İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/530 E. 2025/509 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/530 KARAR NO : 2025/509

DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti DAVA TARİHİ : 12/05/2023 KARAR TARİHİ : 18/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin --- Noterliği'nin 14.03.1997 tarih ---- yevmiye numaralı taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak ------ No'lu dairenin anahtarını teslim alarak o tarihten bu yana aralıksız kullandığını, müvekkilinin üye olduğu kooperatif (----- Ticaret Odası kayıtlarına göre) Sicil No:-----Oda Sicil No:----, Mersis No:----- olup; Yönetim Kurulu------olduğunu, kooperatifte halihazırda 71 üyenin mevcut olduğunu, müvekkilinin kooperatife karşı tüm ödemelerini zamanında yaparak tüm görevlerini yerine getirmiş olduğundan kooperatif borcunun bulunmadığını, Kooperatifteki üyelere ve müvekkiline isabet eden konut tahsisleri yapıldığını, ----Asliye Ticaret Mahkemesinin -----. Sayılı ------Kooperatifi’ni temsilen Denetçiler ile Kooperatif Yönetim kurulu üyeleri arasında görülen tazminat (Sorumluluk Davası) davasında 08.01.2007 tarihli bilirkişi raporunda; arsa sahipleri üzerine kayıtlı taşınmazlarda Kooperatif’in yüklenici olarak inşa ettiği bina ve daire sayılarının belirlendiğini, ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ Esas sayılı dosyasından alınan rapora ve halen taşınmazlardaki mevcut duruma göre inşa edilen daire ve dükkanlar----- normal katlı, binanın zemin katında 3 dükkan, 1 dairede bulunan normal katların her birinde 3 adet daire olmak üzere toplam 17 adet daire. ---- zemin, 4 normal katlı, binanın zemin katında 2 dükkan,2 dairede bulunan normal katların her birinde 3 adet daire olmak üzere toplam 17 adet daire. -----normal katlı, binanın zemin katında 3 dükkan 1 dairede bulunan normal katların her birinde 3 adet daire olmak üzere toplam 17 adet daire, ----- normal katlı, binanın zemin katında 2 dükkan, 1 dairede bulunan normal katların her birinde 4 daire olmak üzere toplam 13 adet daire, ------normal katlı, binanın zemin katında 2 dükkan, 1 daire de bulunan normal katların her birinde 3 daire olmak üzere toplam 13 adet daire, -----normal katlı binanın zemin katında 2 dairede bulunan normal katların her birinde 3 daire olmak üzere toplam 11 adet daire ,----- normal katlı binanın zemin katında 2 dairede bulunan katların her birinde 3 daire olmak üzere toplam 11 adet daire, ------ normal katlı binanın zemin katında 2 dairede bulunan normal katların her birinde 3 daire olmak üzere toplam 11 adet daire, ----- bloğun bodrum katında apartman görevlisi dairesi olarak kullanılmak üzere bölümler ayrıldığını, müvekkilinin aktif üyesi olduğu davalı ------Kooperatifinin diğer davalı arsa sahiplerine karşı ----Asliye Hukuk Mahkemesinin -----. Sayılı dosyası ile 25.11.2013 tarihinde tapu iptal ve tescil davası açtığını, bu davayı açma sebeplerinin Kooperatif ile arsa sahipleri arasında -----Noterliğinin 12.09.1995 tarihli ------ yevmiye numaralı ‘Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'nin tanzim edildiğini ve sözleşmenin imza tarihinde kooperatifin ünvanı ----- Kooperatif olduğunu, bu sözleşme hükümlerine göre; kooperatifin inşaatlara başladığını ve bitirdiğini, binaların tamamlandığını, sözleşme uyarınca arsa sahiplerine düşen bağımsız bölümlerin teslim edildiğini, yaklaşık 20 senedir arsa sahiplerinin teslim aldıkları bağımsız bölümleri kullandıklarını, ancak kooperatif üyelerinin tapularını alamadıklarını ve -----Asliye Hukuk Mahkemesi'nin------Sayılı dosyasından kooperatifin ruhsat alımı ve devamı işlemleri yapabilmek için arsa sahiplerinin verdiği vekaletnamelerden haksız bir şekilde azil etmesi ve kooperatifin bu işlemleri ifa edebilmesi için gerekli yetkileri halen vermediklerinden; arsa üzerinde bitmiş, 20 seneye yakın bir süredir kullanılan binaların kat irtifakı ve kat mülkiyeti kurulamadığını, kooperatif tarafından Yapı Kullanma İzin Belgesinin alınamadığını, arsa sahiplerinin sadece kooperatifi zarara uğratmakla kalmadıklarını, müvekkilini doğrudan zarara uğratacak eylem ve işlemler nedeniyle sorumlu olduğunu, kooperatife ve davalı arsa sahiplerine karşı dava ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalı Arsa sahipleri davalı ------ Kooperatifi ile tanzim ettiği arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine riayet etmeyerek ve kooperatifin inşa ettiği binalarda kendi bağımsız bölümlerini teslim alıp kullandığı ve 3.kişilere sattığı halde kooperatif üyelerinin parası ile yaptıkları inşaatta hakkı olan kooperatif üyelerine tapu devrini gerçekleştirmeyerek kooperatife ve üyelerine zarar verdiğini, davalı kooperatifin inşa ettiği ve teslim aldıkları bağımsız bölümleri Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi tanzim edilip fakat 3.kişilere tapu devri yapmayarak zarara uğratmış olduklarlından kötü niyetli ve haksız kazanç peşinde olduklarını, arsa sahipleri; mevcut tüm fiili ve hukuki hakları bertaraf ederek Kooperatif ve üyeleri yokmuş gibi ------Mahallesi,5873 ada 1 parsel ve 5878 ada 2 parselde tapuya kayıtlı taşınmazların üzerinde kooperatif tarafından inşa edilen binaların yıkımı için ----- Belediyesi Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne başvurarak ‘riskli yapı’ tespiti yaptırarak yıkım kararı aldıklarını, 306 sayılı Kentsel Dönüşüm Yasa’sından faydalanarak hiçbir kooperatif üyesine tebligat yapılmadan sadece arsa sahiplerine tebligat yapılarak kesinleştirilen yıkım kararları uyarınca üyelerin evlerini tahliye etmek zorunda bırakıldıklarını, müvekkilinin huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunduğunu, davanın kabulü ile davacının kooperatif üyeliğinin tapu iptal ve tescil talepleri olduğundan usulen tespitini, Kooperatif üyeliğine dayalı olarak ve üyeliğinin isabet ettiği taşınmaz hissesi olan -----5873 Ada 1 Parsel ----- No'lu daireye tekabül edecek arsa payının belirlenerek bu payın, davalı arsa sahipleri adına olan ---- İli ----- İlçesi --- . 5873 Ada 1 Parsel sayılı taşınmazdaki tapu kadının iptali ile müvekkil adına tescilini, tapu kaydına göre --- İli ----- İlçesi------ 5873 Ada 1 Parsel hakkında ise 3. kişilere devrinin önlenmesi için tapu kayıtlarına teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını bu talepleri kabul edilmediği takdirde davalıdır şerhi işlenmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti isteğine ilişkindir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir.Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavramdır. Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir. Somut olayda ; davacı davaya konu kooperatif üyeliğinin Tespiti talep etmektedir. 6100 sayılı Davaların Yığılması HMK 110 (1) maddesi "Davacı, aynı davalıya karşı olan ,birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini ,aynı dava dilekçesinde ileri sürebilir. Bunun için ,birlikte dava edilen taleplerin tamamının aynı yargı çeşidi içinde yer alması ve taleplerin tümü bakımından ortak yetkili bir mahkemenin bulunması şarttır." Davacı tefrik edilen dosyada davalı olarak Kooperatife karşı ' Kooperatif Üyeliğinin Tespitini' talep etmiş diğer arsa sahibi davalılara karşı ise 'Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklı Tapu İptal Ve Tescil Talebinde' bulunmuş olup, taleplerini her bir davalı için ayrı olmasına rağmen bütün davalılar hakkında aynı dava dilekçesi ile dava açılmıştır. Yargılamanın selameti ,usul ekonomisi ve yargılama tarzının basit ve yazılı olması en önemlisi de davacının davalılardan farklı taleplerin bulunması nedeniyle konusu ve davalısı farklı olan davaların bir arada görülmesinde hukuki bir yarar bulunmadığından ve davalar arasında HMK 110 maddesinde bahsi geçen 'Davaların Yığılması'da ' mevcut olmadığından davaların tefrik edilmesi ve görevli mahkemenin buna göre tayin edilmesi gerekmiştir. Bu durumda dava mutlak ve nispi ticari dava da olmadığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp karara bağlanması gerektiği kanaatine varılarak mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde başvuru halinde dosyanın görevli ----- Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 3-HMK.nun 331/2 maddesi gereği yargılama giderleri, harç vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.