İlk Derece Mahkemesi 2025/232 E. 2025/701 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/232 Esas KARAR NO :2025/701 Karar

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:04/04/2025 KARAR TARİHİ:24/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, Davacı şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi olan tacir olduğunu, İşletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmaktadır. (Bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmamaktadır.) Davalı, ... plakalı araçları ile 02.04.2021 - 18.10.2023 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirkette olan Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve bağlı otoyolundan 41 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, işbu davanın konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan müvekkil şirket alacaklarını, davanın ikamesine binaen, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalı ise, borcunun bulunmadığı gerekçeleriyle icra takibine itiraz ettiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline,takibin devamına, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 6.457,50 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz (3.987,35 TL) ve KDV (770,61 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili savunmasında; Dava konusu geçiş ihlallerine ilişkin tarafımızca bir kabul söz konusu olmayıp davacının bu husustaki beyanları asılsız iddialardan oluştuğunu, davacı tarafın huzurdaki davasına dayanak olarak gösterdiği .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasındaki geçiş ihlallerine ilişkin müvekkil şirketin herhangi bir borcu bulunmamakta olup bu doğrultuda müvekkil şirkete başlatılan icra takibine de itiraz edildiğini, İcra dosyasına sunmuş olduğumuz itiraz dilekçemizde de belirtildiği üzere dosyaya dayanak alacakların tamamının reddedildiğini, Yargıtay İçtihatları gereği davacı şirket, alacak iddiasının dayanağını teşkil eden ancak icra takibinde dayanmadığı belgeleri huzurdaki itirazın iptali davasında kullanamayacağını, davacı tarafın huzurdaki davasına dayanak olarak gösterilen ve dosyada vaki itirazımızın iptali istenen .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasında tarafımıza tebliğ edilen ödeme emri ekinde geçiş ihlallerine ilişkin herhangi bir belge veyahut bilgi evrakı bulunmadığını, dolayısıyla icra dosyasından tebliğ edilen ödeme emrine konu ihlal iddiasının neye istinaden oluştuğu ve ne şekilde tespit edildiği tarafımızca bilinmemekte olup müvekkil şirketin borcun kaynağı anlaşılmayan bir icra takibine istinaden ödeme yapılmasının hakkaniyete uygun olmayacağını sonuç olarak huzurdaki itirazın iptali davasında geçiş ihlallerinin bulunduğuna dair ispat yükünün davacı şirkette olduğu ve alacaklının alacağını ispatla yükümlüğü olduğu, icra takibine ve borçlunun itirazına konu alacağın sebebinin/takipte dayanmadığı belgeler dışındaki belgelerin değiştirilme olanağının bulunmadığı, alacaklı olduğunu iddia eden davacının .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasında dayanmadığı belgeler dışındaki belgelere dayanamayacağının açık olduğunu, bu sebeple de hukuki dayanaktan yoksun huzurdaki davanın reddedilmesi gerektiğini, haksız ve kötüniyetli icra takibi sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücreti alacağımızın karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, ihlalli geçiş ceza ücretinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. ....İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 6.457,50-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 3.987,35-TL faiz ve 770,61 TL KDV olmak üzere toplam 11.215,46-TL üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır. Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E. 2018/8 Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih, 2019/1749 Esas ve 2022/1207 Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları) Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, 2022/1025 Esas ve 2022/915 Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları) Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan ve hükme esas alınan 01/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda; 1)Davacı taraf işletmecisi olduğu ... 'nda bulunan gişelerden 02.04.2021-18.10.2023 tarihleri arasında davalı ... Anonim Şirketi'ne ait araçlar ile farklı tarihlerde kaçak geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödemediğini belirterek vekili vasıtası ile 12.12.2024 tarihinde davalı-borçlu aleyhine .... İcra Müdür! tün 2024/... Esas sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının borca itiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulması üzerine iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu, 2) Dosya içerisinde dava konusu ihlalli geçiş yapan araçların sahiplik bilgisine göre ihlalli geçiş yapan ... plakalı araçların ihlalli geçiş tarih aralığı olan 02.04.2021-18.10.2023 tarihlerinde davalı ... Anonim Şirketi'ne ait olduğu, davalının iş bu plakalara ilişkin herhangi bir itirazının bulunmadığı, 3) Davacı vekili tarafından sunulan CD içinde bilgiler incelendiğinde; Araçların ihlalli geçişlerine ilişkin dava konusu plakalı aracın geçiş ihlallerine yönelik önden ve arkadan fotoğraflarının sunulmamış olduğu, - İhlalli geçişler toplam bedelinin 1.291,50.-TL olduğu, 5.166,00.-TL ceza bedeli (4 kat) olmak üzere toplamda 6.457,50.-TL olduğu, “Davacı alacaklı ... A.Ş. tarafından tahsil edemediği ihlalli geçiş ve 4 katı gecikme cezası tutarı olan 6.457,50.-TL asıl alacak tutarının 3.915,62.-TL İşlemiş faiz, 719,83.-TL KDV olmak üzere toplamda 11.092,95.-TL olarak hesaplandığı, - Açılan İcra Müdü dosyasında alacak tutarının 6.457,50.-TL asıl alacak, 3.987,35.-TL Faiz (ticari), 770,61.-TL KDV olmak üzere toplam 11.215,46.-TL olduğu, -Davacı Şirketin ödeme emrinde davalı/borçlu ... Anonim Şirketi'nden talep ettiği ihlalli geçiş ve 4 katı gecikme cezası tutarı ile talep edebileceği asıl alacak tutarın birbirleri ile uyumlu olduğu, ancak faiz ve KDV Tutarları arasında fark olduğu, 4) Sayın Mahkemece itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiği takdirde Davacının, 6001 sayılı yasa BAM ve yaygın Yargıtay kararları gereği davalı ... Anonim Şirketi'nden şirkete ait araçların 02.04.2021-18.10.2023 tarihler arasına yapmış olduğu ihlalli geçiş ve 4 katı ceza tutarı olan 6.457,50.-TL asıl alacak, 3.915,62.-TL faiz ve 719,83.-TL KDV olmak üzere toplamda 11.092,95.-TL talep edebileceği, 5-Provizyon hareketlerine yönelik incelemede “İptal ürün-Ürün bakiye yetersiz-OGS'ye tanımlı olmayan plaka-Ürün Kara listede” şeklinde uyarılar alınmış olduğunun görüldüğü 6) Davalı ... Anonim Şirketi'nin davacı tarafından belirtilen ihlali geçişlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre belirlenecek toplam ücretin, mali mevzuata göre tam olarak tespit edilecek miktarı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, taktiri Sayın Mahkemenin olmak üzere, ödemekle sorumlu olduğu, 7) Davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15(on beş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği, davacının bu nedenle ayrıca tebliğ yükümlülüğünün bulunmadığı, 15(on beş) günlük sürenin sonunda mütemerrit olduğu. 8)Tarafların inkâr tazminatı ve diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirleri içerisinde kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığı,şeklinde rapor ibraz edilmiştir Davacı tarafın ....İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 6.457,50-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 3.987,35-TL faiz ve 770,61 TL KDV olmak üzere toplam 11.215,46-TL üzerinden takip başlattığı, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalıya ait araçların davacının işlettiği otoyoldan ücretini ödemeksizin faydalandığı ve davalıya ait araçların ihlalli geçiş işleminin gerçekleştiği, bu ihlalli geçişlerin bedellerinin ceza bedeli (4 kat) olnak üzere toplamda 6.457,50.-TL olduğu ve bilirkişi raporu ile de davalının üzerine kayıtlı aracın davacının işletmiş olduğu otoyoldan geçmiş olduğu tespit edildiğinden davacının alacağının sabit olduğu anlaşıldığından, rapor usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla mahkememizce hükme esas alınmış ve davacı tarafın icra takibinde 3.987,35-TL faiz ve 770,61 TL KDV talep ettiği bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde davacının 3.915,62.-TL faiz ve 719,83.-TL KDV talep edebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalının .... icra müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 6.457,50 TL asıl alacak, 3.915,62 TL işlemiş faiz ve 719,83 TL KDV olmak üzere 11.092,95 TL üzerinden devamına, asıl alacak 6.457,50 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,alacak likit olduğundan %20 oranındaki 1.291,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. 7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verilmesi sebebiyle davalı taraftan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 6.457,50 TL asıl alacak, 3.915,62 TL işlemiş faiz ve 719,83 TL KDV olmak üzere 11.092,95 TL üzerinden devamına, asıl alacak 6.457,50 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, %20 oranındaki 1.291,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 757,75-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40-TL harcın ve İcra peşin harcı 56,08-TL'nin mahsubu ile bakiye 86,27-TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ile 615,40-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı lehine takdir olunan 11.092,95-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Red edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davalı lehine takdir olunan 122,51-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 6.075,00-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 6.008,17-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama masrafı olmadığından karar verilmesine yer olmadığına, 8-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 9-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 4.549,40-TL'nin davalıdan 50,60-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, Dair, Taraf vekillerinin yokluğunda HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 24/10/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır