İlk Derece Mahkemesi 2024/355 E. 2025/933 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/355 Esas - 2025/933 T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/355 Esas KARAR NO : 2025/933

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/05/2024 KARAR TARİHİ : 26/12/2025 KARAR YAZMA TARİHİ :30.12.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -Taraflar arasında 22.03.2022 tarihli ... Sözleşmesi akdedildiğini buna göre davalı yanın ... adresinde “...” işletmesinin ... bayisi olduğunu, Davalı yanın ... sözleşmesine aykırı bir şekilde müvekkili şirketin yazılı onayı ve bilgisi dahilinde olmaksızın işletmesini kapatarak müvekkili şirketi zarara uğrattığını ve itibar kaybına neden olduğunu, Davalının, gerek ... ilişkisini gerekse taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı davranarak "..." ticari ünvanlı işletmesini müvekkili şirket yetkililerinden izin, onay ve/veya muvafakat almaksızın habersiz ve önceden bir bildirimde bulunmaksızın kapattığını, dolayısıyla anılan ... Sözleşmesi'ne aykırı davrandığını, bu konuda müvekkilinin zararlarını talep hakkını saklı tuttuklarını, Müvekkili tarafından işbu ihtarnamenin tebliğinden sonra davalı tarafın işletmesinde denetim ve inceleme yapıldığını, ilgili incelemede davalının işletmeyi kapattığının, içeride stok olmasına rağmen kapalı tuttuğunun, işletmeyi terk ederek itibar kaybına da neden olduğunun görüldüğünü, bu hususların tutanak, video ve fotoğraf kayıtlarıyla tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından .... Noterliği'nin 13.06.2023 tarih ve ... Yev. nolu ve .... Noterliği'nin 07.07.2023 tarih ve ... Yev. nolu ihtarnameleri ile anılan sözleşme kapsamında doğrudan ve dolaylı maddi, manevi ve ticari olmak üzere her nevi zarar ve ziyanlara dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; ... sözleşmesinin 6.17. maddesi uyarınca her gün için 5.000.-TL olmak üzere 215.000 TL ... sözleşmesinin 6.36. maddesi uyarınca 100.000.-TL ... sözleşmesinin 9.1.3. mad. uyarınca her gün için 5.000.-TL olmak üzere 215.000.-TL olmak üzere toplamda 530.000,00.-TL'nin anılan ihtamamenin davalıya tebliğinden itibaren en geç 15 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, Davalı aleyhine keşide edilen ihtarnamelere davalı tarafından herhangi bir yazılı cevap verilmediği gibi ihtamamede belirtilen tutarların da müvekkili şirkete belirtilen sürede ödenmediğini, bu nedenle müvekkili şirket tarafından davalıya ihtamamede belirtilen tutarlara istinaden 22.06.2023 tarih ... fatura numaralı 530.000,00.-TL tutarında fatura kesildiğini, davalının anılan faturaya istinaden ödeme yapmaması nedeni ile davalı aleyhine ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını ve davalı tarafından anılan takibe karşı haksız ve hukuka aykırı bir şekilde 05.09.2023 tarihinde itiraz edildiğini, Davalının işbu davaya konu icra takibine haksız ve hukuka aykırı itirazı nedeniyle “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" hükmü uyarınca arabuluculuğa başvurulduğunu ve sürecin anlaşmama olarak sona erdirildiğini,beyan ederek; Davalı tarafın ... E. (Eski Dosya Numarası:... E.) sayılı icra takibine karşı yapmış olduğu itirazın iptaline ve işbu icra takibinin kaldığı yerden devamına Davalı tarafın haksız ve kötü niyetle yapılan itirazı nedeniyle davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesinİ karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İcra takibine dayanak gösterilen 22.06.2023 tarihli faturanın hukuken geçerli olmadığını, davacı şirket tarafından gerek akdedilen sözleşmeye gerekse taraflar arasındaki ilişkinin müvekkili tarafından sona erdirildikten sonra düzenlenmiş olan faturanın, müvekkilini borçlu hale getirmeyeceğini, Davacı şirketin tek taraflı şekilde müvekkilinin müzakeresini engelleyecek biçimde ve hatta müvekkilinin sözleşmeyi fesih hakkını kısıtlanmasını içeren "22.03.2022 Tarihli ... Sözleşmesi" hükümlerinin, Türk Borçlar Kanununun 20. maddesi uyarınca yazılmamış sayılma yaptırımına tabi olduğunu, dolayısıyla anılan sözleşme hükümlerine dayalı şekilde fatura düzenlenmesi ve tazminat talep edilmesinin, hukuki zeminin bulunmadığını, 22.03.2022 tarihinden başlamak üzere müvekkili ile davacı arasında "... ... Sözleşmesi" isimli, niteliği itibariyle genel ... İlişkisi şartlarını karşılamayan ve hukuken ... ilişkisinin kurulmasına sebebiyet vermeyecek durumdaki bir sözleşme akdedildiğini, sözleşme hükümlerine göre müvekkilinin, sözleşmeyi haklı nedenle sona erdirdiği tarihe kadar üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, sözleşmenin müvekkili tarafından keşide edilen .... Noterliğinin 02.05.2023 tarihli ve ... Yevmiye sayılı ihtarnamesi ile haklı nedenle feshedildiğini, düzenlenen ihtamame içeriğinde, akdin feshi tarihinin 02.05.2023 tarihi olduğunun açık bir şekilde belirtildiğini, dava dilekçesinde tamamen gerçek dışı şekilde, müvekkilinin işletmesini, davacı şirkete herhangi bir şekilde bilgi vermeden sona erdirdiğinin iddia edildiğini, ancak sözleşmenin sona erdirildiğine dair müvekkili tarafından ihtarname keşide edildiğini ve bahse konu ihtarnamenin davacı şirkete tebliğ edildiğini, dolayısıyla davacı şirketin, kendilerine bilgi verilmeden veya onayları alınmadan, işletmenin kapatıldığı ve zarara uğradıkları yönündeki iddialarının tümüyle gerçek dışı olduğunu, mevcut gerçek dışı iddiaların ileri sürülmesinin, davacı şirketin, sebepsiz zenginleşmeyi amaçlamasına dayandığını, Müvekkiline açıkça bilgilendirme yapılmadan, ağır şekilde düzenlenen cezai yaptırımlara maruz bırakan, sözleşmeyi son erdirme yetkisi dahi tanınmayan, sözleşme maddelerinin Türk Borçlar Kanununun 21. maddesine göre yazılmamı sayılacağını, dolayısıyla davacı tarafından düzenlenen ödeme emrine dayanak gösterilen sözleşme hükümlerinin, kanun hükmü gereğince yazılmamış sayılacağından müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin tümüyle iptaline karar verilerek, açıla haksız itirazın iptali davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, “İlamsız icra takibine dayanak gösterilen faturanın, müvekkiline tebliğ edilmediğini, tahsilat genel tebliği uyarınca, müvekkilin tebliğ edilmeyen faturanın, hüküm ve sonuç doğurmasının, müvekkilini borçlu konuma düşürmesinin olanaksız olduğunu, - 2020 yılında ülke ekonomisini oldukça olumsuz şekilde etkileyen covıd-19 pandemisinin, müvekkilinin ticari anlamda, işletmesini devam ettirmesini olanaksız hale getirdiğini, salgın hastalığa sebebiyet verdiği mücbir sebep dolayısıyla sözleşmeyi sona erdiren müvekkilinden, sözleşmeye aykırılık gerekçesiyle ücret talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 2020 yılı Mart ayında COVİD-19 pandemisinin, ülkemizdeki ilk vakasının görünmesiyle birlikte sosyal etkileşim sağlayan restoran, kafelkafeterya, pastane gibi kurum kuruluşlar, ... gönderilmiş olduğu genelgeye göre; lokanta, restoran, kafe, kafeterya, çorbacı, kokoreççi, çiğ köfteci, kıraathane, kahvehane, çay bahçesi, demek lokali vb. işletmelerin kapatıldığını, müvekkilinin, davacı şirket ile sözleşme akdettiği tarihte yoğun şekilde etkisini gösteren COVID-19 pandemisinin, ülkemiz vatandaşlarını evden dahi çıkamaz hale getirdiğini, bu dönemde üniversitelerin, online eğitim sistemine geçiş yaptığını, öğrencilerin kullandığı v ait öğrenci yurtlarının da karantina amacıyla kullanıldığını, Müvekkilinin sözleşmeye göre faaliyet göstereceği işyerinin, "..." adresinde olduğunu, işletmesinin tam karşısında ... bulunduğunu, üniversite kampüsünde hukuk fakültesi, siyasal bilgiler fakültesi ile iletişim fakültesi bulunduğunu, ... Hastanesinin de bölgeye çok sakın olduğunu, özellikle pandeminin başlamasıyla birlikte üniversitelerin, online eğitim yöntemine geçmelerinin, müvekkilinin işlerini oldukça olumsuz yönde etkilediğini, 2020 yılı itibariyle müvekkilinin, işletmesinde kar etmek bir yana ciddi ekonomik zorluklarla karşılaştığını, Sözleşmenin 100.000,00-TL ceza bedeli uygulanacağını öngören 6.36 maddesinin ise müvekkilinin, sözleşmeyi feshetmesini tümüyle engellediği için açıkça geçersiz olduğunu, sözleşme özgürlüğü, tarafların anayasal özgürlük ile kendilerine sağlanmış haklardan feragat etmelerini hukuka uygun hale getirmediğini, sözleşmeyi haklı nedenle sona erdiren müvekkiline hiçbir şekilde ceza uygulanamayacağını, hukukumuzda sözleşme serbestisinin kabul edildiğini, tarafların, genel ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmadıkça istedikleri konuda İstedikleri şartlarla sözleşme yapabildiklerini, mevcut durumda davacı kurumun, sözleşmesinde düzenlediği 6.17, 9.1.3 ve 6.36 bentlerinin kamu düzenine aykırılık teşkil ettiğinden hukuken geçersiz olduğunu, Türk Borçlar Kanununun 182. maddesinde, borcun ifasının imkansız hale gelmesi durumunda, sözleşmede kararlaştırılan cezanın ifasının istenemeyeceğinin hüküm altına alındığını, mücbir sebep ve ekonomik güçlük sebepleriyle sözleşmeyi haklı nedenle sona erdiren müvekkilinden, cezanın ifasının istenmesinin de olanaksız olduğunu, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı şirketin, cezai şartı oldukça yüksek şekilde belirlemesinin kamu düzenine aykırı olduğunu, kanunun, hakime kendiliğinden aşırı gördüğü cezai şartta indirim yapabilme yetkisi verdiğini, mahkemenin, taraf savunmalarının aksi kanaatine ulaşması halinde cezai şartta indirim yapılmasının değerlendirilmesi gerektiğini, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, alacak miktarı likit olmadığından, icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini Davacı şirket aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, beyan ederek müvekkiline karşı açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin, davacı tarafa yükletilmesine, icra takibine konu bedelin %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak, müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava, davalının taraflar arasındaki ... Sözleşmesine aykırı olarak davacıdan izin/onay/muvafakat almaksızın habersiz ve önceden bildirim yapmaksızın işletmesini kapatması nedeniyle sözleşmenin 6.17, 6.36 ve 9.1.3 maddeleri uyarınca davacının zarara uğradığından bahisle düzenlenen faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; zamanaşımı, taraflar arasındaki sözleşmenin ve/veya ilgili maddelerinin TBK 20. Maddesi uyarınca yazılmamış sayılma yaptırımına tabi olup olmadığı, davacının takibe dayanak faturaya konu alacağının doğup doğmadığı, alacak doğmuş ise miktarının tespiti, davalının takibe itirazda haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatının ve kötü niyet tazminatının şartları, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi. DELİLLER: ... Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, ilgili dosyanın uyap sistemi üzerinden gönderildiği, ödeme emrinin 05/09/2023 tarihinde tebliğ olduğu, davalı vekili tarafından 05/09/2023 tarihinde itiraz dilekçesinin sunulduğu, itirazın ve davanın süresinde olduğu, davalının tacir araştırması için ilgili kurumlara yazılan müzekkerelere cevap verildiği anlaşılmıştır. Tarafların ticari defter yer ve ilgililerini bildirdiği ve akabinde dosyanın tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için SMMM ve sözleşmenin yorumunda yardımcı olmak üzere Borçlar Mevzuatında nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdine, karar verildiği bilirkişilerin raporunu mahkememize sunduğu , tarafların itirazları değerlendirilerek Tarafların rapora karşı beyan ve itirazları karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdine, karar verildiği ve ek raporun dosya arasına kazandırıldığı anlaşıldı. Mahkememiz ön incelemesi duruşmasında Zamanaşımı itirazının esasla birlikte değerlendirilmesine ve Dosyanın niteliği itibariyle tanık dinletme talebinin REDDİNE, karar verilmiş olup yargılamaya devam edilmiştir. BİLİRKİŞİ RAPORU : Bilirkişi heyeti raporunda ; Davacı tarafın E-Defter mükellefi olduğu defter beratlarının süresi içinde ... sistemine yüklendi defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı defterlerin bu yönü ile TTK ve VUK hükümlerine aykırı bir hususu bulunmadığı, Cezai Şartlara ilişkin düzenlendiği ifade edilen faturanın davacı yan kayıtlarında bulunduğu, 31.12.2023 tarihinde defter kayıtlarına göre davalıdan 530.000,00 TL alacak bakiyesi bulunduğu, Takip konusu faturanın davalı yan defter kayıtlarında bulunmadığı, Davanın, ... sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali takibin devamı talebiyle açılan alacak davası olduğu, davacının ... ..., davalının ... olduğu, Davalının fesih sebebinin, davacının sözleşme şartlarına uymaması veya sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesine dayalı olmadığı, dosya kapsamından da sözleşmenin feshinde davacının bir kusurunun tespit edilemediği, davalının sözleşmenin feshinde ileri sürdüğü nedenler ile ilgili fesihte kusurlu olduğuna İlişkin tespitler yapıldığı, feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Sözleşmenin 6.17. maddesine dayalı olarak talep edilen her gün için 5.000.-TL olmak üzere 215.000 TL cezai şart talebine ilişkin olarak: Davalının fesih beyanı ile birlikte sözleşmenin 6.36 maddesinde yazılı yükümlülüğünü yerine getirdiğine ilişkin bir bilgi ve beyana rastlanılmadığından sözleşmenin 6.17. maddesine dayalı cezai şart koşullarının oluştuğu sonucunun doğduğu, bu durumda talep edilen cezai şart miktarının, 43günx5.000 TL