İlk Derece Mahkemesi 2024/623 E. 2026/753 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/623 Esas KARAR NO : 2026/753

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 15/10/2024 KARAR TARİHİ : 13/10/2026

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... A.Ş. ile davalı/borçlu şirket arasında ... Fuarı’na katılım amacıyla 12.06.2024 tarihinde imzalanan Fuara İştirak Sözleşmesi uyarınca davalının fuardan vazgeçemeyeceği ve katılım bedelini fuar açılışından önce iki taksit halinde (10.07.2024'te 4.488,00-Euro ve 15.08.2024'te 4.489,50-Euro) ödemekle yükümlü olduğu, müvekkil şirketin stant alanını davalının "..." markası adına hazırlayıp tüm edimlerini eksiksiz yerine getirmesine karşın davalının geçerli bir mazeret sunmaksızın fuara katılmadığı ve sözleşme bedelinin yalnızca bir kısmını ödeyip kalan bakiye borcu ödemeyerek müvekkili zarara uğrattığı, bunun üzerine ödenmeyen muaccel alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalının haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmesi neticesinde takibin durduğu, zorunlu arabuluculuk sürecinde de taraflar arasında anlaşma sağlanamadığından (İstanbul Arabuluculuk Bürosu 2024/... Başvuru No), davalının söz konusu icra takibine yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin faiz ve fer'ileriyle birlikte devamına, alacağın likit olması sebebiyle hükmolunacak meblağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil firmanın fuara katılamamasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, fuara iştirak etmek adına Almanya Başkonsolosluğuna zamanında yapılan vize başvurusunun müvekkilin elinde olmayan nedenlerle ve davacının organizasyon eksikliğinden kaynaklı olarak reddedildiğini, bu durumun davacıya derhal bildirildiğini, öte yandan taraflar arasındaki sözleşmenin 12/06/2024 tarihinde imzalandığını ve fuarın 03-05 Eylül 2024 tarihleri arasında düzenlendiğini, sözleşme tarihi ile fuar başlangıcı arasında fiilen 90 günden az bir süre bulunması sebebiyle sözleşmede öngörülen 90 gün öncesinden vazgeçme şartının başlangıçtan itibaren fiilen ve hukuken imkânsız olduğunu, dolayısıyla bu cezai şart hükmünün ve sözleşmenin geçersiz sayılması gerektiğini belirterek; davacının haksız ve dayanaksız davasının reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporu alınmış dosya arasına konulmuştur. Dava: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan İtirazın İptali İstemine İlişkindir. .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/.... sayılı takip dosyası incelendiğinde, başlatılan ilamsız takip neticesinde 09.09.2024 tarihinde davalı borçluya tebliğ edilen ödeme emrine karşı, borçlunun 11.09.2024 tarihinde itiraz etmesi üzerine ikame olunan itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlık, fuar sözleşmesi nedeniyle davacının talep ettiği bedele ilişkin başlatılan takibe istinaden itiraz edilmesi ile birlikte ikame olunan itirazın iptali ilişkin olduğu anlaşıldı. İcra takibine itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. (2004 sayılı kanun 62.madde)Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. (2004 sayılı kanun 67.madde) Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu tarafça itiraza uğrayan alacaktır. Zira aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötü niyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır. (HGK 2017/(19)11-1309 Esas. 2021/377 Karar) Taraflar arasındaki; "Fuara İştirak Sözleşmesinin Özeti Cezai Şartlar ve Sorumluluklar" Madde 3: Katılımdan Vazgeçme Halleri ve Cezai Yükümlülükler kısmında; "Müşteri, organizatörün yazılı onayı ve mazeret beyanı ile fuara katılmaktan vazgeçebilir ancak cezai yükümlülükler şunlardır: - 121 gün öncesine kadar vazgeçilirse: → Sözleşme bedelinin %25'i ceza olarak ödenir. - 120-91 gün öncesi vazgeçme: → %50 ceza ödenir. - 90 gün ve daha az süre kala vazgeçme: → %100 ceza (tüm sözleşme bedeli) ödenir. Bu hallerde yapılan ödemelerden kesinti yapıldıktan sonra kalan tutar, 90 gün içinde iade edilir. Ancak: Sözleşme imzalandıktan sonra vazgeçilemeyeceği açıkça hükme bağlanmıştır. Katılım sağlanmaması halinde Müşteri, tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş kabul edilir ve cezai yükümlülükler geçerlidir. Organizatör, boş kalan standı dilediği gibi kullanma hakkına sahiptir." içeriği bulunmaktadır.

Taraflar arasında hizmet sözleşmesinin varlığı noktasında ihtilaf olmayıp, ihtilaf; davalının vize alamadığı gerekçesiyle mücbir sebep kapsamında Almanya'da yapılan fuara katılamadığı iddiası doğrultusunda ve de sözleşmede öngörülen doksan ( 90 ) gün öncesinden vazgeçme hakkının fiilen yapılan sözleşme ile fuar tarihi arasında seksen üç ( 83 ) gün bulunması nedeniyle mümkün olamayacağı iddiasıyla sorumlu tutulup tutulamayacağı hususunda olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre, müşterinin bireysel olarak vize alamaması fuardan çekilme hakkı doğurmadığı, yine aynı sözleşmeye göre bu durumun mücbir sebep sayılamayacağı, müşteri sözleşmeden tek taraflı dönse dahi cezai şart geçerli olacağı tespit olunmuştur. Öte yandan 12.06.2024 tarihinde imzalanan sözleşmenin 03.09.2024 tarihli fuara 83 gün kaldığı anlamına geldiği, sözleşmede ön görülen 90 gün önceden iptal edebilme hakkının hiç doğmadığı bu durumda, müşterinin sözleşmeye imza attığı anda zaten “iptal edemeyecek durumda” olduğu hususunda ise, tarafların tacir oluşu ve basiretli bir tacir gibi davranma yükümü karşısında davalının öngörmek zorunda olduğu tek taraflı fesih hakkının sona erdiği tarihte imzaladığı sözleşmeden sorumlu tutulması gerekecektir. Belirtilen açıklamalar ışığında, alacağın likit oluşu da dikkate alındığında davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davanın KABULÜ ile; Davalının .... İcra Müdürlüğü 2024/.... sayılı dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin sadece 7.745,91-Euro asıl alacak ve 28,99-Euro işlemiş faiz olacak şekilde DEVAMINA, İtirazın iptaline karar verilen 7.747,50-Euro asıl alacağın takip tarihindeki Türk Lirası karşılığına karşılık gelen 290.531,25-TL bedelin %20 oranına isabet eden 58.106,25-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 19.916,37-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 3.487,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 16.428,47-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi gereğince hesaplanan 46.649,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 3.915,50-TL ilk gider, 11.136,00-TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 15.051,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran taraflara iadesine, Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/10/2026

Katip ... E-imzalıdır

Hakim ... E-imzalıdır

*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*