İlk Derece Mahkemesi 2025/919 E. 2026/385 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ :

DAVALILAR :

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 14/07/2025 KARAR TARİHİ : 07/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekil müvekkilinin 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden özel güvenlik hizmeti satın aldığını, davalılarla Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre yapılan ihale neticesinde davalılar ile Özel Güvenlik — Hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalandığını , ihale kapsamında davalı yüklenicilerin işçisi olan dava dışı .....tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçinin iş akdi davalı alt işverenlerce feshedilme: ye dav dışı işçi Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....esas sayılı doyasıyla işe iade davası açtığını, Mahkeme .....sayılı kararı ile dava dışı işçinin işe iadesine karar verdiğini, .....İş Mahkemesinin .....esas .....sayılı kararının İstinafı üzerine Gaziantep BAM .....Hukuk Dairesi, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verdiği da hüküm altına alınan vekalet ücreti ve yargılama giderler .....esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığını, müvekkilin .....tarihinde icra dosyasına 5.253,29 TL ödeme yaptığını, kesinleşen İş Mahkemesi Kararı üzerine dava dışı işçi vekiline net 6.080,67 TL boşta geçen süre ücreti ve net 29.357,87 TL işe başlatmama tazminatını .....tarihinde ödediğini, anılan alacak kalemlerine ilişkin Gelir vergisi ve damga vergisi aynı tarihte Vergi Dairesine ödendiğini, müvekkil boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı toplamı olan 36.812,08 TL'nı .....tarihinde ödediğini, dava dışı işçi .....— .....tarihleri arasından hizmet alım sözleşmesi kapsamında .....Ltd.Şti.....Ltd.Şti. ( İş Ortaklığı ) nezdinde çalıştığını, davalılarla imzalanan hizmet alım sözleşmesi hükümleri uyarınca ihale konusu iş kapsamında çalıştırılan işçilerin ücretlerinden davalıların sorumlu olduğunu, beyanla Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı icra dosyasına ödenen 5.253,29 TL'nin, ödeme tarihi olan .....tarihinden, işe başlatmam ve boşta geçen süre ücreti toplamı 36.812,08 TL'nın ödeme tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalı şirketlere tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edildiği ancak taraflarca cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı. DELİLLER: SGK ya dava dışı işçinin hizmet dökümüne ilişkin yazılan müzekkereye yanıt verildiği görüldü. Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....Esas ve .....Karar Sayılı dava dosyasının dosyamız arasına sunulduğu görüldü. Dosyanın nitelikli hesaplamalar bilirkişisine tevdi edildiği, bilirkişice .....tarihli bilirkişi raporunun dosya arasına sunulduğu, rapora göre;" Diyarbakır .....İş Mahkemesi .....esas .....sayılı kararında boşta geçen süre tazminatı ve işe başlatmama tazminatına hükmetmiş ve davacı TMO Diyarbakır İcra Dairesine dava dışı işçiye ilam vekalet ücreti, yargılama gideri ve harç ödemiştir. Ayrıca davacı, dava dışı işçinin Diyarbakır .....İş Mahkemesi .....esas .....sayılı kararında başta geçen süre tazminatı ve işe başlatmama tazminatını idari yollar dava dışı işçinin banka hesabına toplam miktar 36.812,08 TL'sı ödemiştir. Buna göre dava, Diyarbakır .....İş Mahkemesi .....esas .....sayılı kararına göre boşta geçen süre tazminatı, işe başlatmama tazminatı, ilam vekalet ücreti, yargılama gideri ve harç toplamı (36.812,08 TL * 5.253,29 TL — ) 42.065,37 TL'sı dava dışı işçiye ödeme yapmıştır. 4857 sayılı Kanunun 18.maddesinde “ belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunda “ olduğu hükmü amirdir. İş akdinin işverence geçerli bir nedene dayanmadığı iddia eden işçi, işverene karşı 4857 sayılı yasanın Fesih bildirimine itiraz ve usulü başlıklı 20.maddesinde “ ». İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde iş mahkemesinde dava açabilir. Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları başlıklı 21.maddesinde . İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını dabelirler. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir. .” Şeklinde düzenlenmiştir.Rücu edilecek boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı konusunda Yargıtay 2.Hukuk Dairesi 2019/1088 esas 2020/2054 sayılı kararında “. . Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat talebine ilişkindir. Yüklenici işçisinin hizmet akdinin feshi sonrasında işveren ve yüklenici aleyhine açtığı işelade davasında davanın işçi lehine sonuçlandığı, işe iade edilmeme hali ve işçi ile imzalamasına rağmen, İşçinin işe iadesini ve yüklenici birlikte gerçekleştirmek zorundadır. İşvereni olmadan vüklenii iade etmesi mümkün değildir. Ayrıca İş Mahkemesince işveren ve yüklenici müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır. Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde bu hususu düzenleyen bir hüküm de bulunmamaktadır. Bu durumda işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları içtihadında işe iade davası sonucunda işçinin işe iade yükümlülüğü alt işverende olsa işçinin işe iadesinin asıl işverenin kabulü olmadan asıl işverenin işçiyi işe iade edemeyeceği bu nedenle taraflara arsında imzalanan hizmet alımı sözleşmesinde bu konuyu düzenleyen hüküm olmaması nedeniyle işçinin işe iade edilmemesi sonucunda ödenen miktardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğu yönünden Taraflara arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde, davacı Bakanlığının hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin ücretlerinden sorumlu olacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.Dava dışı işçiye ait SGK hizmet dökümünde day çinin iş akdini ....tarihinde geçerli bir neden olmadan fesheden son işveren .....İŞ ORTAKLIĞI ) olduğu anlaşılmış, Dava dışı işçi Mahkemenin işe iade kararı sonrası işçinin süresinde işe başlamak için alt işveren başvurusu sonrası, davalı alt işveren .....İŞ ORTAKLIĞI ) (SON İŞVEREN )'i dava dışı işçiyi işe başlatmak için davacı Toprak Mahsulleri Ofisine ( asıl işveren ) bildirdiğine ilişkin dosyada belge olmadığı, bu nedenle dava dışı işçinin işe başlatılmasına dair talepte bulunduğuna ilişkin belge dosyada bulunmadığından,davacinin işe başlatılmamasına sadece .....İŞ ORTAKLIĞI ) (SON İŞVEREN ) için karar verdiği anlaşılmıştı 1.SEÇENEK : Davalı alt işveren .....ORTAKLIĞI ) (SON İŞVEREN Y'i davacı asıl işveren Sağlık Bakanlığına dava dışı işçiyi işe başlatılması için talepte bulunduğunu dosya kapsamında iddia ve buna ilişkin belge sunmadığından davacı asıl İşveren Sağlık Bakanlığının dava dışı işçiyi işe başlatılmamasında tasarrufunun olmadığı anlaşılması halinde davalı alt işveren iş ortaklığı boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı, ilam vekalet ücreti, yargılama gideri, harç ve bunlara ilişkin faizin tamamında sorumlu olacağı ihtimaline göre rücu edilecek miktar bu şekilde hesaplanacaktır. ( 42.065,37 TL ) 2.SEÇENEK: Boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı Yargıtay .....Hukuk .....esas .....sayılı kararına göre işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye .....İŞ ORTAKLIĞI ) (SON İŞVEREN ) yarı yarıya sorumlu oldukları kabul edilerek rücu edilecek miktar hesaplanacaktır. ( 21.032,69 TL ) " Şeklinde rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Somut olayda, dava dışı işçi ....., .....tarihleri arasında hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştığı anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde yer alan Tip Sözleşmelerin 8. maddesinde ihale dökümananın sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu, idareyi ve yükleniciyi bağlayacağı, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde ihale dokümanında yer alan hükümlerin esas alınacağı, aynı Tip Sözleşmenin 8.2 maddesinde ise, ihale dökümanları arasında öncelik sıralamasının belirtildiği, buna göre öncelikli sırasıyla birinci sırada Hizmet İşleri Genel Şartnamesine, ikinci sırada İdari Şartnameye ve üçüncü sırada tip sözleşmeye yer verildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. göre, yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmelerde de işçi hak ve alacakları nedeniyle açıkça yüklenicinin (alt işveren davalıların) sorumlu olacağı belirtilmiştir. Bu halde, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ve TİS farkından kaynaklı tazminat ile bu ödemeden doğan damga vergisinden dava dışı işçiyi çalıştıran alt işverenlerin işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden miktarlardan sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Nitekim benzer uyuşmazlıkta verilen Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 11/10/2021 tarihli ve 2021/5092 E.-2021/747 K. sayılı ilamında da aynı hususlar vurgulanmıştır. Elde ki davada, davalılar alt işverenler davacı üst işveren tarafından .....tarihinde dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ve TİS farkından kaynaklı tazminat ile ve damga vergisinden işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden miktarlardan sorumludur. Bu yönde dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davacı Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasına .....tarihinde ( icra Dairesi tahsilat makbuzunda ) 5.253,29 TL ödeme yaptığı, ayrıca davacı Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....esas .....sayılı kararında davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilen 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ile 4 aya kadar işe başlatmama tazminat tutarı olan 36.812,08 TL nin davacı tarafça ödendiği, Diyarbakır .....İş Mahkemesi .....esas .....sayılı kararında Diyarbakır .....İş Mahkemesi .....esas .....sayılı kararında, dava dışı işçinin iş akdi .....tarihinde geçerli bir nedene dayanmadan fesheden şirket aleyhinde işe iade kararı verdiğinden, dava dışı işçinin iş akdini .....tarihinde fesheden son işverenin 7. Sayfadaki tabloda gösterildiği, dava dışı işçinin .....— .....tarihleri arasında çalıştığı sabit olup, dava dışı işçinin .....tarihinde iş akdini fesheden son işveren .....İŞ ORTAKLIĞI ) olduğu tespit edilmiş, Buna göre davacı, Diyarbakır .....İş Mahkemesi .....esas .....sayılı kararına göre boşta geçen süre tazminatı, işe başlatmama tazminatı, ilam vekalet ücreti, yargılama gideri ve harç toplamı (36.812,08 TL + 5.253,29 TL ) 42.065,37 TL dava dışı işçiye ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Bundan sonra rapor seçenekli hazırlanmış, eğer davacının yarı yarıya sorumlu olduğu kabul edilirse bu tutarların yarısının davalılardan istenebileceği eğer davacının sorumlu olmadığı kabul edilir ise bu tutarların tamamının rücu edilebileceği kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda yapılan hesaplama mahkememizce denetime elverişli kabul edilmiş ve davacı üst işveren tarafından ödenen kıdem tazminatı ile TİS farkından kaynaklı tazminat ve damga vergisinden davalıların işçiyi çalıştırdıkları ödeneme isabet eden ve bu yönde bilirkişi raporu ile hesaplanan miktarlar üzerinden talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....Esas ve .....Karar Sayılı dava dosyası incelendiğinde; davacı tarafından gönderilen gönderilen yazıya istinaden davalı iş ortaklığı tarafından dava dışı işçi .....iş akdinin fesih edildiği, dava dışı işçi tarafından işe iade istemiyle davacı üst işveren ile davalılar aleyhine açılan ve işe iadeye karar verilerek .....tarihinde kesinleşen Mahkeme ilamı uyarınca Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine istinaden davacı üst işveren tarafından .....tarihinde 5.253,29 TL ödeme yapıldığı, bu ödeme nedeniyle damga vergisi ve gelir vergisinden dolayı dava dışı işçiye ve ilgili vergi dairelerine yapılan .....tarihli 36.812,08 TL ödemenin de iadesinin istendiği görülmüştür. Yargıtay (Kapatılan) .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....E......K.sayılı ilamı ile Yargıtay .....Hukuk Dairesinin .....ve .....E.....K.sayılı ilamlarında, işçinin hizmet aktini yüklenici ile imzalamasına rağmen, işyerinin işverene ait olması nedeniyle işçinin işe iadesinin işveren ve yüklenicinin birlikte gerçekleştirmek zorunda olduğu, işverenin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesinin mümkün olmadığı ayrıca İş Mahkemesince işveren ve yüklenicinin müteselsilen sorumlu tutulduğu, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde bu hususu düzenleyen bir hüküm de bulunmadığı, bu durumda işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiği belirtilmiştir. Elde ki rücu davasına konu ödeme, işçinin iş akdinin sonlandırılması üzerine işe iade istemiyle açılan davada hükmedilen vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine istenen vekalet ücreti ve yargılama gideri ile icra vekalet ücreti ve icra giderlerine ilişkindir. Yukarıda bahsi geçen Yargıtay kararlarında, işçi lehine verilen işe iade kararına istinaden işe başlatmama üzerine üzerine ödenen işe batlatmama tazminatı yönünden değerlendirme yapılmış ise de, dava dışı işçinin iş akdinin davacı üst işveren tarafından gönderilen yazıya istinaden davalı iş ortaklığı tarafından sonlandırılmış olması ve işe iade kararında tarafların müteselsil sorumluluğuna hükmedilmiş olması nedeniyle işe iade kararında hüküm altına alınan vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin ödenmesinden de tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Davacı üst işveren tarafından bu kapsamda yapılan ödeme miktarı 5.253,29 TL olup yukarıda açıklanan nedenler ile yarı yarıya sorumluluk olacağı için ancak bu bedelin yarısı talep edilebilecektir. Taraflar tacir olup, davacı taraf kural olarak ticari işlerde uygulanan avans faizi talep edebilir. Sözleşmede buna dair ayrıca ve açıkça bir hüküm bulunmadığından yalnız avans faizine ilişkin hüküm kurulmuştur. Her ne kadar davacı tarafından tüm alacaklar yönünden ödeme tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi gereğince muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. Somut olayda, kıdem tazminatı ve TİS farkından kaynaklı tazminat ile damga vergisi yönünden, dava tarihinden önce davalıların temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından hükmedilen alacak miktarlarına dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Dava dışı işçi tarafından işe iade istemiyle İş Mahkemesinde davacı ile davalılar aleyhine dava açıldığı ve mahkemece verilen karara istinaden davacı ile birlikte davalılar Aleyhine icra takibi başlatıldığı anlaşılmakla, davacı tarafından icra takip dosyasına ödenen miktar yönünden ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebileceği kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, a-)Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen boşta geçen süre tazminatı, işe başlatmama tazminatından ve bu alacakların damga vergisi ve ve gelir vergisinden dolayı dava dışı işçiye ve vergi dairesine ödenen alacağın rücu talebi yönünden ; 18.406,04 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, b-)Davacı tarafından Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih .....E .....K sayılı ilamı ile verilen işe iade kararında hüküm altına alınan vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin tahsili için dava dışı işçi tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu ödenen bedele ilişkin rücu talebi yönünden; 2.626,64 TL'nın, ödeme tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 4-Kabul edilen 21.032,68 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.436,74 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 718,38 TL harcın düşümü ile eksik kalan 718,36 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 718,38 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.333,78 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacının karşıladığı 996,00 TL tebligat gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.996,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 2.498,00 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 2.498,00 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 2.349,53 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2.350,47 TL bakiye kalan kısmın davacı'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 21.032,68 TL üzerinden takdir edilen 21.032,68 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 9-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirmediğinden, vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalıların yokluğunda, davalıların ihtiyari dava arkadaşı olması ve her bir davalı yönünden ayrı ayrı hüküm altına alınan miktarlar ile davacı yönünden reddedilen miktarın karar tarihi itibarıyle miktar yönünden istinaf inceleme kesinlik sınırının altında olması nedeniyle miktar yönünden kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip Hakim