İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/285 E. 2024/1058 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/285 KARAR NO : 2024/1058 DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 26/04/2023 KARAR TARİHİ : 27/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: (I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: (1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin müşterisi ...tarafından müvekkili ile arasındaki ticari ilişki nedeniyle borcuna karşılık olarak... Bankası ... Şubesine ait, ... IBAN numaralı hesaba kayıtlı, Keşidecisi ...(VKN/T.C. NO:...) olan, ... keşide tarihli ... çek seri numaralı, 400.000,00 TL bedelli çeki müvekkili şirkete verdiğini, çekin kaybolduğunu, aramalara rağmen bulunamadığını, bulunamayan kıymetli evrak hakkında iptal davası açıldığını, dava ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında halen derdest olduğunu, bu dava ile davaya konu çek hakkında tedbiren ödemeden men kararı verildiğini, bu kararın sonrasında dava konusu çekin ibrazı üzerine ... T.A.Ş tarafından dava konusu çekin 15/03/2023 tarihinde .... A.Ş. Tarafından ibraz edildiğinin bildirildiğini, bunun üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesince istirdat davası açmak ve buna ilişkin belgeleri ibraz etmek üzere müvekkiline bir sonraki celseye kadar kesin süre verildiği ve işbu ara karar gereği mahkeme huzurundaki işbu davanın ikamesinin gereği hasıl olduğunu, ... tarafından ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasına sunulan 22/03/2023 tarihli yazı ekinde çekin ciro silsilesini gösterir fotokopisi yer almakta olup, çekin ciro silsilesini gösterir fotokopisi yer almakta olup çekin arkasında müvekkili şirketin kaşesi ve kaşe üzerinde imzasının göründüğünü, bu kaşe ve imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını, açıklanan nedenlerle tedbiren davaya konu çekin icraya konulmasının yasaklanmasını açıklanan ve re’sen nazara alınacak nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla tedbiren davaya konu çekin icraya konulmasının yasaklanmasına, davanın kabulü ile dava konusu ... seri numaralı, 15.03.2023 keşide (ödeme) tarihli, 400.000,00-TL bedelli çekin istirdadına ve müvekkil davacıya iadesine, müvekkilinin cebri icraya maruz kalması ve çek bedelini ödemek durumunda kalması halinde ödenecek tutarın istirdadına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. (2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf yetkili hamili ve meşru alacaklısı oldukları söz konusu çekteki imza ve kaşesinin sahte olduğunu iddia etmiş ise de çekin görüntüsünden hiçbir suretle anlaşılamayacağını, bu durumu müvekkili firmanın bilme ihtimali bulunmamakta olduğunu, davalı müvekkili firmanın bunu bilmesi veyahut kendisinden bilinmesinin beklenmesi mümkün olmadığını, müvekkili firma söz konusu çeki ticari faaliyetleri neticesinde iktisap ettiğini, akabinde nakit ihtiyacı sebebi ile iktisap etmiş olduğu söz konusu çeki yasaya ve usule uygun olarak tahsili yoluna gittiğini, bu sebeple iyiniyetli üçüncü kişi olan davalı müvekkili firma dava konusu çekin sıhhatli biçimde birbirini takip eden ciro zinciri içerisinde bulunan yetkili ve meşru hamili olduğundan davanın reddi gerektiğini, her ne kadar müvekkili şirketin çeki kendisine ciro eden şirket ile arasındaki ticari ilişkiyi ve çekin hangi ticari faaliyet ile ilgili olarak verildiğini ispat etmek gibi bir yükümlülüğü bulunmasa da durumun meşruiyetine ilişkin mahkeme nezdinde herhangi bir kuşku oluşmaması açısından müvekkili şirketin çeki ne suretle iktisap ettiğini ve çeki müvekkili şirkete ciro eden şirket ile arasındaki ticari ilişkiyi ve mal alım satımını gösterir fatura ve tahsilat makbuzu suretleri işbu dilekçe ekinde Mahkemeye sunulduğunu, müvekkili şirket tarafından dava konusu çekin tahsili amacıyla gerçekleştirilen tüm işlemler yasaların tanıdığı hak ve yetkiler kapsamında gerçekleştirildiğini, sürekli ticari faaliyeti bulunan bir şirketin çek bedelini tahsil etmek için yasal yollara sahip olmasına rağmen ilgili yasal yolları kullanmaması akla ve mantığa olduğu kadar ticari hayatın işleyişine de aykırılık teşkil edecek olup nitekim müvekkili şirket de ticari faaliyetinin devamı için nakit paraya ihtiyaç duyan tüm şirketlerin yapacağı şekilde çekin yasal yollardan tahsili yoluna gittiğini, ayrıca tüm bu hususlara ek olarak icra dosyasına konu borç 23.05.2023 tarihinde dava dışı keşideci tarafından ödenmek suretiyle kapandığını, dava konusu çekin bedelinin dava dışı keşideci tarafından ödenmesi ve icra dosyanın kapatılmış olması sebebi ile taraflarından çekin istirdatı mümkün olmadığı gibi çek bedelinin davacıya iadesi de mümkün olmadığını, izah edilen ve Mahkemece re'sen nazara alınacak sair nedenlere dayanarak, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın reddine, davacı aleyhine takip konusu alacağın %20 oranında tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur. (II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER: 1-... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası, 2-... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen ... Şirketinin ticaret sicil kayıtları, 3-... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen ... Şirketinin sicil yetkililerini de gösteren sicil kaydı (CD) 4-... CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyası, 5-Tüm dosya kapsamı. (III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER: Davacının davası, rızası dışında elinden çıkan çeke dayanana icra takibine karşı menfi tespit davasıdır. Yargılama sırasında dava konusu çekin ... 29. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından icra takibine konu edildiği, davacının da icra takibinde borçlu olarak gösterildiği anlaşılmış ve takip dosyası Uyap üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Dava konusu çek bedelinin yargılama sırasında dava dışı keşideci Berat Doğru tarafından davalıya ödenmesi nedeniyle davacı vekili davasını ıslah ederek davalıya karşı işbu davasını alacak davasına dönüştürmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu keşidecisi dava dışı ... olan 15/07/2023 keşide tarihli 400.000,00 TL bedelli, ... Bakası ...şubesine ait ... seri numaralı çekin davacının elinden rızası dışında çıkıp çıkmadığı, davalının dava konusu çekin meşru hamili olup olmadığı hususundadır. Dosyaya celp edilen dava konusu takip dosyasının incelenmesinde, davalı tarafından davacı ve dava dışı borçlular aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takibe dayanak dava konusu çekin davacı tarafından dava dışı ... tarafından keşide edildiği ve çekin davacı tarafından ...Ltd.Şti'ye ciro edilmiş göründüğü, davacının dava konusu çekte ciranta olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan belgeler ve Uyap üzerinden yapılan sorgulamalarda davalı hakkında rızası dışında elden çıkan kambiyo senetleri nedeniyle, hırsızlık, özel belgede sahtecilik, dolandırıcılık suçlamasıyla birçok soruşturma ile, kambiyo senetlerine karşı aleyhine açılmış bir çok menfi tespit ve istirdat davası olduğu anlaşılmış ve buna ilişkin kayıtlar dosya arasına alınmıştır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ve... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere " 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesinde " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiş olup, hükümden de anlaşılacağı üzere davacının alacağını ispat etmesi yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisap ettiğini de ispat etmesi gerekmektedir." Somut olayda, yukarıda açıklandığı şekilde, kargodan çalınan çok sayıda çekin hamilinin davalı olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde kargodan çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki olduğu gibi bu çekide elinde bulunduran davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği, dosya kapsamına göre davalının çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; Davacının davasının KABULÜNE, Keşidecisi ... olan ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı çek bedeli 400.000,00 TL'nin 15/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 27.324,00 TL nispi karar harcının, 179,90 TL peşin harç ve 6.830,99 TL ıslah harcı toplamı 7.010,89 TL'nin mahsubu ile noksan kalan 20.313,11‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 64.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan toplam 81,25 TL yargılama gideri ile 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı ve 6.830,99 TL'nin toplamı 7.272,04‬ TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi üzerine davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 27/12/2024 KATİP ¸e-imzalıdır HAKİM ¸e-imzalıdır Harç / Masraf Dökümü Peşin Harç : 179,90 TL Karar Harcı : 27.324,00 TL Islah Harcı : 6.830,99 TL Noksan Harç : 7.010,89 TL Davacı Gider Avansı Yatırılan Avans : 710,00 TL Davalı Gider Avansı Yatırılan Avans : 00,00 TL Yargılama gideri detayları Posta Giderleri : 81,25 TL