İlk Derece Mahkemesi 2024/260 E. 2025/817 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/260 Esas KARAR NO : 2025/817

DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 18/11/2020 KARAR TARİHİ : 20/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... no.lu ve 05.03.2017-06.03.2018 Tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plaka numaralı aracın ... tarihinde karıştığı tek taraflı ölümlü kaza neticesinde müvekkili şirkete yapılan ihbar sonucu açılan ... numaralı hasar dosyasının açıldığı, ... 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı dosyasının gerekçeli kararı incelendiğinde kazanın; “Kazanı yabancı uyruklu sürücünün sevk ve idaresine bulunan ... plakalı tanker ile ... istikametinden ...istikametine doğru seyir halindeyken olay mahaline geldiğinde ilerisinde seyir istikametinden gelen sağ tarafından gelen plakası belirsiz araç nedeniyle duraklayarak araçlara çarpmamak için sola manevre yaptığı esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüj üzerinden karşı yol bölümüne geçip akabinde karşı yol bölümünün kenarında yaya kaldırımı üzerinde bulunan mütevefa ...'e çarpması” şeklinde meydana geldiğinin tespit edildiğini, kazadan sonra taksirle ölüme neden olma suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma neticesinde ... 6. Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde kovuşturma aşamasına geçildiği ve ... E, ... K. Sayılı ve 19.11.2019 tarihli kararıyla davalıya ait aracı kullanan sürücünün cezalandırılmasına karar verildiğini, dosyada alınan bilirkişi raporunda, sürücünün kazanın meydana gelişinde tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, meydana gelen kazadan kaynaklı olarak hak sahipleri tarafından davacı şirkete yapılan ihbarlar neticesinde ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, açılan hasar dosyasından hak sahiplerine 22.329,49 TL ve 198.278,58 TL ödeme gerçekleştirildiğini, öte yandan hak sahiplerince açılan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyası kapsamında 55.000 TL tazminat ödemesi gerçekleştirildiğini, kaza sırasında müvekkil şirketçe sigortalanan ... plaka numaralı araç sürücüsü ...'ın trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali dolayısıyla Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinin b fıkrası uyarınca ödenen tazminatın rücuen sigortalıdan tahsilinin talep edi Alacağın tahsiline ilişkin ... Arabuluculuk Bürosu ... numaralı Arabuluculuk Dosyası ile rücu talebinin dava şartı gereği talep edildiği ancak uzlaşılamadığından iş bu davanın açılmasının zorunluluğunun hasıl olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 55.000 TL'nin ödeme tarihi olan 28.09.2020 tarihinden; 198.278,38 TL'nin ödeme tarihi olan 01.09.2020 tarihinden; 22.329,49 TL'nin ödeme tarihi olan 31.08.2020 tarihinden; 4.684,11-TL'nin ödeme tarihi olan 01.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte toplam 56,389 T.'nin mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesinde gerekçe olarak belirttiği sigortalıya rücu nedenlerinin hiçbirisinin mevcut olmadığını, kazanın.... 6. Asliye Ceza Mahkemesi ... E. Sayılı dosya içinde mevcut trafik kazası tespit tutanakları, toplanan deliller, verilen karardan görüldüğü üzere 19.12.2017 tarihinde Saat:07:30 sularında meydana geldiğini, davalıya ait araçta şoför olarak çalışan Walıd Khazma'nın işyerinde 15.12.2017 tarihi itibariyle SGK'lı çalışan ve ekte ibraz edildiği üzere .... Cumhuriyet İç İşleri Bakanlığı Trafik İşleri Genel Müdürlüğü ... Trafik İşleri Müdürlüğünden alınmış "..." ehliyet sahibi olduğunu, yine ekte sunulduğu üzere ... 29. Noterliği ... tarihli ... yevmiye nolu çeviriden görüleceği üzere ehliyetin veriliş tarihinin ... olduğu ve 24.09.2025 tarihine kadar geçerli "işbu ruhsat binek arabası, 10 kişilik minibüs, otobüs, kamyon, tır, ağır tonajlı kamyonlar ve büyük araçlar için geçerlidir" ehliyete sahip bir şoför olduğunu, bu belgelerden görüldüğü üzere kazayı yapan şoförün kaza tarihinde ehliyet yönünden yeterli ehliyet sahibi olduğu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Trafik Sigortası genel şartlarının B.4 maddesine aykırılığın söz konusu olmadığını, Kazayı yapan şoförün kaza esnasında gereken ehliyetnameye sahip olduğunu, Bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, yine ... 6. Asliye Ceza Mahkemesi ...E. Sayılı dosya içerisindeki belgeler incelendiğinde; kazanın 07:30 sularında olduğu, infaelden korkan şoförün çok yakınındaki işyerine gidip, davalı patronu, görgü tanığı ... ve tercümen ... ile birlikte kazadan yaklaşık 45 dk. sonra kaza yerinin bağlı olduğu ... Polis Merkez Amirliğine kendisinin müracaat ettiğini, Ceza dosyasından açıkça belli olduğu üzere şoförün kaza esnasında alkollü olmadığı, Şoförün kazanın meydana gelmesinde kasti bir hareketinin veya ağır kusurunun söz konusu olmadığını, Şoföre verilen cezanın TCK 85/1 maddesi uyarınca verildiği, şoförün suçunun kasıtlı suçlardan olmadığının ve ağır kusurlu olmadığının .... 6. Asliye Ceza Mahkemesi ... E. Sayılı dosyadan verilen Mahkeme kararıyla sabit olduğunu, davacıya rücu hakkının doğmadığını, davanın bu nedenle de reddinin talep edildiğini belirterek davacı tarafın rücu hakkı bulunmadığından; davasının reddine karar verilmesini talep edilmektedir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle tazminat talebine ilişkindir. Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... 6. Asliye Ceza Mahkemesinin... E, ... K. Sayılı sayılı dosyası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Trafik Sigorta poliçesi, trafik kazası tespit tutanakları, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir. Mahkememizin ... esas ... karar 26/01/2023 tarihli kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından kararın istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesinin... esas ...23/02/2024 tarihli ilamı ile "Mahkeme kararında; "...yenileme dilekçesi sunan ...'nın dosyanın vekaletname veya yetki belgesi bulunan bir vekil olmadığından usulüne uygun bir bir yenileme talebinin de bulunmadığı..." gerekçesiyle yenileme işleminin kabul edilmediği ifade edilmekte ise de; somut olayda HMK'nin 77. maddesinde öngörülen "gecikmesinde zarar doğabilecek hâl"in mevcut olduğunun açık olması (06/02/2023 tarihinde vekaletname sunulmuştur) karşısında bu konuda kesin süre verilmeksizin davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, dosya içeriği ile usul ve yasaya aykırı görülerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir. " bahisle kaldırılmasına karar verilmiştir. HMK'nın 266/1. maddesi gereği dosyanın bir sigorta ve tazminat hukuku alanında uzman, bir borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı (akademisyen), bir mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi ile mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; 19/12/2017 tarihinde meydana gelen tek taraflı ölümlü kaza neticesinde yapılan ihbar sonucu açılan hasar dosyası nedeniyle hak sahiplerine yapılan ödemeler sebebiyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, ödenen tazminatın rücuen sigortalıdan alınıp alınamayacağı bu bağlamda alacağın varlığının kabul edilmesi halinde miktarı, belirtilen alacak kalemlerine faiz işletilip işletilemeyeceği, işletilebilecek ise faizin nevi ile başlangıç tarihinin belirlenmesi hususunda hazırlanan 19/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Tüm değerlendirmeler neticesinde; davacının dava dışı sigortalıya ödediği tazminat ve diğer masrafları davalı ağır kusurlu sürücüye rücu edebileceği, ayrıntılı hesaplamalar neticesinde ödenen tutarlar bakımından dava tarihi 24.02.2024 tarihine kadar avans faizi ile birlikte toplam 454.985,42 TL yi davalı taraftan talep edebileceği bildirilmiştir. Dosyanın kök raporu hazırlayan bilirkişiye tevdi ile taraf vekillerinin itirazları değerlendirilerek alacak talebi yönünden sonuç bedelin tek bir tabloda bir araya getirilmek ve itirazları karşılar nitelikte gerekçelendirmek suretiyle hazırlanan 11/08/2025 tarihli ek raporda; taraflar esasında kök rapora karşı itirazlarında evvelce sundukları ve heyetimizce kök raporda detaylı ve de ihtimalli şekilde değerlendirilen hususları yinelediklerinden detaylıca incelemeleri ve itirazlara yönelik açıklamaları kapsamında kök raporda yer alan görüşlerinin aynen muhafaza ettiklerini, kök raporda belirttikleri sonuç ve hesaplama bölümünden aynen; Taraflarca, Rakamsal olarak herhangi bir itiraz bulunmamakta olup, ancak mahkeme ara kararında belirtilmiş olduğu üzere; 18.11.2020 tarihinden itibaren 280.291,98 TL asıl alacağın tamamen tahsil ve tasfiye oluncaya kadar 3095 s. Kanun 2/2. Maddesi doğrultusunda T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenmiş olan (Yıllık 610 ve değişen oranlarda) avans faiz oranlarının uygulanması gerektiği, 24.02.2024 tarihinden itibaren 280.291,98 TL asıl alacak tamamen tahsil ve tasfiye oluncaya kadar 3095 s. Kanun 2/2. Maddesi doğrultusunda T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenmiş olan avans faiz oranlarının uygulanması gerektiği bildirilmiştir. Davacı tarafından sunulan dava dilekçesinin sonuç kısmında "fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 55.000 TL'nin ödeme tarihi olan 28/09/2020 tarihinden, 198.278,38 TL'nin ödeme tarihi olan 01/09/2020 tarihinden, 22.329,49 TL'nin ödeme tarihi olan 31/08/2020 tarihinden, 4.684,11 TL'nin ödeme tarihi olan 01/09/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte toplam 56.389 TL'nin davalıdan tahsiline," ilişkin talepte bulunulduğu ancak talep eden bedeller toplamının 280.291,98 TL olduğu, UYAP ortamından yapılan incelemede ise harcın 280.291,98 TL üzerinden ikmal edildiği ve dava değeri olarak UYAP oramına 280.291,98 TL bedelin işlendiği görülmekle dava dilekçesinde belirtilen toplam bedelde maddi hataya düşüldüğü tespit edildi ve bu değerlendirmeyle dava değerinin 280.291,98 TL olduğuna karar verilmiştir. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ... 6. Asliye Ceza Mahkemesinin ...E,... K. Sayılı sayılı dosyası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Trafik Sigorta poliçesi, trafik kazası tespit tutanakları, dosya kapsamına alınan müzekkere cevapları, 19/03/2025 tarihli bilirkişi raporu, 11/08/2025 tarihli ek bilirkişi raporu, taraf vekillerinin duruşmadaki beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu uyuşmazlığın esası, davacı sigorta şirketinin davalıya ait ... plakalı aracın davacı sigorta şirketi tarafınca sigortalandığı, 19/12/2017 tarihinde meydana gelen tek taraflı ölümlü kaza neticesinde de davalı sürücünün kazanın araç sürücüsü ...'ın ağır kusuru nedeniyle meydana geldiğinden bahisle davadışı sigortalılara ödenen tutarların Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinin b fıkrası uyarınca ödeme tarihlerinden itibaren tahsili talebinden ibarettir. Dosyada mübrez belgelerden; davaya konu olan sigorta alacağı ile ilgili olarak, davacı sigorta şirketi ile davalı arasında ... plakalı kamyon cinsi aracın sigortalanması konusunda sigorta sözleşme yapıldığı ve davalının aracının üçüncü kişilere vereceği zararların teminat altına alındığı tespit edilmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası'nda sigortacı, kanun veya sigorta sözleşmesine dayanarak tazminat ödemekten kurtulacağı halleri, zarar gören üçüncü kişilere karşı ileri süremeyecek ancak tazminatı ödedikten sonra, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesi uyarınca sigorta ettirene rücu edebilecektir. Sigorta ettirenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, Karayolları Trafik Kanunu’na, Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne ve sigorta sözleşmesine aykırı davranışları ve kusurlu eylemleri nedeniyle, sigortacının kendi sigortalısına rücu edebileceği durumlar, Sigorta Genel Şartları B.4 maddesinde açıklanmıştır. Sigortacı, kendi sigortalısına ancak Sigorta Genel Şartları B.4 maddesinde belirtilen sınırlı sayıda sebeple rücu edebilir. İşbu davada da davacı sigortacı rücu sebebi olarak; "tazminat ödenmesine sebep olan olayın, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasıtlı bir hareketi veya ağır bir kusuru sonucunda meydana gelmiş olması" sebebine dayanmıştır. Motorlu araçların neden olduğu kazalardan doğan sorumluluklarda “kusur” kavramının önemli rolü bulunmaktadır. Kusur, objektif ve sübjektif olmak üzere iki yönlüdür. Kusurun sübjektif yönü; kusur ehliyetidir. Objektif yönü ise; hukuk düzeninin, somut olay için normatif nitelikte emredici bir davranış kuralları getirmesi halinde, bu kuralların kusurun belirlenmesinde, ölçü alınmasıdır. Belirli davranış kuralları getirilmemiş olması durumunda da özenin gösterilip gösterilmediğinin objektif ölçüye göre; yani kusurun objektifleştirilmesi ile belirlenmesidir. Karayolları Trafik Kanunu, ilgili yönetmelik ve diğer bazı mevzuatla gereğince karayolundan yararlanan motorlu araç sürücüleri, yayalar ve hayvan güdücülerin hal ve hareketleri belli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar kusurun belirlenmesinde önemli bir etken olup, kusura ilişkin atıflar bu normlar gözetilerek somutlaştırılabilir ve bunlara aykırı davranış, sorumluluk hukuku açısından kusurlu davranış olarak değerlendirirlir. Trafik kuralları nitelik açısından iki grupta toplanır. Bunlardan ilkinde, karayolundan yararlanacakların davranış biçimi teknik ve objektif olarak tüm kapsamıyla belirlenip tanımlanmış ve objektif hukuk normu haline getirilmiştir. İkincisi ise karayolundan yararlananlara belli durum ve koşullarda özen yükleyen kurallardır. Ayrıca her kusur sorumluluk için mutlak bir değer ifade etmez. Zararın uygun sebebi olan ve zarar tehlikesi ihtimalini artıran kusurlar önemlidir. Yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince ağır kusur, kasıt iradesi olmamak ile birlikte kasta yakın bir kusurun varlığı halidir. Yargıtay kararlarına göre, sürücü yüzde yüz kusurlu olsa bile, kastı veya kasta yakın bir kusuru söz konusu değilse, sigortacının rücu hakkı doğmayacaktır. Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. Maddesi gereğince, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Bu nedenle, meydana gelen bir kazada, kasıt veya ağır kusur hali ile kazanın meydana geldiğini ispat külfeti sigortacıda olup dosya kapsamında toplanan delillerden ... 6. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E,... K. Sayılı sayılı dosyası incelendiğinde; 19/11/2019 tarihli karar ile dava dışı araç sürücüsü ...'nın taksirle ölüme neden olma suçundan 4 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, mezkur kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin 22/06/2020 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile onanarak mahkumiyet hükmünün kesinleştiği, ilgili ceza dosyasının TBK'nın 74. Maddesi gereği maddi vakıa açısından mahkememizi bağlayıcı nitelikte olduğu, anılan ceza dava dosyasında ise maddi vakıa olarak "suç tarihinde sanığın yabancı uyruklu sanık sürücünün sevk ve idaresine bulunan ... plakalı tanker ile ... bulvarı istikametinden ... Bulvarı istikametine doğru seyir halindeyken olay mahaline geldiğinde ilerisinde seyir istikametinden gelen sağ tarafından gelen plakası belirsiz araç nedeniyle duraklayarak araçlara çarpmamak için sola manevre yaptığı esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüj üzerinden karşı yol bölümüne geçip akabinde karşı yol bölümünün kenarında yaya kaldırımı üzerinde bulunan mütevefa ... le çarpması neticesinde ölümlü trafik kazasının meydana geldiği , kazanın meydana gelmesinde mütevefanın tamamen kusursuz olduğu sanığın ise , kontrolsüzce sola manevra yapıp sevk ve idare hatasıyla direksiyon hakimiyetini kaybederek mütevafaya çarpması nedeniyle asli ve tamamen kusurlu olduğu" hususlarının mahkeme kabulünde olduğu, davacının ispat külfetini ifa ettiği, TBK'nın 74. Maddesi uyarınca kusura ilişkin ceza mahkemesince yapılan değerlendirme mahkememizi bağlayıcı nitelik arz etmese de kaza tespit tutanağı ile Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Daire'sinin 08/07/2017 tarihli raporlarının uyumlu olması, kazanın oluş şekline göre tek taraflı olması ve kusur atfına konu işbu dava dosyası kapsamında yeni bir delil sunulmaması sebepleri ile usul ekonomisi gereğince kusura ilişkin yeniden rapor alınmasına yer olmadığı, dava konusu kazanın; davalı sigortalının çalışanı olan dava dışı sürücünün ağır kusuru sonucunda meydana geldiği bu durumda Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4/b maddesi uyarınca davacı sigortacının davalı sigorta ettirene rücu edebileceği, 19/03/2025 tarihli bilirkişi raporu, 11/08/2025 tarihli ek bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu tespitiyle anılan raporlar doğrultusunda davacının davalıdan 28/09/2020 tarihinde yaptığı 55.000 TL, 01/09/2020 tarihinde yaptığı 198.278,38 TL, 31/08/2020 tarihinde yaptığı 22.329,49 TL ile 01/09/2020 tarihinde yaptığı 4.684,11 TL için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alacak talebinde bulunabileceği kanaatiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; 55.000 TL'nin ödeme tarihi olan 28/09/2020 tarihinden, 198.278,38 TL'nin ödeme tarihi olan 01/09/2020 tarihinden, 22.329,49 TL'nin ödeme tarihi olan 31/08/2020 tarihinden, 4.684,11 TL'nin ödeme tarihi olan 01/09/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 19.146,74-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 4.786,69-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 14.360,05-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 4.786,69-TL peşin harç, 54,40-TL başvurma harcı, 13.500,00-TL bilirkişi ücreti, 807,50-TL posta giderleri olmak üzere toplam 17.533,59-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 680,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.20/11/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*