İlk Derece Mahkemesi 2025/915 E. 2026/285 K.

T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/915 Esas KARAR NO : 2026/285

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... -... DAVALI : 1- ... - ... ... VEKİLLERİ : Av. ... ... Av. ... - ... DAVALI : 2- ... - ...

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/11/2025 KARAR TARİHİ : 14/04/2026 GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 16/04/2026

Mahkememizde görülen davanın açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasında arkadaşlık ve iş ilişkisi bulunduğunu, bu iş ilişkisi kapsamında dava konusu senedin düzenlendiğini, müvekkilinin senet bedelini parça parça kendisi ve oğlu tarafından ödendiğini, davalının dava dışı kişiye ait borçlarının ödendiğini, araç alım satımından kaynaklı başka bir senet daha düzenlendiğini, aracın satış bedelinin davalı ... tarafça alındığını, iş kurulması için müvekkili tarafından yapılan ödemelerin de senet borcuna sayılacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin fiziken de ücretsiz olarak çalıştığını, davalı ...'nun müvekkilinin taşınmazını kiraladığını ancak kira ve elektrik bedellerini de ödemediğini, bu nedenle senedin bedelsiz kaldığını buna rağmen dava konusu senedin vade ve düzenleme tarihlerinin sonradan doldurulmak suretiyle diğer davalı tarafça icra takibine konu edildiğini iddia ederek dava konusu senet nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında önceye dayalı ticari ilişki bulunduğunu, ödemelerin bunlara ilişkin olup dava konusu senet ile ilgili olmadığını, taraflar arasında davacı tarafça kötü niyetli olarak sunulmayan sözleşme ile araç alım satımı nedeni ile davacının 460.000,00 TL alacaklı olduğunu kabul ettiğini, sözleşmeye konu aracın da iade edilmediğini, senedin davacıya verilen nakdi borçtan kaynaklandığını savunarak davanın reddini ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı ... usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmalara aktılmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip ve takibe dayanak senet nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ... esas sayılı dosyası, senet, nüfus kayıtları, banka cevabi yazıları dosya arasına alınmış, davacı tanıkları dinlenmiştir. Davacı, davalı ile araç alım satımı ve iş kurma ilişkisi nedeni ile senet düzenlendiğini, senedin vade ve düzenleme tarihinin sonradan doldurularak takibe konulduğunu, senet bedelinin ödendiğini, böylelikle çekin bedelsiz kaldığını ancak davacıya iade edilmediğini iddia ederek çek nedeni ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talebi ile eldeki davayı açmıştır. Davalı lehtar, taraflar arasında birden fazla ticari ilişki bulunduğunu, senedin nakden verilen borca ilişkin düzenlendiğini, ödemelerin diğer borçlara ilişkin yapıldığını, senede ilişkin ödeme yapılmadığını savunmuştur. Davacı yanın, senedin boş kısımlarının taraflar arasında anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasında bulunduğu, imza inkar edilmediğine göre senedin boş olarak verilmesi ve daha sonra doldurulması mümkün olduğundan senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunun yazılı ve dengi delillerle ispatlaması gerekmektedir. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel ilişkiden doğan talep hakkına ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır (...'nun 12/10/2011 tarih ...). Bu nedenle kambiyo senetleri hakkında açılan menfi tespit davalarında, senedin dayanağı olduğu ileri sürülen hukuki ilişki ile senet metnindeki borç sebebi karşılaştırılarak, ispat yükünün kime düşeceği belirlenir. Menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafta olmakla beraber, alacak bir senede bağlanmış ise, bu durumda ispat yükü yer değiştirebilir. Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde, senedin kıymetli evrak niteliğinde olup illetten mücerret olduğu, davacı tarafça senedin araç satışı karşılığında bakiye borca karşılık davalıya verildiği iddia edildiği, davalının ise davacıya verilen nakit ödemelere istinaden verildiğinin savunulduğu, senet metninde hangi hukuki ilişkiye istinaden verildiğine dair bir belirleme bulunmadığı, tarafların aralarında birden fazla hukuki ilişki ve araç alım satımı bulunduğunu kabul ettikleri, davacı tarafça sunulan belgelerde senedin hangi ilişkiye istinaden verildiğine dair bir açıklama bulunmadığı, davalının vasıflı inkarı da gözetilerek senedin araç satışı nedeniyle yapıldığına dair iddianın hukuki işlem niteliğinde olup ancak yazılı delille ispatlanabilecek olması dikkate alındığında senedin verilme gerekçesinin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği, ödemelerin de bu husus dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Taraflar arasında birden fazla ticari ilişki bulunduğu uyuşmazlık konusu olmadığından ve davacının senedin araç satımına ilişkin olduğu iddiasının yazılı veya dengi bir delille ispatlanamamış olması karşısında davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilememiştir. Davacı yemin deliline de dayanmamıştır. Ödeme dekont açıklamalarında yalnız dava dışı ... tarafından yapılan 80.000,00 TL bedelli 25/08/2025 ve 10/09/2025 tarihli iki adet dekontta "senet karşılığı" ibaresi bulunduğu, bu ödemelerin takipten sonraya ait olduğu, diğer dekontlarda ise ödemenin neye istinaden yapıldığı hususunun açıklanmadığı, yine davalının kira ve elektrik borcu, konteynere ilişkin ödemelerin, davacının fiziki işlerinin yapılan ödemelerin miktarı göz önüne alındığında senet borcuna istinaden yapıldığı hususunun yazılı ve dengi delille ispatlanması gerektiği, yine davacı tarafça davalı adına dava dışı kişilere yapılan ödemelerin senet bedelinden düşülmesinin kararlaştırıldığını iddia ettiği, ancak bu yönde yazılı bir delil bulunmadığından davacının bu yöndeki iddiasına itibar etmek mümkün olmamıştır. Taraflar arasında başkaca senet bulunduğuna dair iddia ve savunma bulunmadığı, davacı tarafça sunulan 20/12/2023 tarihli belgede geçen senedin ise "Mayıs 15'teki senedin 100.000,00 TL'sinin ...'ya ait olacak" ibaresinden senedin taraflar arasında düzenlenip düzenlenmediğine ilişkin bilgi içermediği ve ödeme tarihi dikkate alındığında "senet karşılığı" açıklamalı 80.000,00 TL ödeme yönünden davacının ödeme savunmasının yerinde olduğu ancak bu ödemeler takipten sonra yapıldığından senet borcunu sona erdirmeyeceği, infaz aşamasında dikkate alınması gerektiği değerlendirilmiştir. Davalı ciranta ... yönünden ise, kural olarak kambiyo ilişkisinin temelindeki hukuki ilişkiden doğan senet borçlusu ve alacaklısı arasındaki şahsi def'iler bu ilişkinin dışındaki üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez ise de, TTK' nun 599 ve 737/2. maddeleri hükümlerince, hamilin bilerek senet borçlusunun zararına hareket etmek suretiyle senedi iktisap ettiğinin kanıtlanması halinde senet borçlusunun sahip olduğu şahsi def'ileri hamile karşı da ileri sürülebileceği (... karar sayılı ilamı), bu kapsamda yapılan değerlendirmede, diğer davalının eşi olduğu anlaşılmakla taraflar arasındaki ticari ilişki ve ödeme hususunu bilebileceği, TTK'nun 598/2. maddesi kapsamında sorumlu olabileceği ancak yapılan ödeme takipten sonra yapılmakla bu davalı yönünden de talepte bulunulamayacağı değerlendirilmiştir. Açıklanan gerekçelerle, davacının ödeme iddiasının sübut bulmadığı, takibe dayanak senet için yapıldığı Mahkememizce kabul edilen ödemelerin takipten sonra yapılması nedeni ile senet borcunu sona erdirmeyeceği ve sonuç olarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği, yasal şartları oluşmadığından davacı aleyhine tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; DAVANIN REDDİNE, Davacı aleyhine icra tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, Alınması gereken 10.246,50 TL harçtan peşin alınan 2.658,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.588,07 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına, 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/04/2026

Katip ... Hakim ... ¸¸ ¸¸