İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/302 E. 2024/835 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/302 Esas KARAR NO : 2024/835 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 28/04/2022 KARAR TARİHİ : 12/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin “ ... Cad. ... Sok. ... /İstanbul” adresinde kurulu ve faal bir ticaret şirket olduğunu, ticari defterlerini ilgili mevzuat gereği elektronik olarak tuttuğunu ve elektronik defterlerini, kendisine ait sunucularda müvekkil şirketin “... Cad. .../Muğla” adresindeki biriminde tuttuğunu ve muhafaza ettiğini, 21.04.2022 tarihinde müvekkilinin elektronik defter ve kayıtlarının tutulduğu kendi uhdesindeki sunucularının rutin kontrollerinde elektronik defter ve belgelerinin şifrelendiği, bu sebeple kullanılamaz ve okunamaz bir hale geldiğinin tespit edildiğini, şirketin bilgi işlem birimi ve yetkilileri tarafından yapılan incelemede, şirketin elektronik defterlerinin ve dayanak belgelerinin muhafaza edildiği sunucularının dışarıdan yetkisiz bir erişim yoluyla ve/veya bir virüs programının etkisiyle kriptografi uygulanarak şifrelendiği, elektronik defterlerin ve belgelerin kullanılamaz, okunamaz ve ibraz edilemez bir durumda olduğu tespit edildiğini,müvekkilinin bu durumun tespiti üzerine ... A.Ş. Unvanlı entegratörüne ve Gelir İdari Başkanlığı'na başvurarak zayi olan belge ve defterlerin ikincil suretlerini talep ettiğini ancak henüz yanıt alamadığını, 6102 sayılı TTK” nun 82/7 maddesine göre tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerinin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziya uğraması halinde, tacirin öğrenmeden itibaren on beş gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden hasımsız olarak açacağı dava ile zayi belgesi verilmesini isteyebileceği düzenlendiğini ve mezkür sürenin hak düşürücü mahiyette olduğunu, ayrıca Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7/1 maddesine göre ise; tacirlerin saklama ve ibraz yükümlülüğünün hukuki ve cezai müeyyidelerden sakınması ve defterlerin lehe/aleyhe delil olması durumunda hak kaybına uğramaması amacıyla; elektronik defter tutma hakkına sahip tacirler, tuttukları bu elektronik kayıtlarının siber saldırıya uğraması, virüs ya da herhangi bir şekilde zayi olması halinde, zayi belgesinin alınmasını talep edebileceklerini, Bu nedenlerle; tedbir niteliğinde gizlilik kararı verilmesine, şirkete ait elektronik defterlerin ve dayanak elektronik belgelerinin zayi olduğunun tespit edilmesine, tespite konu defter ve belgelerin zayi olduğuna dair belgenin verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizde açılan işbu dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Davacı şirket ile ilgili davacı şirkete ait elektronik ortamda tutulan ticari defter ve belgelerin ikincil örneklerinin bulunup bulunmadığı, davacı tarafça ikincil örneklerin temini amacı ile 2022 yılında yapılmış bir başvuru olup olmadığı, başvuru yapılmış ise neticesine yönelik Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan bilgi talep edilmiş, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 30/10/2022 tarihli ... sayılı cevabi yazısında ilgili şirketin e-Defter uygulamasına dahil olmadığı bilgisi verilmiştir. Davacı şirketin elektronik ortamda tutulan ticari defter ve belgelerin ikincil örneklerinin bulunup bulunmadığı, davacı tarafça ikincil örneklerin temini amacı ile 2022 yılında yapılmış bir başvuru olup olmadığı, başvuru yapılmış ise neticesine yönelik davacı şirket entegratörü ... Yazılım şirketinden alınan cevabi yazı da ise 2019 yılı Ocak-Kasım ve Aralık aylarına, 2020 yılının tüm aylarına,2021 yılı Ocak/Ekim arası ayları kayıtlarının tutulduğu, ancak 2022 yılına ait defterler ile ilgili kayıt tutulmasına dair talepte bulunmadığı bilgisi verilmiştir. Mahkememizce E-defter kullanımına ilişkin TTK 82/7 maddesine göre çıkarılan elektronik defter tebliğin GİB'in 4.4.1-e maddesinde e defter dosyası ile ilgili berat dosyalarının ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e defter saklama hizmeti yönünden tekti yeterliliğe sahip ve başkanlıkların bu hususta izin alınan özel entegratörlerin bilgi işlem sisteminde yada başkanlığın bilgi sisteminde 01.01.2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl saklanması zorunlu olup tebliğin 7.1 maddesi gereğince mahkememizde açılan işbu davada e-defter sisteminin korunması ve sağlıklı çalışması için yeterli teknik ve güvenlik önlemleri almaları bu kapsamda beratın farklı ortamlarda yedeklenmeleri basiretli tacirden beklenen bir davranış olduğu, dava konusu edilen 2021 Ekim ile 2022 Nisan sonu aylarını kapsayan dönemde, güvenli ikincil kopyaların gizliliği ve güvenliğini sağlayacak şekilde GİB sisteminde yada başkanlıkca izin verilen güvenli saklamacı kurula entegratör hizmeti veren kuruluş ile yaptığı sözleşme olup olmadığı hususlarında davacı vekili 2021-2022-2023 ve 2024 yıllarına ait tüm kayıtların ... Yazılım şirketinde yüklü olduğunu, siber saldırı sonucu müvekkili şirket entegratör hizmeti veren ... Yazılım Şirketine yüklemelerin devam ettiğini beyan etmiştir. Mahkememizce dosya inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş olmakla; ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/... talimat sayılı dosyasında Bilirkişiler ... ile ... tarafından hazırlanan 06/08/2024 tarihli raporda özetle; "Dava konusu muhasebe kayıtlarının davacı şirket bünyesinde barındırılan bilgisayar / sunuculara kurulu ... yazılımı verileri ve ilgili sunucular incelenmiştir. Sonuç olarak özetle; Davacı şirket tarafından kullanılan ... isimli muhasebe programının verilerinin dijital kayıtlarının bulunduğu veri tabanına ait dosyaların tutulduğu ... isimli sanallaştırma yazılımı aracılığı ile oluşturulan sanal sunucuların yapılandırma dosyalarının ve yedeklerinin 21/04/2022 tarihinde şirket çalışanlarından birinin e-posta adresine üçüncü şahıslarca phishing (oltalama/yemleme) saldırısı amacıyla gönderildiği anlaşılan e-posta içeriğindeki Tinke/bağlantıya tıklanması sonucu sunuculara bulaşan zararlı fidye yazılım tarafından şifrelenerek kullanılamaz / okunamaz ve geri kurtarılamaz duruma getirildiği, Zararlı yazılım aracılığı ile dosyaları şifreleyen saldırganların, dosya sisteminde oluşturdukları bir dosya içerisinde yazdıkları tehdit içerikli mesaj ve verileri kurtarmak için fidye talebinde bulundukları, Maliye Bakanlığı'nın elektronik defter ve beratlarını mutlaka farklı ortamlarda yedeklemeleri hususunda mükellefleri uyararak bilgilendirdiği; ... firmasında Davacı'nın, 2019 yılının Ocak, Kasım ve Aralık aylarına, 2020 yılının tüm aylarına ve, 2021 yılının Ocak - Eylül arası aylarına ilişkin birtakım ticari defterlerinin ikincil örneklerinin, Müvekkilinin kayıtlarında bulunduğu bildirildiği, 2021 Eylül ayından sonra ... firmasında herhangi bir belge bilgi bulunmadığının anlaşıldığı, belirtilen tarihten itibaren ... firması ile çalışılıp çalışılmadığı, ... Firmasından bilgilerin 2021 Eylül ayından sonra neden yedeklenmediği konusunda davacı tarafından bir açıklama yapılmadığı, ... Firmasının yedekleme siteminde birçok alternatifli yedekleme sistemlerinin bulunduğu, (anlık yedekleme, günlük yedekleme vb.), firma yazısında 2020 yılının tamamının 2021 yılın da Ocak -Eylül arası bilgilerinin bulunduğunun bildirildiği, Davacının özellikle 2021 Eylül ayından itibaren işyeri kayıt ve bilgileri ile ilgili güvenlik ve tedbir amaçlı kendi bünyesi dışındaki kullandığı ... yedekleme sistemini kullanmadığının anlaşıldığı, Firmanın kullandığı yazılım ve donanımlarına yapılabilecek saldırılara karşı bu tedbirleri alabilecek kapasitede olduğu, " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür. 6102 sayılı TTK.nun 82/7 maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermekte olup, yine Gelir İdaresi Başkanlığı ELEKTRONİK DEFTER GENEL TEBLİĞİ m.4.4.1 "Bu Tebliğ kapsamında,e-Defter uygulamasına dâhil olanlar, muhafaza ve ibraz ödevlerini yerine getirirken aşağıdaki hususlara uygun hareket etmek zorundadırlar" hükmü çerçevesinde ve ayrıca aynı tebliğ m.7.1 hükmü olan "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat (Değişik ibare:RG-21/5/2024-32552) dosyalarının, muhafaza edildiğieDefter saklama hizmeti veren özelentegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan (Mülga ibare:RG-21/5/2024-32552) temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte (Değişik ibare:RG-21/5/2024-32552) 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkilimahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip,zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibrazedilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulamasıaracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmü çerçevesinde defterlerin beraatlerinin yasal sürede oluşturulduğu ispat edilemediği gibi, defter ve kayıtların Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının yasal düzenlemeleri çerçevesinde korunması için davacı şirketin gerekli güvenlik önlemlerini aldığı ispat edilemediğinden, ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının açtığı dava konusu Ekim 2021 - Nisan 2022 dönemine ait E-defterlerin zayi olduğunun tespit ve zayi belgesi verilmesine ilişkin talebinin; Dava konusu defterlerin beraatlerinin yasal sürede oluşturulduğu ispat edilemediği gibi, defter ve kayıtların Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının yasal düzenlemeleri çerçevesinde korunması için davacı şirketin gerekli güvenlik önlemlerini aldığı ispat edilemediğinden subüte ermeyen davanın REDDİNE, 2-Davacı tarafça yatırılan (80,70 TL peşin harç + 1.117,95 TL tamamlama harcı olmak üzere) 1.198,65‬ TL harçtan , alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının düşümü sonucu BAŞKACA HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA, Bakiye 771,05‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.12/12/2024 Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır