İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/304 E. 2024/1160 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/304 Esas KARAR NO : 2024/1160 DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 30/03/2024 KARAR TARİHİ : 19/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Katılım Sigorta A.Ş.’ye trafik sigortası (Z.M.S.S.) ile sigortalı ...plaka sayılı araç, tam kusurla (%100), müvekkilline ait... plaka sayılı araca çarpmak suretiyle hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, müvekkiline ait aracın ...VII, 2013 model’de, orijinal bir araçken, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirildiğini, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarıldığını, aracın gördüğü iş bu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve tramer kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağı kaçınılmaz bir gerçek olduğunu, müvekkili adına 28/01/2024 tarihinde sigorta şirketinin kep adresine "...tr" sigortaya başvuru yapıldığını, 28.01.2024 tarihinde sigorta şirketine teslim edilmiş olmasına rağmen sigorta şirketi tarafından tarafımıza herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk bürosuna yaptığımız başvuru ile ... numaralı arabuluculuk görüşmesi sonucunda da anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkilinin günlük geçimini zor karşılamakta olduğunu, yargılama giderlerini dahi karşılayacak durumda olmadığını, re'sen yaptırılacak ekonomik ve sosyal durum araştırılma verilerine göre müvekkilinin adli yardımdan yararlandırılmasını talep ettiğini belirterek öncelikle adli yardım talebimizin kabulüne, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti ile HMK'nun 107. Maddesine göre araç değer kaybı tazmini için şimdilik 100-TL'nin temerrüt tarihi olan 22/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile davanın niteliği yargılamanın safahatı, dosyaya verilecek emek dikkate alınarak Avukatlık Kanunun 164/son ,169 maddeleri ,AAÜT'nun 3/1 maddesi gereğince AAÜT'den az ve üç katından fazla olmamak üzere Sayın Mahkemenizce adilane bir şekilde takdir edilecek avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep dava etmiştir. Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle,... plakalı aracın davalı şirket nezinde, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, yetki itirazlarının olduğunu, belirsiz alacak davacı olarak ikame etmesi sebebiyle davanın reddini, sigortalı araç sürücüsünün asli kusuru olduğu yönündeki iddianın yerinde olmadığını, kusur oranlarının tespitini gerektiğini, davacı tarafça araç hasarı tazminatına ilişkin rücuen...igorta A.Ş.'ye 28/09/2023 tarihinde 13.257,17-TL araç hasar bedelinin ödendiğini, bakiye poliçe limiti ili sınırlı olmak üzere sınırlı olduğunu, temerrüte düşürülmediği için faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu belirterek yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddine, aleyhimize haksız olarak açılan davanın reddine, davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasına, olmaz ise asıl alacak ,yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına, faizin erken dava tarihinden başlatılmasına, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Davacı 16/07/2023 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir. KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan dilekçeye (E-mail) göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu ve davalıdan gelen yazı cevabına göre hasar dosyasının açıldığı görülmüştür. Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde; 6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer. Somut olayda, rizikonun, yani kazanın Afyon ilinde gerçekleştiği ancak davacı zarar görenin yerleşim yerinin İzmir olduğu görüldüğünden, HMK' nın 16. Maddesi uyarınca davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir. Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Kazaya karışan ... plakalı araç 29.12.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 16/07/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır. TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır. Bilirkişilerin 14/10/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre,"Dosyanın tetkiki neticesinde, 1- Kazanın Oluşu ve İhlaller Bakımından; * ... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna TAMAMEN HATASI İLE ETKEN OLDUĞU, * ...plaka sayılı davacı araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna ETKEN FAKTÖRÜ VE HATASI OLMADIĞI, 2- Değer Kaybı Bakımından; *2013 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, Temmuz 2023 kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 832.000 TL ile 836.000 TL olduğu, ortalama değerinin 834.000 TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (850.000 TL) onarım sonrası rayici (834.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 16.000,00- TL olduğu"şeklinde rapor sundukları görülmüştür. Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır. Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan hükme esas alınmıştır. Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile aracın değer kaybı için talep ettiği 100.00-TL değer kaybı tazminatı 15.900,00-TL artırarak 16.000,00-TL üzerinden temerrüt tarihi olan 22/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Tüm bu nedenler ile; 16/07/2023 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 16.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödemenin yapılmadığı görülmekle davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç ticari olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Arabuluculuk ücreti yönünden; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar ). Davacı tarafça arabuluculuk görüşmelerinde vekil olarak yer alınmasından dolayı A.A.Ü.T. 16/2. Maddesi uyarınca arabuluculuk vekalet ücretine hükmolunması talep edilmiş ise de bahsi geçen düzenlemede açık bir şekilde "akdi avukatlık ücretinin" düzenlendiği, akdi avukatlık ücreti ile tarafın kendisi ile vekili arasındaki ücrete ilişkin asgari ücretin belirlenmiş olduğu, bu ücretin karşı tarafa yükletileceğine dair bir değerlendirme yapılamayacağı gözetilerek arabuluculuk vekalet ücreti takdir edilmemiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Maddi tazminat davasının KABULÜ ile; 16.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan (bakiye kalan poliçe limiti ( 106.742,83TL) ile sınırlı olmak üzere) 08/02/2024 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 1.092,96 TL karar ve ilam harcının yatan 699,13 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 393,83 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 699,13 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 64,00 TL posta ve diğer giderler ile 6.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 7.190,73 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 16.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına, 7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2024

Katip... E imza

Hakim ... E imza