İlk Derece Mahkemesi 2025/441 E. 2025/433 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/441 Esas KARAR NO : 2025/433 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) DAVA TARİHİ : 22/05/2025 KARAR TARİHİ : 22/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili 22/05/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkili şirket -----------Ş. ile davalı ... arasında 09/05/2025 tarihinde imzalanan Mal Satış Sözleşmesi'ne istinaden 112 Ton İnşaat Demirinin satışı konusunda anlaşma sağlandığını, İş bu sözleşmeye göre; 112 Ton İnşaat Demiri 16/05/2025 tarihinde müvekkili şirketin-------- İli, --------- İlçesi, ------------Mahallesi, ---------- Ada, ----------- Parsel'de bulunan ------------ Projesi'ne teslim edilecek ve bunun karşılığında davalıya toplam 3.024.000,00TL ödeneceğini, davacı şirket ödemeyi gerçekleştirmek adına davalıya toplamda 3.024.000,00 TL olacak şekilde 2 adet çek teslim ettiğini, çek bilgilerinin davacı ----------Ş. tarafından düzenlenen ---------Ş. --------- Şubesi’ne ait 10/08/2025 Ödeme Tarihli, -------------- Çek numaralı ve 1.524.000,00TL tutarındaki çek, davacı -----------Ş. tarafından düzenlenen ----------Ş. --------- Şubesi’ne ait 25/08/2025 Ödeme Tarihli, ------------ Çek numaralı ve 1.500.000,00TL tutarındaki çek, ileri tarihli olarak keşide edilen bu çeklere karşılık; davalı taraf, çekler kendisine teslim edildikten 1 hafta sonra ürünleri teslim etmesi gerekirken bu taahhüdünü yerine getirmediğini, davalı şirketin, taraflar arasındaki sözleşme gereği ürünleri teslim etmediğini, buna karşın çeklerin halen davalıda ve müvekkili şirket yetkililerince sürekli olarak görüşmelerine rağmen ve sözlü olarak defaten kendilerine söylenmesine rağmen, çekleri iadeye de yanaşmamakta olduklarını, malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkili şirketin mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasından dolayı zor durumda kalabileceğini, anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibeler müvekkili şirketçe yerine getirildiği halde davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, ayrıca müvekkilinin malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, uğranılan işbu zararın her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile ayrıca talep edileceğini, davacı müvekkili şirketin dava konusu çekleri hali hazırda inşaatı devam eden bir projesine demir almak amacıyla verdiğini, davacı şirketin bu --------- Projesini ortağı olduğu ----------- Ortaklığı üzerinden taahhüt ettiğinden dolayı çek ilk başta bu adi ortaklık adına kesildiğini, çünkü muhasebesel olarak; inşaat ile ilgili ödemelerin adi ortaklık üzerinden yapılması gerektiğini, vadeli olarak demir almak isteyen davalı şirketin adi ortaklığa ait çek olmadığından dolayı kendisinin çeklerini kullanmak zorunda kaldığını ve bu sebeple ilk olarak adi ortaklık adına çek düzenlediğini, bununla birlikte sözleşmenin her iki tarafını da tanıyan ------------- isimli dava dışı 3. Şahıs taraflar arasında gerçekleştirilen ticarette müvekkilinin herhangi bir zarara uğramaması adına kefil olduğunu ve bu sebeple dava konusu çekin ilk kendisine ciro edildiğini, daha sonra ------------ çeki son olarak davalı ...'e cirolamış ve kendisine teslim ettiğini, taraflarınca haricen yapılan araştırmalar sonucunda, davalı tarafın iş bu çekleri hızlı bir şekilde nakite çevirme gayesi olduğu anlaşıldığını, ayrıca müvekkili şirketin tanımadığı şahıslar tarafından ve ----------- Şirketlerince aranmakta ve çekinin piyasada kullanılmaya çalışıldığı bilgisini almakta olduğunu, gelinen aşamada tarafların arasında yaptıkları mal alım satıma dair ticari ilişki sebebiyle, davalı şirkete teslim edilen bu 2 adet çekin iptalini aciliyetle talep etme gerekleri hasıl olduğunu, malların teslim edilmediğine dair iddialarına ilişkin tanıklarının dinlenmesini de talep ettiklerini, malların teslim edilmediği, teslimata dair hiçbir belgenin olmaması ile de ortada olduğunu, aciliyetle ödeme yasağı tedbirine dair karar verilmesini, davalı taraf kötü niyetli bir şekilde hareket ettiğini, müvekkili şirkete olan mal teslim borcunu yerine getirmediğini ve yine kötü niyetli bir şekilde davalı tarafından kendisine verilen çekleri kullanarak maddi kazanç elde etmeye çalışma ihtimali bulunduğunu, verilecek ihtiyati tedbir kararının, bankanın ödeme yapmaması, çek hakkında icra takibine geçilmemesi ve 3. kişileri kapsayacak şekilde verilmesinden bahisle, davalı aleyhine açtıkları menfi tespit davalarının kabulünü, davalı ile yapılan anlaşmada belirlenen yükümlülüklerin davalı tarafından hiçbir surette yerine getirilmemiş olması sebebiyle, davacı müvekkilin hem sözleşme hem de dava konusu çekler karşılığında davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespitini, davacı -----------.ş. tarafından düzenlenen -----------Ş. ------------ Şubesi’ne ait 10/08/2025 Ödeme Tarihli, ----------- Çek numaralı ve 1.524.000,00TL tutarındaki çek ile yine davacı -----------Ş. tarafından düzenlenen ----------Ş. ------------- Şubesi’ne ait 25/08/2025 Ödeme Tarihli, ------------ Çek numaralı ve 1.500.000,00TL tutarındaki çek olmak üzere dava konusu 2 adet çekin iptalini, dava konusu çekin tahsili halinde, müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu çekin, teminatsız veya mahkemece uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu çekin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesi ve eklerinden arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A- (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) maddesinin birinci fıkrası "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmünü düzenlemiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun Dava Şartı Olarak Arabuluculuk Dava şartı olarak arabuluculuk ana ve alt başlıklı 18/A- (Ek:6/12/2018-7155/23 md.) maddesinin ikinci fıkrası "(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmünü düzenlemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Dava Şartları Dava şartları ana ve alt başlıklı 114 üncü maddesinin ikinci fıkrası "(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." ve Dava şartlarının incelenmesi başlıklı 115 nci maddesinin ikinci fıkrası "(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." hükmünü düzenlemiştir. Vakıaları ileri sürmek taraflara, davayı nitelemek hakime aittir. Davanın niteliği bedelsizliğe dayalı menfi tespit davasıdır. Bu davanın da zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu açıktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesi kapsamında, menfi tespit davasında davacı tarafça dava şartı arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı anlaşıldığından davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Menfi tespit davasının dava şartı olarak arabuluculuğa tabi olup arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşıldığından, HMK 114 (2) ve 115 (2), TTK 5/A ve HUAK 18/A (2) maddeleri gereğince DAVANIN DAVA ŞARTI YOKLUĞU SEBEBİYLE USULDEN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 51.642,36 TL harçtan mahsubuyla fazla alınan 51.026,96 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Yapılan masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 4-Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oybirliğiyle tensiben karar verildi. 22/05/2025