İlk Derece Mahkemesi 2024/298 E. 2026/190 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/298 Esas KARAR NO : 2026/190 DAVA : Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/12/2024 KARAR TARİHİ : 08/10/2026

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP:Davacı vekili tarafından sunulan 27.12.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle Davacı müvekkil ve dava dışı diğer yazar --------- ile birlikte "---------" kitabını yazmışlardır. Türkçe 6. Sınıf soru bankası için davalı tarafla 31.07.2021 tarihinde lisans sözleşmesi imzalanmıştır. Yayınevi, Eser sahiplerine, işbu anlaşmada mutabık kalınan Ek-1 deki adı geçen eser/eserler için, ürünlerin her çoğaltılmasında çoğaltılan kopyaların satışa sunulduğu tarihteki "kdv dahil bayii satış fiyatı üzerinden, (iskonto oranı yüzde 50'den fazla olamaz.)satışa sunulan ürün adeti ile çarpımı" sonucu bulunacak çoğaltma satış tutarının %7'si yasal kesintiler düşüldükten sonra ödeyecektir. Yıllık nihai telif hesaplaması her yılın Temmuz aylarında yapılır. Yayınevi, ödeme işlemlerini aralarından ------- (bundan böyle "temsilci" olarak anılacaktır.) telif hesaplaması ardından her yılın Ağustos aylarında eser sahiplerine verilmesi üzerine toplam ödemeyi yapacaktır Yukarıda izah edilen sebeplerle sair talep ve dava haklarımız ile HMK 107. Maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere, haklı davamızın KABULÜ ile; (bilirkişi raporu alındıktan sonra ) artırılmak üzere asgari 1.000 TL'nin 16.08.2024 ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile 16.08.2024 tarihi sözleşmenin fesh edildiği tarih itibariyle basım, yayım, çoğaltma olması halinde şimdilik 100 TL FSEK madde 68 uyarınca cezalandırılmasını, ihtarname masrafları, yargılama giderleri ile arabuluculuk ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 03.02.2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle : davacı tarafın talepleri zamanaşımına uğramıştır. davacı tarafın talepleri hukuka aykırıdır.ticari defter ve kayıtlarımız(bilirkişi incelemesi yaptırılması talep olunur.) keşif, yemin, tanık(isim ve adresleri daha sonra sunulacaktır.) bilirkişi, sözleşme, banka kayıtları, ihtarnameler, bandrol listesi, davacı tarafla yapılan mail ve yazışmalar ve sair deliller. yukarıda tarafımızca açıklanan ve mahkemenizce re'sen gözetilecek nedenlerle; haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında düzenlenen 31/07/2021 tarihli lisans sözleşmesi dolasıyla davalı tarafça telif ücretlerinin ödenip ödenmediği, yine lisans söçzleşmesine aykırı olarak davacı tarafın eser üzerinde mali haklarda tecavüzde bulunup bulunmadığı, tecavüzün varlığı halinde tazminatın gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Kültür ve Turizm Telif Hakları Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak --------- ait olduğu bildirilen ---------- adlı eserin bandrol kayıtları getirtilmiştir.-------- Şirketine müzekkere yazılarak “----------”” isimli kitaptan 2022 yılının Mart ayında toplamda üç adet tedarik edildiği, üç adet kitaptan yalnızca bir adedin 2023 yılında 56,40 Türk Lirası bedelle satışının gerçekleştirildiği, kalan iki adet ürünün tedarik edilen firma --------- Şirketi’ne iade edildiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda dava konusu kitabın Müvekkil Şirket tarafından satıcı sıfatıyla 2023 yılında yalnızca bir adet 56,40 Türk Lirası tutar ile satıldığını, stokta kalan iki adet kitabın ise tedarikçi firmaya iade edildiği hususunda bilgi verildiği görülmüştür.Dosya bilirkişiye gönderilmiş ve rapor alınmıştır. Davalının incelenen 2021,2022,2023,2024 yılları ticari defter ve kayıtlarının HMK 222. Maddeye göre kendi lehine delil olma vasfı taşıdığı Mali inceleme kısmındaki tespitlere göre Hesaplanan Net Satış Tutarının 138.596,81 TL olduğu, bu tutar üzerinden kurumlar vergisi kesintisinden sonra kalan 134.521,15 TL üzerinden %7 hesaplandığında , davalı tarafından sunulan Davacıya yapılan ödemeye ait dekontta 18.03.2022 tarihinde davalı tarafından 4.500,00 TL ödeme yapıldığı, Davalının kayıtlarına göre 9.416,48 TL (Telif Tutarı )- 4.500,00 TL (yapılan ödeme) = 4.916,78 TL davacı alacağı bulunduğu, Bununla birlikte diğer eser sahiplerine ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilemediğinden davacının telif alacağının kalıp kalmadığı net olarak tespit olunamadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

GEREKÇE:Dava, taraflar arasında 31.07.2021 tarihinde düzenlenen lisans sözleşmesinin 6.1, 6.2, 6.3, 6.4 ile 6.5 maddelerinin gereğince; lisans sözleşmesinden kaynaklanan telif ücretlerinin ödenmesi HMK 107. Madde gereğince asgari 1.000 TL olarak açtığımız belirsiz alacak davası ile FSEK madde 68 uyarınca şimdilik 100 TL cezalandırılması ve ihtar tarihinden itibaren ticari faizi, ihtarname gideri ve yargılama gideri ile arabuluculuk gideri ve avukatlık ücretiyle birlikte ödenmesi talepli alacak davasıdır.Davacı tarafın öncelikle eserden kaynaklı haklarının ihlali talepleri incelenmiş, davacı tarafın dava dışı birlikte yazarı olduğu ---------" isimli kitap incelendiğinde, davacının kitabın yazarlarından olduğu, davacı tarafın davalı yayınevi ile 31.7.2021 tarihli yayın sözleşmesi düzenledikleri bu sözleşmede eser sahibi olarak davacı ve dava dışı --------- ve --------- yer aldığı, bu hali ile sözleşme üç eser sahibi ile birlikte yapılmış ve telif ödemelerinin ise sözleşmenin 6.2. maddesi gereğince KDV dahil bayi satış fiyatı üzerinden satışa sunulan ürün adedi ile çarpımı sonucu bulunarak çoğaltma satış tutarının %7 sini yasal kesintilerden sonra ödeneceği kararlaştırıltığı dikkate alındığında davacı ve davalı arasında dava konusu eserin yayınlanması konusunda sözleşme bulunduğu, bu sözleşme kapsamında davalının yapmış olduğu basımlar dışında sözleşme harici eser üzerinde davacının sahibi olduğu hakların ihlaline dair bir eylem yönünden ispatın sağlanmadığı dikkate alındığında eserden kaynaklı hakların ihlal edildiği husunun ispat edilmediği kabul edilmiş ve bu yöndeki talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın yayın sözleşmesinden kaynaklı alacak talepleri de değerlendirilmiş, taraflar arasında 31.7.2021 tarihli yayın sözleşmesi düzenledikleri bu sözleşmede eser sahibi olarak davacı ve dava dışı --------- ve --------- yer aldığı, bu hali ile sözleşme üç eser sahibi ile birlikte yapılmış ve telif ödemelerinin ise sözleşmenin 6.2. maddesi gereğince KDV dahil bayi satış fiyatı üzerinden satışa sunulan ürün adedi ile çarpımı sonucu bulunarak çoğaltma satış tutarının %7 sini yasal kesintilerden sonra ödeneceği kararlaştırıltığı, bu kapsamda davalının incelenen 2021,2022,2023,2024 yılları ticari defter ve kayıtlarının HMK 222. Maddeye göre kendi lehine delil olma vasfı taşıdığı ,Mali inceleme kısmındaki tespitlere göre Hesaplanan Net Satış Tutarının 138.596,81 TL olduğu, bu tutar üzerinden kurumlar vergisi kesintisinden sonra kalan 134.521,15 TL üzerinden %7 hesaplandığında , davalı tarafından sunulan Davacıya yapılan ödemeye ait dekontta 18.03.2022 tarihinde davalı tarafından 4.500,00 TL ödeme yapıldığı, Davalının kayıtlarına göre 9.416,48 TL (Telif Tutarı )- 4.500,00 TL (yapılan ödeme) = 4.916,78 TL davacı alacağı bulunduğu, Bununla birlikte diğer eser sahiplerine ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilemediğinden davacının telif alacağının kalıp kalmadığı net olarak tespit olunamadığı, ancak alınan ek raporda belirlendiği üzere Sözleşme Madde 6 daki düzenlemeye göre değerlendirme yapılarak bandrol sayısı basım adedi kabul edildiğinde basım Adedinin : 8.100 Adet olduğu, davalı tarafından ürünün Perakende Satış Fiyatının 85,00 TL olarak belirlendiği, 8.100 Bandrole göre basım yapıldığı ve en fazla %50 ye kadar iskonto yapıldığı değerlendirilirse 85,00 TL /adet / %50 iskonto = 42,50 TL net fiyat olacağı 8.100 adet x 42,50 TL = 344.250 TL hasılat elde edeceği X %7 = 24.097,50 TL /2 =12.048,75 TL Davacının alacağı olduğu, bu miktardan davacı tarafa ödenen 4.500,00 TL mahsup edildiğinde davacı tarafın kalan alacak miktarının 7.548,75 TL olduğu hesaplanmış, bu miktarın sözleşmenin 6.4. Maddesinde belirlenen şekline uygun hesaplandığı kabul edilerek bu miktar yönünden davacının sözleşmeden kaynaklı alacak hakkının bulunduğu kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; 1-7.548,75-TL sözleşmeden kaynaklı alacağın dava 16.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 2-Davacı tarafın FSEK 68. Maddesinden kaynaklı talebinin REDDİNE, 3-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan, ıslah ve tamamlama harcıyla alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 304,40 TL'nin davalıdan hazineye irat kaydına, 4-Yargılama sırasında davacı tarafça yapılan 427,60 TL harç ile ıslah harcı 112,00 TL ile 12.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.036,20 tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 13.575,80 TL (%50) harcın kısmen kabul kısmen red oranına göre 6.787,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafça yapılan masrafların davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 7.548,75 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın FSEK 68. Maddesinden kaynaklı davadan dolayı dair karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/10/2026