Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/688 E. 2025/76 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/09/2023 KARAR TARİHİ : 22/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili ile birlikte diğer borçlular aleyhine Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin taşımacılık alanında faaliyet gösterdiğini ve takibe dayanak yapılan çekin takip borçlusu .....ve Ticaret A.Ş. tarafından müvekkiline verildiğini, müvekkilinin de ilgili çeki akaryakıt alımı karşılığı ...... Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ciro ederek verdiğini, takibe konu çekin karşılığının .....ve Tic. A.Ş. tarafından ödendiğini, ancak takibe konu çek ve bir kısım diğer çeklerin .....Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. personeli .....tarafından çalınması üzerine bu şirket yetkilisi tarafından çalınan çeklerle ilgili suç duyurusunda bulunulduğunu, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu açılan davanın Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....esasını aldığını ve davanın halen derdest olduğunu, Diyarbakır Başsavcılığı .....nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturmada .....tarihli yazısı ile soruşturma konusu çeklerin bankaya ibrazı halinde gereği herhangi bir işlem yapılmayarak kolluk birimine bilgi verilmesi hususunun bankalara bildirildiğini, kolluk tarafından da söz konusu çekler için ilgili bankalara; ",.,..çeklerden rücu edilmeyenlerden bankalara rücu edilmek istenmesi durumunda herhansi bir işlem yapılmadan ivedilikle Diyarbakır Asayiş Şube Müdürlüğü Yankesicilik Dolandırıcılık Büro Amirliği görevlilerine bilgi verilmesi hususunda müzekkere yazıldığını, ayrıca .....Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından şirket çalışanı .....çaldığı çeklerin iptaline ilişkin Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinde ödeme yasağı konulmasını da içeren çek iptali davası açıldığını ve bu mahkemece çek bedelinin ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiğini, daha sonra dosyanın görevsizlikle gönderildiği Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....tarih ve .....E., .....K. sayılı ilamı ile takibe konu çek ve diğer çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, .....Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, çalınan çeklerden birine ilişkin İstanbul .....Asliye Ticaret Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden çek istirdadı davası açıldığını, bu davanın davalısının ise eldeki dosyanın davalısı olduğunu, çekin zayi hususu davalı tarafça bilinmesine rağmen müvekkili şirket ve diğer şirketler aleyhine takip başlatılması ve üstelik bu takibin kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip olarak başlatılmasının davalı tarafın kötü niyetli ve haksız olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, dava konusu çekin bedelinin dava dışı .....ve Ticaret A.Ş. tarafından ödendiğinden doğal olarak müvekkilinin de ödeme borcunu yerine getirdiğinin açık olduğunu, davalı şirket basiretli tacir olup bu yükümlülüğüne ve ayrıca 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun ve Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin kendisine yüklediği yükümlülüklere de aykırı hareket ettiğini, haksız ve kötü niyetli icra takibi başlattığını ileri sürerek müvekkilinin Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasına konu edilen borçtan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalının kötü niyetli takip başlattığından bahisle davalı aleyhine %40'dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir. Davalı vekili, bir faktoring şirketi olan müvekkilinin Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi ile Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik'in 8.maddesine uygun olarak dava konusu çeki .....tarihli faktoring sözleşmesine istinaden davadışı ....... Ltd. Şti.'den .....tarihinde temlik aldığını, anılan düzenlemeler gereğince müvekkili faktoring şirketinin yükümlülüğünün çekteki alacağı fatura ile tevsik etme ve çek ile faturanın uyumlu olup olmadığını araştırmaktan ibaret olduğunu, Yargıtay kararlarının da aynı yönde olduğunu, müvekkilinin temlik işlemi sırasında alacağı tevsik eden faturayı temin ederek çek bedeli ile faturanın uyumlu olup olmadığını kontrol ettiğini ve gerekli teyit işlemleri ile istihbarat çalışmalarını eksiksiz olarak yerine getirdiğini, müvekkilinin 6361 sayılı Faktoring Kanununa ve 29257 sayılı Faktoring Yönetmeliğine uygun hareket etmiş olup çekte iyiniyetli yetkili hamil olduğunu, Davacı tarafından dava konusu çekin iptaline karar verildiğini belirtilmiş ise de, kıymetli evrakın iptali kararlarıırı maddi hukuk açısından kesin hüküm teşkil etmeysesıs. bu kararların bir ilam değil, tespit niteliğine haiz kararlar olduğunu, bu nedenle de hasımsız olarak açılan çek iptali davalarında verilen iptal kararlarının davaya taraf olmayan alacaklıyı bağlamayacağını, bu davalarda alacaklı dosyanın tarafı olmadığından takibe konu çekin iptali hakkında verilen kararın alacaklı hakkında hüküm ve sonuç doğurmayacağını, Müvekkilinin dava konusu çekte iyiniyetli yetkili hamil olduğunun İstanbul .....Asliye Ticaret Mahkemesinin .....E, .....K sayılı ilamıyla da açığa kavuştuğunu, zira, davadışı .....dava konusu çekin istirdatı için İstanbul .....Asliye Ticaret Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden müvekkili aleyhine açtığı çek istirdadı davasında mahkemece, müvekkilin dava konusu çeki usulüne uygun olarak temlik aldığı, temlik alırken 6361 sayılı kanuna göre hareket ettiği, bu haliyle müvekkilin kötüniyetli veya ağır kusurundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle istirdat davasının reddine karar verildiğini, çekin yetkili hamili müvekkili olduğundan davadışı 3.şahıslar tarafından davadışı .....şirketine yapılan ödemenin davacıyı sorumluluktan kurtarmayacağını, zira çekin yetkili hamili olmayan bir kişiye yapılan ödemenin hukuki hiçbir geçerliliği bulunmayıp müvekkile karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş ve davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini istemiştir. Mahkememize hitaben açılan elde ki dava ilk olarak mahkememzin .....esasına kaydolmuş, .....ve Ticaret A.Ş. tarafından da Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasına konu edilen borçtan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin mahkememizin .....esas sayılı dosyasında dava açılmış olması nedeniyle eldeki dava dosyasının mahkememizin .....esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememizin .....esas sayılı dosyası üzerinden devam edilmiş, mahkememizin .....esas sayılı asıl dava dosyasında .....Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından davanın takip edilmemesi nedeniyle asıl dava yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, yine mahkememizin .....esas sayılı dosyasında düzenlenen .....tarihli tensip zaptı ile eldeki mahkememizin birleşen .....esas sayılı dosyasının tefriki ile mahkememizin ayrı bir esasına kaydına karar verilmiş, tefrik sonrası mahkememizin birleşen .....esas sayılı dosyası elde ki esası almıştır. Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, UYAP sistemi üzerinden mahkememizin .....esas Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına eklenmiş, UYAP sistemi üzerinden İstanbul .....Asliye Ticaret Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası Elde ki dava, davalı-alacaklı tarafından davacı-borçlunun lehtar olarak yer aldığı çeke dayalı Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan icra takibinden dolayı menfi tespit istemine ilişkindir. Elde ki menfi tespit davasına konu edilen Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde, keşidecisi .....ve Ticaret A.Ş., lehtarı ...... Nak. Tic. San. Ltd. Şti. olan ve lehtar tarafından .....Nak. Elek. Mob San. ve Tic. Ltd. Şti. ciro edildiği ve bu şirket tarafından da davalı .....Factoring A.Ş.'ye ciro edildiği görülen, .....bank .....Şubesinin muhattap banka olduğu, keşide yeri Diyarbakır, .....keşide tarihli, .....seri numaralı ve 60.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak davalı tarafından keşideci, avalist, lehtar ve ciranta aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı çekin arka yüzü incelendiğinde, çekin .....tarihinde davalı .....A.Ş. tarafından bankaya ibraz edildiği ve Diyarbakır .....Asliye Hukuk Hahkemesinin .....esas sayılı dosyasında verilen .....tarihli kararı gereğince ödemeden yasağı bulunduğundan çek bedelinin ödenmediğine ilişkin kayıt düşüldüğü, davacı tarafından .....tarihinde takip dosyasına 111.987,11 TL ödeme yapıldığı, Mahkememizin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde, .....İnş. Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından .....tarihli dilekçe ile eldeki davaya konu edilen çek de dahil toplamda 7 adet çekin hamili iken çalındığından ve kimin elinde olduğunun bilinmediğinden bahisle Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığı, bu mahkemece .....tarihinde çek bedellerinin ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiği ve kararın uygulanması için ilgili bankalara müzekkere yazıldığı, .....tarihinde Diyarbakır İlinde Asliye Ticaret Mahkemesi kurulduğundan bahisle dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verildiği, mahkememizce .....tarihli kararla davaya konu edilen çek hakkında zayi nedeniyle iptali kararı verildiği ve kararın .....tarihinde kesinleştiği, Eldi ki dosyanın ilk başta birleştirildiği ve sonrasında tefrik edildiği mahkememizin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde; elde ki menfi tespit davasına konu edilen Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı takip dosyasının borçlusu ve takibe dayanak yapılan çekin keşidecisi .....ve Ticaret A.Ş. tarafından takibe dayanak yapılan çek hakkında Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden verilen çek iptali kararına istinaden .....Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ödeme yapması nedeniyle takibe dayanak yapılan çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiyle dava açıldığı, dosyaya sunulan .....tarihli dekont içeriğine göre, .....ve Ticaret A.Ş. tarafından .....Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye 200.000,00 TL ödeme yapıldığı, dekontta herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, dosya kapsamında .....Faktoring A.Ş.'nin tiçari defterleri üzerinde inceleme yapılarak düzenlenen .....tarihli bilirkişi raporunda; .....Faktorig A.Ş. İle ....... Ltd. Şti, arasında .....tarih ve .....numaralı faktoring sözleşmesi imzalandığı, satıcı ...... Ltd. Şti. Tarafından alıcı .....Turizm ... Ltd. Şti.'ye kazı ve nakliye hizmeti açıklamasıyla 61.360,00 TL bedelli .....tarihli faturanın düzenlenmiş olduğu, dosyada bulunan çek örneğinde alıcı ve satıcının ciro silsilesinde yer aldığı, ........ Ltd. Şti tarafından düzenlenen faturanın FİB sisteminde kayıtlı bulunduğu, Finansal Kurumlar Birliği nezdindeki Merkezi Fatura Kayıt Sistemine (MFKS) kaydedildiği, sistem üzerinden mükerrer fatura kontrollerinin ve müşteri istihbarat çalışmalarının yapıldığı, Faktoring işlemine ilişkin olarak ....... Ltd. Şti.'den alınan 60.000,00 TL tutarındaki çek ile ilgili cek tevdi bordrosu düzenlenmiş olduğu, .....tarihinde .....Bankası A.Ş.'ye ön ödeme talimatı düzenlendiği, ödemenin aynı tarihte .....bank .....Şubesinden .....referansı ile ....... Ltd. Şti. Adına faktoring masrafları düşüldükten sonra 56.746,75 TL olarak yapıldığının tespit edildiği, faktoring işlemlerinin kanun ve yönetmelikte yer alan düzenlemelere uygun olduğu, faktoring şirketinin çekin iktisabında kusurlu veya kötü niyetli yaklaşıma rastlanmadığının mütalaa edildiği, asıl dosya davacısının .....tarihli dosyaya katılmaması nedeniyle asıl davanın işlemden kaldırıldığı ve süresinde yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde, .....Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, elde ki davaya konu edilen çekte dahil bir kısım çek ve nakit paraların muhasebecisi .....tarafından çalındığından bahisle hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, .....şüpheli sıfatıyla verdiği .....tarihli beyanında, davaya konu edilen çekte dahil 7 adet çeki kasadan aldığını ve 2 tanesi hariç diğer 5 adet çeki factoring şirketine kırdırdığını beyan ettiği, Dava dışı .....İnş. Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından elde ki davaya konu edilmeyen (ancak bu dava konusu çek ile birlikte hakkında çek iptali davası açılan) .....numaralı ve 71.000,00 TL bedelli yönünden, çek iptali davası derdest ve henüz karara bağlanmamış iken .....tarihinde elde ki dosyanın davalısı .....Faktoring AŞ aleyhine çek istirdadı davası açıldığı, çek istirdadı davası açıldığı hususunun .....havale tarihli dilekçe ile davacı vekili tarafından Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....E. (görevsizlik kararı veren Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....E.) sayılı dosyasına bildirildiği, mahkememizin .....esas sayılı dosyasında hakkında istirdat davası derdest olan .....numaralı çek yönünden de zayi nedeniyle iptal kararı verildiği, Elde ki dosyanın davalısı tarafından davaya konu çek hakkında mahkememizin .....esas sayılı dosyası üzerinden verilen çek iptali kararının iptaline ilişkin mahkememizin .....esas sayılı dosyası üzerinden .....Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine dava açıldığı, mahkememizce dosyanın mahkememizin .....esas sayılı dosyası ile birliştirilmesine karar verildiği ve mahkememizin .....tarihli ve .....E.-.....K.sayılı ilamı ile, çek iptali davası devam ederken, çekin kimin elinde olduğunun bilinmesi halinde çek iptali davasına devam edilemeyeceği, çek iptali davası ve çek iptali kararının iptaline yönelik davanın niteliği gözetildiğinde, çeklerin zayi nedeniyle iptal kararı alan davalının elinden rızası hilafına çıktığına yönelik savunmanın, çek iptali kararının iptaline yönelik davanın konusu olmadığı, çeklerin, iptal kararından önce davacı tarafından bankaya ibraz edildiği gözetildiğinde, çeklerin zayi olduğundan söz etme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulü ile, asıl ve birleşen davaya konu edilen çekler yönünden mahkememizce verilen çek iptali kararının iptaline karar verildiği, karara karşı ...... Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvuru yapıldığı, elde ki dosyaya karar tarihi itibarıyle istinaf incelemesinin tamamlanmadığı, anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı tarafından icra takibine dayanak yapılan davacının lehtar olarak yer aldığı .....bank .....Şubesine ait .....keşide tarihli, .....seri numaralı ve .....TL bedelli çekin davalı tarafından usulüne uygun iktisap edilip edilmediği, çekin iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu hareket edip etmediği, takibe dayanak yapılan çek hakkında dava dışı .....Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından çekin yetkili hamili iken şirket çalışanı tarafından çalındığı ve zayi olduğundan bahisle açılan dava sonucu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildikten sonra çekin keşidecisi .....Ticaret A.Ş. tarafından iptal kararına dayalı olarak iptal kararı alan .....Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapıldığının kabulü halinde, keşidecisi .....Ticaret A.Ş.'nin ödemede kusurunun bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre, keşidecinin ve dolayısıyla müracaat borçlusu olan elde ki dosyanın davacısının borcu ödeme yükümlülüğünün sona erip ermediğine ilişkindir. Davacı taraf, elde ki davaya konu edilen çeki keşidecisi .....Ticaret A.Ş.'den aldığını ve akaryakıt alımı karşılığı ...... Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verdiğini, bu şirketin çalışanı tarafından da çeklerin çalındığını ve .....Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından açılan çek iptali davası sonucu verilen zayi kararına istinaden çekin keşidecisi tarafından ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile birlikte lehtar olan kendilerinin de ödeme yükümlülüğünün sona erdiğini, çek iptali kararında verilen tedbir kararına istinaden çeki bankaya ibraz eden davalının çek hakkında iptal davası olduğunu bildiğini çeki ibraz etmediğini, çekin zayi olduğu bilinmesine rağmen davalı tarafından kötü niyetli takip başlatıldığını ve davalının çekin iktisabında ağır kusurlu olduğunu ileri sürmüştür. ...... Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, davaya konu çek ve başka bir kısım çekler ile nakit paraların muhasebecisi .....tarafından çalındığından bahisle suç duyurusunda bulunulduğu ve ile birlikte çalındığından bahisle muhasebecisi .....hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, .....şüpheli sıfatıyla verdiği .....tarihli beyanında, davaya konu edilen çekte dahil 7 adet çeki kasadan aldığını ve 2 tanesi hariç diğer 5 adet çeki factoring şirketine kırdırdığını beyan ettiği anlaşılmaktadır. TTK'nın 790. maddesinde; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır. "düzenlemesine, 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükümlerine yer verilmiştir. İspat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacı yetkili hamil olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesinde ; "Faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulaca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz ve tahsilini üstlenemez." hükmüne yer verilmiştir. Davalının, dava konusu çeki kanuna uygun olarak iktisap edip etmediğinin tespiti amacıyla alınan bilirkişi raporunda, faktoring işlemlerinin kanun ve yönetmelikte yer alan düzenlemelere uygun olduğu, faktoring şirketinin çekin iktisabında kusurlu veya kötü niyetli yaklaşıma rastlanmadığı mütalaa edilmiştir. Çekteki ciro silsilesinde yer almayan .....Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından çekin rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülmüş ve muhasebecisi tarafından şikayetçi sıfatıyla verilen ifadede bu iddia kabul edilmiş ise de, davalı şirketin dava konusu çeki factoring sözleşmesi ile temlik alırken 6361 sayılı Kanun'un 9/2 maddesi gereği fatura ile tevsik ettiği bu hali ile çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğundan bahsedilemeyecektir. Bu halde davalı factoring şirketinin çeke dayalı talep hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Öte yandan, kıymetli evrakın zayi olduğunu anda hak sahibi olduğunu iddia eden kişi TTK'nın 651. maddesi gereğince senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. TTK'nın 652/1. maddesi gereğince İddia kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet de düzenlenmesini isteyebilir. Senedi elinde bulunduran kişi bilinmekte ise senedi kaybeden şahsın bu kişi aleyhine istirdat davası açması gerekir. .....Nak. Petrol. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından zayi nedeniyle çek iptali davası açılmış ve .....tarihinde çek bedellerinin ödenmemesine yönelik tedbir kararı verilmiş, çek iptali davası derdest iken çek .....tarihinde davalı tarafından bankaya ibraz edilmiş, ödeme yasağına ilişkin tedbir kararına istinaden davalıya ödeme yapılmamıştır. Bu halde çekin bankaya ibraz edildiği, çek iptali davası açan tarafından bilinmektedir. Öte yandan çeki bankaya ibraz eden kişinin ortaya çıkması ile birlikte mahkemece çek iptali davası açan çeki bankaya ibraz eden aleyhine istirdat davası açmak için süre verilmesi gerekir. Çek iptali davası açan tarafından doğrudan eldeki dosyanın davalısı aleyhine istirdat davası açılmadığı gibi mahkememizce çeki bankaya ibraz eden davalı aleyhine istirdat davası açılması için çek iptali davası açana süre verilmemiş ve çek hakkında zayi nedeniyle çek iptali kararı verilmiştir. Çek iptali davası devam ederken çekin kimin elinde olduğunun bilinmesi halinde artık davaya devam edilmemesi gerekir. Eldeki dosyanın davacısı tarafından, çekin keşidesi tarafından çek iptali kararı alan ...... Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ödeme yapıldığı ve yapılan ödeme ile birlikte kendilerinin de ödeme yükümlülüğünün sona erdiği ileri sürülmüş ise de, dosyada yer alan ödeme dekontunda 200.000,00 TL ödeme yapıldığı sabit ise de, dekontta açıklamaya yer verilmediğinden çekin keşidecisi tarafından çeke dayalı çek iptali kararı alana ödeme yapıldığı ispatlanamamıştır. Bir an için ödemenin çeke dayalı yapıldığı kabul edilse bile, çek iptali davası devam ederken çekin davalı tarafından bankaya ibraz edilmesi ve bu durumun çek iptali davacısı tarafından biliniyor olması, keşideci tarafından da hayatın olağan akışı içerisinde bilinmesi veya biliniyor kabul edilmesi karşısında yapılan bu ödeme gerek keşideciye gerekse müracaat borçlularına çeki elinde bulunduran davalıya karşı çek bedelini ödeme yükümlülüğünden kurtarmayacaktır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine ve koşullar oluşmadığından davalının İİK'nın 72/4. maddesine dayalı tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere 1-Davanın REDDİNE, 2-Koşullar oluşmadığından davalının tazminat talebinin REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın, başlangıçta yatırılan 1.024,65 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 417,30 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.441,95 TL'den mahsubu sonucu bakiye kalan 826,55 TL harcın karar kesinletiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin .....esas sayılı dosyasında hüküm altına alındığı anlaşılmakla, bu yönde yeniden karar verilmesine yer olmadığına, 6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim