İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/241 E. 2022/372 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2018/241 Esas KARAR NO : 2022/372 DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/07/2018 KARAR TARİHİ : 15/06/2022 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin taşıma işlemlerinde aracılık eden bir firma olduğunu, davalının yurt dışından ithal ettiği bir kısım ürünün deniz yoluyla taşımacılığında aracı firma olarak müvekkili şirket ile anlaştığı ve söz konusu ürünlerin taşınması konusunda müvekkili üzerine düşen yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, davalının bu taşıma sonrasında oluşan bir kısım navlun ücretini, yükleme ücretini ve davalıya fatura edilen dökümantasyon-güvenlik-tartım-mühürleme kontrol-telex-nakliye vs ücretlerini müvekkili şirkete ödemediğini, davalının söz konusu taşımalardan kaynaklanan faturaların bakiye bedelini ödememesi üzerine, davalı ile borcun ödenmesi konusunda yapılan görüşmeler sonuçsuz kalınca, davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalıya 15.11.2017 tarihinde tebligat TK. 35'e göre tebliğ edildiğini, davalı 22.11.2017 tarihinde icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, dava sonrası davalı ile görüşülmeye çalışılmış ise de olumlu bir sonuç alınamadığını, davalı vekili itiraz dilekçesinde yetkili icra müdürlüğünün Gaziantep İcra Müdürlüğü olduğundan bahisle takibin yetkisine itiraz ettiğini, HMK uyarınca, sözleşmelerden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabileceğini, sözleşmede müvekkili tarafından yükümlülük yerine getirilmiş ancak davalı edimini yerine getirmediğini, davalının icra takibinin yetkisine yapmış olduğu itirazı hukuka aykırı olduğunu, taşıma işlemine ilişkin olarak bütün edimler, müvekkili şirket tarafından eksiksiz yerine getirildiğini, müvekkili şirketin davalının Mersin Limanı'ndan yurtdışına gönderilmesini talep ettiği emtialarla ilgili olarak, gemi ve taşıyanı ayarladığı ve davalının emtialarını talep ettiği ülkelere ulaştırdığını, davalı tarafından talep edilen ürünlerin yurt dışına deniz yoluyla taşınması sonrası, taşıyan üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini ve ürünleri ilgiliye süresinde teslim ettiğini, davalının birçok taşımasına müvekkilinin aracılık ettiğini, davalının sürekli yurtdışı taşıma işlemi olduğundan müvekkili ile davalının açık hesap çalıştığını, davalıya taşımalara ilişkin fatura kesildiğini, davalının da ara dönemlerde müvekkiline bir kısım ödeme yaptığını, davalı kendisine kesilen bütün faturaları itirazı kayıtsız kabul ettiğini, icra takibi tarihine kadar da fatura içeriğine itiraz etmediğini, toplam 96.170,41 USD davalıya fatura kesildiğini, davalının ise bu faturaların bakiyesi olan 93.927,72 USD tutarındaki alacağı müvekkiline ödemediğini beyanla fazlaya ilişkin takip tarihinden sonra kesilen faturalara ilişkin her türlü hak ve alacaklara ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile davanın reddine, ....İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile icra takibinin 93.927,72 USD üzerinden faiz ve ferileriyle birlikte devamına, davalı itirazının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davalının alacağının %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı şirketin ticaret sicilde gösterilen adresine TK 35.maddesine göre tebligat yapılmış olup, davaya cevap verilmemiştir. Dava; Navlun ücreti ile taşıma masrafları konusunda düzenlenen fatura alacağını tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Dava konusu olan ....İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinden; davacının 93.927,72 USD alacağın tahsili için davalı borçlu aleyhine 23.06.2017 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı davalının süresinde icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmesi nedeni ile takibin durdurulduğu, takibe itiraz ile davanın İİK 67.maddesine göre süresinde olduğu, görülmüştür. Davalı HMK'nın 6.Maddesine göre ... İcra Dairelerinin yetkili olduğundan bahisle icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş ise de, alacak faturaya dayandığından TBK'nın 89.maddesine göre davalının yetki itirazı yerinde görülmeyerek davanın esastan incelenmesine geçilmiştir. Taraflar tacir olup alacak faturadan kaynaklandığından, her iki tarafın ticari defter kayıtlarının incelenmesine karar verilmiştir. Davalının defterlerinin muhasip bilirkişi marifetiyle incelenmesi konusunda Bor Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat davalı defterini ibrazdan kaçındığından bila ikmal iade edilmiştir. Dava ve takibe konu alacak davacının davalıya ait yüklerin deniz yoluyla taşınması konusunda aracılık hizmetine ilişkin olduğundan, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü açısından davacının TTK'nın 921. Maddesine göre taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla aracılık hizmetini verip vermediği ve bu hizmete dayalı olarak bir alacağının bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Davacının defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen 17.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda, 2016 ve 2017 yılına ait ticari defterlerin usule uygun olarak tutulduğu, davacının defterlerinde kayıtlı olan faturalardan dolayı icra takip tarihi itibari ile 111.851,92 USD karşılığı 418.158,62 TL alacaklı gözüktüğü, bu alacağın 93.927,72 USD'sinin icra takibine konu edildiği, davalının 2016 ve 2017 yılına ait BA ve BS formlarının tetkikinden davacının davalı adına 2016 yılında tanzim ettiği 53 adet 299.006,00 TL bedelli faturaların tamamının davalının bağlı olduğu vergi dairesine bildiriminin yapılmış olduğu, 2017 yılında tanzim edilen 325.135,00 TL bedelli faturaların ise 257.808,00 TL lik kısmının vergi dairesine bildirildiği, bildirimi yapılmayan 4 adet fatura toplamının 67.324,00 TL tutarında olduğunun tespit edildiği, dosyadaki deliller itibari ile taraflar arasında ki ilişkinin taşımaların gerçekleştirilmesi için aracılık ilişkisi olduğu izlenimi doğsa da bunun tam olarak belirlenemediği,taraflar arasındaki aracılık ilişkinin varlığı kabul edilirse davacının davalıya ait yüklerin taşınması için dava konusu ödemeleri dava dışı taşıyanlara yapmış olması halinde davalıdan talep etmesinin mümkün olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. bildirilmiştir. 18.05.2022 tarihli ek raporda da, davacının yasal defterlerinde davalıdan takip tarihi itibari ile 111.851,92 USD karşılığı, 418.158,62 TL alacaklı gözüktüğü, bu alacağın 93.927,72 USD'lik kısmının şüpheli alacaklılar hesabına virman edildiğinin tespit edildiği, 93.126,50 USD'lik faturaların davalıya tebliğinin davalının BA (mal alış formları ile kanıtlanmış olduğu) davacı tarafından davalı adına tanzim edilen ve tebliği kanıtlanamayan 06.02.2017 tarihli 801,22 USD karşılığı 2.998,25 TL lik faturanın ise vade farkı için düzenlendiği, davalının 2017 yılı birinci aya ilişkin tüm faturaları bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirdiği, davacının icra takibine konu ettiği 06.01.2017 tarihli 824,06 USD bedelli faturanın da vergi dairesine bildirilmiş olduğu, kök rapor tarihinden sonra dosyaya sunulan elektronik posta yazışmalarının taraflar arasında ki aracılık ilişkisinin deniz yolu ile yapılacak taşımaların gerçekleşmesine ilişkin olduğunun anlaşıldığını, davacının sözkonusu taşımaların gerçekleştirilmesi için aracılık faaliyeti yürüttüğü,yazışmalarda dava dışı gümrük firması tarafından da davacının forwarder olarak ifade edildiği, davalı tarafın faturalara itiraz etmemiş olması dolayısıyla tarafların taşıma ücretini de içeren ücret üzerinde anlaştıkları, bu sebeple TTK'nın 931.maddesi gereğince davacının taşıyanın hak ve yükümlülüklerine tabi olduğu, bu çerçevede davalı tarafından vergi dairesine bildirimi yapılan ve itiraz edilmeyen faturalar ile taraflar arasında ki elektronik posta yazışmalarında dosyaya sunulan konişimentolara konu edilen taşımalara ilişkin olarak davacının aracılık faaliyeti yürüttüğünün kabul edilmesi halinde davalıdan navlun ve taşımadan kaynaklanan diğer alacakları talep etmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulan konişmentolar ile faturalar karşılaştırıldığında, ... ... S.A.'yi temsilen düzenlenen ... nolu konişmento ile ..., ... nolu faturaların, ... ... 5.A.'i temsilen düzenlenen ... nolu konişmento ile ..., ... ve ... nolu faturaların, ... ... S.A.'yi temsilen düzenlenen ... nolu konişmento ile ... nolu faturanın, ... ... S.A.'yi temsilen düzenlenen ... nolu konişmento ile ..., nolu faturanın, ... ... S.A.'yi temsilen düzenlenen ... nolu konişmento ile 546589, 546819 nolu faturaların, ... ... 'i temsilen düzenlenen ... nolu k onişmento ile ... nolu faturanın, ... tarafından düzenlenen ... nolu konişmento ile ... nolu faturanın, ... ... S.A.'i temsilen düzenlenen ... nolu konişmento ile ... nolu faturanın, ... tarafından düzenlenen ... nolu konişmento ile yükleme ücreti ve navlun bedeli açıklamalı 3.300 USD tutarlı fatura ile, ... tarafından düzenlenen ... nolu konişmento ile 19.01.2013 tarihli ... nolu faturanın, ... ... SA'yı temsilen düzenlenen .. nolu konişmento ile 5.038,80 USD tutarlı faturanın, ... tarafından düzenlenen .. nolu konişmento ile... nolu faturanın, ... tarafından düzenlenen ... nolu konişmento ile ... nolu faturanın, konteyner numaralarının uyuştuğu saptanmıştır. ... tarafından düzenlenen .. nolu konişmento ile 16.01.2013 tarihli 10.500 USD tutarlı yükleme ücreti ve navlun bedeli açıklamalı faturanın içeriğinin konteyner numaraları bakımından uyuşmamakla birlikte bu konişmentoda kayıtlı konteynerlerin de varış-çıkış bildirimlerimde ve gümrük özet beyanlarında davalı ile ilişkili olduğunun kaydedildiği görülmektedir. ... Gümrük Müdürlüğünden gelen yazı cevabı ekindeki belgelerden ... nolu, .. nolu, ... nolu, .. olu, ... nolu, ... nolu, ... nolu konişmentolar muhteviyatı eşya için davalı tarafından özet beyan bildiriminde bulunulduğu belirlidir. Öte yandan davaya konu edilen eşyaya ilişkin dosyaya sunulan ve davalı ... ... tarafından düzenlenen faturalarda teslim şeklinin CFR veya CIF olarak belirlenmiş olması da, taşıma sözleşmelerinin davalı tarafça yapılmış olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak icra takibinin dayanağı olan faturaların tamamına ilişkin taşıma belgeleri dosyaya sunulamadığından, davacının taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla aracılık ettiği taşımalar nedeniyle alacaklı olduğu tutar tarafların ticari defter kayıtlarına göre tespit edilmelidir. Davacının yasal defterlerindeki kayıtlarda; davacının davalıdan 28.06.2017 olan icra takip tarihi itibarıyla 111.851,92 USD karşılığı 418.158,62 TL alacaklı gözüktüğü, davacının 21.06.2017 tarihinde ... yevmiye madde numarasında oluşturulan yevmiye maddesi ile, 111.851,92 USD'lik alacağının 93,927,72 USD'lik kısmını ... nolu Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına virman ettiği tespit edilmiştir. Diğer yandan davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçınmış olduğundan, davacı faturalarının davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı belirlenememiştir. Bununla birlikte dosyaya celp edilen davalı ... ... ... Tic. A.Ş'nin 2016 ve 2017 yılına ait Ba/Bs formlarının tetkikinden; davacı tarafından davalı adına 2016 yılında tanzim edilen 53 adet 299.0064 TL bedelli faturaların tamamının davalı tarafından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildiriminin yapılmış olduğu, 2017 yılında tanzim edilen 325.135 TL. bedelli faturaların ise 257.808 TL.'lik kısmının bildirilip, 4 adet fatura toplamı 67.324 TL'nin ise bildiriminin yapılmamış olduğu saptanmıştır. Buna göre davalı şirketin Ba (mal alım bildirimi) formu ile davacı faturalarından 2017/2.ayda tanzim edilen 3 adet toplam 8.475,42 USD'lik faturalar ile 2017/4.ayda tanzim edilen 10.250 USD tutarındaki fatura dışındaki davacı faturalarını bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmiş olduğu, bildirimi yapılan fatura toplamının 93.126,50 USD olduğu anlaşılmıştır. Böylelikle davacının icra takibine konu ettiği toplam 93.927,72 USD bedelli faturalardan 93.126,50 USD'lik faturaların davalı tarafından kabul edildiği, davalının Ba (mal alış ) formları ile kanıtlanmış olmaktadır. İcra takibine konu edilen, ancak davalının BA Formlarında bildirimi yapılmayan 06.02.2017 tarihli ...1140 seri nolu 801,22 USD'lik (93.927,72 USD-93.126,50 USD =801,22 USD) faturanın ise vade farkına ilişkin olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Vade farkı istenebilmesi için bu konuda taraflar arasında yazılı bir anlaşma ya da teamül haline gelmiş bir uygulama bulunmalıdır. Davacı taraf ise bu yönde bir delil sunamadığı gibi ticari defterlerde de vade farkı uygulaması tespit edilememiştir. Bu itibarla takip tarihi itibariyle tahsili gereken alacak miktarının 93.126,50 USD olduğu sonucuna varıldığından, davanın 93.126,50 USD üzerinden kısmen kabulü ile bu tutarın takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacak faturaya dayanıp likit olduğundan takdiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 65.797,59 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının ....İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı icra takibine itirazının KISMEN İPTALİ ile 93.126,50 USD'nin takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, -Kabul edilen tutarın takdiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 65.797,59 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 29.716,97 TL harçtan 4.003,98 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 25.712,99 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 4.003,98 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 38.801,55 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 35,90 TL başvurma harcı, 1.442,90 TL posta gideri, 6.000,00 TL olmak üzere toplam 7.458,80 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 7.395,17 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/06/2022 Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır