İlk Derece Mahkemesi 2024/548 E. 2026/122 K.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/548 Esas - 2026/122

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA" ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2024/548 KARAR NO : 2026/122

DAVA : Marka ... Sayılı ... Kararı İptali DAVA TARİHİ : 30/12/2024 KARAR TARİHİ : 25/03/2026 Yazıldığı tarih :02/04/2026

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: “Davacının 1988'de .... (“....”) tarafından kent içi raylı sistemlerin işletmeciliğini yapmak üzere belediye iştiraki olarak kurulduğu, ...'daki mevcut metro, tramvay, füniküler ve teleferik hatlarını işlettiği; Davacının yürüttüğü kamu hizmeti kapsamında metro duraklarının isimlerinin marka haline getirilerek oluşturulan “....” ibareli seri markalarının yeni bir devam markası olarak ... sayılı “....” ibareli tescil başvurusunu sunduğu; Davalının itiraz üzerine davalı Kurum tarafından 31.10.2024 tarihli ... sayılı karar ile SMK 6/5 uyarınca itirazın kabulüne ve davacının marka başvurusunun reddine karar verildiği; SMK 6/5 hükmünün uygulanabilmesi için redde mesnet markanın ve/veya markaların tanınmış olması, markalar arasında ayniyet veya benzerlik olması ve bu şartların sağlanması halinde haksız bir yararın sağlanabileceği, tanınmış markanın itibarına zarar verebileceği ya da markanın ayırtedici karakterinin zedelenme ihtimalinin bulunması gerektiği; bir markanın yalnızca “tanınmış markalar sicilinde” tescil edilmiş olması yeterli olmadığı, davalıya ait markaların tanınmış marka niteliği taşımadığı; Davacı markasının şekil, renk ve yazı unsurlarını ihtiva eden bileşik bir marka olduğu davacı markası ile davalının redde gerekçe gösterilen markalarını oluşturan ibarelerin, gerek “şekil” itibariyle gerekse de “isim” olarak oluşturuluş biçimleri, işitsel özellikleriyle bütünsel izlenim itibariyle görsel, işitsel, anlamsal olarak birbirlerinden farklı olduğu ve ortak hiçbir unsuru barındırmadığı, markalar arasında ayniyet veya bağlantı ihtimali yaratacak kadar dahi benzerlik bulunmadığı; redde mesnet markaların belirli bir tanınırlık düzeyine ulaştığı varsayımında dahi bu tanınırlığın olimpik spor faaliyetleri kapsamında olduğu, ... il sınırları içerisinde hizmet veren ....'un ... ilçesi ile ...'un ... semtinde bulunan .... arasında hizmet verdiği ve ilgili lokasyon, markanın hitap ettiği tüketici kesimi tarafından “...” olarak anıldığı için bu seri markada "...” ibaresini markanın yardımcı unsur olarak 39. sınıf hizmetlerde kullanılmasında haklı sebebinin olduğu, Davacı markasının redde mesnet markaların tanınmışlığı dolayısıyla herhangi bir şekilde haksız kazanç elde etme ihtimalinin olmadığı, redde mesnet markaların ayırtedici karakterinin veya itibarının zedelenmesinin mümkün olmadığı; dünyanın farklı yerlerinde de benzer şekilde istasyon ismi olarak “...” ibaresi kullanılmakta olup yapılan değerlendirmelerde istasyon isimleri kamusal hizmet kapsamında değerlendirildiği, ....bunlardan bir kaçı olduğu” ileri sürülerek; 31.10.2024 tarihli ... sayılı ... kararının iptali ile markanın tesciline karar verilmesi talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir. SAVUNMA: Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı Firma Vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: "Merkezi ....'nin .... kenti olan Davalı'nın (.... (.... ismi), ... ... (....- İngilizce İsmi) ya da ... (Türkçe ismi)), ... hareketinin ve oyunlarının en büyük otoritesi olduğu, ....'nin tüzüğündeki b(olimpik tüzük- ... ) irçok görevinin yanında asıl görevi olarak en yüksek seviyedeki ve herkes için olan sporları teşvik ettiği, komitenin, belirli aralıklarla yapılan ... Oyunları'nın yapılmasını sağladığı, bu organizasyonların en büyük ve bilinenlerinin ....nin temsil ettiği, ...”, “....” markalarının ... oyunları'nın ana markaları olduğu, Davalının izni ile üye tüm ülkelerin ... tarafından da kullanıldığı, ayrıca bu markaların, ... Oyunları'nı finanse etmek için davalı tarafından verilen lisanslar yoluyla hemen her tür mal ve hizmet üzerinde de tüm dünyada yoğun olarak kullanılan ve dünya üzerinde lisans getirisi en çok olan markalardan olduğu, ... markalarının kullanımı veya tescili girişimlerine karşı başlatılan hukuki süreçlerin tamamında ...., mahkemeler ve Yargıtay tarafından SMK 5 (1)- ğ, 6(4), 6(5), 6(6), 6(9) hükümleri çerçevesinde verilmiş kararların dü başvuru markasının reddini gerektirdiği; Davalı markaları ile karıştırma ihtimali ve davalı ile ilişkili imajı doğuracak şekilde tasarlanmış olan dava konusu markanın ayniyet derecesinde benzer olduğu; Davacının “....” yakınında bulunan metro istasyonunu “....” olarak adlandırıp kullanması ve/veya ilgili istasyonun “....” çıkışını "....” olarak adlandırıp kullanması durumu belki SMK 7(5) kapsamında değerlendirilebileceği ancak işareti tescil hakkı vermediği; dünyaca meşhur ... Ibaresini içeren bir markanın 39. sınıf hizmetler için tescilinin Davacıya sadece ilgili markayı iddia ettiği metro hattına ilişkin değil, Türkiye'nin her yerinde bu hizmetlerde kullanma imkanı vereceği; ... markasının tescilli olduğu mal ve hizmetlerden bir ölçüde bağımsızlaşan, benzer veya farklı mal veya hizmette kullanılması durumunda da alıcılar nezdinde ki bilinirliği ve oluşturduğu güven sebebiyle kullanan kişiye hiçbir yatırıma, harcamaya girişmeksizin tanınmış markasının itibarından istifade ederek ekonomik fayda sağlayabileceği gibi tanınmış markanın tescilli olduğu veya kullanıldığı mal veya hizmetler ile olan güçlü bağlantısının zayıflatılması ve giderek markanın söz konusu mal veya hizmetler nazarında taşıdığı kaynak gösterme/ayırtetme fonksiyonunu esneteceğinden ... Markasının ayırtedici karakterinin zarar göreceği; ve başvuru sahibinin davalıya ait "..." koruma markasını (....) aynen marka örneğine yerleştirmesinin başvurunun kötüniyetle yaptığını ortaya koyduğu" ileri sürülerek; davanın reddini talep etmiştir. MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır. DELİLLER ve DEĞERLENDİRME: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacı şirketin ... başvuru sayılı markasının davalı Uluslararası ... Komitesi tarafından itirazı üzerine ... tarafından SMK 6/5 maddesindeki tanınmışlık koşulu oluştuğu gerekçesi ile davalı itirazının kabulü ve davacı marka başvurusunun reddi konusunda verilen ... sayılı ... kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. ... kararının 01.11.2024 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı ... Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 30.12.2024 tarihinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır. ... ...'nun ... sayılı kararında; "... başvuru numaralı "...." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun ..., .... sayılı "...", "...", "... ", “...", "...." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali, tanınmışlık, kötüniyet gerekçesiyle SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itirazın incelendiği; başvurunun kötüniyetle yapıldığı yönünde somut ve elle tutulur delillere rastlanmadığından bu iddiaya dayalı itiraz haklı görülmediği; başvuru ile itiraz gerekçesi markaların bütünsel izlenim itibariyle görsel, işitsel, anlamsal olarak farklılaştıkları, bu nedenle markalar arasında 6/1 anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığı, kullanım ispatı incelemesinin de varılan bu sonuca etki eder nitelikte olmadığı görüşüne ulaşıldığı; diğer yandan, itiraza gerekçe olan ..., ..., ..., ... tescil sayılı markaların esas unsurlarının "..." anlamına gelen "..." ibaresi olduğu, söz konusu ibarelerin tanınmış markalar olduğu, bu bağlamda işbu başvurunun tescilinin, "..." ve "..." markalarının toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyinden haksız yarar sağlama, markanın itibarına zarar verme ve markaların ayırtedici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurma tehlikesine yol açacağı kanaatine varıldığı" şeklinde ifade edilmiştir. 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük) Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri) "(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. ", SMK 6/5 maddesi anlamında tanınmışlıktan bahsedebilmek için ; Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin (aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın ) yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir. Yargıtay içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir. Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davacı başvuru Markası Davalı Markaları

....

09.02.2026 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle ; "SMK 6/5 kapsamında, “....” ibaresini esas unsur ve “...-...” ibaresini tali unsur olarak ihtiva eden ... sayılı başvuru markasının, davaya konu ... Kararında tanınmış olduğu kanaatiyle tescil ret kararına mesnet gösterilen Davalı ...'nin ... tescil sayılı "..." ibareli, .... tescil sayılı "..." ibareli, ... tescil sayılı "... ” ibareli ve ... tescil sayılı "..." ibareli markalarıyla bütünsel genel izlenimde görsel, işitsel veya kavramsal olarak belirgin benzerlik taşımadığı Aksinin kabulü halinde; SMK 6/5 kapsamında, ... Kararına mesnet gösterilen markalardan sadece ... sayılı "..." markasının kapsamlarındaki mal ve hizmetlerden sadece fiilen kullanıldığı bilinen 41. sınıfa konu Spor Hizmetleri bakımından “refleks halinde müdahaleye ihtiyaç duymadan hatırlanan tanınmış marka” olarak değerlendirilebileceği ve davaya konu başvurunun yapıldığı 22.09.2022 tarihi itibarıyla tanınmışlık korunduğu; Davalı ... tarafından, marka tescil belgesi/sicil kaydı ve yeminli tercümesi sunularak ... sayılı “...” markasının da SPOR HİZMETLERİNİ kapsadığının ispatlanması halinde, bu markanın da 41. sınıfa konu Spor Hizmetleri bakımından tanınmış marka olduğu ve tanınmışlık düzeyini koruduğunun değerlendirilebileceği; Her halükarda, itiraz veya dava aşamasında, “....” ibareli başvuru Markasının 39. Sınıf hizmetler bakımından tescili ve kullanılması halinde; bu hizmetlerin hitap ettiği Alıcıların Davalı .... veya ... sayılı "..." markasıyla veyahut sözkonusu 39. sınıf hizmetlerle ilgi veya alakası olmayan 41. sınıf Spor Hizmetleriyle bir bağlantı kuracağının, satın alma tercihleri değişerek başvuru markasına yöneleceğinin ve böylece Davacının haksız menfaat sağlayacağının veyahut Davalı markasının itibarı veya ayırtedici nitel görebileceğinin somut olgu veya delillerle ortaya konulamadığı; yönündeki tespit ve değerlendirmelerimizi takdiri sayın Mahkeme'ye ait olduğunu " şeklinde ifade edilmiştir. Davacı vekilinin yeni bir heyetten rapor ve aynı heyetten ek rapor alınması talebi ile davalı ... vekilinin yeniden rapor alınması talebi HMK 30.ncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek yargılama gereksiz uzamasın diye bu talepler reddedilmiştir.

GEREKÇE: 6769 sayılı SMK’nın 6.ncı maddesinde marka tescilinde nispi red nedenleri arasında TANINMIŞLIK sayılmıştır. Buna göre SMK 6/5 maddesi " Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. " hükmü yer almaktadır. Davacının "...." ibareli marka başvurusunun davalıya ait .... tescil sayılı markaların esas unsurlarının "..." anlamına gelen "..." ibaresi olduğu, söz konusu ibarelerin tanınmış markalar olduğu, bu bağlamda işbu başvurunun tescilinin, "..." ve "..." markalarının toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyinden haksız yarar sağlama, markanın itibarına zarar verme ve markaların ayırtedici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurma tehlikesine yol açacağı kanaatine varılarak SMK 6/5 maddesine göre davacı başvurusunun anılan ... kararı ile reddine karar verildiği görülmektedir. Kanun metninde geçen " tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydı " ibaresinden hareketle ; Davacının başvuru markası "...." ibaresini içermekte olup 39.ncu sınıfta yani taşımacılık hizmetlerini kapsar şekilde marka başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruyu yapan herhangi bir kişi veya kuruluş değil ... belediyesi iştiraki olan kuruluştur. Metro hattında taşımacılık yapma yetki ve görevi ... ile birlikte yerel belediyeye ait olup anılan başvuruda geçen " .... ibaresi ise ... ilçesi ile ... stadının arasındaki ulaşımı/güzergahı gösteren hizmete ait başvurudur. Yani burada tescil başvurusu haklı bir sebebe dayanmaktadır. Her şeyden önce taraf markaları arasında ortak ... ibaresi (ya da o anlama gelen "..." ve "...") geçse de taraf markalarında müşterek emtia benzerliği de yoktur. İlgili güzergah veya ... stadının bulunduğu yere ilişkin taşımacılık hizmeti yapma ve buna dair marka başvurusunda bulunma davalı konumunda olan ve uluslararası bir kuruluşun ... ibaresine ne şekilde zarar verebileceği , onun itibarından ne şekilde yararlanılacağı ,ayırtedici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurma tehlikesine yol açacağı marka işlem dosyasına somut delil ve kanıtlar olmamasına rağmen ( nitekim benimsenen bilirkişi raporunda bu husus "Her halükarda, itiraz veya dava aşamasında, “....” ibareli başvuru Markasının 39. Sınıf hizmetler bakımından tescili ve kullanılması halinde; bu hizmetlerin hitap ettiği Alıcıların Davalı Komiteyle veya ... sayılı "..." markasıyla veyahut sözkonusu 39. sınıf hizmetlerle ilgi veya alakası olmayan 41. sınıf Spor Hizmetleriyle bir bağlantı kuracağının, satın alma tercihleri değişerek başvuru markasına yöneleceğinin ve böylece Davacının haksız menfaat sağlayacağının veyahut Davalı markasının itibarı veya ayırtedici nitel görebileceğinin somut olgu veya delillerle ortaya konulamadığı; " şeklinde de izah edildiği) ve bu deliller davalı ... tarafından ileri sürülmeden ...' nın aksi değerlendirme yapması hatalı ve yanlıştır. Uluslararası spor müsabakalarının organizasyon kuruluşu olan davalı komitenin faaliyetleri arasında ve yukarıda sayılan marka kapsamlarında taşımacılık hizmeti bulunmamaktadır. ... stadının ve ... ilçe güzergahını metro taşımacılığı ile tescil ettirme amacı ve isteği Uluslararası spor müsabakalarının yapılmasını engelleme değil kolaylaştırma faaliyetidir. Tüm bu açılardan davalıya ait tanınmış markadan " haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği" koşulları somut olayda gerçekleşmediğinden benimsenen bilirkişi raporu kapsamında aksi yöndeki ... kararı yanlış olduğundan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1- Davanın KABULÜNE, 2- Dava konusu ...'nın ... sayılı ... kararının iptaline, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu karar harcından peşin alınan 427,60-TL'nin düşümü ile bakiye 304,40-TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına, 4-AAÜT uyarınca 55.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine, 5-Davacının yaptığı; 16.000,00-TL bilirkişi ücreti, 19.500,00-TL tercüman ücreti, 245,00-TL tebligat ücreti, 427,60-TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 36.172,60-TL yargılama giderinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine, 6-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile ....Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı.25/03/2026

Katip .... E imza

Hakim .... E imza