İlk Derece Mahkemesi 2025/257 E. 2025/1148 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/257 Esas KARAR NO : 2025/1148

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/03/2022 KARAR TARİHİ : 15/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı taraf arasında 12.06.2020 tarihinde paketleme makinesi ve aksamının imalatı ile ilgili olarak bir makine alım satım sözleşmesi imzalanmış olduğunu, bu sözleşmeye ilaveten taraflar davacı tarafından verilen 12.06.2020 tarihli teklif çerçevesinde çift vidalı terazili kova dolum makinesi imalatı konusunda mutabık kaldıklarını, davalı şirket makineleri yatırım teşviki kapsamında satın aldığını, finansal kiracı ... Bankası A.Ş. olduğunu, davalı şirket yatırım teşvik belgesinde paketleme makinesi hattını toz dolum makinesi ve kolileme makinesi hattı olarak isimlendirmiş olduğunu, avans ödemesinin geç yapılması üretim esnasında davalı tarafça gündeme getirilen değişiklik talepleri, koli numunelerinden kaynaklar sorunlar gibi sebepler sonucunda davacının sözleşme şartlarına uygun olarak ürettiği g16 dubleks doypack paketleme makinesi ve vidalı dolum sisteminden oluşan makine hattını 01.03.2021 tarihinde davalı şirkete ait işyerine sevk irsaliyesi ile gönderdiğini, 05.03.2021 tarihinde 148.000 Euro bedelli e fatura düzenlendiğini, 05.03.2021 tarihinde tüm makine hattının kurulumunun yapıldığını, çalıştırıldığını ve gerekli eğitimlerin verildiğini, verilen servisler neticesinde 12.03.2021 tarihi itibariyle ile makine hattı davalıya ait iş yerinde sorunsuz şekilde çalışır hale getirildiğini, makine hattı ile ilgili olarak bugüne değin davalı şirket tarafından yapılmış bir ayıp ihbarı veya başkaca bir bildirim olmadığını, davalının bugün dahi işbu makine hattını kullandığını, 12.06.2020 tarihli teklif çerçevesinde üretimi yapılan çift vidalı terazili kova dolum makinesi de 27.11.2020 tarihinde davalıya sevk edilerek teslim edildiğini, davalı tarafından bugün dahi kullanılmakta olan bu ürüne ait 27.11.2020 tarihli 35.000,00 Euro bedelli faturanın sadece 17.500,00 Euroluk kısmının ödendi Eurosu ise bugüne değin ödenmediğini, davalı şirket teslim aldığı ve kullandığı toz dolum makinesi ve aksamına ilişkin 148.000,00 Euro tutarındaki bedeli de bugüne değin ödemediğini, davacının makine hattına ait e faturayı 05.03.2021 tarihinde ... Bankası A.Ş. ile mutabık kaldıktan sonra düzenleyip göndermiş olduğunu, davalı şirketin müdahalesi sonucu ... Bankası A.Ş. faturayı 28.04.2021 tarihinde iade ettiğini, iade edilen faturadaki ürün bedeline ilişkin alacak ise hiçbir gerekçe gösterilmeden ödenmediğini, davacı şirket aynı makine hattı için 29.12.2021 tarihinde yeniden e fatura düzenleyerek ... Bankası A.Ş.'ne göndermiş fatura yine leasing firması tarafından 30.12.2021 tarihinde reddedilerek iade olduğunu, makine hattının davacı şirket tarafından teslim alınıp kullanılıyor olmasına rağmen 148.000,00 Euro tutarındaki bedelinin bugüne değin ödenmemesi hak ve hukuka aykırı olduğunu, davalının kötü niyetinin göstergesi olduğunu, davalı taraf teslim aldığı ve kullanmakta olduğu makine hatlarına ait 148.000 Euro + 17.500 Euro tutarındaki borçlarını davacıya ödemediğini, davacı taraf borçlu bulunduğu toplam 165.500,00 Euroyu ödememekte mütemerrit duruma düştüğünü, makinelerin ödemeyen bedellerinin tahsili için dava açılmasının zorunlu hale geldiğini, müvekkilin işbu dava ile toplam 165.500,00 Euroluk alacağın şimdilik 5.000 Euroluk kısmını talep etmekte olduğunu, bakiye alacağa ilişkin talep ve dava haklarının saklı tutulduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile 5.000,00 Euro tutarındaki alacağın fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ve dava tarihinden itibaren kademeli olarak işleyecek devlet bankalarının euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet etinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile davalı şirket arasında dava dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle açılmış olan dava Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı ile derdest olduğunu, mahkemede derdest dava ile Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyası arasında fili ve hukuki irtibat bulunması nedeniyle dava dosyalarının Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında birleştirilmesine karar verilmesini talep etmek gerektiğini, davacı şirket 12.06.2020 tarihli sözleşmelerindeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, dava dilekçesinde ileri sürülenin aksine davalı şirkete teslim edilen herhangi bir makine söz konusu olmadığını, davalı şirket ile davacı şirket arasında dava dilekçesinde ileri sürülenin aksine dava konusu iki makine hattı için değil 5 adet ayrı makine hattı için sözleşme imzalanmış olduğunu, bahsi geçen sözleşmelerde 3 adet dikey şaset toz dolum makinesi, otomatik kutulama ve flowpack hattı, 1 adet dikey şaset toz dolum makinesi, otomatik kutulama hattı , 2 adet dubleks yatay şaset paketleme hattı, otomatik kutulama hattı, 2 adet doypack toz dolum ve paketleme makinesi, otomatik kutulama hattı, 2 adet hdg makine çıkışına otomatik kutulama makinesi olmak üzere 10 adet makine ve üretim hattını 12.06.2020 tarihli sözleşmelerde belirlenen koşullarında imal ederek her türlü açık ve gizli ayıptan ari olarak çalışır vaziyette davalı şirkete teslimini davacı şirketin üstlendiğini, karşı taraf taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak edinimleri yerine getirmediğini, davalı şirkete çalışır durumda teslim edilen makine ya da üretim hattı söz konusu olmadığını, davacı şirketin 12.06.2020 tarihli sözleşmeler ile üstlenmiş bulunduğu yükümlülüklerini yerine getirmediği ve makineleri üretim hatlarını teslim etmediğini, davacı şirkete Büyükçekmece .... Noterliği 25.05.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname keşide edilmesine rağmen verilen ek süre içerisinde sözleşme koşulları ağır şekilde davacı tarafça ihlal edilerek davalı şirkete herhangi bir makine teslimatı ısrarla yapılmadığını, davacı şirkete yeniden Büyükçekmece ... Noterliğinden 22.11.2021 tarih ... “yevmiye sayılı ihtarneme keşide edilmesine rağmen davacı şirket yükümlülüklerini yerine getirmekten ısrarla kaçınmaya devam ettiğini, davacı şirkete sözleşme kapsamında kararlaştırılan ödemeler süresi içinde davalı şirket tarafından ve ... Bankası'ndan leasing yönetimi ile yapıldığını, ... Bankası ... şubesinden leasing kanalı ile davacı şirkete sözleşmede kararlaştırılan peşin ödeme bedellerine karşılık 1.175.000,00 Euro ödeme yapıldığını, davacı şirkete sözleşme bedellerinin yarısı leasing kanalı ile peşin ödenmesine rağmen davalı şirket 12.06.2020 tarihli sözleşmelerdeki hiçbir edinimini yerine getirmediğini, davalı şirket davacı tarafça sözleşmede kararlaştırılan makine bedelleri ödendiği halde makineleri alamadığını ayrıca leasing ödemelerini "yapmak zorunda kaldığını, davalı şirket ile davacı şirket arasında yapılan 12.06.2020 tarihli ve toplam bedeli 2.495.000,00 Euro olan makine alım sözleşmeleri ile faaliyet gösterdiği gıda sektöründe ciddi yatırımlar yaparak kapasite arttırımına gitmeyi ve bu şekilde hem üretim artışı hem de satış ve kar artışını hedeflediğini, davacı taraf sözleşmelerde 9650 oranında peşinat ödemelerini almasına rağmen makineleri üretim hatlarını aradan geçen uzun zamana rağmen teslim etmediğini, davacı şirket ile aynı dönemde benzer makinelerin alımına ilişkin başka firmalar ile sözleşmeler de yapıldığını, davacı şirket dışındaki firmalar makineleri süresi içerisinde davalı şirkete teslim ettiğini, davalı şirketin üretim pazarlama ve ihracat ve satış süreçlerinin aksaması hedeflediği kapasiteye davacı tarafın makineleri üretim hatlarını teslim etmemesi nedeni ile ulaşamaması nedeniyle üretim kaybından kaynaklanan zararı olduğunu, davalı şirket makine yatırımı ile personel istihdamında tasarruf sağlamayı hedeflediğini ancak davacı şirketin edinimlerini yerine getirmemesi nedeniyle fazladan personel istihdam etmek zorunda kaldığını, davacı tarafa davalı şirketin makine bedellerinden kaynaklanan herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı şirketin leasing firmasına ödemek zorunda kaldığı vade farkı, üretim ve kar kaybı, fazla personel istihdamı nedeniyle oluşan zararları ayrıca kararlaştırılan cezai şart bedelinin ödenmemesi ile oluşmuş zararları davacı tarafça bilindiği halde mesnetsiz iddialarla açtığı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaların birleştirilmesi talebinin kabulünü, derdest dava ile Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyası arasında fiili ve hukuki irtibat bulunması nedeniyle dava dosyalarının Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında birleştirilmesini, davacı tarafın haksız ve mesnetsiz davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirkete yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacak talebine ilişkindir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen kök raporda özetle;Davacı şirketin 2020,2021,2022,2023 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliği taşıdığı, davalı şirket ile olan muhasebe işlemlerini usulüne uygun olarak kaydetmiş olduğu görülmüş olup ; Davacı şirketin 2020, 2021,2022,2023 yılı ticari defter incelemesi neticesinde davalı ... 0,00 TL bakiyesi olduğu, Davalı tarafın bilirkişi incelemesine ... sağlamamasından ve dava dosyası kapsamında yerinde inceleme talebi bulunmamasından dolayı davalı şirketin ticari defterleri yönünden inceleme yapılamadığı, 28.04.2021 tarihli ... Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen belgede davacı ... tarafından düzenlenen ... nolu faturanın ticari fatura senaryosunda düzenlendiği ve sehven kabul edildiği belirtilmiş olup, 148.000,00 Euro bedelli ( 1.328.566,40 TL ) iade dekontu davacı ... şirketine gönderdiği, Davalı ... davacı ... 25.05.2021 tarihinde Büyükçekmece ... Noterliği ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile makine teslimatına yönelik ihtarname gönderdiği, Davalı ... davacı ... 22.11.2021 tarihinde Büyükçekmece ... Noterliği ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacının yükümlülüklerini yerine getirmesine yönelik ihtarname gönderdiği, ... Bankası A.Ş. tarafından davacı ... tarafından düzenlenen ... nolu faturanın ticari fatura senaryosunda düzenlendiği, takdirin mahkeme nezdinde olduğu ve dava dosyasına sunulan taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde davacının sözleşmede belirtilen edimleri yerine getirdiği servis formlarından ve sevk irsaliyelerinden anlaşıldığından davacının davalı ... 165.500 Euro alacağı olduğu şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda özetle;Davalı şirketin 2020,2021,2022, 2023 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı şirketin 2020,2021,2022, 2023 yılı ticari defter incelemesi neticesinde davacı ... ile hesap hareketinin bulunmadığı, davalı şirketin davaya konu makinelere ilişkin ... A.Ş. ye 17.500 Euro ödeme yaptığının görüldüğü şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). Davacı tarafından davalıya düzenlenen faturalara, davalının yasal süre içerisinde yapmış olduğu itiraz bulunmamaktadır. Her iki tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu anlaşılmakla defterler hükme esas alınmıştır. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, Mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan inceleme sonucu alınan kök ve ek bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafın ticari defterlerinde davacı şirketin ticari defterlerinde, davalı ... alacak kaydının olmamasının nedeni, davalı ... teslim edilen makinelerin mevzuat gereği dava dışı ... Bankası A.Ş. ye düzenlenmiş olmasından kaynaklanmaktadır. Finansal kiracı ... Bankası A.Ş. olduğundan mevzuat gereği faturalar ... A.Ş. ye düzenlenmiştir. Davalı şirketin davaya konu olayda ... A.Ş ye yapmış olduğu 17.500 Euro ödemeye ilişkin hesap hareketi tespit edilmiştir. Davalı şirketin sözleşmeye konu makineleri yatırım teşviki kapsamında satın aldığı anlaşılmaktadır. Davacı ... tarafından bu nedenle davaya konu makineler için dava dışı ... Bankası A.Ş. ye faturalar düzenlenmiştir. 08.09.2020 tarihli 35.000-Euro bedelinde ... nolu proforma fatura içeriğindeki makinelerin davalıya 30.11.2020 tarihinde teslim edildiğine ilişkin irsaliye görülmüş olup, işbu faturaya ait davalı ... 17.500 Euro ödeme yaptığı görüldüğünden faturadan kalan bakiyenin 17.500 Euro olduğu hesaplanmıştır. Davacı şirket tarafından davalı ... A.Ş. ne 01.03.2021 tarihli sevk irsaliyesi ile 130.000- Euro bedelli G16 dubleks doypack paketleme makinası ile 18.000-Euro bedelli vidalı dolum sistemi makinesi 05.03.2021 tarihinde teslim edilmiş, işbu makineler ile ilgili davacı ... tarafından 05.03.2021 tarihli 148.000-Euro bedelli e-fatura dava dışı ... Bankası ... A.Ş. ye düzenlenmiştir. Davacı şirket 12.06.2020 tarihli Şözleşme uyarınca 260.000 Euro avans tahsil etmiştir. İş bu avans rakamı içerisine teslim edilen 148.000-Euro bedelli makineler için geçerli olan ödeme şeklinin %50 siparişte, %50 ise performans testi sonunda tahsil olacağı belirtildiğinden, 74.000- Euro nun da dahil olduğu anlaşılmıştır. 74.000-Euro avans ödemesi yapılan makinenin bakiye bedeli ise teslimde ödenecektir. Ancak davalı şirket tarafından, davalı ... teslim edilmiş olan avans teminat mektuplarını tazmin edildiğinden davacı ... avans olarak ödenen 74.000-Euro nun davacıdan iade alındığı anlaşılmıştır. Dava dosyasına sunulan servis formlarından anlaşıldığı üzere davalı şirkete davaya konu makinelerin teslim edildiği anlaşılmaktadır. Dava dosyasına sunulan taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde davacının sözleşmede belirtilen edimleri yerine getirdiği servis formlarından ve sevk irsaliyelerinden anlaşıldığı ve davacının davalı ... 148.000 + 17.500 = 165.500 Euro bakiye davacının davalı ... alacağı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenlerle davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davanın KABULÜ ile; Makine alım-satım sözleşmesi nedeniyle davacının talep edebileceği 165.500,00 EURO bedelin 5.000,00 EURO'luk kısmına dava tarihi olan 19/07/2022 tarihinden itibaren kalan 160.500,00 EURO'luk kısmına ıslah tarihi olan 03/07/2025 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca 1 yıl vadeli EURO cinsi mevduatlara uygulanan en yüksek mevduat faizi uygulanarak birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 530.840,73TL ilam harcından peşin alınan 1.537,83TL harcın ve 128.275,93 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 401.026,97 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 3-)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 4-)Davacı tarafından sarf edilen 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 120,00TL posta masrafı, 80,70TL başvuru harcı, 1.537,83 TL peşin harç ve 128.275,93TL ıslah harcı olmak üzere toplam 137.014,46TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 897.684,36 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 6-)HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar verildi 15/12/2025

Katip ... ✍e-imzalıdır

Hakim ... ✍e-imzalıdır