. ... ile Uzakyol Kaptanı ...'den aldırılan raporda özetle; Geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu, tarafların davada husumet ehliyetinin bulunduğu, teknik değerlendirme sonucunda hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelmediği, ve hangi aşamada meydana geldiğinin ve sebebinin tespit edilemediği, heyetimizde emtianın niteliği ve konteyner hasarına ilişkin uzman bir bilirkişinin bulunmadığı, hasar ihbarının süresi içerisinde yapıldığı, eşyanın hasarına sebebiyet veren olgunun Davalının hakimiyetinde bulunduğu sürede meydana geldiği, aksi ispat edilmedikçe neticeten yük hasarından davalının sorumlu tutulacağı, mahkeme hasarın taşıma sırasında meydana geldiği kanaatine varır ise, 13.775 USD tazminatın kadri marufunda bulunduğu belirtilmiştir. Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Dava dışı sigortalı ...Tic.a.ş. tarafından satışı yapılan ... tel(demir) emtiasının ... sayılı konişmento tahtında ... Limanı'ndan, ... Limanı'na taşındığı, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, aktarma alanında emtiaların hasarlandığının belirlendiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dava konusu taşımaya konişmentonun davalı ... adına düzenlendiği, navlun faturasının ise davalı ...A.Ş. tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre davalı dışı ...fiili taşıyan, davalı ...A.Ş.nin akdi taşıyan konumunda oldukları ve davalının pasif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan satış faturasının... teslim şeklinde olduğu, bu satım şekline göre emtianın teslim yerinde teslimine kadar malla ilgili bütün masraflar ve risklerin satıcıya ait olduğu, yine sigortalının mal bedelini eksiksiz tahsil edip etmediğinin tespiti bakımından yapılan defter incelemesi neticesinde alınan bilirkişi raporunda, belirlenen hasar bedelinin dava dışı sigortalı tarafından müşterisi lehine alacak kaydı yapıldığı ve taraflar arasındaki hesaplaşmanın kalan bakiye üzerinden yapıldığının belirtildiği, buna göre dava dışı sigortalının dava konusu yük bakımından sigortalanabilir menfaati bulunduğu, davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetine haiz olduğu anlaşılmaktadır. TTK 1188. maddesinde kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda alıcı tarafından gönderilen ihtarname ve ekspertiz raporuna göre emtianın 28/10/2020 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin ise 23/06/2021 tarihinde başlatıldığı anlaşılmakla davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür. Davacı taraf hasarın deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Konişmentoda ve navlun faturasında nihai varış yeri belirtildiğinden davalının kara taşımasını da üstlendiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle hasarın tahliye sırasında belirlenebilir olup olmadığına bakılmaksızın kara taşıması sonunda süresi içinde yapılan ihbar geçerli kabul edilecektir. Hasarlı emtia 28/10/2020 de teslim edildiğinden, 30/10/2020 tarihinde yapılan ihbar yasal süre içinde yapılmış olup buna göre davalı taşıyanın , hasarın kendisinden kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat etmesi gerekmektedir. Bilirkişi raporundaki teknik değerlendirmede emtianın hasarlanan konteynerden başka bir konteynere ya da araca aktarılması sırasında bekleme alanında olduğundan bahsedildiği ancak , aktarmanın kim tarafından yapıldığı, bekleme alanının konteyner terminalinde mi yoksa dışında mı olduğu, alıcı tarafından alınmadan öncemi yoksa sonra mı olduğu anlaşılamadığı belirtilmiş, raporun sonucu itibariyle de hasarın taşıyanın hakimiyetinde meydana geldiği yönünde görüş bildirilmiştir. Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda hasarın nakliye sürecinde konteyner hasarından kaynaklı mal aktarmasından kaynaklandığı, aktarmanın yapıldığı alanın ıslak, çamurlu ve kirli olması nedeniyle hasarın meydana geldiği belirtilmiştir. ... tarafından yerinde inceleme sonucu düzenlenen raporda, kara nakliye araç sürücüsünün konteynerı almak için terminale gittiklerinde konteynerın şasiye güvenli bir şekilde montesini sağlayacak köşe bağlantı dökümlerinin hasarlı olduğunu söylediği, ayrıca yükün otopark alanına boşaltıldığı ve bu alanın yağmur nedeniyle ıslak ve çamurlu olduğu, yükün birkaç gün sonra boş konteynerla alındığı bilgisi yer almakta, hasarın nedeni olarak da ithalat terminalinden alıcının kapısına kadar olan kara operasyonlarında meydana gelmiş olabileceği belirtilmektedir. Ekspertiz raporuna nakliyeciden temin edildiği belirtilerek eklenmiş olan 15/10/2020 tarihli konteyner inceleme raporunda “ köşe dökümlerinden biri bükülmüştür , ... dan olduğu gibi boşaltılmıştır, kaldırmak için düz platform (yanları ve üstü açık kamyonet) gerekecektir” açıklaması bulunmaktadır. Dosyada yükün başka bir konteynıra aktarıldığına ya da boşaltıp aynı konteynıra tekrar yüklendiğine ilişkin belge bulunmamakla birlikte, anılan rapor ... raporunda yer alan, konteynır hasarı nedeni ile yükün otoparka başaltıldığı yönündeki bilgileri doğrular niteliktedir. Davalı taşıyan kara nakliyesini de üstlenmiş olup, süresinde hasar ihbarı yapılmıştır. Ekspertiz raporunda hasarın konteyner hasarına bağlı aktarmadan kaynaklandığı belirtilmiş olup konteyner hasarına ilişkin raporda dosyaya sunulmuştur. Bu açıklamalara göre hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin kabulü gerekmektedir. Dava konusu taşımanın tamamını üstlenmiş olan davalı taşıyan tarafından hasarın başka bir nedenle meydana geldiği ortaya konulamamıştır. Açıklanan nedenlerle davalı taşıyanın meydana gelen zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporunda kadri maruf bulunan hasar bedeli yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir . HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; ...18. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, 2- Yasal şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Karar harcı olan 10.586,76 TL'den peşin alınan 1.740,78 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.845,98 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 1.808,58 TL ilk harç 320,00 TL posta ücreti ve 7.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)9.628,58 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı vekili için takdir edilen 24.247,18 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/02/2023 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır