Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/658 E. 2024/778 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/658 KARAR NO : 2024/778

DAVA : Limited Şirket Ortaklığının Tespiti DAVA TARİHİ : 19/08/2024 KARAR TARİHİ : 26/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan "Limited Şirket Ortaklığının Tespiti" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... vatandaşı olup ...’da yaşadığını, davalı şirket yetkilisi olan davalı ... ile başka bir ...'lı aracılığı ile tanıştığını ve aralarında yapılan anlaşma gereğince şirketin %22 hissesine tekabül eden 440 payının devri için anlaştıklarını, anlaşmaları gereğince davacının hisse devir bedelinin tamamını ödediğini, bu nedenle davalı Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu hisse devir sözleşmesi ile davalı şirketteki %22 hisseye isabet eden 440 payın devir edildiğini, ...’a döndükten sonra şirketin işlettiği... ve şirketin bünyesindeki diğer otellerin işletmesi nedeniyle ... yılından bu yana kendisine hissesi oranında kar payı ödenmediği için şirkete müracaat ettiğini, bu müracaattan sonra yaptıkları araştırmada davalının Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesini ... ne tescil ile Ticaret Sicil Gazetesinde ilan ettirmediğini tespit ettiklerini, iş bu pay devrinin taraflar aynı şehirde ise 15 gün farklı şehirde ise 30 gün içinde tescil ve ilan ettirilmesinin mecburi olduğunu, Limited şirketin ortaklarındaki değişikliğin tescili, limited şirketin yetkili organı olan müdür tarafından istenebileceğinden dava açılmasına mahal verilmeden pay devri işleminin yeniden yapılması, davacının şirket ortaklığının ilan ve tescili şirket müdürü olan davalı ...'den talep edildiğini, bu nedenle şirket yetkilisi ve şirkete İzmir ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek iş bu ihtarname ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde şirketin tek ortağı ve yetkilisi ...'in yeniden Limited Şirket Hisse Devir kararı almak sureti ile kendilerinde bulunan yetkiye istinaden davacı adına %22 hisseye isabet eden 440 payın devri için işlem yapmak üzere ... tarih saat ...’da Antalya ... Noterliğinde hazır bulunması, davacının ... tarihli devir işleminden sonra şirketten alması gereken kar paylarının hesaplanarak bildirecekleri banka hesabına ödenmesi, şirket hesaplarının ... tarihinde incelenmek üzere hazır edilmesi, aksi halde hakkında hukuki yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalılara tebliğ edilmiş olmasına rağmen tacir olarak herhangi bir cevap vermedikleri gibi ... tarih saat ... 'da Antalya ... Noterliğinde de hazır bulunmadıklarını, bu nedenle davalılara Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi çekilerek davalıların işlem yapmak üzere noterde hazır bulunmadıklarının tevsik edildiğini, Limited şirketlerde ortakların pay devirleri gerçekleştirilirken pay devir sözleşmesinin noterce onanması gerektiğini, davalılar Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu hisse devir sözleşmesi gereğince davacının şirket ortağı olduğu hususunun tescili yükümlülüğünü yerine getirmediklerini, bu nedenle tescilin mahkeme kararı ile yapılmasını istemek için dava açıldığını, TTK.’nun 520. maddesinde belirtilen usul ve esaslara uyulmak kaydıyla gerçekleştirilen pay devrini, şirket sicile tescile yanaşmıyorsa, tescilin dava yolu ile sağlanması gerektiğini, davalılar aleyhine Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ... tarihinde dava açıldığını, Mahkemece TTK'nun 595. Maddesinin 7 fıkrası : " Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onay vermiş sayılır" hükmü gereğince davalılara ihtarnamenin ... tarihinde çekildiği ve ... tarihinde tebliğ edildiği bu nedenle dava tarihinde pay devrini reddetmek için üç aylık sürenin dolmamış olduğu gerekçesi ile ... tarihinde tensiple birlikte davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar verildiğini, davalı şirketin ihtarnamenin tebliği tarihi olan ... tarihinden itibaren geçen üç aylık süre içinde genel kurul toplantısı yaptığı ve davacının başvurusunu reddettiğine dair herhangi bir bildirimi olmadığını, ayrıca dava tarihi itibari ile Ticaret Sicil Gazetesi ilan sorgulamasında da genel kurul yapıldığına dair herhangi bir ilan yapılmadığını, esasen şirkette tek hissedar ve devir tarihi itibari ile tek yetkili ... olup hisse devrini bizzat yapan da yine davalı ... olduğunu ileri sürerek, öncelikle dava sonuçlanıncaya kadar davalıların davacının hissesine zarar verecek miktarda hisse devri yapılması halinde davacının telafisi mümkün olmayacak zararları doğacağından ...'nin 3. Şahıslara hisse devrinin önlenmesi için ticaret sicil kayıtlarına tedbir konulmasına, davacının Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu hisse devir sözleşmesi gereğince %22 hisseye isabet eden 440 payının davalı ...'nin ortağı olduğunun, başvurudan itibaren üç aylık sürenin sonu itibari ile onay verildiği kabul edilerek devrin gerçekleştirildiğinin tespitini ilgili Ticaret Sicil Memurluğunda tescili ve Ticaret Sicili Gazetesinde ilanına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket konkordato mühleti içerisinde olduğunu, her ne kadar açıklamaları uyarınca dava usul ve esas yönünden haksız olsa da öncelikle davalı şirketin yapmış olduğu başvuru neticesinde Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Sayılı dosyasından vermiş olduğu ... tarihli kararı ile davalı şirket hakkında 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiğini, davacının huzurdaki dava ile tescilini talep ettiği devir işlemini davalı şirkete bildirmediğini, keşide ettiği ihtarnamede sözleşmenin yeniden yapılmasını ihtarnamede sözleşmenin yeniden yapılmasını talep ettiğini, her ne kadar davacı tarafça davalı şirkete keşide edilen ihtarnamelerde bir devir sözleşmesinden bahsedilmişse de davacı tarafından sunulan belgelerden de açıkça anlaşılacağı üzere ihtarname ekinde herhangi bir devir sözleşmesi sunulmadığını, davacının kendisinin geçersiz olduğunu kabul ettiği ve açıkça yeniden yapılmasını talep ettiği devir sözleşmesine dayanarak dava ikame etmesi hukuka aykırı olup bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının aktif husumet ehliyeti ve davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, Yüksek Mahkeme kararları uyarınca zaten tek ortaklı olan bir şirkette noterde yapılan devir sözleşmesinin genel kurul kararı olarak kabul edilerek doğrudan sicile tescil yapılmasının da mümkün olmadığını ileri sürerek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır. ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davalı şirketin sicil kaydı celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Şirkete ait sicil dosyasının incelenmesinde: Şirkette tek pay sahibi ve yetkilinin ... olduğu görülmüştür. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, Limited Şirket hisse devrinin / ortaklığın tespiti istemine ilişkindir. Davacı taraf, davalı limited şirkette tek pay sahibi olan ...'in Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu hisse devir sözleşmesi ile %22 hissesine isabet eden 440 payınının davacı tarafından alındığı, devir bedelinin ödendiğini, ancak Limited Şirkette tek pay sahibi olan ve şirket müdürü olan davalı ... tarafından devir işleminin ticaret siciline tescil ettirilmediği gerekçesiyle şirket hisse devrinin tespiti talep edilmiştir. TTK 595. maddesinde; " (1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir. (2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur. (3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir. (4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir. (5) Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır. (6) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir. (7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır. " düzenlemesi mevcuttur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09/03/2015 tarih, 2014/17785 Esas, 2015/3214 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Dava, limited şirket hisse devrinin pay defterine ve ticaret siciline kayıt ve tescili istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Davaya konu pay devri ... tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu yürürlüğe girdikten sonra yapılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 595. maddesi hükmüne göre, esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılacağı ve tarafların imzalarının noterce onanacağı, ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşulların da belirtileceği, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayının şart olduğu ve devrin bu suretle tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır. Yine aynı maddenin son fıkrasında, başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde pay devrine onay vermiş sayılacağı düzenlenmiştir. Yeni TTK'nın anılan bu yasal düzenlemesi ile şirket paylarının devrini düzenleyen ETTK'nın 520. maddesi hükümlerine göre kapsamlı değişiklikler yapılmış olup maddenin son fıkrasında payını devreden ortağın başvurusundan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde pay devrine onay vermiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Davacı şirket dava dilekçesinde tüm girişimlerine rağmen davalının pay devrinin tescilini yapmadığını iddia ettiği gibi ihtarname ile de davalı şirkette mevcut 300 payını ... tarihinde noter hisse devir sözleşmesi ile diğer davalı ...'e devrettiğinden davalı şirketle hiçbir bağının kalmadığını bildirdiği anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece, davacının TTK'nın 595/son maddesi uyarınca pay devrine ilişkin olarak davalıya yasanın öngördüğü anlamda bir başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise yasanın öngördüğü üç aylık sürenin geçip geçmediği, geçmiş ise yasanın öngördüğü şartların gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmeksizin yazılı şekilde karar tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir..." Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16/04/2018 tarih, 2016/10438 Esas, 2018/2765 Karar sayılı emsal içtihadında; "... Dava, limited şirket hisse devrinin tespiti ile tescil ve ilanı istemine ilişkindir. Davacının, diğer ortak olan ...’ye hissesini noterden ... tarihinde devrettiği, devrin tescili için davalı şirkete noterden gönderdiği ihtarnamenin ... tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. 6102 sayılı TTK’nın 595/Son. fıkrasına göre hisse devrinin tescili için yapılan başvuru, şirket genel kurulu tarafından 3 ay içerisinde red edilmediği takdirde onay vermiş sayılır. Bu hüküm doğrultusunda hisse devrinin onay tarihinden itibaren şirkete karşı geçerli hale geleceği ve onay tarihi itibarıyla ortaklık devrinin gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, genel kurulca ... tarihi itibarıyla onay verildiği kabul edilerek taraflar arasındaki devrin ... tarihinde gerçekleştiğine karar verilmesi gerekirken ... tarihli devir sözleşmesi tarihinden itibaren devrin gerçekleştiğine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün açıklanan bu sebeple bozulması gerekmiş ise de, anılan bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HUMK 438/7 maddesi uyarınca mahkeme kararının düzelterek onanmasına karar vermek gerekmiştir..." şeklinde belirtilmiştir. Davacı tarafa TTK 595/son maddesi uyarınca pay devrine ilişkin olarak esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayının alınması hususunda davalı şirkete yasanın öngördüğü anlamda bir başvuruda bulunulup bulunulmadığı, başvuruda bulunulmuş ise 3 aylık sürenin geçip geçmediği hususunda yazılı delillerini sunmak üzere süre verilmiş, davacı tarafça şirket pay devrine ilişkin noter sözleşmeleri dosyaya ibraz edilmiştir. Şirkete ait sicil dosyasının incelenmesinde: Şirkette tek pay sahibinin ... olup, şirketi münferiden temsil yetkisinin de kendisine ait olduğu, hisse devrinin de kendisi tarafından davacıya yapıldığı anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihatlar doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu hisse devir sözleşmesi gereğince ; Şirketi temsil yetkisi bulunan tek pay sahibi davalının şirketteki 440 adet payını ... TL bedel karşılığında yukarıda tarih ve sayısı belirtilen sözleşme ile davacıya devrettiği, devir bedelini, nakten ve tamamen aldığını, sözleşmeyi, şirkete sunup, ticaret siciline tescilini sağlamak konusunda yetkili bulunduğunu, şirket müdürünün kanuni süresi içinde pay devrini tescil etmemesi halinde devredilen paylarla ticaret sicilinde adının silinmesini sağlayacağını kabul ettiği görülmüştür. Anılan sözleşmede davalının yüklendiği edim karşısında hisse devir sözleşmesini davalı şirkete ibrazı ile ticaret sicil müdürlüğünde gerekli tescillerin yaptırılmaması TMK'nun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmektedir. Öte yandan davalının tek ortak olduğundan şirket yönünden hüküm ifade etmesi için ortaklar genel kurul kararına da gerek bulunmamaktadır. Davalı tek ortak olduğundan devre onay vermemesi de TMK'nun 2. maddesine aykırı olacaktır. Söz konusu bu beyanın TTK 595/son maddesindeki başvuru koşulunun yerine getirilmiş sayılması için yeterli olduğu kanaati ile davalının hisse devir sözleşmesindeki edimini ifa etmemesinin TMK'nun 2. maddesine aykırı bulunduğu gözetilerek davacının ... Ticaret sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı ... de bulunan 440 adet payını davacı ... ya ... ... tarihli devir sözleşmesi ile devrettiğinin tespitine karar vermek gerekmiştir. Davacının kararın Ticaret sicil Müdürlüğüne tescil ve ilan için gönderilmesi talebinin ise, tescil ve ilan yapılmasının mahkememizin görevinde olmaması, bu hususun Ticaret Sicil Yönetmeliği kapsamında olması gerekçesiyle reddine karar vermek gerekmiştir. Yine davanın ortaklığın / hisse devrinin tespitinin husumetin şirkete karşı yöneltilmesi sebebiyle davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, Davalı ...nün ... sicil numarasında kayıtlı ... de 440 payının Antalya ... Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye sayılı Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi kapsamında davacı ...'ye devredildiğinin TESPİTİNE, 2-Davalı ... yönünden açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harç peşin alındığından BAŞKACA HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi Gereğince ... TL vekalet ücretinin davalı şirketten tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi Gereğince ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 7-Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı gözetilerek 1/2'si olan ... TL'sinin davalı şirketten tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 8-Davacı tarafından dava açılırken yapılan ilk dava masraf toplamı ... TL'nin davalı şirketten tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 9-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE, Dair; davacılar vekillerinin (e-duruşmalı olarak) ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/11/2024

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır