İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/712 E. 2024/614 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/712 Esas KARAR NO :2024/614 DAVA:Alacak (6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:28/06/2019 KARAR TARİHİ:19/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ... A.Ş. ile Mayıs 2014 ayında yapılan 60 ay vadeli ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ... marka tipi, ... seri numaralı, 2014 model birleştirme hattının satın alındığı; ödemelerin 49 ay boyunca düzenli yapıldığı; 2018 yılında yaşanan ekonomik kriz nedeniyle sonraki birkaç ödemenin gecikmeli yapıldığı, davalı ... A.Ş. tarafından davacı ... A.Ş.’ye .... Noterliğinin 01.11.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek taraflar arasındaki ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi fesih edildiğinin bildirildiği; davalı tarafından sözleşme konusu birleştirme makinesinin 18.02.2019 tarihinde geri alındığı; bu sırada borcun bitmesi için sadece 9 ay ödeme kaldığı, Finansal Kiralama konusu makine kiralayana teslim edilmiş olmakla FFFK. 33. maddesinde “Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.” denildiği, davalı ... A.Ş. tarafından iade alınan ve rayiç değeri 120.000 – 175.000 Euro arasında olan makinenin 3. kişilere ucuza satıldığı; makinenin gerçek rayiç değerinden davacının bakiye borcu düşüldükten sonra kalan kısmının davacıya ödenmesi gerektiğini beyanla, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, ... marka tipi, ... seri numaralı makinenin satış tarihindeki rayiç değerinden davacının bakiye borcu düşüldükten sonra kalan kısmının satış tarihi itibariyle avans faizi ile tahsili talep edilmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Taraflar arasında 30.04.2014 tarih ve ... yevmiye no.lu, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği; davacı ... A.Ş.’nin borcunu ödeyememesi üzerine sözleşmenin fesih olduğu ve makine ile ekipmanların 18.02.2019 tarihinde icra yoluyla geri alındığı, Finansal kiralama konusu makine ve ekipmanların ekspertiz incelemesi ile rayiç değerinin 200.000 TL olduğunun belirlendiği ve 28.03.2019 tarihinde 3.şahsa satıldığı beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; Finansal Kiralama Sözleşmesine konu olan ve kira bedelleri ödenmediği için geri alınarak 3.kişiye satılan malın, gerçek değerinin çok altında satıldığı iddiasıyla; gerçek değerinden ödenmeyen kira bedelleri düşüldükten sonra, bakiye tutarın davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında akdedilen ....Noterliğinin 30.04.2014 tarih ve ... numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ile ... marka, 2014 model birleştirme hattının satın davacı tarafından 60 ay vadeyle ve 375.000,00 Euro bedelle satın alındığı, davacının ödeme güçlüğü yaşaması nedeniyle .... Noterliğinin 01.11.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalı tarafından sözleşmenin feshedilerek sözleşmeye makinenin 18.02.2019 tarihinde davalı tarafından teslim alındığı ve dava dışı üçüncü kişiye KDV dahil 336.300,00 TL bedelle satıldığı hususlarında taraflar arasında çekişme bulunmamaktadır. Çekişme; Finansal Kiralama sözleşmesine konu malın 2. el piyasa değerinin tespiti ile davalı tarafından üçüncü kişiye gerçek değerinin altında satılıp satılmadığının, şayet gerçek değerinin altında satıldı ise davacının davalıya olan borcunun mahsubu ile bakiye miktarının tespitine ilişkindir. Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshinin sonuçlarını düzenleyen 6361 Sayılı Kanunun 33/1 maddesinin; "Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır." hükmünü içerdiği anlaşılmaktadır. Yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporu kapsamına göre mahkememizin 14/10/2021tarih ... sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, 917.872,51-TL'nin 1.000-TL'sine dava tarihinden, kalan tutara ise ıslah tarihleri olan 03/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği, verilen bu kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine dosyanın İstanbul BAM'a gönderildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi 19/10/2023 tarih ve 2022/102 - 2023/1487 E.K. sayılı ilamı ile; "...Davacı vekili dava dilekçesinde finansal kiralama sözleşmesine konu malın rayiç değerinin 120.000– 175.000 Euro arasında olduğunu ileri sürmüş, bilirkişi raporunda ise malın değerinin 217.000 Euro olduğu tespit edilmiştir. Raporda söz konusu makineden Türkiye'de az olması nedeniyle 2.el piyasası oluşmadığı, piyasadan fiyat toplanamayacağı gerekçesiyle herhangi bir emsal araştırmasına yer verilmemiş, sadece yıllara göre sovtaj bedeli düşülerek makinenin değerinin tespiti yoluna gidilmiş, cevap dilekçesi ekinde ibraz edilen ekspertiz raporu ve makinenin satış sırasındaki hali hazır durumu, (demonte olup olmadığı, montaj maliyeti vb.hususlar) dikkate alınmamış, davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları karşılanmamıştır. Bu nedenle eksik inceleme sonucu denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, Mahkemece emsal araştırması yapılarak, dava konusu makinenin finansal kiracı olan davacıdan teslim aldığı tarihteki fiziki durumu, cevap dilekçesi ekinde davalı tarafından ibraz edilen ekspertiz raporu da değerlendirilerek, davaya konu makinenin 3.kişiye satış tarihindeki rayicinin tespiti için denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine...." karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği ve işbu esasa kaydedildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 02/05/2024 tarihli raporunda; "..Gerekçeleri raporda açıklandığı üzere, 1) Dava konusu ... marka tipi 2014 model birleştirme makinesinin 3. kişiye satış tarihi 28.03.2019 itibariyle rayiç değerinin (KDV dahil) 217.500 Euro karşılığı 1.360.266 TL olduğu; 2) Buna göre KDV hariç 1.152.767,80 TL rayiç bedel ile KDV hariç 285.000,00 TL satış bedeli arasındaki farkı 867.767,80 TL olduğu, bu durumda satış tarihi itibarıyla davacı yanın davalı yandan 867.767,80 + 127.484,76 = 995.252,56 TL alacaklı olacağı, 3) Takdiri mahkemeye ait olmak üzere davacı taleplerinin kabul edilmesi halinde, 28.03.2019 satış tarihinden 28.06.2019 dava tarihine kadar, tarafların tacir oldukları dikkate alınarak 995.252,56 TL davacı alacağı için ticari avans faiz oranı üzerinden yapılan hesaplamaya göre işlemiş faiz tutarının 49.596,75 TL olduğu, 4) Sonuç olarak dava tarihi itibarıyla davacı alacağının 995.252,56 + 49.596,75 - 77.380,05 (davalı temerrüt hesabı) = 967.469,26 TL olacağı, 5) 15.12.2020 tarihli kök raporun sadece detaylandırıldığı ancak sonucun aynı olduğu..." tespit ve rapor edilmiştir. Yukarıda değinilen hukuksal durum, somut olay ve mahkememizce hükme elverişli bulunan bilirkişi ek raporu kapsamının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; dava konusu malın üçüncü kişilere satılması hâlinde, satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki farkın kiracı tarafından kiralayana ödenmesi gerektiği, sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki farkın kiralayan tarafından kiracıya ödenmesi gerektiği, bilirkişi ek raporunda gerekli emsal araştırması da yapılarak hükme ve denetime elverişli şekilde dava konusu ... marka tipi 2014 model birleştirme makinesinin 3. kişiye satış tarihi 28.03.2019 itibariyle rayiç değerinin (KDV dahil) 217.500 Euro karşılığı 1.360.266 TL olduğunun belirlendiği, yine rapora göre KDV hariç 1.152.767,80 TL rayiç bedel ile KDV hariç 285.000,00 TL satış bedeli arasındaki farkı 867.767,80 TL olduğu, bu durumda satış tarihi itibarıyla davacı yanın davalı yandan 867.767,80+127.484,76=995.252,56 TL alacaklı olacağı, bu tutardan davalının işletmiş olduğu 77.380,05 temerrüt faizinin (temerrüt olgusunun dava ile gerçekleştiği kabulü ile) düşülmesi sonucu 917.872,51-TL'nin davacıya ödenmesi gerekli olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile, 917.872,51-TL'nin 1.000,00-TL'sine dava tarihinden, kalan tutara ise ıslah tarihi olan 03/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1- DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 917.872,51-TL'nin 1000,00-TL'sinin dava tarihinden, kalan tutarın ise ıslah tarihi olan 03/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, 2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 62.699,87-TL harçtan peşin alınan 44,40 -TL ve ıslah harcı 16.505,00 -TL nin mahsubu ile bakiye 46.150,47 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 44,40 -TL başvurma harcı, 44,40 -TL peşin harç, 6,40 -TL vekalet harcı, 16.505,00 -TL ıslah harcı olmak üzere toplam 16.600,20 -TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından bozma öncesi ve sonrasında yapılan 185,30-TL davetiye gideri 11.500,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.685,30 -TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 11.086,26-TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 130.965,88 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 7-Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/09/2024 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır