İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi
İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/572 E. 2026/217 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2025/572
- Karar No
- 2026/217
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/572 Esas KARAR NO:2026/217
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:07/08/2025 KARAR TARİHİ:31/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket tarafından işletilen otoyoldan, davalıya ait, muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen 05.01.2021 tarihi ile 19.12.2021 tarihleri arasında 7 kez geçiş ücreti ödemeksizin otoyollardan ihlalli geçiş yaptığı, Bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı ihlalli geçiş cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğ 2022/... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrine, Borçlu, "Müvekkile hiçbir borcu bulunmadığı" gerekçesi ile müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiği, Bunun sonucunda takip durdurulmuş ve müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olunduğu, Davalı takipte, müvekkil şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan etmiş ve takibi durdurmuştur. Bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğu, davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat çıkartılmasına rağmen süresinde davaya cevap vermediği görülmüştür. DELİLLER: Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir. .... İcra Müdürlüğü' nün 2022/... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü, ... Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı, ... Ticaret Sicili Müdürlüğü' nün yazı cevaplarının Mahkememiz dosyası arasında olduğu görülmüştür. Mahkememizin 20/01/2026 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı gereğince, dosyanın bilirkişiye tevdine verilmesine karar verilmiş olup, Bilirkişi ... ' un 22/01/2026 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak, "6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile İlgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığı duyuruldu, Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu, Davaya konu ... plakalı aracın ürünün hesap bakiyesinin yetersiz olması nedeni ile kara listeye alındığı, kara listeye alınan plakanın bu tarihten sonra yaptığı geçişlerde bakiye yüklemesi yapılmadığı için plaka okunamadığı için yapılan geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettirildiği, Dava dosyası içeriğine sunulan listede geçişlerin ve provizyon sorgulama açıklamalarının ve HGS hareketlerinin incelenmesi sonucunda Davalının sahipliğinde olan ... plakalı aracın, 05.01.2021 tarihi ile 19.12.2021 tarihleri arasında 7 kez geçiş ücreti ödemeksizin otoyollardan ihlalli geçiş yaptığı, davalıya 110,50 TL geçiş bedeli, yasa gereği 406,00 TL dört katı gecikme cezası olmak üzere toplam 507,50 TL borç tahakkuk ettirildiği, tespit edilen borç tutarının icra takibindeki asıl alacak ile örtüştüğü, Davacının davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyasından 507,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti- 4 Katı Para Cezası), ile Alacağın fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip tarihinden itibaren asıl alacak için hesaplanacak 3095 sayılı Yasa uyarınca T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı 507.50TL için Yıllık (365 Gün) 969.00 Faiz oranından az olmamak üzere artan oranlarda faizi, icra giderleri, avukatlık ücreti ile birlikte Borçlar Kanunu' nun 100. maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve giderlere mahsubuyla tahsilini talep ettiği, Sayın Mahkemece itirazın iptaline karar verildiği takdirde davacının davalıdan 507,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti- 4 Katı Para Cezası) tutarını talep edebileceği, davalı/ borçlunun takip talebindeki işlemiş ve işleyecek faiz oranı ile ilgili itirazının nihai hukuki değerlendirmesinin nihai hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,." yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir. Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkartıldığı, davacı vekilinin rapora karşı beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür. GEREKÇE Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir. İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir. İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı dosyasında yapılan kısmi itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı. İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir. İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir. İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, ihlalli geçişe dayalı başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir. Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur. 6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz. İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir. Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD 2019/105 Esas ve 2022/389 Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir. İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD 2022/3213 Esas ve 2022/5927 Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir. Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde, takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Somut olayda davacı işleteni olduğu otoyoldan davalının ücret ödemeden geçiş yaptığını beyan ederek takip başlatmıştır. Yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gözetilerek, Yargıtay 3. HD’nin 2022/7984 Esas ve 2023/1968 Karar sayılı “Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden” şeklindeki ilamı uyarınca duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Tarafların belirttiği deliller toplanmış, dava dilekçesi, tensip zaptı, ara kararlar ve bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş ve beyanda bulunmaları için yasaya uygun olarak süre verilmiştir. İhlalli geçişlerin ... , plakalı araç ile yapıldığı, 7 kez ücret ödemeden geçiş yapıldığı dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılmıştır. Araçların davalı adına kayıtlı olduğu sistem üzerinden yapılan sorgulamada anlaşılmıştır. Hesaplanan bedel yönünden itirazın iptaline karar verilmiş olup, Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalının davacıya ait otoyoldan 7 kez ücret ödemeden geçiş yaptığı anlaşılmış olmakla, takibin usul ve yasaya uygun olması sebebiyle yapılan itirazın iptaline dair davanın kabulüne karar verilmiştir. Alacağın likit olması sebebiyle %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda belirtilen gerekçeler uyarınca; 1-Davanın KABULÜNE, 2-Davalının .... İcra Müdürlüğü' nün 2022/... esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline takibin aynen devamına, 3-Asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Karar tarihi itibariyle, Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 732,00.-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 615,40.-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 116,60.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 507,50.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 615,40.-TL Başvuru Harcı, 615,40.-TL Peşin/nisbi Harcı, 8.000,00.-TL Bilirkişi ücreti, 875,00.-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 10.105,80.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine, 8-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.140,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/03/2026
Katip ... e-imzalıdır
Hakim ... e-imzalıdır