İlk Derece Mahkemesi 2025/237 E. 2025/237 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/237 Esas - 2026/439 T. C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2025/237 KARAR NO : 2026/439

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/03/2025 KARAR TARİHİ : 07/05/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 13/05/2026 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13/06/2024 tarihinde davalı...'in sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesi'nin maliki olduğu ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 1093036276 poliçe numarası ile sigortalı ... plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada sürücünün TBK'nun 49. maddesi uyarınca kusur sorumluluğunun, araç işleteninin ise KTK'nun 85. ve 3. maddeleri gereğince kusursuz sorumluluğunun bulunduğunu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/14700 E. sayılı kararı uyarınca hasar bedelinin KDV dahil ve iskontosuz olarak "gerçek zarar" ilkesine göre hesaplanması gerektiğini, aracın onarımda kaldığı makul süre için araçtan mahrum kalma tazminatının da talep edilebileceğini ileri sürerek, HMK'nun 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL hasar bedeli, 100,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL araçtan mahrum kalma tazminatı olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13/06/2024'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak veya kısmi dava olarak açılamayacağını, alacağın belirlenebilir nitelikte olması nedeniyle HMK'nun 107. ve 109. maddeleri uyarınca hukuki yarar yokluğundan usulen reddi gerektiğini ve mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, esasa ilişkin olarak ise müvekkili şirketin sorumluluğunun 1093036276 numaralı poliçenin kaza tarihi itibarıyla geçerli maddi hasar limiti olan 200.000,00 TL ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu, 01/02/2024 başlangıç tarihli poliçe gereği değer kaybı hesaplamasının KTK'nun 90. maddesi ve 04/12/2021 tarihli ZMSS Genel Şartları değişikliğine göre yapılması gerektiğini, aracın önceki hasar kayıtlarının veya 165.000 km'yi aşan kilometresinin değer kaybı oluşumuna engel teşkil edebileceğini, hasar bedelinin tespiti için bilirkişi incelemesi gerektiğini ve bu bedelden parça-işçilik iskontosu düşülerek eşdeğer parça bedeli üzerinden sorumluluklarının belirlenmesi gerektiğini, araç mahrumiyet bedelinin ise ZMSS Genel Şartları A-6/k bendi uyarınca teminat dışı olan dolaylı zarar niteliğinde olduğunu, kaza tarihinden itibaren avans faizi talebinin de KTK'nun 99. maddesi gereği usulüne uygun başvuru ve temerrüt koşulları oluşmadığından haksız olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı İbrahim Özdemir vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının talep ettiği değer kaybı, mahrumiyet ve hasar bedeli alacaklarının hesaplanabilir nitelikte olması nedeniyle davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını ve usulden reddi gerektiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise dava dilekçesindeki "fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu" ifadesi gereğince davanın kısmi alacak davası olarak görülmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise müvekkili...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı ... otobüsü ile ilerlerken kazanın, ... plakalı aracın sürücüsünün şerit ihlali yapması ve dikkatsizliği sonucu meydana geldiğini, müvekkilinin kazada kusurunun bulunmadığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/181853 Soruşturma sayılı dosyasındaki tanık Nurhayat Tiftik beyanlarının da bu durumu doğruladığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen alacak kalemlerinin fahiş olduğunu, müvekkilin kusurlu olduğunun varsayılması durumunda dahi sorumluluğun öncelikle araç maliki ... Genel Müdürlüğü'nün yaptırdığı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve diğer poliçeler kapsamında sigorta şirketlerine ait olduğunu, ayrıca müvekkilin işvereni Bugşas ile Demiryol-İş Sendikası arasında imzalanan 01/01/2022 – 31/12/2024 yürürlük tarihli Toplu İş Sözleşmesi'nin 55. maddesi uyarınca üçüncü kişilere verilen zararların işveren tarafından karşılanacağının düzenlendiğini ve müvekkile mali bir sorumluluk yüklenemeyeceğini ileri sürerek, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Genel Müdürlüğü Vekili Cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, zira hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli kalemlerinin belirlenebilir nitelikte olduğunu, ayrıca müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini, çünkü kazaya karışan aracın sürücüsü...'in hizmet alımı yapılan Bugsaş A.Ş. personeli olduğunu, esasa ilişkin olarak ise davacının tazminat taleplerini somutlaştıramadığını, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/03/2016 tarihli ve 2015/17333 E. sayılı kararına atıfla araç mahrumiyet bedelinin makul onarım süresine göre hesaplanması gerektiğini, müvekkiline ait ... plakalı aracın sürücüsünün kazada kusursuz olduğunu ve kusur tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda dahi KTK'nun 99. maddesi uyarınca sorumluluğun, aracı 1093036276/0 poliçe numarası ile sigortalayan ... Sigorta A.Ş.'ye ait olduğunu ve son olarak davacının avans faizi talebinin yersiz olduğunu, müvekkilinin kamu kurumu olması ve olayın haksız fiilden kaynaklanması sebebiyle KTK'nun 90. maddesi gereğince yasal faiz uygulanması gerektiğini ileri sürerek, davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. ... Sigorta A.ş., Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, Axa Sigorta A.ş., Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkereler yazıldığı görülmüştür. Mahkememizce bilirkişi İbrahim Ütebey'den 04/09/2025 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır. Davacı vekilinin harcını yatırarak 08/04/2026 tarihinde sunduğu talep arttırım dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir. Dava davalı ... vekilinin talebi üzerine BUGŞAŞ'a ihbar olunmuştur. Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının oluştuğu ileri sürülen maddi tazminatın ( değer kaybı, araçtan mahrumiyet bedeli, hasar tazminat bedeli) davalılardan tazmini isteminden ibarettir. Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur. 2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD 01/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K; 17 HD 05/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K,). Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır. Davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin 01/02/2024-01/02/2025 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 200.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır. Talep edilen maddi tazminatın tespiti ve niteliği teknik inceleme gerektirdiğinden mahkememizce bilirkişi İbrahim Ütebey'den 04/09/2025 tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Kusur Yönünden; a-)Davalı ... Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesi'nin işleteni olup davalı ... Sigorta A.Ş.ne trafik sigorta poliçesiyle sigortalı ...plakalı araç sürücüsü diğer davalı...'in meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KIK.nun 47/c, 52/b. ve 84/b. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, b-)Davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü Deniz ÖZDEMİR'in meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olacağı, Tazminat Yönünden; c-)Davacıya ait ... plakalı aracın pert-total durumunda ve hasar tutarının 425.000,00 TL olacağı, davalıların, davacıya ait araç hasar tutarından 2918 sayılı KTK.nun 85 ve 91 maddeleri gereği sorumluluklarının olacağı, d-)Davacıya ait ... plakalı araç pert-total durumunda olmakla, davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelmesinin söz konusu olmayacağı, e-)Davacının ikame eşdeğer araç yoksunluk kaybının 26.900,00 TL olacağı ve bundan da sadece ... plakalı araç işleteni davalı “... Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesi” ve davalı sürücü...'in sorumlu olacakları rapor edilmiştir. Deliller değerlendirilmiştir. Uyuşmazlık, davacıya ait aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle aracın pert-total sayılıp sayılmayacağı, kazaya karışan tarafların kusur durumu, davacının davalılardan değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat talebinin yerinde olup olmadığı noktasındadır. Dava 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığından ve belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacının hukuki yararı olduğundan davalıların aksine itirazlarına itibar olunmamış, yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizce bilirkişiden kazaya karışan davacıya ait aracın pert-total sayılıp sayılmayacağı ve kusur durumunun tespiti yönünde rapor hazırlaması istenilmiş olup, aracın tamirinin ekonomik olmayacağı ve pert-total kabul edileceği bildirilmiştir. Pert durumundaki araç için değer kaybı söz konusu olmayacağından davacının değer kaybından kaynaklı maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacıya ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında kusurlu bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ...plaka sayılı araç sürücüsü davalı...'in şerit ihlali yaparak karşı yönden gelen davacı aracına çarptığından tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği, dosyada mevcut ekspertiz raporları da tetkik edilerek hazırlanan bilirkişi raporuna göre davacı aracında bulunan hasar onarım bedelinin işçilik ve KDV dahil 517.500,00-TL; aracın kaza tarihinde hasarsız değerinin 550.000,00-TL olduğu, sovtaj değeri aracın kaza tarihinde hasarsız değerinden düşüldüğünde araçta oluşan hasar bedelinin 425.000,00-TL olacağı, diğer yandan Yargıtay içtihatlarına göre oluşan hasarın niteliğine göre fiili onarım süresi belirlendikten sonra, kazaya konu araç ile aynı marka ve model araçların kaza tarihindeki güncel kira bedelinin belirlenerek toplam araç mahrumiyet miktarının bilirkişi marifeti ile objektif oranlarda belirlenmesi gerektiği dikkate alınarak davacının yeni bir araç alma süresinin 20 gün; kaza tarihindeki günlük kira bedelinin 1.345,00-TL olarak bilirkişi raporunda belirlendiği dikkate alındığında davacının davalı araç maliki ve davalı haksız fiil sorumlusundan 26.900,00-TL araçtan mahrum kalınması nedeniyle oluşan zararını talep edebileceğinin bildirildiği, bilirkişi raporu dikkate alınarak davacı vekilinin hasar bedeli için 425.000,00 TL ve araç mahrumiyet bedeli için 26.900,00 TL'nin tahsilini talep için talep arttırım dilekçesini sunduğu, ZMSS sigortacısı (poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak), araç maliki ve haksız fiil sorumlusunun ödenmeyen hasar bedelinden kaynaklı; araç maliki ve haksız fiil sorumlusunun ise araç mahrumiyet bedelinden kaynaklı davacıya karşı müteselsilen sorumlu oldukları, KTK md. 97 uyarınca davalı sigorta şirketinin dava tarihinden önce yapılan başvuruya ilişkin tebliğ evrakı sunulmadığından zorunlu dava şartı arabuluculuk başvuru tarihi olan 26/12/2024 tarihi; diğer davalıların ise kaza tarihi olan 13/06/2024 tarihi itibarıyla temerrüde düşmüş sayılacağı, sigortalı aracın kamu kullanımına haiz olması sebebiyle kabul edilen tutarlara temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faiz işletileceği anlaşılmakla dava ve talep arttırım dilekçesinde talepler de nazara alınarak açılan davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; Açılan davanın kısmen kabulü ile, 1-Davacının değer kaybı talebinin reddine, 2-425.000,00 TL hasar bedelinin davalılardan... ve ... Elektrik, Hava Gazı ve Otobüs İşletmesi Müessessi yönünden 13/06/2024; davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 26/12/2024 tarihinden itibaren işletilecek (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 200.000,00 TL poliçe teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-26.900,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar... ve ... Elektrik, Hava Gazı ve Otobüs İşletmesi Müessessinden 13/06/2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Kabul edilen 451.900,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 30.869,29 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harç, 7.714,00 TL ıslah harcı toplamı olan 8.329,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 22.539,89 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 9.975,60-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 7.714,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 9.032,30 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 3.997,47-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacının karşıladığı 1.000,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.000,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 5.998,67 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 2.654,86-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1,33 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/talep oranına göre hesaplanan 1,04 TL'sinin davacıdan, 4.698,96 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 2.079,64-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 451.900,00 TL üzerinden takdir edilen 72.304,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 45.000,00-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, 9-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 100,00 TL üzerinden takdir edilen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 10-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/05/2026