İlk Derece Mahkemesi 2025/310 E. 2026/159 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/310 Esas KARAR NO : 2026/159

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/04/2025 KARAR TARİHİ : 25/02/2026

I.İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ..., ... tarihinde ve saat ...'da, sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...-... Sk. istikametine devam ettiği esnada ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç sollama yasağı olan yolda, hatalı sollama yaparak ve kasten müvekkilin ... plakalı arabasına çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yüksek promil ile alkol etkisinde olan ... sorumluluktan kurtulmak için yalan beyanda bulunarak aracı eşi ...'in sürdüğünü ileri sürdüğünü, polis memurları tarafından ...'in ehliyeti istediğinde ehliyetinin yanında olmadığı, ... plakalı aracın sürücü koltuğuna oturtulduğunda ise ayaklarının gaza ve frene yetişmediğinin görüldüğünü, ... ve eşi ... tarafından yapılan doğru olmayan ve çelişkili beyanlar neticesinde kusur oranları kaza anında tespit edilemediğini, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı .../... E. Sayılı soruşma dosyasında ...’in 1.42 oranında yüksek alkol promil tespiti, alkollü olduğuna ilişkin beyanları ve aracın ... idaresinde olduğunu tespit edildiğini, ... meydana gelen kazaya asli kusuruyla sebebiyet verdiğini, müvekkilinin meydana gelen kazada hiçbir kusuru olmadığını, kusur oranlarının değerlendirilmesini ve gerekli tespitlerin yapılmasını, araç onarımının anlaşmalı serviste yaptırıldığını, hasarın ... TL tutarında olduğu tespit edildiğini, buna ek olarak piyasa değerinde kaza sebebiyle ciddi bir düşüş meydana geldiğini, aracın ... tarihinde kullanılmayacak hale geldiğini, ... tarihine kadar tamirde olup kullanılamadığını, değer kaybı için ... ... A.Ş.'ye başvuru yapıldığını, başvuru neticesinde ...-... numaralı değer kaybı dosyası açıldığını, vekil hesabına ...-...-... açıklaması ile ...-TL gönderildiğini, aracın ... ..., ... ve ... model orijinal bir araçken, kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirildiğini, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarıldığını, aracın gördüğü bu kapsamlı tamir ve parça değişimi ve TRAMER kaydına işlenen ağır hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağı kaçınılmaz bir gerçek olduğunu, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik belirsiz alacak olarak ...-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak ve “değer kaybı” kalemiyle sınırlı kalmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile söz konusu zarara neden olan ... plaka sayılı aracın 3.kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla trafik kaydına ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. II. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddia ve taleplerinin müvekkili ... açısından husumet yokluğu nedeniyle reddine, müvekkilinin yaşanan kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, ilgili kazada tarafların %50 kusurlu olduğunu, bilirkişi raporu tanzim edilirken aracın ikinci el piyasa değerine, hasar geçmişine, kilometresine, kazadan önce boya ve tamir durumuna dikkat edilmesi gerektiğini, yapılan başvuru üzerine değer kaybı raporu hazırlatıldığını ve araçta meydana gelen değer kaybının ... TL olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine davacı tarafa %50 kusur indirimi yapılarak ... TL değer kaybının müvekkilinin sigorta şirketi tarafından ödendiğini müvekillerinin sorumluluğunun sona erdiğini, avans faizinin reddine karar verilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün %50 kusurlu olduğunun dikkate alınmasına aksi halde dosyanın kusur konusunda uzman bir bilirkişiye tevdini, davalı sigorta şirketi tarafından reel piyasa şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından davanın reddine, aksi halde, reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç reel piyasa piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasını davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazada sigortalısının %50 kusurlu olduğunu, reel değer kaybı tutarının ödenmiş olup müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, teminat limitlerinin dikkate alınmasını, davacının aracının ... ...’dan kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, araçta meydana gelen hasarın ... ... tarafından karşılandığını, müvekkiline ...- TL hasar onarım bedeli rücu edildiğini ve ödendiğini, aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesaplama yapılmasını, avans faizinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER Davalı sigorta şirketi uhdesindeki hasar dosyası 2-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden davacı aracına ait tramer kayıtları, 3- Antalya CBS' nin .../... soruşturma sayılı dosyası celp edilmiştir. 4- Bilirkişi heyet raporu, Alınan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; Kusur yönünden; ... plakalı araç sürücüsünün 54/b-1 ( geçmenin herhangi bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerlerde, sürücülerin önlerindeki bir aracı geçmeleri yasaktır.) ile Madde:84 / f( Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma, ) kural ihlallerini yaptığından %100 ( yüzde yüz) asli/tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... ...' in kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı, Değer kaybı yönünden; *Serbest Piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada; dava konusu araçta ... TL değer kaybı oluşacağı sonucuna varıldığı, Davacı vekili ... tarihli dava değeri artırım talepli dilekçesi ... TL talep edilmiş olan değer kaybı bedelinin ... TL arttırarak ... TL' ye çıkarttığını bildirmiştir. IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ: Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve araç mahrumiyeti tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından ve sürücüsünden tahsili istemine ilişkindir. Davaya konu kazanın, ... plakalı aracın sağ arka kısımları ile ... plakalı aracın ön kısımlarının çarpışması, çarpışmanın etkisiyle ... plakalı aracın savrularak yoldan çıkması ile cereyan ettiği analaşılmaktadır. Antalya CBS' nin .../... soruşturma sayılı dosyasında kollukta alınan taraf beyanları, kaza tespit tutanağı, adli trafik bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; dava konu kazanın ... ... paralel olan ... ...dan çıkan ... plakalı aracın ... Sokaktan ... Sokağa geçtiği ve ... Sokakta seyir halinde olduğu sırada gerçekleştiği ihtilafsızdır. Kollukta ifadesi alınan davalıların, ... plakalı aracın sağlarından kendilerini geçmek istediği sırada araçlarının arka sol kısımlarına çarptığını iddia etmişlerse de kaza tespit tutanağında ve kaza sonrası fotoğraflarda, kaza sona erdiğinde ... plakalı davacı aracının yolun sağında bulunan ... de, ... plakalı aracın ise yolun solunda durduğu, davalıların yakını olan ... ... ve ...'ın beyanları ve kaza tespit tutanağındaki krokinin de bu şekilde olduğu, buna rağmen davalı ...'nın kazadan sonra aracı sağa çekerek durdurduğuna dair beyanlarının çelişkili olduğu, yolun gidiş gelişli, çift çizgi ile sollamanın yasak olduğu bir yol olmasına rağmen, ... plakalı aracın kendi şeridinde hareket etmeyip, ... plakalı aracın kendilerini sağdan geçmeye çalışmasının yol durumuna uygun olmadığı, böyle bir senaryoda araçların durma noktaları arasında daha çok mesafe olmasının bekleneceği, ilk çarpan aracın kaza tespit tutanağında belirlenen çarpma noktaları ve araçların kaza sonrası durdukları yerden ... plakalı aracın şerit değiştirmenin yasak olduğu yolda ... plakalı aracı sollarken ... plakalı araçla arasında güvenli mesafe bırakmadan sağ şeride manevra yapmasıyla (aksi kabulde - ... plakalı aracın ... plakalı aracı, sağından geçmeye çalışırken ... plakalı aracın sol önü ile ... plakalı aracın sağ arkasına çarptığı- ... plakalı araçtaki hasarın daha büyük olacağı düşünülmekle) cereyan ettiği kanaatiyle meydana gelen kazanın oluşumunda ... plakalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Davalı ... ... plakalı aracı kullanmadığını, davalı ... de kullandığını iddia etse de ... tarihli görüntü inceleme tutanağında; ... plakalı aracın ... ... dan çıkarken aracın yanına yanında ...-... yaşlarında bir ... çocuk bulunan bayan şahsın ve kucağında ...-... yaşlarında bir ... çocuğu bulunan bir erkek şahsın geldiği, şahısların aracın sağ tarafına geçtikleri, bayan şahsın aracın ön sağ yolcu koltuğuna bindiği, erkek şahsın kucağında bulunan çocuğu araca binen bayan şahsa uzattığı, erkek şahsın şoför koltuğuna doğru geldiği ve araç dışında bulunan başka bir erkek şahsa bir şey uzattığı akabinde şoför koltuğuna oturduğu, araç ile işyeri otoparkından ayrıldıkları tespit edilmiştir. Kamere görüntüsü tespitleri ve davalıların kazadan hemen önce çıktıklarını söyledikleri ... ... ile kaza mahalli arasında 1,5 kilometreden az mesafe oluşu ve bu mesafede tekrar şoför değişmesinin hayatın olağan akışına uygun düşmeyeceği kanaatiyle ... plakalı aracı kaza anında sevk ve idare edenin Davalı ... olduğu sonucuna varılmış, Davalı ...'in sürücü, Davalı ...'in araç maliki sıfatıyla sorumlulukları cihetine gidilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir. Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas; 2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ...-TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş, daha evvel sigorta şirketince ödenen ...-TL'nin mahsubu ile ...-TL'nin KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda hem Sigorta şirketi yönünden hem diğer gerçek kişi davalılar yönünden (tacir olmadıklarından ve davanın ticari davaya vücut vermemesi nedeniyle) eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile; ... TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte sigorta poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere, diğer davalı gerçek kişiler yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin ve ... TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı ve ... TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 7-Artan gider avansının HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, Davacı vekili ile Davalı gerçek kişiler vekilinin yüzlerine karşı, davalı sigorta şirketinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/02/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır