İlk Derece Mahkemesi 2024/346 E. 2025/761 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/346 Esas KARAR NO : 2025/761

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 13/06/2024 KARAR TARİHİ : 06/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; dava konusu pert farkı bedelinin tespiti için rayiç piyasa araştırmasının yapılması gerektiğini, bu hususun ancak bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağı dikkate alındığında pert farkı talebi yönünden işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının zorunlu olduğunu, davalı sigorta şirketine ... nolu ihtiyari mali mesuliyet kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 01/10/2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, ... plakalı araç sürücünün bu kazanın gerçekleşmesinde %100 oranında kusurlu olduğunu, kaza sonrası ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketi olan ... Sigortaya başvurduğunu, açılan hasar dosyası üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde araçtaki hasarın miktarının fazlalığı nedeniyle müvekkilin aracının perte ayrılmasına karar verildiğini, dava dışı ... ZMMS Sigorta Şirketince, hasar dosyası kapsamında aracın rayiç bedeli olarak belirlenen 450.000,00-TL ve sovtaj bedeli olan 235.500,00-TL olarak belirlendiğini, akabinde müvekkiline 214.500,00-TL ödenmesi gerekirken poliçe limitleri dahilinde 120.00,00-TL kadar ödeme yapıldığını, sigorta şirketince rayiç bedelin düşük hesaplandığını, müvekkilin aracının kaza tarihindeki rayiç değerinin 620.000,00-TL- 630.000,00-TL civarında olduğunun düşünüldüğünü, ... Arabuluculuk Bürosunun ... nolu dosyası ile anlaşmanın sağlanamadığını beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107/1 madde gereğince belirsiz alacak davasının kabulü ile; müvekkilin ... plakalı aracının, bilirkişi tarafından gerçek piyasa değerinin belirlenmesine, müvekkiline ait ... plakalı aracın 100,00-TL pert farkı bedelinin poliçe limitleri dahilinde davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizinden aşağı olmamak üzere enflasyon oranında faizi ile müvekkiline ödenmesine, yargılama harç ve giderleriyle, vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; trafik poliçesi teminatının tükenip tükenmediğinin araştırılması gerektiğini, meydana gelen kaza sonucu müvekkil şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, müvekkil şirketin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile; zorunlu mali mesuliyet sigortasına ilişkin hasar dosyasının celbi gerektiğini, kusur oranlarının tespitinin ancak uzman bilirkişiler aracılığı ile yapılabileceğini, aracın daha önceden hasara uğrayıp uğramadığı, hasara uğramış ise meydana gelen hasarın neler olduğunun sorgulanması gerektiğini, olay tarihinden itibaren faiz talebinin hukuku aykırı olduğunu, temerrütün ancak dava tarihinden itibaren meydana gelebileceğini beyanla davaya konu taleplerin poliçe teminatı dışında olduğu, "zenginleşme yasağı" ilkesi gözetilerek zararın somut olarak hiçbir delil ispatlanmamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. KANITLAR / Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacının nüfus kayıt örneği UYAP sistemi üzerinden çıkarılarak dosyamız arasına alınmış, davacı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, davalı şirketin İTO kaydı çıkarılarak dosyamız arasına alınmış, ... ve ... plaka sayılı araçların malik ve ruhsat bilgileri ile trafik tescil kayıtları celbedilmiş, ... plakalı aracın tramer kaydı celbedilmiş, hasar dosyaları celbedilmiş ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır. Mahkememizin 16/01/2025 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; "...davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilecek bir davaya konu aracın rayiç bedelinin tespiti, bir kusur ve bir sektör (sigorta) konularında uzman bilirkişiler marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Kusur bilirkişisi ..., Makine Mühendisi ... ve Sigorta Uzmanı bilirkişi ...tarafından tanzim edilen 16/03/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; KUSUR DURUMU DEĞERLENDİRİLMESİ NETİCESİNDE; A-... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, B-... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, MADDİ HASAR İLE NETİCELENEN OLAYIN İNCELENMESİ NETİCESİNDE; Dava konusu ... plakalı ... tip 2016 model ... şasi numaralı aracın kaza tarihinde 378.790 kilometrede olduğunun tespit edildiği, vuku bulan kaza neticesinde ... plakalı otomobilde maddi hasar meydana geldiği, dosya kapsamında ...Ltd. Şti. tarafından sunulan 16.11.2023 tarihli ekspertiz raporunda davacı araçta vuku bulan hasarın giderilebilmesi için toplam 228.670,76 TL bedele ihtiyaç duyulacağı, kazanın oluşum şekli, hasar resimleri ile hasarı giderebilmek için gerekli parça ve işçilik bedelleri dikkate alındığında hasarı yansıtması sebebiyle kadri maruf sayılmasının uygun olacağı, ancak hasarın boyutu dikkate alındığında pert-total işlemi uygulandığının anlaşıldığı, davaya konu aracın geçmişe yönelik 12.02.2018 tarihinde tramer hasar kaydının bulunduğunun tespit edildiği, rapor tarihinde dava konusu araca ait ...sitesinde yapılan incelemede kasko değerinin 606.042 TL olduğunun tespit edildiği, dava tarihi olan 13/06/2024 tarihine endekslendiğinde ise rayiç değerinin 487.416,44 TL, kaza tarihi olan 01/10/2023 tarihinde endekslendiğinde ise 367.588,77 TL olacağı; TUİK enflasyon hesaplanmasında kaza tarihi itibari ile aracın kaza yapmadan önceki ikinci el rayiç değerinin 367.588.00 TL olduğu tespit edilmiş olup aracın hasarlı şekli ile sovtaj değerinin 235.500.00TL olduğu aracın PERT TOTAL İŞLEMİ sonucunda 367.588.00 - 235.500 =132.088,00 TL hasar bedelinin tespit edildiği, SİGORTA KAPSAMI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME NETİCESİNDE; Davacı şirketten KZMMS poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın %100 kusurlu olması nedeniyle davacıya ait araçtaki tespit edilen 132.088,00 TL bakiye hasar bedelinden dava dışı KZMMS sigorta şirketi tarafından ödenen 120.000,00 TL ve davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 94.500,00 TL olmak üzere toplamda 214.500,00 TL tenzil edildiğinde bakiye alacağın olmadığı (82.412,00 TL davacıya fazla ödeme yapıldığı) görüş ve kanaati bildirilmiştir. Mahkememizin 09/05/2025 tarihli ara kararının (1) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekilinin bilirkişi heyet raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki heyetine tevdiine" karar verildiği ve işbu doğrultuda Kusur bilirkişisi..., Makine Mühendisi ...ve Sigorta Uzmanı bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 11/05/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; KUSUR DURUMU DEĞERLENDİRİLMESİ NETİCESİNDE; A-... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, B-... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, 2-Kök raporda varılan dava konuyu olan ... plakalı otomobilin günümüz rayiç değerinin 606.000,00-TL olarak dikkate alınması ... sitesinde sunulan değerlerden yola çıkılarak elde edilmiş, ayrıca davaya konu aracın geçmişe yönelik 12.02.2018 tarihinde tramer hasar kaydının bulunduğu dikkate alınarak sonuca gidilmiş olup, değer tespitinde serbest piyasa koşullarında takdir edilecektir ki denetlenebilir veri olan kasko değeri üzerinden alınan verilerle değerlendirme yapılmasının aşikar bir çözüm olacağı, bu nedenle kök raporda revize edilecek herhangi bir gerekçe bulunmadığı; SİGORTA KAPSAMI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME NETİCESİNDE; Davacı şirketten KZMMS poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın %100 kusurlu olması nedeniyle davacıya ait araçtaki tespit edilen 132.088,00 TL bakiye hasar bedelinden dava dışı KZMMS sigorta şirketi tarafından ödenen 120.000,00 TL ve davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 94.500,00 TL olmak üzere toplamda 214.500,00 TL tenzil edildiğinde bakiye alacağın olmadığı (82.412,00 TL davacıya fazla ödeme yapıldığı) görüş ve kanaati bildirilmiştir. Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak Mahkememizce hükme esas alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE / Dava, maddi tazminat davasıdır. HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; -Dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu, -Dava konusu kaza nedeniyle davacıya yapılan ödemeler ve ... plakalı aracın rayiç bedeli de tespit edilerek ve gözetilerek davacının pert fark bedeli/tazminatı isteminin yerinde olup olmadığı, şayet davacının pert fark bedeli/tazminatı istemi yerinde ise davalının işbu tazminattan -pert fark bedeli- sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise ne kadar miktar ile sorumlu olduğu ve işbu pert fark bedeli isteminin poliçe teminat limiti kapsamında olup olmadığı noktalarında toplandığının tespit edilmiştir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır: "a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler, b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler, c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler, e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler. g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri, h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri, i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler." Anılan düzenlemeler, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın %100 kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü davacının ise kusursuz olduğu, dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihinde 378.790 kilometrede olduğu, vuku bulan kaza neticesinde... plakalı otomobilde maddi hasar meydana geldiği, dosya kapsamında ...Sigorta ... Şti. tarafından sunulan 16.11.2023 tarihli ekspertiz raporunda davacı araçta vuku bulan hasarın giderilebilmesi için toplam 228.670,76 TL bedele ihtiyaç duyulacağı, kazanın oluşum şekli, hasar resimleri ile hasarı giderebilmek için gerekli parça ve işçilik bedelleri dikkate alındığında hasarı yansıtması sebebiyle kadri maruf sayılmasının uygun olacağı, ancak hasarın boyutu dikkate alındığında pert-total işlemi uygulandığının anlaşıldığı, davaya konu aracın geçmişe yönelik 12.02.2018 tarihinde tramer hasar kaydının bulunduğu, TUİK enflasyon hesaplanmasında kaza tarihi itibari ile aracın kaza yapmadan önceki ikinci el rayiç değerinin 367.588.00 TL olduğu, aracın hasarlı şekli ile sovtaj değerinin 235.500.00TL olduğu, aracın pert total işlemi sonucunda 367.588.00 - 235.500 =132.088,00 TL hasar bedelinin tespit edildiği, davacıya ait araçta tespit edilen 132.088,00 TL bakiye hasar bedelinden dava dışı KZMMS sigorta şirketi tarafından ödenen 120.000,00 TL ve davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 94.500,00 TL olmak üzere toplamda 214.500,00 TL tenzil edildiğinde bakiye alacağın olmadığı tespit edildiğinden Mahkememizce ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle; H Ü K Ü M / 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 427,60-TL harçtan mahsubu ile bakiye 187,80-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığı, 6-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/11/2025

Katip ¸

Hakim ¸