İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/361 E. 2023/8 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2021/361 Esas KARAR NO : 2023/8 DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 07/09/2021 KARAR TARİHİ : 19/01/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... adlı acente botunu 01.01.2020 tarihinde ... Şirketi’ne kiraya verdiğini, tarafların ... 25. Noterliği’nin ...yevmiye ve ...tarihli tekne kira sözleşmesini imzaladıklarını, kira süresinin bitim tarihinin 31.12.2020 olduğunu, sözleşmenin 5. Maddesine göre kiralanan yolcu motoru kira süresince kullanımından dolayı bozulursa veya yıpranırsa kiracı tarafından karşılanmak suretiyle onarılacağını, kira sözleşmesinin 31.12.2020 tarihinde sona ermesine Rağmen davalının acente botunu müvekkiline teslim etmeyip kullanmaya devam ettiğini, müvekkilinin ... Sulh Hukuk Mahkemesi eli ile ... tarihinde tespit yaptırıldığını, davalının bizzat gelip teslimini dahi yapmadan 13.01.2021 tarihinde şanzıman ve türbini eksik olarak tekneyi ...’ye getirmek zorunda kaldığını, davalı tarafından kiralanan teknenin müvekkili tarafından teslim alınmadan önce kullanımından kaynaklı bozulma ve yıpranmaların tespiti için aynı gün ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, düzenlenen raporda pek çok hasar ve eksiklerin tespit edildiğini, yeterli ışık olmadığı ve gemi suda bulunduğu için geminin karina bölgesinde, şaftlar, pervaneler ve dümende kapsamlı bir gözlem ve inceleme yapılamadığını, bu nedenle tekne teslim alındıktan sonra karaya çekildiği yerde ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile 11.02.2021 tarihinde tespit yaptırıldığını, alınan raporda teknenin durumunun açıklandığını ve teknenin yola, yüke ve denize elverişliliğini sağlayan mütemmim cüzlerinin onarımının ortalama 240.000,00 TL civarında bir maliyetle ve 30 gün sürede yapılacağının tespit edildiğini, tekne teslim alınırken şanzımanı ve türbini eksik olarak alındığını, müvekkilinin harici bir araştırma ile bu parçaların arızalandığını ve tamir için ...firmasına götürüldüğünü tespit ettiğini, bu firmaya müracaat ettiğinde ise kendisine bu parçaların verilmediğini, bu sebeple teknenin tamir edilip kullanıma hazır hale getirilemediğini, müvekkilinin tekneyi çalıştıramamaktan dolayı zararının devam ettiğini, bu konuda ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek, fazlaya ilişkin talep ve sair talep ve dava hakları saklı kalmak üzere, 240.000,00 TL maddi tazminat ile 53.100,00 TL bir aylık mahrum kalınan kira bedeli olmak üzere toplam 293.100,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dosyaya sunulmuş olan tespit raporlarının, dava konusu teknenin yaşı, yaşı gereği normal yıpranması ve sair hususların irdelenmeden tamamen davacı tarafın beyanlarına göre sübjektif, eksik inceleme neticesinde düzenlendiğini, yapılmış olan hasar Giderinin hesaplamasının da hiçbir somut belgeye dayanmadan afaki yapıldığını, dosyaya ibraz edilen ... Sulh Hukuk Mahkemesi kanalıyla alınan bilirkişi raporuna yasal süresi içinde itiraz edildiğini, teknenin tespit tarihi itibariyle 11 yaşında olduğunu, müvekkili tarafından kiralanmadan önce davacı donatan tarafından 10 yıl boyunca kullanıldığını ve doğal olarak çeşitli kısımlarından yıprandığını ve hasar oluştuğunu, tespit raporunda belirtilen hususların, teknenin müvekkili şirket tarafından kiralandığı dönemde gerçekleştiğini ispat eden hiçbir delilin söz konusu olmadığını, teknenin müvekkili tarafından kiralandığı dönemdeki fiili durumunu gösteren fotoğrafların dilekçeleri ekinde ibraz edildiğini, bu fotoğraflar incelendiğinde teknenin borda ve usturmaçalarında muhtelif kesinti, patlak ve düşmeler olduğunu, güverte veya diğer yüzeylerde boya soyulmaları olduğunu, keşif raporunun 18. fotoğrafında davaya konu teknede köprüüstü tavan alarmının yerinden oynamış olduğunu, teknenin gövde kısmında hafif su sızıntısı olduğunun görüldüğünü, bu fotoğrafların teknedeki yıpranma ve eskimenin kira döneminden önce bulunduğunu gösterdiğini, teknenin müvekkili tarafından kiralandığı dönem içinde 21.02.2020 tarihine kadar teknede fiilen görev yapan personelin davacının istihdam ettiği personel olduğunu, 21.02.2020 tarihinden sonra bu personelin müvekkili tarafından istihdam edilmeye başlandığını, bir an için teknenin özensiz kullanıldığı düşünülse dahi buna sebebiyet verenin davacı donatanın personeli olduğunu, ... Sulh Hukuk Mahkemesi kanalıyla yaptırılan keşif raporunun teknenin davacı tarafından alındıktan 41 gün sonra alındığını, rapordaki hesaplamanın nasıl ve hangi kriterlere göre yapıldığının belli olmadığını, bu itibarla bu rapordaki bir takım hasarların tekne davacının uhdesindeyken geçen 41 günlük sürede oluşmuş olabileceğini, su altı kısımlarındaki hasarların kamyon ile yapılan kara taşıması sırasında gerçekleşmiş olabileceğini, bilirkişinin yaptığı hesaplamanın hiçbir teknik açıklama içermediğini ve rayiç piyasa fiyatlarına göre maliyetinin ne olduğu hususunda hiçbir dayanak sunmadığını, müvekkilinin talebiyle 31.12.2021 tarihinde bağımsız gözetim firması tarafından yapılan incelemenin, dava konusu teknenin kira dönemi bitimindeki fiili durumunu ispat ettiğini, bu raporun davacının ibraz ettiği belge ve bilgilere dayanılarak kendilerinin yokluğunda hazırlanmış keşif raporlarının hatalı ve eksiklerle dolu olduğunu gösterdiğini, teknenin sancak ana makinası, şanzıman ve turbo ekipmanlarında gerçekleşen arızanın donatana bildirildiğini, donatandan olumlu bir yaklaşım alınamadığını, tekne demirbaşlarında meydana gelen bu hasarların giderilme sorumluluğunun davacıya ait bulunduğunu, davacının kira sözleşmesinin bitiminde ...inşaat alanına gelerek müvekkiline haber vermeden dava konusu tekneyi aldığını, bu nedenle taraflar arasında teslim tesellüm protokolü imzalanmadığını, devam eden kronik arızalar sebebiyle tekneden sökülmek zorunda kalınan 1 adet türbin ve 1 adet şanzıman parçasının karada kaldığını, davacının bunları talep etmesinin akabinde kendileri tarafından 23 Mart 2021 tarihinde noter kanalıyla davacıya bir ihtar gönderildiğini, ihtarnamede söz konusu parçaların tamir için gönderildiği firma tarafından yapılan incelemede bozukluğun kronik olduğu ve müvekkilinin herhangi bir ticari sorumluluğu bulunmadığından tamirlerin yapılmayacağı ve konu malzemelerin bulunduğu yerden alınabileceğinin davacıya iletildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, taraflar arasındaki acente botunun kiralanması ilişkisinden kaynaklanan ve teknenin kötü kullanılması iddiasından doğan masrafların tahsili talepli alacak davası olup, Uyuşmazlığın teknede meydana gelen eskime, yıpranma ve demirbaş arızalarından davalının sorumlu olup olmadığı, talebe konu yıpranmanın normal kullanım yıpranması olup olmadığı, mahrum kalınan kar talebinin yerinde olup olmadığı ve netice olarak varsa davacının talep edebileceği zarar miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/03/2022 tarih, ... Talimat sayılı dosyasında tanık olarak dinlenilen ...'ın beyanında özetle; ...isimli acente botu davacı şirkete ait olduğunu, davacı şirketin bu acente botunu davalı ... Şirketine kiraya verdiğini, ... ile yapılan sözleşmenin 1 yıllık olduğunu, ... şirketinin acente botunu 1 yıl boyunca kullandığını, şuan acente botunun davacı şirkete teslim edilmiş durumda olduğunu, acente botunun ... şirketine teslim edilmeden 10 gün önce ...'nün yapıldığı yerde kendisinin de bulunduğunu, acente botunun teslim edildiğinde kullanılır faal durumda, sağında solunda herhangi bir hasar olmadığını, sağlam bir şekilde teslim edildiğini, davalı şirketten acente botu teslim alınırken kendisinin de olduğunu, mahkeme heyeti ile teslim alındığını, acente botu içerisinde aşırı derecede deniz suyu mevcut olduğunu, turbo şanzuman ve marş motorunun yerinde bulunmadığını, cihazları çalıştırmak istediklerinde cihazların çalışmadığını, iç döşemede aşırı derece deformasyon olduğunu, dış gövdede çarpmadan dolayı yarılmalar ve çatlaklar bulunduğunu, usturmaça denilen koruma ekipmanlarının çoğunun patlamış ve zarar görmüş durumda olduğunu, acente botunun ilk teslim edildiği gibi olmadığını, aşırı derecede zarar görmüş durumda olduğunu, acente botunun davalı şirkete teslim edildikten 3 ay sonra acente botunun muayenesinin... Başkanlığı tarafından yapıldığını, muayene raporunda da acente raporunun mevcut hali tespit edildiğini, davacı şirketin acente botunu 2019 Mayıs ayında...'e kiraladığını, ... Şirketi ile olan sözleşmenin 2019 Aralık ayında bittiğini, sözleşme bitiminde davacı şirketin ... Şirketi ile 2020 Ocak ayında acente botunun kiralanmasına ilişkin sözleşme imzaladığını, ... ile yapılan sözleşme gereği acente botunun davacı şirket personeli tarafından kullanıldığını, ... Şirketi ile yapılan sözleşme sonrası acente botunun yine 2019 yılında çalışan aynı personelin bu kez ... Şirketi üzerinden kullanıma devam ettiğini, iki sözleşme arasındaki geçiş süresinde acente botunun ...Şirketi personeli tarafından kullanmaya devam ettiğini, bu personellerin... üzerinden sigortalı olduklarını, personellerin ... Şirketi ile anlaşarak ... için çalışmaya başladıklarını ve ... Şirketi üzerinden sigortalandıklarını, bu olayın Şubat Mart ayları gibi olduğunu ve tanık ücreti istemediğini belirtmiştir. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Gemi İnşa ve Gemi Makineleri Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 16/08/2022 havale tarihli raporda özetle; taraflar arasında TTK. madde 1119 uyarınca gemi kira sözleşmesinin bulunduğu, davalı kiracının, teknenin kullanımında davalının yeterli özeni ve dikkati göstermemiş olduğu, bu sebeple teknenin hasara uğradığı, davalının borca aykırılık nedeniyle davacının uğradığı fiili zararlar (malvarlığında meydana gelen azalma nedeniyle uğranılan zararlar) ve yoksun kalınan kar (kazanç) zararlarından sorumlu olduğu, hasarın giderilmesi için 200.000,00 TL hasar tazminatının makul olduğu, teknenin hasarının giderilmesinin 30 gün süreceği, mahrum kalınan kira bedelinin ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Gemi İnşa ve Gemi Makineleri Mühendisi ... ve Uzakyol Kaptanı ...tarafından tanzim edilen 01/12/2022 havale tarihli raporda özetle; yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, kök bilirkişi raporunda yapılan tespit ve değerlendirmelerinden ayrılmalarını gerektiren yeni bir husus bulunmadığını bildirerek kök rapordaki görüşlerini korudukları belirtilmiştir. Taraflar arasında ... 25. Noterliğinde ... tarihli Kira Sözleşmesi düzenlendiği ve bu sözleşmeye göre davacıya ait ... isimli yolcu motorunun 01/01/2020 / 31/12/2020 dönemi için aylık 45.000 TL bedel ile davalıya kiralandığı anlaşılmıştır. Bu sözleşme gereği davacı tarafından motorun davalıya teslim edildiği ve kira süresinin bitiminde davacı tarafından 25/12/2020 tarihinde ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası nezdinde teknenin mevcut durumununu tespit edildiği dosya kapsamında sabittir. Bu tespit akabinde davacı tarafından 25/01/2021 tarihinde ... Sulh Hukuk Mahkemesi ...D. İş sayılı dosyası ile dava konusu botun eksik, bozulma ve normal kullanım dışındaki yıpranmaları ile bunların onarım bedelleri ile onarımın kaç günde yapılacağının tespiti talep edilmiştir. Dosya kapsamında uyuşmazlık ise dava konusu motorun davalıya teslimi sonrası davalını kullanımı altında hasarlanmasından kaynaklanan zararlar ile bu hasarın giderilmesi süresince işleyecek kira bedelinin davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda toplanmaktadır. Kira sözleşmesi başında motorun davalıya ne şekilde teslim edildiğine dair bir tespit tutanağı yahut rapor bulunmamaktadır ancak taraflar arasındaki kira sözleşmesi hükümlerine göre, motorun çalışır vaziyette kiralayana teslim edileceği öngörlmüş olup aksi durumda olduğuna dair davalı kiralayan tarafından sözleşmeye herhangi bir şerh konulmamıştır. Davacı tarafından aldırılan tespit raporlarına davalı yanca itiraz edilmiş olmakla itiraz esasen bu hasarların teknenin yaşı ve o güne kadar olan kullanımı nedeni ile ortaya çıkan olağan hasarlar olduğu ve motoru kullanan personelin aslında davacı çalışanı olduğundan bahisle hasar bakımından davalının sorumlu olmadığı yönündedir. Davalı tarafından motorun davacıya teslim edilmesinden önce bir özel sörvey incelesi yaptırılmış olup, bu rapor ile davacı tarafından yaptırılan tespit raporları arasında açıkça çelişkiler bulunmaktadır. Bununla birlikte davalı tarafından motorun kira sözlemesinin başında teslim alındığı tarihteki durumunu gösterir fotoğraflar dosyaya sunulmuştur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, bilirkişiler tarafından, motorun davalıya teslim edildiği an fotoğrafarı ile sonraki süreçte alınan tespit raporları bir arada değerlendirilerek yapılan inceleme ile, teknenin davalıya teslimi anında mevcut olan hasarları ile davacıya iadesi esnasındaki hasarların ayrıştırılarak, neticede teknenin kullanımında davalının yeterli özen ve dikkati göstermemiş olduğu kanaati belirtilmiştir. Ancak ... Sulh Hukuk Mahkemesi ...D. İş dosyasında alınan tespit raporundan ayrı olarak teknenin davalıya teslimi öncesi motorda mevcut olan bazı hasarlar bakımından davalının sorumlu olmayacağı belirtilerek neticede davalı sorumluluğunda bulunan hasar bedelinin 200.000 TL olduğu ve hasarın onarımı için gerekli makul sürenin 30 gün olduğu kanaati belirtilmiştir. Bununla birlikte, tekneninh sancak ana makinasına ait triban ve şanzımanda oluşan arızanın kronik olmasından bahisle taraflar arasındaki kira sözleşmesi şartları gereği bu arızalar bakımından davalının sorumluluğu bulunmadığı kabul edilmiştir. Davalı vekilince her ne kadar motoru kullanan personelin davacı personeli olduğundan bahisle özensiz kullanım söz konusu ise bu nedenle davalının sorumlu tutulamayacağı belirtilmişse de dosyada dinlenen tanık beyanları ile davalı vekilinin cevap dilekçesinde belirttiği hali ile personelin kira sürecinin büyük kısmında davalı şirket tarafından istihdam edildiği anlaşıldığından, davalının bu yöndeki savunması mahkemece yerinde görülmemiştir. Aynı zamanda tekne üzerindeki tespitin, tekne davalıdan alındıktan 13 gün sonra yapıldığından bahisle hasarın bu aşamada olduğu savunulmuşsa da, hasarın boyutu dikkate alındığından bu hasarın 13 günlük süre içerisinde oluşamayacağı bilirkişilerce açıklanmış olduğundan bu yöndeki savunma da mahkemece esas alınmamıştır. Davacı vekilinin bir diğer alacak talebi ise 30 günlük onarım sürecinde teknenein kullanılamaması nedeni ile mahrum kalınan kira kaybı bedeli olup, davaya konu teknenin mevcut yaşı ve donanımı gereği 01/01/2020 / 31/12/2020 dönemi için aylık 45.000 TL bedel ile davalıya kiralandığı sabit olup, kira dönemi bitiminde KDV dahil olarak tamir süreci için talep edilen 53.100 TL bedelin makul olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki kira sözleşmesi şartları ile TTK 1129 ve TTK 1130 maddeleri ile Türk Borçlar Kanunu kiraya ilişkin düzenlemeler dikkate alınarak, bilirkişilerce tespit olunun hasarlar bakımından davalının sorumluluğu bulunduğu kanaati ile, davalı sorumluluğunda meydana geldiği açıklanan 200.000 TL maddi tazminat ile 53.100 TL mahrum kalınan kira bedeli bakımından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 253.100,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair talebin REDDİNE, 2-Karar harcı olan 17.289,26 TL'den peşin alınan 5.005,42 TL'nin mahsubu ile bakiye 12.283,84 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacının peşin olarak yatırdığı 5.005,42 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı yargı gider toplamı olan 7.595,3 TL'nin (59,30 TL başvurma harcı, 336,00 TL posta gideri ve 7.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 6.558,74 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı yargı gider toplamı olan 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere, davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 163,7676 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı için takdir edilen 38.434,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 7-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.139,85-TL sinin davalıdan, 180,15-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/01/2023 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır