İlk Derece Mahkemesi 2025/556 E. 2025/997 K.

T.C. DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ :

DAVALI : DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 25/04/2025 KARAR TARİHİ : 01/10/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkilinin taşınmaz satışı için davalıya çek teslim ettiğini ve fakat davalının edimini yerine getirilmediğini, davacının .....bank'a ait, .....ödeme tarihli, .....seri numaralı, ....çek numaralı 800.000,00-TL bedelli ciro edilemez şerhli çeki, .....tarihinde davalıya teslim ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmede .....tarihine kadar .....Ltd Şti yetkilisi .....adına .....plakalı .....marka .....model aracın noter aracılığı ile devir edileceğinin ve eğer edilmezse çeke dayalı herhangi bir alacağın kalmayacağını, çekin tahsil için bankaya ibraz edilmeyeceğini ve çekin iade edileceğinin düzenlendiğini belirterek, .....bank'a ait .....tarihli, .....seri numaralı, ....çek numaralı ve 800.000,00-TL bedelli ciro edilemez şerhi bulunan çekten ötürü davacının davalıya borçlu olmadığının menfi olarak tespitini, yargılama masraf ve giderleri ile birlikte yasal vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. GEREKÇE; Dava, kambiyo senedine karşı açılan menfi tespit davasıdır. .....Tarihli ön inceleme duruşmasında davacı vekili hazır bulunmuş, Mahkememizce davacı vekiline, dava tarihinden önce ara bulucuya başvurup başvurmadığı sorulmuş, davacı vekili dava tarihinden önce ara bulucuya başvurmadığına dair imza karşılığı beyanda bulunmuştur. 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir. Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir. .....tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un m. 31 hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünün son hali "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup, eldeki davanın .....tarihinde açılmış olması nedeniyle hükmün somut olayda uygulanması gerekir. Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan değerlendirmede; 7445 sayılı Kanun'un m. 31 hükmü ile 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünde yapılan değişiklik ile uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla maddeye açıklık getirildiği, davanın 6102 sayılı TTK m. 792 hükmü uyarınca çek istirdadı talebine ilişkin olduğu ve 6102 sayılı TTK m. 4(1)-a kapsamında mutlak ticarî dava olduğu ve konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istisna belirtilmeden menfi tespit davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği anlaşıldığından, eldeki davanın dava şartı arabuluculuk kapsamında olduğu anlaşılmaktadır (Yargıtay 11. HD'nin 25/12/2024 tarih ve 2024/1595 E., 2024/9423 K. sayılı kararı, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın .....Esas .....Karar sayılı kararı). İzah edilen nedenlerle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın ara buluculuğa ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 13.662,00 TL'nin mahsubu ile fazla yatan 13.046,60 TL harcın, hükmün bu hali ile kesinleşmesi ve istek halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafça yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 5-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip Hakim