İlk Derece Mahkemesi 2024/726 E. 2025/480 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/726 Esas - 2025/480 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/726 Esas KARAR NO : 2025/480

HAKİM : ..... KATİP : .....

DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/10/2024 KARAR TARİHİ : 25/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22.07.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortalısı ...'a ait olan ... plaka sayılı, araç sürücüsü ... olan aracın 18.07.2024 tarihinde sağından düz seyirle gelen müvekkil ... yönetimindeki ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, kaza tespit tutanağında ...'ın tam kusurlu olduğunun belirtildiğini, müvekkiline ait aracın kaza sonrasında değer kaybına uğradığını, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda sigorta şirketi tarafından 35.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilin aracında değişen parçalar olduğunu, değişen parçaların orjinal olmayıp muadil nitelikte parçalar olduğunu, müvekkilin aracında boya yapıldığını, hasar bedelinin tamamının kendilerine ödenmediğini ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 100,00 TL araç değer kaybı, 100,00 TL hasar farkı tazminat bedeli olmak üzere şimdilik toplamda 200,00 TL'nin 18.07.2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 02.05.2025 tarihli harçlandırılmış talep arttırım dilekçesi ile değer kaybı talebini 9.000,00-TL ya çıkarmıştır.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, sigortacıya başvuru şartı yerine getirilmeden dava yoluna başvurulduğundan dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davacının aracının kaskolu olup olmadığının araştırılarak davanın kasko sigortacısına ihbarı gerektiğini, müvekkil şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dahilinde tazminattan sorumlu olabileceğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, müvekkil şirket tarafından ödeme yapılmış olup tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, ZMMS Genel Şartları Ek 1'de belirtilen kurallar çerçevesinde hesaplama yapılması gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı ve bakiye hasar sebebiyle oluşan maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir (..... ). Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; Kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, poliçe ve hasar dosyası dosyamıza kazandırılmış, ... plakalı aracın tramer kayıtları getirtilmiş, ... plakalı aracın sahiplik belgesi çıkarılmış ve Mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirki raporu dosyamız arasına alındığı görülmüştür. ZMMS Poliçesinin incelenmesinde; ... plaka sayılı hususi otomobilin dava dışı ... adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekilde 12.03.2024/12.03.2025 tarihleri arasında davalı ...'da ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır. ..... Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve ..... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır. İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den Aldırılan 08.04.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle; "Hukuki durum belirlemesi ve delillerin nihai takdiri, Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; - Meydana gelen trafik kazası sonucu, ..... şasi numaralı, 2005 model, ... plakalı araçta 156.000,00 TL değerinde hasar oluştuğu, - Bu değerin piyasa rayiçleri dahilinde bulunduğu, - Oluşan hasarın araçta, 51.666,67 TL” lik değer kaybı hesap edilebileceği, - Davacı yanın hasar ve değer kaybı dikkate alındığında; 16.666,67 TL fark ödemesi yapılması gerektiği, görüş ve kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... Dairesinin 01/04/2010 tarih ve ..... , 05/04/2010 tarih ve ..... sayılı kararları). Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ..... dairesinin 25/03/2022 tarih ve ..... sayılı ilamı). Bilirkişi kök raporu bilimsel verilere uygun, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 08/04/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 18/07/2024 tarihinde dava dışı ...'a ait olup dava dışı ...'ın yönetimindeki, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın, davacıya ait ... plakalı araçla çarpışması suretiyle meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlalinin olmaması nedeniyle kusursuz olduğu, ... plakalı davacı aracında kaza tarihi itibariyle piyasa koşullarına göre 44.000,00 TL değer kaybı ve 156.000,00-TL hasar meydana geldiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 06/09/2024 tarihinde 35.000,00 TL değer kaybı ödemesi, 08/08/2024 tarihinden 156.000,00-TL hasar ödemesi yapıldığından davacının bakiye değer kaybı zararının 9.000,00-TL kaldığı, davalı sigorta şirketinin tüm hasar bedelini karşılamış olması nedeniyle davacının davalıdan hasar bedeli alacağının kalmadığı, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın cinsi nedeniyle 06/09/2024 temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, -Davacının hasar bedeli talebinin reddine, -Davacının değer kaybı talebinin KABULÜ ile; -9.000,00 TL değer kaybı tazminatının 06/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 579,58-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 35,82-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 9.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 151,98-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.007,18TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, , 6-Davacı tarafından yapılan; 4.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 291,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.791,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.738,85-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, 7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre 3.560,44 TL'sinin davalıdan 39,56 TL'sinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.25/06/2025

Katip ..... e-imzalı

Hakim ..... e-imzalı