İlk Derece Mahkemesi 2025/331 E. 2025/1018 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/331 Esas KARAR NO : 2025/1018 DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ: 16/04/2025 KARAR TARİHİ: 13/11/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Numaralı Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi "Genişletilmiş Kasko" Poliçesi Eki İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 20/10/2023 - 20/10/2024 vadeli olarak sigortalandığını, söz konusu Poliçede "Artan Mali Sorumluluk" teminatının da mevcut olduğunu, 28.12.2023 tarihinde Sürücü ... sevk ve idaresindeki sigortalı ... plaka sayılı aracın ... Caddesi üzerinde İskele istikametine seyir halinde iken MAP sitesine geldiği esnada aracının hakimiyetini kaybederek karşı şeride geçtiğini ve akabinde karşı istikametten gelen Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca kendi aracının sol ön ve sol yan kısımları ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası ekiplerce düzenlenen kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsü ...' ın 2918 sayılı KTK nın 56/1-A ( Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varıldığını, aynca kaza sonrası trafik ekiplerince yapılan alkol ölçümünde sigortalı araç sürücüsünün 1.56 Promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli/tam kusurlu olduğunu, hasarın meydana gelmesinin ardından ... plakalı araç malikinin ... plakalı aracın ZMMS Sigortacısı ... Sigorta AŞ'ye başvurarak zararının giderilmesini talep ettiğini, söz konusu başvuru sonrası ... Sigorta AŞ nezdinde düzenlenen ... numaralı ZMMS poliçesi kapsamında hasar dosyası açıldığını, aldırılan eksper raporu ile ... plakalı araçta 1.463.352,08 TL hasar bedeli tespit edildiğini, aracın ağır hasarlı olduğunun tespiti üzerine ... plakalı araca perttotal işlemi uygulanması gerektiğinin tespit edilerek sağlanan mutabakat çerçevesinde araç rayicinin 1.960.000,00 TL olarak kabul edildiğini, ... Sigorta AŞ tarafından 120.000,00 TL (poliçe limitinin tamamı) araç malikine 22/02/2024 Tarihinde ödendiğini, ... Sigorta A.Ş tarafından araç malikine yapılan 120.000 TL ödeme ile ZMMS limirleri tüketildiğini, aracın sovtajının ise 940.800,00 TL'ye satıldığını, araç malikinin kalan zararı olan 899.200,00 TLnin ise îmms poliçesi gereğince müvekkil şirketten talep edildiğini, söz konusu bedelin 19/03/2024 tarihinde araç malikine ödendiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. Maddesi, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlan Tazminatın Azaltılması veya Kaldırılması Sonucunu Doğuran Haller başlıklı 4.maddesinde c bendi uyarınca ödemede bulunan sigortacının, ödemiş olduğu sigorta bedellerini sigortalıya rücu edebileceğini açıkça hüküm altına alındığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile 899.200,00 TL tutarında tazminatın ödeme tarihi olan 19.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, ulusal düzeyde araç kiralama faaliyeti yürüten bir şirket olduğunu, bu kapsamda gerçek ve tüzel kişilere araç kiralama hizmeti sunduğunu, müvekkili şirketin, söz konusu aracı dava dışı ...'a kiraladığını, söz konusu aracın, dava konusu kaza tarihinde müvekkil şirketin kontrolünde olmadığını, kira ilişkisi dolayısıyla, aracın fiili hâkimiyeti kiracı firmaya geçtiğinden, dava konusu kaza ile ilgili olarak Müvekkil firmaya herhangi bir kusur veya sorumluluk atfedilemeyeceğini, bu konuda Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas... karar sayılı ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ... karar sayılı kararlarında uzun dönem kiralamalarda işleten sıfatının kiracıya geçtiği konusunda kararlar verdiğini, KTK m. 3 ve 85. maddeler uyarınca işleten, kiracı olduğundan müvekkil şirket açısından davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, rücu hakkının doğduğuna yönelik ispat yükünün davacı sigorta şirketi üzerinde olduğunu, davacı sigorta şirketinin gerek TTK m. 1409/2 gerek MK m. 6 ve gerekse HMK m.190/1 uyarınca iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, araç sürücüsünün alkollü olduğu iddiasına ilişkin somut herhangi bir delil dosyaya ibraz edilmediğini, kabul anlamına gelmemek üzere; bir an için sürücünün alkollü olduğu kabul edilse bile bu alkol düzeyinin oranı belli olmadığı gibi meydana gelen kazada varsa alkolün ve/veya alkol miktarının etkisinin de araştırılması gerektiğini, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan heyet tarafından kazanın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması gerektiğini, kusur oranlarının kesin olarak belirlenebilmesi için konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmasını, kabul anlamına gelmemek üzere; davacının ödediğini iddia ettiği ve müvekkil şirketten talep ettiği zarar bedelinin fahiş olup; var ise gerçek zarar miktarı yapılacak yargılama neticesinde ortaya çıkacağını, davanın ...'a ihbarının talep ettiklerini beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Mahkememiz 17.07.2025 tarihli ön inceleme celsesinde, davalı vekilinin ihbar talebinin gerekli tebligat masrafının yatırılması halinde yerine getirilmesine dair ara karar kurulmuş olup, ara kararın alındığı duruşma zaptı usulüne uygun davetiye ile davalıya 22.07.2025 tarihinde e-tebligat ile tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı tarafça gerekli gider avansı yatırılmadığından dava ...' a ihbar edilememiştir. DELİLLER: 1-Trafik kazası tespit tutanağı ... Trafik Denetleme Büro Amirliği' nce tanzim edilen tutanak ile 28.12.2023 tarihinde ve saat: 22.00 sıralarında " sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... Caddesi üzerinde İskele istikametine seyir halinde iken ... sitesine geldiği esnada aracının hakimiyetini kaybederek karşı şeride geçtiğini ve akabinde karşı istikametten gelen Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca kendi aracının sol ön ve sol yan kısımları ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda sürücü ... ' ın 2918 s.KTK' nun 56/1-A ( Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varıldığı tespitlerinin yapıldığı, düzenlenen alkol raporuna göre... plakalı araç sürücüsü ...' ın 1,56 Promil alkollü olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...' ın 0,65 promil alkollü olduğu anlaşılmıştır. 2-Davacı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası Davacı sigorta şirketi tarafından Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi "Genişletilmiş Kasko" Poliçesi ile sigortalanan ... plaka sayılı aracın 28.12.2023 tarihinde karıştığı trafik kazası nedeniyle açılan hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuş, davacı sigorta şirketi tarafından meydana gelen kazada hasar gören ...plakalı araç maliki dava dışı 3.kişiye hasar dosyası kapsamında 19.03.2024 tarihinde 899.200,00-TLödeme yapıldığı bildirilmiş, ödemeye ilişkin dekont ibraz edilmiştir. 3-Dava dışı...Sigorta A.Ş. nezdindeki hasar dosyası Davaya konu 28.12.2023 tarihli kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ... nolu ZMMS poliçesi ile açılan ... nolu hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuş, dava dışı sigorta şirketi tarafından meydana gelen kazada hasar gören ... plakalı araç maliki dava dışı 3.kişiye hasar dosyası kapsamında 22.02.2024 tarihinde 120.000,00-TL ödeme yapıldığı bildirilmiş, ödemeye ilişkin dekont ibraz edilmiştir. . 4- Trafik tescil kayıtları 28.12.2023 tarihli dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araçlara ilişkin trafik tescil kayıtları sistem üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmıştır. 5-Ekspertiz raporu Dava dışı sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş. Tarafından ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesine istinaden açılan ... nolu hasar dosyası kapsamında aldırılan 20.02.2024 tarihli ekspertiz raporunda, sigortalının tam kusurlu olup yasal limit üzerinde alkollü olduğu, mağdur araç sahibi ile mutabık kalınarak rapor tanzim edildiği, ... plakalı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam onarım bedelinin KDV dahil 1.463.352,08-TL olduğu, ağır hasarlı aracın hasar tarihindeki hasarsız rayiç değerinin 1.960.000,00-TL olduğu, hasarlı haldeki sovtaj değerinin 940.800,00-TL olduğu, araçta meydana gelen hasar bedelinin 1.019.200,00-TL olduğu tespitlerinin yapıldığı, zarar gören araç sahibi ile yapılan tam ziya hasar mutabakatname ve ibraname kapsamında tespit edilen 940.800,00-TL sovtaj değerinin zarar gören araç sahibine 23.02.2024 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır. 6-Bilirkişi raporu Mahkememizce nöroloji uzmanı, adli trafikçi ve motorlu araç sigortaları alanında uzman nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetinden, dosyada bulunan bilgi ve belgeler doğrultusunda, dava konusu trafik kazasında tarafların kusur durumlarının belirlenmesi, davaya konu trafik kazasının münhasıran alkolün etkisi ile gerçekleşip gerçekleşmediği ve tarafların kusur oranlarının belirlenmesi, davacı tarafından dava dışı zarar görene yapılan ödeme ve davaya dayanak takip dosyasındaki rücu talebi poliçe kapsamında irdelenerek davacı hasar içine yapmış olduğu ödemenin karşı araçta meydana gelen hasar ile uyumlu olup olmadığı, davacının rücu talebinin yerine olup olmadığının tespit edilmesine yönelik aldırılan 27.08.2025 havale tarihli raporda özetle; Dosyada mevcut tüm veri ve tespitler, Karayolları Trafik yönetmeliğinin 157. maddesinin sürücü kusurlarının Tespiti başlıklı (b) bendi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 84. maddesi gereğince detaylıca incelenmesi sonucu , Dava dışı sürücü ...' ın, idaresindeki davacı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi nezdinde ... sayılı Genişletilmiş kasko poliçesiyle davalı ... Araç Kiralama Hizmetleri ve Tiç A.Ş. adına sigortalı ... plakalı hususi otomobil ile üzerinde bir gidiş ve bir geliş şeritli olmak üzere iki yönlü trafik akımı çalıştığı ... Caddesini takiben Çamlıçay istikametinden İskele istikametine seyrederken bir şeritteki araçların diğer şeride geçmesini yasaklayan düz şerit çizgisiyle belirlenmiş olay mahalli ... sitesi önündeki sağa virajlı yol kesimine; dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne verip, aracının hızını, görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği mahal şartlarına uyarlayarak, direksiyon hakimiyetine gerekli önem ve özeni göstererek, hızını kendi şeridinde tutabileceği düzeye düşürmek suretiyle müteyakkız yaklaşması, zemindeki düz şerit çizgisine riayet ederek bu haliyle virajlı yol kesimini kendi şeridini koruyarak ilerlemek suretiyle emniyetli bir şekilde bu haliyle geçmesi gerekirken; sürücülerin virajlara girerken ve virajlarda ilerlerken trafik düzen ve güvenliği açısından uymak zorunda oldukları bu hususlara gerekli önem ve özeni göstermemiş aksine davranışla, karşı yönden gelen araçların şeridine tecavüzle, karşı yönden İskele istikametinden gelen 0.65 promil alkollü dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin sol yan kısımlarına, sevk ve idare hatasıyla dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış faktörleriyle çarparak sebebiyet verdiği kazada, 2918 sayılı KTK'nın 48/5 ( hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0.20 promilin üzerinde araç kullanmak yasaktır.), 47/C ( Karayollarından faydalananlar, Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar.), 52/A ( Sürücüler: dönemeçlere girerken, dönemeçli yollarda ilerlerken hızlarını azaltmak zorundadırlar.), 52/B ( Sürücüler, Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) ile sürücü asli kusurlarından 84/G (Şeride tecavüz etme) maddelerini ihlal ettiğinden %100 kusurlu olduğu, Dava dışı sürücü 0.65 promil alkollü...' ın, idaresindeki ... plakalı hususi otomobil ile üzerinde bir gidiş ve bir geliş şeritli olmak üzere iki yönlü trafik akımı çalıştığı ... Caddesini takiben İskele istikametinden Çamlıçay istikametine seyrederken bir şeritteki araçların diğer şeride geçmesini yasaklayan düz şerit çizgisiyle belirlenmiş olay mahalli ... sitesi önündeki sola virajlı yol kesimine geldiğinde, karşı yönden mevcut seyir hızıyla gelip viraj dönüşünü sağlamayarak direksiyon hakimiyetini kaybedip şeridine tecavüz eden dava dışı sürücü ... idaresindeki... plakalı araç tarafından şeridinde çarpılmaya maruz kaldığı olayda, alabileceği her hangi bir önlem bulunmadığı gibi kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği, hususi otomobil sürücüleri için izin verilen yasal sınırın ( 0.50 promilin) üzerinde 0.65 promil alkollü ise de, kazaya katkı sağlayacak gayri nizami fiili bir eylemi olmadığı, izin verilen yasal sınırın üzerinde alkollü vaziyette hususi otomobil kullanmaktan idari para cezasını gerektiren bir suç işlediği, bu suçun kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etkenliği olmadığı nedenleriyle kusursuz olduğu, Kazanın oluşuna katkı sağlayacak başkaca etken kişi, kurum, kuruluş, dış etmenler ve yoldan kaynaklanan sorun olmadığı kanaatine varıldığı, Dosya üzerinde yapılan incelemede kazadan sonra yapılan ölçümde ...' ın 1.56 promil alkollü bulunduğu, bu şahsın kazanın oluşmasında % 100 kusurlu olup tek yanlı etken olduğu, TCK 179. maddesindeki suçun "Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen, araç kullanan kişi" şeklinde düzenlendiği, bu nedenle herhangi bir kazaya sebebiyet vermese de alkol etkisi altındaki kişilerin emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edip edemeyeceklerinin araştırılması gerektiği, bu konuda ortaya çıkan ciddi sorunlardan birisinin kişideki hangi düzeydeki alkolün emniyetli şekilde araç sevk ve idare edilememesine sebep olduğu, kişilerin alkol kullanım şekli, bedensel yapısı, var olan hastalıkları, eşlik eden madde/ilaç kullanımları gibi çok sayıda etken güvenli sürüş yeteneğinin bozulmasına katkıda bulunduğundan bu durumun her somut olayda, hatta aynı kişi ile ilgili her değerlendirmede ayrı ayrı yapılması gerekliliğini ortaya çıkarmakta olduğu, Sürücünün araç kullanımı sırasında yalpalaması, dengesiz sürmesi, alkol metre cihazını üflemede zorluk çıkarması, düz çizgi üzerinde yürüyememesi, ayakta duramaması, konuşmasında, yürümesinde dengesinde bozukluk olması gibi durumlarda Yargıtay' ın dışa yansıyan bu davranışların güvenli sürüş yeteneğinin bozulması değerlendirmelerinde dikkate alınmasını istemekte olduğu, Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu tarafından 30 mg/dL ve altında alkol düzeyinde olan bireylerin aksi ispatlanmadıkça güvenli sürüş yeteneklerinin bozulmadığının kabulü gerektiğini belirttiği, Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde "alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde araç kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomodasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farklılıkları da elimine edebilecek şekilde 1.00 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği" vurgulanmakta olduğu, Kurulun 101 mg/dL üzerinde kan alkol düzeyine sahip sürücülerin ise bunun tam aksine bireysel farklılıkları ortadan kaldırabilecek ölçüde alkollü olduğunu ve bu seviyede alkol tesiri altındaki sürücülerin hemen tümünün emniyetli sürüş yeteneğinin olumsuz olarak etkilendiğinin kabulü gerektiğini rapor etmekte olduğu, Yargıtay 12. Ceza Dairesi de Adli Tıp Kurumunun bu görüşünden etkilenerek kararlarında 1.00 promile kadar olan kan alkol düzeylerinde emniyetli araç sevk ve idare edip edemeyeceğinin belirlenmesinin gerektiği, bu düzeyi geçen hallerde ise tanık dinlenilmesine veya emniyetli araç kullanıp kullanamayacağı hususunda rapor alınmasına gerek olmaksızın işlem yapılması gerektiğinin belirtilmekte olduğu, (12. Ceza Dairesinin, ...K, ...K Sayılı Kararı). (Kaynak : TCY'na Göre Alkollü Araç Kullanmanın Güvenli Sürüş Yeteneği Üzerine Etkileri Çalıştayı Sonuç Bildirgesi, Adli Tıp Dergisi Aralık 2009 ) Sonuç olarak; dosya kapsamı değerlendirildiğinde ...' ın kaza sonrası yapılan ölçümde 1.56 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, şahsın kazanın oluşmasında tek yanlı etken olduğu, ayrıntılı olarak açıklandığı gibi 1.0 promil üzerinde alkollü olan şahısların güvenli sürüş yeteneğini kaybetmediği, kazaya neden olabilecek ek bir etken de bulunmadığı, bu durumda bu kazanın salt alkol etkisi ile meydana geldiği tıbbi kanaatine varıldığı, Dosya kapsamında yapılan incelemeler ile sigorta şirketleri tarafından üçüncü kişinin zararını karşılandığı, bu ödemelerin, KTK m.95 ve ZMSS Genel Şartları B.4-b gereği sadece sürücü/kiracıya rücu edilebileceği, araç kiralama şirketi davalının sırf malik sıfatıyla taraf olup, fiili işleten olmadığından ve TBK m.115 kapsamında da sorumlu sayılmayacağından, rücuya muhatap tutulamayacağı, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre de sigortacının rücu hakkı-nın sadece sürücü/kiracıya yönelik olabileceği, rapor edilmiştir. UYUŞMAZLIK: Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak kasko poliçesi kapsamında davacı sigortacı tarafından dava dışı zarar görene ödenen hasar bedelinin davalı araç malikinden rücuen tazmini istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 28/12/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle düzenlenen kaza tespit tutanağında yapılan kusur durumuna ilişkin tespitin yerinde olup olmadığı, meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, kaza sebebiyle davacının sigortacısı, davalının maliki olduğu aracın sebebiyet verdiği, dava dışı üçüncü kişi aracındaki hasar sebebiyle davacı tarafından ödenen hasar bedeli tazminatının araç sürücüsünün alkollü olduğundan bahisle davalıdan rücuen tazmininin talep edilip edilemeyeceği, davalının pasif husumetinin ve olaydan kaynaklı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Husumet itirazı yönünden; Davalı ... Araç Kiralama Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkiline ait aracın dava dışı ...' a kiralandığı, kiracı işleten olduğundan işleten sıfatına haiz olmayan müvekkili yönünden husumet itirazında bulunmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde "İşleten: araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devredilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay’ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Somut olayda davalı... Araç Kiralama Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.nin maliki olduğu aracın, rent a car aracı olarak kaza tarihini de kapsayan 19.12.2023-18.01.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere kısa süreli olarak dava dışı ...'a kiralandığı, dolayısıyla davalı malikin araç üzerindeki fiili hakimiyetinin ortadan kaldığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, davalı vekilinin müvekkili yönünden pasif husumetin bulunmadığı yönündeki savunmalarına itibar edilmemiştir. Davanın esası yönünden: Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; Dava konusu trafik kazasının, 28.12.2023 günü saat 22:00 sıralarında, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyri sırasında İzmir- Urla ilçesi Atatürk mahallesinde, üzerinde bir gidiş ve bir geliş şeritli olmak üzere iki yönlü trafik akımı çalışan ... Caddesini takiben Çamlıçay istikametinden İskele istikametine seyrederken bir şeritteki araçların diğer şeride geçmesini yasaklayan düz şerit çizgisiyle belirlenmiş...sitesi önündeki sağa virajlı yol kesimine geldiğinde, direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı yönden gelen araçların şeridine girerek aracının sol ön ve sol yan kısımlarıyla karşı yönden İskele istikametinden kendi şeridini izleyerek gelen sürücü ... idaresindeki...plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması neticesinde meydana geldiği, kazanın oluşum şeklinin ve araçların konumlarının kaza tespit tutanağı ile sabit olduğu değerlendirilmiştir. Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... ın sevk ve idaresindeki aracı ile seyrederken dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne verip, aracının hızını, görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği mahal şartlarına uyarlayarak, direksiyon hakimiyetine gerekli önem ve özeni göstererek, hızını kendi şeridinde tutabileceği düzeye düşürmek suretiyle müteyakkız yaklaşması, zemindeki düz şerit çizgisine riayet ederek bu haliyle virajlı yol kesimini kendi şeridini koruyarak ilerlemek suretiyle emniyetli bir şekilde bu haliyle geçmesi gerekirken; sürücülerin virajlara girerken ve virajlarda ilerlerken trafik düzen ve güvenliği açısından uymak zorunda oldukları bu hususlara gerekli önem ve özeni göstermeyerek aksine davranışla, karşı yönden gelen araçların şeridine tecavüzle, karşı yönden İskele istikametinden gelen dava dışı sürücü... idaresindeki... plakalı otomobilin sol yan kısımlarına, sevk ve idare hatasıyla dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış faktörleriyle çarparak sebebiyet verdiği kazada, 2918 sayılı KTK'nın 48/5 maddesinde düzenlenen (hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0.20 promilin üzerinde araç kullanmak yasaktır.), 47/C ( Karayollarından faydalananlar, Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar.) kuralını, 52/a maddesinde düzenlenen (Sürücüler: dönemeçlere girerken, dönemeçli yollarda ilerlerken hızlarını azaltmak zorundadırlar.) kuralını, 52/b maddesinde düzenlenen (Sürücüler, Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) kuralını ve sürücü asli kusurlarından olmakla 84/g maddesinde düzenlenen (Şeride tecavüz etme) kuralını ihlal ettiğinden tam ve asli kusurlu olduğu; ... plakalı araç sürücüsü...'ın, karşı yönden mevcut seyir hızıyla gelip viraj dönüşünü sağlamayarak direksiyon hakimiyetini kaybedip şeridine tecavüz eden dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç tarafından şeridinde çarpılmaya maruz kaldığı olayda, alabileceği her hangi bir önlem bulunmadığı gibi kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediğinden kazanın oluşumuna atfı kabil kusurunun bulunmadığı, kaza tespit tutanağı ile aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir. Davacı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, dava konusu kazaya tam ve asli kusuruyla sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın kasko sigortacısı olup, davalı ise aracın malikidir. Davaya konu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik kazasısında hasarlanmasına sebebiyet verdiği ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının 1.019.200,00-TL olduğu, ... plakalı aracın trafik sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından poliçe limiti olan 120.000,00-TL'nin zarar gören 3.kişiye ödenmesi neticesinde davacı sigortacı tarafından bakiye hasar tazminatı olan 899.200,00-TL'nin hasarlanan aracın malikine 19.03.2024 tarihinde ödendiği anlaşılmaktadır. Eldeki davada, davacı sigortacı tarafından ödenen bu bedelin kazaya sebebiyet veren sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunun anlaşılması sebebiyle davalı sigortalıdan rücuen tahsilinin talep edilmektedir. KTK'nın 95. maddesinde yer alan; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." şeklindeki düzenleme gereği sigortacı sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre sigorta ettirene başvurabilecektir. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın 4’üncü maddesinde sigortalının kasti bir hareketi veya ağır kusuru yüzünden sebebiyet verilen zarar ve ziyanlara ilişkin talepler, aracın, Karayolları Trafik Kanununa göre geçerli sürücü belgesi olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi veya geçerli trafik belgesi olmadan kullanılması halinde sebebiyet verilen zarar ve ziyana ilişkin talepler, aracın, alkollü içkilerin etkisi altında olup güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş olan veya uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış kimseler tarafından sevk ve idare edilmesi halinde sebebiyet verilen zarar ve ziyana ilişkin talepler, araçların yolcu taşınmaya mahsus olmayan yerlerinde yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilen kapasite dışında fazla yolcu veya yük taşınması sebebiyle doğacak zarar ve ziyanlara ilişkin taleplere ilişkin İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası sigortacısının üçüncü kişilere ödeme yapması durumunda rücu edebileceği; TTK'nın 1409/2 maddesinde de; sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir. Açıklanan bu yasal düzenlemeler itibariyle davalının, davacı sigortacı ile aralarındaki kasko sigorta poliçesi hükümlerine göre sigortalı aracın sürücüsü tarafından alkollü vaziyette kullanılması nedeniyle karşı tarafın uğradığı zararların poliçe kapsamında olmayacağının açıkça düzenlendiği, somut olayda 28.12.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasına karışan davacı sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsünün 1,56 promil alkollü olduğu, trafik kazasının alkollü sürücünün etken davranışı ile meydana geldiği, araç sürücüsünde ölçümlenen alkol düzeyinin emniyetli sürüş yeteneğini olumsuz olarak etkilediğinin kabulünün gerektiği, kazanın salt alkol etkisi ile meydana geldiğinin nörolog bilirkişi tarafından düzenlenen raporda açıklandığı anlaşılmakla, davacının dava dışı ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle ödenen 899.200,00-TL'ye ilişkin davalı sigortalısına rücu hakkının doğduğu değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜNE, 899.200,00-TL'nin 19/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 61.424,35-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 15.356,09-TL harcın mahsubu ile bakiye 46.068,26-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2025/1891 başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça 615,40-TL başvurma harcı ve 15.356,09-TL peşin harç olmak üzere toplam yapılan 15.971,49-TL yargılama gideri ve iş bu dosyada yapılan ve karşılanan toplam 16.610,00-TL yargılama gideri (tebligat+ posta masrafı+ bilirkişi rapor ücreti) olmak üzere toplam 32.581,49-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 140.880,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 13/11/2025

Katip ... ¸

Hakim ...

,