İlk Derece Mahkemesi 2024/903 E. 2026/450 K.

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/903 KARAR NO : 2026/450

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/11/2024 KARAR TARİHİ : 13/05/2026

Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;19.08.2024 gününde; ---- mevkiinde, alacağını müvekkili Şirkete temlik eden --- ait ---- plakalı araca, davalı Şirkete ait ----- plakalı aracın çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı tarafik kazası meydana geldiğini, 19.08.2024 tarihli kaza tespit tutanağından ve ekte yer verilen uzman kusur mütalaasından da anlaşılacağı üzere, bu kazanın meydana gelmesinde davalı ----- plakalı araç sürücüsü önünde seyir eden araca arkadan çarptığından, Karayolları Trafik Kanununun, Araçlar arasındaki mesafe; Madde 56 – Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorunda olduklarını, Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar." hükümlerini ihlal ettiği anlaşıldığını, Kaza neticesinde----- plakalı aracın arka tarafı hasarlandığını, Davacı müvekkilinin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı olarak talep edilebilir tazminat bedelinin Mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin aracında meydana gelen hasara ilişkin olarak şimdilik 100,00 TL alacaklarının haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, Talep edilebilir tazminat bedelinin Mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, müvekkiline alacağını temlik edene ait ---- plakalı aracın geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda şimdilik 100,00 TL araç değer kaybı tazminatının haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkiline ait ---- plakalı aracın geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucu meydana gelen hasardan kaynaklı olarak müvekkilinin araç mahrumiyet tazminatı için HMK m.107 gereğince şimdilik 5.000,00 TL 'nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın kayıt altına alınması için ekspere ödenen eksper ücretinin yargılama giderinden sayılarak davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın sorumluluğu ve kusur tespiti yapılması amacıyla kusur bilirkişisine ödenen kusur rapor hizmeti ücretinin yargılama giderinden sayılarak davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, ön inceleme duruşması beklenilmeksizin dosyanın bilirkişiye tevdiine, davalıların dava açılmasına sebebiyet vermesinden dolayı HMK gereğince disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle; davacının takibe konu talepleri zamanaşımına uğradığından davanın reddi gerektiğini, --- plakalı aracın davaya konu kazaya karışması nedeniyle ----- iddia etmiş olduğu alacağını davacıya temlik etmeye haiz olup olmadığı hususunun ve taraflar arasında akdedilen alacağın temliki sözleşmesinin geçerliliğinin incelenmesi gerektiğini, aracı sevk ve idare eden sürücünün yargılamaya konu kazada kusuru bulunmadığını, aracı sevk ve idare eden sürücünün iş sağlığı güvenliği eğitimi müvekkil şirket tarafından eksiksiz olarak verildiğini, müvekkili şirket tarafından aracı sevk ve idare eden sürücünün şoförlük için gerekli yeterliliklere sahip olduğuna ilişkin belgeler değerlendirilmek suretiyle sürücü işe alındığını, tüm yükümlülüklerini yerine getiren müvekkili şirket'in söz konusu kazada herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, sürücü ------ kusurunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an olsun mahkeme aksi kanaate olsa dahi müvekkili şirket'in çalışınını seçerken, talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken gerekli özeni gösterdiği sabit olup TBK m.66 gereği sorumluluğuna gidilmesi mümkün olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu olduğu yönündeki iddiaları kabul anlamına gelmemekle beraber, ---- plakalı araç, söz konusu kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin aracını sevk ve idare eden ----- söz konusu kazanın meydana gelmesinde kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, davacı yanın, dava dilekçesinin ekinde iddialarına dayanak olması adına haricen almış olduğu eksper raporunu ve kusur raporunu sunduğunu, fakat, işbu raporlar tarafların kusurunu ve davacının taleplerini ispat eder nitelikte olmadığını, davacının tüm iddialarının ispata muhtaç olduğunu, davacı yanca haricen edinilmiş eksper raporunun ve kusur raporunun yargılama giderinden sayılması isteminin reddi gerektiğini, işbu raporlar bilirkişi raporu niteliğine haiz olmadığını, zira, davacı yanca haricen edinilen raporlara ilişkin yapılan harcamalar kanun hükmü kapsamında kalmamakta olup yargılama aşamasında da yapılmadığını, davacının disiplin para cezası talebi de hakka ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin ve diğer davalı ----- yargılamayı engellemediği ve uyuşmazlığın meydana gelmesinde herhangi bir kötü niyetinin de bulunmadığı açık olduğunu, davacının bu yöndeki talebinin de reddi gerektiğini, davanın reddine, Kazaya ilişkin kamera kaydı yahut fotoğraf var ise celbini, ---- plakalı aracın bütün Sigorta poliçelerinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden sorulmasını, gelen cevaba göre Sigorta Şirketlerine ----- plakalı araç yerine ikame araç tahsis edilip edilmediğinin sorulmasına,--- plakalı araç hem de ----- plakalı araç poliçeleri kapsamında ayrı ayrı) davanın ihbarına, bu şirketlere müzekkere yazılarak davacıya söz konusu kaza sebebiyle ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapıldı ise yapılan ödemelerin ne kadar olduğu, ödeme yapılan tarih hususlarının sorulmasına, sorumluluğu kabul anlamına gelmemekle ödeme yapıldı ise bu miktarlar güncellenerek olası bir tazminat hesabında mahsup edilmesine, ----- plakalı aracın kaza tarihini kapsar bütün Sigorta poliçelerinin ve hasar geçmişinin (tramer kaydının) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden sorulmasına, gelen cevaba göre Sigorta Şirketlerine yargılamaya konu kazaya ilişkin davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapıldı ise yapılan ödemelerin ne kadar olduğu, ödeme yapılan tarih hususlarının sorulmasına, herhangi bir ödeme yapıldı ise kabul anlamına gelmemekle bu miktarlar güncellenerek olası tazminat hesabından düşülmesine, Sigorta Tahkim Komisyonuna plaka ve araç sahibi bilgileri açıkça yer verilecek şekilde müzekkere yazılarak derdest ve/veya kesinleşmiş bir tahkim dosyası olup olmadığının sorulmasını, dosya var ise celb edilmesini, Öncelikli olarak dosyanın ATK Trafik İhtisas dairesine tevdi edilerek davaya konu kazaya ilişin kusur raporu aldırılmasına, İlgili oda ve kurumlara müzekkere yazılarak emsal ikame araç bedellerinin sorulmasına, dosyanın alanında uzman bir bilirkişiye tevdi edilmesi ile ----- aracın onarımda kalacağı makul süre ve emsal ikame araç bedelleri göze alınarak rapor alınmasına, Kusur raporu ve talep edilen deliller celb edildikten sonra ---- plakalı aracın hasar bedeli ve değer kaybı yönünden inceleme yapılması adına dosyanın alanında uzman bir bilirkişiye tevdiine, Alacağın temliki sözleşmesinin incelenmesi için davacı yana temliknamenin aslını sunması için süre verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE : Davada, tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, davacıya alacağını temlik eden dava dışı ---- ait ---- plakalı araç ile davalıların işleten/sürücüsü olduğu ----- plakalı araç arasında 19/08/2024 tarihinde meydana gelen kazada tarafların kusur durumları, davacının aracında değer kaybı ve hasar meydana gelip gelmediği, geldi ise davacının davalılardan hasar tazminatı, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği ile miktarı noktasında toplandığı tespit edilmiştir. Dosyanın mahkemece resen seçilecek bilirkişiye verilerek ön inceleme duruşmasında zapta geçen uyuşmazlık konusunda rapor aldırılmasına, karar verilmiştir. Bilirkişi 19/08/2025 Tarihli raporunda; dava konusu olayın Kara Yolları Trafik Kanunu kapsamında trafik kazası olduğu, davalı Yan --- Plakalı Otomobil Aracın Şoförü Olan ----- 2918 Sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun da Madde 84'ü ihlal ettiği nedeni ile Asli ve Tam Olarak %100 kusurlu olduğu, Davacı Yan ---- Plakalı Otomobil Aracın Şoförü Olan ----- kazanın oluşumunda üzerine atfı kabul kusuru bulunmadığı, ---- plakalı aracın davaya konu maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile Makul Hasar Onarım Süresi dikkate alındığında Hak Mahrumiyet Bedelinin 3 gün x1.200 TL = 3.600 TL olduğu, ---- plakalı araç değer kaybı: 15.000 TL Dava konusu aracın 19.08.2024 tarihinde karışmış olduğu kaza neticesinde arka tampon onarım boya, bagaj kapağı onarım boya olması nedeni ile Yargıtay İçtihatlarına göre değer kaybının 15.000 TL olabileceği, Davalı yan aracının ZMMS sigorta şirketi olan dava dışı ---- tarafından bahse konu bedelin ödenmiş olduğu anlaşılmış olup, bakiye değer kaybı tazminatı bulunmadığı, rapor edilmiştir. Dosyanın önceki bilirkişiye tevdii ile tarafların itiraz ve beyanları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi ek raporunda; hususlar kapsamında; Taraf Vekillerince sunulan itiraz dilekçeleri tümü ile incelenmiş olup, itiraza konu hususlar en baştan tekrar irdelendiğini, Yapılan irdeleme neticesinde kök raporda beyan edilen görüş ve kanaatleri değiştirir mahiyette belge ve bilgi sunulmamış olması nedeni ile kök raporda mutabık kalınması gerektiği rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun denetime elverişli olarak hazırlandığı anlaşıldığından taraf vekillerinin yeniden rapor aldırılması talebinin reddine, karar verilmiştir.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ---sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının z rarından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir. Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli -----sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay ----. HD'nin 03.12.2020 tarih ----- Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının ----- Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay ----. HD 07.03.2016 tarih ve -----sayılı ilamı) Somut uyuşmazlıkta; dava konusu olayın Kara Yolları Trafik Kanunu kapsamında trafik kazası olduğu, davalı Yan --- Plakalı Otomobil Aracın Şoförü Olan---- 2918 Sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun da Madde 84'ü ihlal ettiği nedeni ile Asli ve Tam Olarak %100 kusurlu olduğu, Davacı Yan ----- Plakalı Otomobil Aracın Şoförü Olan---- kazanın oluşumunda üzerine atfı kabul kusuru bulunmadığı, ---- plakalı aracın davaya konu maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile Makul Hasar Onarım Süresi dikkate alındığında Hak Mahrumiyet Bedelinin 3 gün x1.200 TL = 3.600 TL olduğu, ---- plakalı araç değer kaybı: 15.000 TL Dava konusu aracın 19.08.2024 tarihinde karışmış olduğu kaza neticesinde arka tampon onarım boya, bagaj kapağı onarım boya olması nedeni ile Yargıtay İçtihatlarına göre değer kaybının 15.000 TL olabileceği, Davalı yan aracının ZMMS sigorta şirketi olan dava dışı ----- tarafından bahse konu bedelin ödenmiş olduğu anlaşılmış olup, bakiye değer kaybı tazminatı bulunmadığı tespit ve kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunun olayın oluş şekli ve dosyadaki delillerle uyumlu olduğu tazminat miktarının yargı içtihatlarına uygun olarak hazırlandığı anlaşılmış olup, rapor hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne, araç mahrumiyet bedeli olan 3.600,00 TL nin davalılardan müştereken müteselsilen davalı ---- yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faiz, davalı ------ avans faizi işletilmek sureti ile alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya dair istemlerin reddine, hükmedilmek sureti ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere: 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, araç mahrumiyet bedeli olan 3.600,00 TL nin davalılardan müştereken müteselsilen davalı ---- yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faiz, davalı ------ avans faizi işletilmek sureti ile alınarak davacıya verilmesine, 2-Fazlaya dair istemlerin reddine, 3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harçtan, 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 3.600,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 5-Reddedilen kısım yönünden, davalı ------ kendini vekili ile temsil ettiğinden AAÜT tarifesi uyarınca taktir olunan 1.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----- ödenmesine, 6-Davacı tarafça dava açılırken yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harcın yargılama giderine katılmaksızın davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 7-Davacı tarafça yapılan 11.962,50 TL bilirkişi ücreti ve posta gideri olarak yargılama giderinin kabul ve red oranı nazara alındığında 8.281,73 TL nin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 9-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.800,00 TL ara buluculuk ücretinin, 1.169,23 TL'sinin davacıdan, 2.630,77 TL'sinin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına, 10-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.