İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/230 E. 2026/521 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/230
- Karar No
- 2026/521
- Karar Tarihi
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/230 Esas - 2026/521 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/230 KARAR NO : 2026/521
HAKİM : ... KATİP : ....
DAVACI : ..... VEKİLİ : Av...... DAVALI : Hasımsız. DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 07/03/2025 KARAR TARİHİ : 29/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 08/07/2026
Akyurt Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10/03/2025 tarih, 2025/124 Esas 2025/132 Karar sayılı görevsizlik kararı sonucu mahkememize tevzi olunan Zayi Belgesi Verilmesi dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydı yapılarak incelendi.
DAVA: Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili şirketin .../... adresindeki ticari işletmesinde 06.02.2025 tarihinde tahmini olarak 13:45 saatinde elektrik kablolarının şase yapması sonucu çıkan kıvılcımların depodaki ambalajlar ve diğer eşyaları yakması sebebiyle yangın çıktığını, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangın 07.02.2025 tarihinde saat 02:00 sularında tamamen söndürülebildiğini, ancak bu yangından müvekkilin dükkânı tamamen kullanılamaz hale geldiğini, müvekkili şirkete ait 2018-2023 yılı arasına ait ticari defterler, muhasebe evrakları, fatura, irsaliye, tahsilat makbuzları, ticari sözleşmeler, yevmiye defteri, kebir defteri, envanter, SGK bordro pusulaları, özlük dosyaları, data verileri, personel listeleri, puantajlar, iş sözleşmeleri, sigortalı hizmet listeleri, SGK işe giriş ve ayrılma belgeleri v.d.evraklar dâhil tüm dükkân yanmış ve müvekkilinin büyük bir zarara uğradığını, 06.02.2025 tarihinde müvekkil şirketin işyerinde iradesi dışında meydana gelen bu yangın sebebiyle ticari işletme büyük bir yıkıma uğramış bunun yanında yangının meydana geldiği yer şirketin arşivi olarak da kullanıldığından şirkete ait tüm resmi evrak ve ticari defterleri de kullanılamaz hale geldiğini, söz konusu evraklar müvekkile şirketin 2018-2023 yılları arasına ait ticari defterler, muhasebe evrakları, fatura, irsaliye, tahsilat makbuzları, ticari sözleşmeler, yevmiye defteri, kebir defteri, envanter, SGK bordro pusulaları, özlük dosyaları, data verileri, personel listeleri, puantajlar, iş sözleşmeleri, sigortalı hizmet listeleri, SGK işe giriş ve ayrılma belgeleri ile sair ticari evraklar olduğunu, kullanılamaz hale gelen resmi evrak ve ticari defterlerimizin tespiti için ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı Müdahale Şube Müdürlüğünden söndürme işleminin sonundaki hasar durumunu gösteren yangın raporu talep edildiğini, yangın olayına tanıklık eden ve ticari defterlerin orada olup olmadığını bilen kişilerde tanık olarak bildirildiğini, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan ve yukarıda belirttikleri resmi evraklar ve ticari defterler bu yangın sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/7 uyarınca sayın mahkemenizden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hâsıl olmuştur. Yukarıda kısaca izah olunan sebeplerle yukarıda belirtilen zayi olmuş tüm resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı'ndan dava konusu 06/02/2025 tarihli yangına ilişkin hasar durumu yangın raporu ile tüm bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir. ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden davacının ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, incelenmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı ve ... SGK İl Müdürlüğü'nden davacı hakkında 2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ilişkin inceleme yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir. Akyurt 1. Noterliği'nden dava konusu .... A.Ş.'nin 2018-2022 yıllarına ait defter tasdik bilgileri ve tüm bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir. Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Mali Müşavir Bilirkişisinden Alınan Son Bilirkişi Raporunda Özetle, davacı yanın da işyerinde 06.02.2025 tarihinde meydana gelen su baskını nedeniyle zarar gören defter ve belgeleri ile ilgili olmak üzere 30 günlük yasal süre içerisinde 07.03.2025 tarihinde mahkemeye başvuruda bulunduğu, zayi belgesi verilebilecek evrakların; yangın, su baskını veya hırsızlık gibi tacirin iradesi dışında meydana gelen olaylar nedeniyle yok olan ticari defter ve belgelerden olacağı, Zayi belgesi kapsamında değerlendirilebilecek evrakların: ticari defterler (yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri) açılış ve ara bilançolar, finansal tablolar, yıllık faaliyet raporlar, alınan ve gönderilen ticari mektupların suretleri, ticari defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgeler, olacağı, ayrıca; zayi olan evrakın mutlaka ticari defter veya saklanması zorunlu kıymetli evrak vasfında olması gerektiği, davacı yan vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan olay yeri fotoğraflarının tetkikinde; yanan ve söndürme işlemi esnasında ıslanan bir yığın karton görülmekle birlikte, şirkete ait resmi evrak ve ticari defterlere ilişkin tespitin mümkün olmadığı, dava dosyasının tetkikinde: davacı ... A.Ş. “nin 25.04.2018 tarihinde ... Ticaret Sicil Müdürlüğünce TTK 'na uygun olarak tescil edildiği, Türkiye'de ticaret şirketlerinin kuruluşunda ticari defterlerin açılış onaylarının noter yerine ticaret sicil müdürlüklerince yapılabilmesi uygulamasının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda yapılan bir değişiklikle 2018 yılında resmi olarak yürürlüğe girdiği, bu değişikliğin, 10 Mart 2018 tarihli ve 7099 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında Türk Ticaret Kanunu'na eklenerek aynı ay içinde yürürlüğe girdiği, bu düzenleme ile anonim ve limitet şirketlerin ticaret siciline tescili sırasında ticari defterlerinin açılış onaylarının ticaret sicili müdürlüklerince yapılmaya başlandığı, dolayısıyla; 2018 yılına ait ticari defterlerin (onay suretleri dosyada bulunmamakla birlikte) kuruluş esnasında ilgili sicil müdürlüğünce açılış onaylarının yapıldığı, 2018 yılı yevmiye defteri kapanış onayına ilişkin olarak tespit yapılamadığı, 2019- 2020 - 2021 yıllarına ait (yevmiye, kebir, envanter) ticari defterlerin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden; süresinde açılış, kapanış tasdiklerinin yapıldığı, 2022 yılına ait (yevmiye, envanter) ticari defterlerin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden; süresinde açılış, tasdiklerinin yapıldığı, ancak; Akyurt 1. Noterliğinin Sayın Mahkemenize gönderdiği 24.10.2025 tarihli 2025/113 sayılı cevabi yazıda, 2022 yılına ait yevmiye defteri kapanış tasdiki ile defteri kebir açılış tasdik bilgisinin ise kayıtlarında bulunmadığının, bildirildiği, dolayısıyla anılan tasdik işlemlerinin başka bir noterlikte yaptırılmış olabileceği yahut hiç yaptırılmamış olabileceği, 2023 yılı envanter defteri tasdikinin yasal süresi içinde yapıldığı 2023 yılında davacı yanın elektronik defter mükellefi olduğu, anlaşılmış olup, Kanunen saklanma süresi içerisinde bulunan ilgili yıllara ait ticari defterlere ilişkin olarak Zayi Belgesi verilmesi hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı yan vekilinin, davacı yanın işyerinde çıkan yangında zarar gördüğünü bildirdiği, “muhasebe evrakları, fatura, irsaliye, tahsilat makbuzları, ticari sözleşmeler, SGK bordro pusulaları, özlük dosyaları, data verileri, personel listeleri, puantajlar, iş sözleşmeleri, sigortalı hizmet listeleri, SGK işe giriş ve ayrılma belgeleri” gibi ticari defterlere yapılan kayıtların dayanağı niteliğinde olan bu evrakların mevcudiyeti ile ilgili olarak ise dosya kapsamında tespit yapılamadığı yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir. Akyurt Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10/03/2025 tarih, 2025/124 Esas 2025/132 Karar sayılı görevsizlik kararı sonucu mahkememize tevzi olunan Zayi Belgesi Verilmesi dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydı yapıldı. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava, zayi belgesi verilmesi davasıdır. Davacının talebinin yangın sebebiyle 2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait; Yevmiye defteri, Kebir defteri, Envanter, Tüm çalışanlara ait SGK pusulaları, Tüm çalışanlara ait özlük dosyaları, Tüm çalışanlara ait maaş bordroları, Fiziki faturalar ve data verileri, Alış ve satışlara dair fatura, makbuz ve irsaliyeler, Tediye tahsilat makbuzları, 2023-2024 yıllarına ait; Fiziki tediye tahsilat makbuzları, Tüm çalışanlara ait İşçi puantajları, Tüm çalışanlara ait özlük dosyaları, Tüm çalışanlara ait maaş bordrolarının zayi olduğunun tesbitine ilişkin, H.M.K. 106/1. maddesinde düzenlenen hasımsız tesbit isteminden ibaret olduğu, uyuşmazlığın dava konusu belgelerin zayi olup olmadığı, bu belgeler hakkında T.T.K. nun 82. Maddesindeki zayi belgesi verilme şartlarının oluşup olmadığına ilişkin olduğu görülmüştür. Tacirler işletmelerini ilgilendiren ticari defter ve bunun gibi belgeleri 10 yıl saklamakla yükümlüdür. Saklamakla yükümlü olduğu bu belgeler iradesi dışında elinden çıkması halinde ticari işletmenin bulunduğu yerin ticaret mahkemesinden zayi nedeniyle istemde bulunabilir. Nitekim “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı TTK’nın 82.maddenin 7.bendinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” hükmü düzenlenmiştir. Davacıya ait iş yerinde 06.02.2025 tarihinde meydana yangın nedeniyle zarar gören defter ve belgeleri ile ilgili iş bu davayı 07.03.2025 tarihinde 30 günlük yasal sürede açtığı görülmüştür. Zayi olan evraklara ilişkin yaptırılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporu ve ek raporunda yapılan tespitler, yangın raporu, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü ve SGK cevapları ile dosya arasındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde TTK’nın 82/7.maddesi şartları oluştuğu anlaşılmakla davacının istemi yerinde görülmüştür. Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre; 1-Davanın Kabulü ile; Davacının 2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait; Yevmiye defteri, Kebir defteri, Envanter, Tüm çalışanlara ait SGK pusulaları, Tüm çalışanlara ait özlük dosyaları, Tüm çalışanlara ait maaş bordroları, Fiziki faturalar ve data verileri, Alış ve satışlara dair fatura, makbuz ve irsaliyeler, Tediye tahsilat makbuzları, 2023-2024 yıllarına ait; Fiziki tediye tahsilat makbuzları, Tüm çalışanlara ait İşçi puantajları, Tüm çalışanlara ait özlük dosyaları , Tüm çalışanlara ait maaş bordrolarının Zayi olduğunun tespitine 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 732,00 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile noksan olan 116,60 TL'nin harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3.-Davacı taraflarca yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, 4.-Davacı taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2026
Katip ... ¸
Hakim ... ¸
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.