İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/722 E. 2024/722 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/722
- Karar No
- 2024/722
- Karar Tarihi
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/722 Esas - 2026/98 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/722 Esas KARAR NO : 2026/98
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 22/10/2024 KARAR TARİHİ : 10/02/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 27/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ...... ... İşl. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan "... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firmalarda çalışan ve ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı açılmış ilamların icrası sonucu toplam 21.111,70 TL müvekkili tarafından ödendiğini, davacının çalışmış olduğu yukarıda yazılı taşeron şirketlerle şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkil idare tarafından ödenen işçilik alacakları için ödenen toplam 21.111,70 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, yazılı şirketler ile birlikte ... Peyzaj Mimarlık Mühendislik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Botanik Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'ne başvurulduğunu, kendileri tarafından asıl borç için toplam 10.386,53 TL (faiziyle birlikte toplam 10.863,75 TL) müvekkili şirkete ödeme yapıldığını, müvekkili şirket faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptığını, davalı şirketlerin de, müvekkili şirketin taşeronları olarak çalıştığını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan ... isimli işçi, işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na karşı dava açtığını, ... 53. İş Mahkemesi 2021/472 E.-2022/63 K. Sayılı ilamı sonucunda ... ..... .... .... .... .... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu işçinin işçilik alacakları, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... 10. İcra Dairesi'nin 2022/6113 E. Sayılı icra dosyasına ödendiğini, Toplam 21.111,70 TL ödeme tutarı, müvekkil şirketin hakediş alacaklarından 12/12/2022 tarihinde kesildiğini, ödenen tutar davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, arabuluculuk görüşmeleri sonucu kısmi anlaşma yoluna gidildiğini, kısmi anlaşma tutanağı düzenlendiğini, müvekkili şirket, taşeron davalıların işçilerine ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödenen tutarı hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile kısmi dava olarak şimdilik 6.000,00-TL'nin ... Büyükşehir Belediyesi'nin müvekkil şirketin hakedişinden kestiği 12/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranındaki miktarlar kadar tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... İnşaat... Şti vekili cevap dilekçesinde özetle: dava tarihinden itibaren geriye dönük olarak 5 yıldan daha fazla zaman geçen alacak kalemleri zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçi müvekkili şirket bünyesinde yaptığı çalışma karşılığında alacağı bulunmadığını, Kanun gereği işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için 1 yıllık çalışmasının bulunması gerektiğini, dava dışı işçi müvekkili şirket bünyesinde 1 yıl boyunca çalışmadığını, işçinin müvekkili şirketten kıdem tazminatı alacağı bulunmadığını, işçinin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı gerektirecek şekilde feshedilmesinde de müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, Bu bakımdan kıdem tazminatı kaleminden müvekkil şirketin sorumlu tutulması hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, müvekkili şirket tarafından dava dışı işçiye çalıştığı bir günlük süre için tüm alacakları ödendiğini, dava dışı işçinin müvekkili şirkette kalmış ödenmeyen hiçbir alacağı bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkilinden AGİ alacağı bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalışmasında UBGT günlerine denk gelmediğini, dava dışı işçinin müvekkilinden bu 2 günlük UBGT alacağı almadığını, müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, dava dışı işçi çalışmasını normal çalışma saatine göre icra ettiğini, fazla mesai alacağı kalemi bakımından da müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılarak lehe vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir. Diğer davalı ... Peyzaj...şirketi tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, teknik şartnameler, dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin iş mahkemesi ilamı ve icra takip dosyası ile ödeme belgeleri ve hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır. 27/05/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle: ... Peyzaj... Şirketinin sorumlu olduğu tutarın 3.472,99 TL; ... İnşaat...Şirketi'nin sorumlu olduğu tutarın 1.144,47 TL olduğu hesaplanmıştır. Değinilen kök raporda esas alınan hizmet süresinin dava dışı işçinin alacağının hüküm altına alındığı iş mahkemesi ilamına esas alınan hizmet süresiyle örtüşmediği ve yine raporun maddi hata barındırdığı görülmekle ek rapor alınmıştır. 05/01/2026 tarihli ek raporda özetle; ... Peyzaj... Şirketinin sorumlu olduğu tutarın 259,60 TL; ... İnşaat...Şirketi'nin sorumlu olduğu tutarın 4.287,85 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. Ek raporun denetime elverişli hazırlandığı, dosya kapsamına ve taraflar arasındaki sözleşmeler ile eklerine uygun düştüğü, hesaplamaların konuya ilişkin içtihatlara uygun yapıldığı, kök raporda yer alan maddi hataların giderildiği görülmekle ek rapor hükme esas alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Aynı yönde açıklamalar için Y. 6 HD. 2021/777E- 2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.) Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçinin davalı yükleniciler nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücu edilebileceği anlaşılmıştır. Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak hesaplanan tutar yönünden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ... BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; a.) 4.287,85 TL'nin, dava tarihi olan 22/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... İnşaat Enerji Madencilik Botanik Tekstil Gıda Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, b.) 259,60 TL'nin, dava tarihi olan 22/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Peyzaj Madencilik İnşaat Tekstil Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, c.) fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan, 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın, 287,02 TL'sinin davalı ... İnşaat Enerji Madencilik Botanik Tekstil Gıda Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden, 17,38 TL'sinin davalı ... Peyzaj Madencilik İnşaat Tekstil Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20 TL harcın, 806,37 TL'sinin davalı ... İnşaat Enerji Madencilik Botanik Tekstil Gıda Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden, 48,83 TL'sinin davalı ... Peyzaj Madencilik İnşaat Tekstil Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 1.040,00 TL tebligat gideri, 5.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.540,00 TL yargılama giderinin, 4.956,72 TL'sinin, kabul oranlarına göre 4.673,69 TL'sinin davalı ... İnşaat Enerji Madencilik Botanik Tekstil Gıda Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden, 283,03 TL'sinin davalı ... Peyzaj Madencilik İnşaat Tekstil Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1.583,28 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.547,45 TL vekalet ücretinin, 4.287,79 TL'sinin davalı ... İnşaat Enerji Madencilik Botanik Tekstil Gıda Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden, 259,66 TL'sinin davalı ... Peyzaj Madencilik İnşaat Tekstil Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı ... İnşaat... Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen kısım yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 1.452,55 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... İnşaat Enerji Madencilik Botanik Tekstil Gıda Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine, 7-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 1.000,44 TL'sinin, kabul oranlarına göre 943,31 TL'sinin davalı ... İnşaat Enerji Madencilik Botanik Tekstil Gıda Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden, 57,13 TL'sinin davalı ... Peyzaj Madencilik İnşaat Tekstil Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden, 319,56 TL'sinin davacıdan, alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekili yüzüne karşı, 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/02/2026
BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR