İlk Derece Mahkemesi 2025/67 E. 2026/487 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/67 Esas KARAR NO : 2026/487 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/01/2025 KARAR TARİHİ : 15/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; --------- mevkinde 12/07/2023 tarihinde --------- plakalı araç sürücüsünün müvekkile ait---------plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, tanzim edilen kaza tespit tutanağına göre------- plakalı aracın asli kusurlu olduğunun belirlendiğini, söz konusu aracın yabancı plakalı olması sebebiyle zarardan davalı -------- sorumlu olduğunu, kaza sonucu müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybının tazmin edilmesinin amaçlandığını, kaza sonucu oluşan zarar miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi nedeniyle HMK 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası açıldığını, araçtaki reel değer kaybının bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesi gerektiğini, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gören kısımlarının değerlendirilerek zarar miktarının hesaplanmasının zorunlu olduğunu, Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli ve -------sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan -------- E. ve --------- K. sayılı kararları uyarınca reel değer kaybının tazmininin gerektiğini, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğunu, şimdilik 100-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle veya yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMADavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil büronun 28.06.2008 tarihli yönetmelik ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde yabancı plakalı araçların -------- kazalarında yeşil kart sigortası kapsamında kusur esasına göre hareket ettiğini, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden incelenmesi gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca müvekkil kuruma usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, değer kaybı hesaplamasında aracın yaşı, kullanım şekli, onarım durumu ve önceki hasar kayıtlarının dikkate alınması gerektiğini, daha önce hasar gören parçalar için değer kaybı oluşmayacağını, ispat yükünün davacıda olduğunu, müvekkil kurum tarafından kasko sigortacısı --------Ş. 'ye 25.12.2024 tarihinde 56.923,63 TL tutarında rücuen maddi hasar bedeli ödendiğini, bu ödemenin tazminat hesabından tenzil edilmesi gerektiğini, Tramer kayıtlarında kusur oranının %50-%50 olarak belirlendiğini, müvekkilin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kusur tespiti için dosyanın --------Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, müvekkil kurumun temerrüde düşmediğini, faiz başlangıcının dava tarihi olması gerektiğini, uygulanacak faiz türünün yasal faiz olması gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini, kusur tespiti yapılmasını, tazminatın poliçe limitleri ile sınırlı tutulmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi tarafından alınan kök ve ek raporda özetle;-------- plakalı araç sürücüsü --------- seyir halindeyken şerit değiştirdiği, ---------- plakalı aracı solladığı esnada manevra yaptığı, sağ ön kapı bölgesinden çarptığı, şerit tecavüzünde bulunduğu, geçiş güvenliğini beklemediği, trafiği tehlikeye soktuğu, kural ihlali gerçekleştirdiği, kusurlu olduğu, kazanın oluşumunda asli etken olduğu, sürücünün dikkatsiz davrandığı, güvenli sürüş kurallarını ihmal ettiği, çarpışmaya sebebiyet verdiği, maddi hasara yol açtığı kanaatine varıldığı ---------- plakalı otomobil sürücüsü --------- trafik yönetmeliğinin 103. maddesinde belirtilen geçme kurallarına aykırı hareket ettiği, sollama esnasında gerekli uyarıları yapmadığı, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde tali ve yüzde 25 oranında kusurlu olduğu, diğer tarafın ise asli ve yüzde 75 oranında kusurlu bulunduğu, Tramer tarafından belirlenen yüzde 50-50 kusur dağılımına iştirak edilmediği, karşı tarafın şerit ihlali yaptığı hususunun araç hasarları dikkate alındığında kesin olduğu, her iki aracın birbirinin şeridine tecavüz etmediği ve hasarların yan taraflara dağılmadığı gerekçesiyle kusur oranlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiği araç değer kaybı bedelinin 50.000 TL olduğu, kaza tarihi itibarıyla ZMMS teminat limitinin 120.000 TL olduğu, davalının 56.923,63 TL ödeme yaptığı, bakiye limitin yeterli olduğu, davalının sigortalısının kusuru oranında 37.500 TL değer kaybından sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin 22.01.2025 olduğu kanaatine varıldığı hususları beyan ve rapor edilmiştir. -------- giriş yapmak isteyen yabancı plakalı araçların işletenleri, mevzuat gereği ya sınır kapılarında zorunlu malî sorumluluk sigortası (ZMSS) yaptırmak zorundadır ya da --------- geçerli Yeşil Kart Sigortasına sahip olmalıdır. Yeşil Kart Sistemi, motorlu kara taşıtlarının milletlerarası hareketliliğini kolaylaştırmak ve yabancı plakalı araçların işletilmesi esnasında verdikleri zararların, kazanın meydana geldiği ülkede ZMSS limitleri ve şartları dâhilinde tazmini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. Yeşil Kartlı yabancı plakalı bir aracın -------- karıştığı bir trafik kazasından dolayı başkalarının uğradığı zararın tazmini, yabancı sigorta şirketi ya da büro adına -------- tarafından gerçekleştirilmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir . 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir. Dava konusu kazaya ilişkin olarak davalının kısmi ödemede bulunduğu ve zamanaşımının kesildiği anlaşıldığından davalı tarafın zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Somut olayda usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile dava konusu kaza sebebiyle davacının aracında 37.500 TL değer kaybının meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı davalı aracın %75 kusurlu olduğu, davalının da sigortalısının kusuru oranında meydana gelen değer kaybından sorumlu olduğu anlaşıldığından davalının temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; -37.500,00 TL değer kaybı tazminatının 27/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Karar harcı 2.561,62 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.946,22 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine 4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.385,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 37.500 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca-------- bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekiline (e- duruşma sistemi üzerinden) KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/05/2026