İlk Derece Mahkemesi 2024/167 E. 2025/834 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/167 Esas KARAR NO : 2025/834

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım) DAVA TARİHİ : 06/03/2024 KARAR TARİHİ : 18/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket Antalya Genel İcra Dairesinin, .../... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhinde ''... ... tarihli ... ... Sözleşmesinin İfa Edilmemesi Nedeniyle Uğranılan Aşkın Zarar...'' sebebi ile icra takibi yaptığını; müvekkilinin UETS adresine düşen tebligattan haberdar olmadığı için takip kesinleşmiş ve tüm mal varlığına haciz konulduğunu, bunun üzerine müvekkilinin Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin, .../... D. İş sayılı dosyasından İ.İ.K. Md. 72/3 maddesi uyarınca ''icra kasasına giren paranın alacaklıya ödenmemesi'' şeklinde tedbir talep etmiş ve verilen bu karar uyarınca dosya borcunun tamamını icra dosyasına depo ettiğini, sonrasında arabulucuya başvuru yaptığını, davalı şirket ile ''... ... ... Sözleşmesi'' akdedilmiş ve sözleşme kapsamında ödemelerin ne şekilde yapılacağı ile işin ne zaman teslim edileceği kararlaştırıldığını, sözleşme kapsamında işe başlama tarihi ... olup; ... ... nin teslim tarihi ise ... olduğunu, müvekkilinin de bu tarihte ... ... ... ni hazır hale getirmiş ancak davalı şirket tesisin faaliyete geçeceği sahaya ilişkin olarak ilgili kurumdan/kuruluşlardan gerekli ÇED uygunluk raporunu alamadığı için tesisin kurulumunu yapamamış, dolayısıyla teslimini de talep etmediğini, davalı şirketin sözleşme kapsamında talep etmiş olduğu ... hazır halde müvekkiline ait depo da durduğunu; ödemelerini düzensiz yapan ve hazır halde bulunan tesisi teslim almayan davalı şirketin kendisi olduğunu, ... ... nin teslim tarihi ... iken davalı şirket hiçbir zaman sözleşme hükümlerinin uygulanması ve sözleşme konusu tesisin teslimi için müvekkiline başvuru da bulunmadığını, aradan geçen yaklaşık 3 yıl boyunca ne bir fesih ve ne de ... tesisinin teslimi noktasında hiçbir talepte bulunulmadığını, davalı şirketin ... tesisi ile amaçladığı ticari faaliyetini hayata geçiremediğini davalı şirket iki ortaklı iken, ... tarihli ticaret sicil gazetesi ilanı ile sabit olduğu üzere dava dışı 3. kişi ... ... isimli kişi işbu şirkete ortak olmuş ve ... tesisi kurmayı amaçladıklarını, yaklaşık 3 yıl boyunca bu iş ile ilgili çabaladıkları ÇED uygunluk raporu vs... alınamadığı için faaliyete geçememişler ve dolayısıyla bu işten vazgeçtiklerini, dolayısıyla bu amaçla bir araya gelen ortaklık yine ... tarihli ticaret sicil gazetesi ilanı ile sabit olduğu üzere dağılmak suretiyle tek ortaklı duruma geldiklerini, bu nedenlerle Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası ile başlatılmış olan icra takibi dolayısıyla borçlu olmadıklarının tespitini, haksız ve kötü niyetli icra takibi yapmış olan davalının, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ... Sözleşmesi nisbi nitelikte olup taraflar için bağlayıcı olduğunu, bu noktada müvekkilinin ifa etmekle yükümlü olduğu edim, sözleşmede kararlaştırılan bedeli ödemek, davacının ifa etmekle yükümlü olduğu edim sözleşmede kararlaştırılan makinanın teslimini sağladığını, öyleyse iddiayı kabul anlamına gelmemek üzere ÇED raporu alınıp alınmamasının uyuşmazlığın çözümü adına sağlayacağı bir katkı bulunmadığını, ÇED raporuna ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmaması bir yana öyle olduğu bir anlığına kabul edilecek dahi olsa davacının, müvekkili ile arasında bulunan nisbi nitelikteki sözleşmenin gereği olan edimi ifa etmesi, müvekkilinin ... ...'ni faaliyete geçirip geçirmemesinden bağımsız bir yükümlülük olduğunu, müvekkilinin sözleşmede kararlaştırılan bedeli ödemeyi taahhüt etmiş ve bedeli ödediğini, buna karşın davacı, ... tarihi itibarı ile teslim etmeyi taahhüt etmiş ve teslimi gerçekleştirmediğini, uyuşmazlığın bu bağlamda değerlendirilmesi ve yargılamaya hizmet etmeyen iddia ve argümanların layihaların muhtevasına dahil edilmemesi, diğer taraftan hükme de esas alınmaması gerektiğini, her ne kadar davacı taraf temerrüt için ihtarda bulunulmadığından bahsetmekte ise de somut olayda temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda tartışmaya girmenin gereği bulunmadığını, zira müvekkili tarafından davacıya sözleşme kapsamında ödenen bedel, davacı tarafından iade edildiğini, dolayısıyla sözleşmeyi ifadan kaçındığı artık ifasını yerine getirmeyeceği açık olduğunu, davacı tarafa ihtar çekilmiş, süre verilmiş ve cevap verilmediği için de temerrüt oluştuğunu, buna rağmen davacı ifadan imtina etmiş aksine ... tarihinde sözleşme bedelinden dahi düşük bir bedeli iade ettiğini, müvekkili aynı tesisi kurma maksadında olduğunu, fakat tesisin güncel bedeli müvekkiline iade edilen bedelden çok yüksek olduğunu, bu durum Antalya ... Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacıya bildirildiğini, davacının itiraz etmediğini, müvekkilinin zararını tazmin amacıyla Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişilmiş, davacı yine itiraz etmediğini, ... Sözleşmesi ile teslimi kararlaştırılan makinaların güncel bedelinin araştırılıp hesaplanarak iade edilen ... TL'lik bedelin mahsup edilerek müvekkilinin alacağının hesaplanması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini cevap ve talep etmiştir. Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı uyaptan incelenmesinde; alacaklının davalı şirket, borçlunun dosya davacısı olup ... tarihli ... ... Sözleşmesine dayalı toplam ... TL alacak olduğu görülmüştür. Adana ... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat gereğince; dava konusu ... ... makinesinin bulunduğu yerde ... tarihinde keşif icra edildiği, keşif sonrası Makina Mühendisi Bilirkişisinin ... tarihli raporunda özetle; ... tarihinde yapılan keşif sırasında tespit edilen makine ve diğer aksamların, davaya konu olan sözleşmede yer alan tesise ait olduğu ve yeni/kullanılmamış, eksiksiz olarak davacıya ait işyerinde bulunduğunu, mesleğinde yetkin olan teknik personelin tespit yerinde görülen bileşenleri makul süre içerisinde birleştirmesi sonrasında tesisin çalışır hale gelebileceği ve kendisinden beklenen görevi ifa edebileceği rapor edilmiştir. Keşif esnasında dinlenen davacı tanığı ... ..."davacı şirkette satın alma sorumlusuyum, bu sipariş verildiğinde başka şirkette çalışıyordum, ancak bu şirketle de sık sık görüştüğüm için konuyu az çok biliyordum, daha sonra bu şirkete girdim, siparişten 2 ay sonra makineler üretildi, ancak ürünler teslim edilmedi, sürekli bir erteleme oldu, ürünleri gelip almalarını söylediğimizde işlemlerimiz daha bitmedi cevabını veriyorlardı sanırım ... da ... ... açacaklardı, özetle anlaşmadan sonra 2 ay içinde makineler hazır olmasına rağmen karşı taraf malları teslim almadı, sonrasında ne olduğunu bilmiyorum, şahitlik yaptığım için ücret talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Keşif esnasında dinlenen davalı tanığı ... ... "ben 6 ay önceye kadar davacı şirkette çalışıyordum, sipariş geldi elek, ... ve ... bant şeklindeydi, sonrasında bir miktar kapora alındı, ne kadar alındığını bilmiyorum, 1-1,5 sonrasında ürünler hazırlandı depoya kaldırıldı, normalde alıcı gelir malları kontrol eder, bir eksik görmezse malları teslim alırdı, ben malları üretim kısmı ile ilgilendiğim için sonrasında ne olduğunu bilmiyorum, şahitlik ücreti talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. ... tarihli duruşmada davalı tanığı ... ... "ben 2024 yılı ... veya ... ayında şirket ortaklığından ayrıldım, daha önce bu şirketin ortağıydım, dolayısıyla davacı tarafça yapılan sözleşmede bilgim vardır zira sözleşmede benimde imzam vardır, sözleşme yapmış olmamıza rağmen ... söz konusu makina teslim edilmedi, bir kaç kez kendileri ile görüşsekte bizi oyaladılar ve açıkçası tehditte ettiler, daha sonra da paramızı iade ederek devülasyon olduğunu bu miktarlı bu cihazı teslim edemeyeceklerini söylediler, makinanın kurulmasının bizim için o dönem bir sakıncası yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisinin ... tarihli raporunda; sözleşme bedelinin ... teslim tarihindeki bedelinin ... ödeme tarihine uyarlanması gerektiğinin takdir edilmesi halinde; yapılan hesaplamalar neticesinde; Menfi tespit davasına konu Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. Sayılı icra takip dosyasında takip tarihi olan ... tarihinde davalı/alacaklı tarafça talep edilebilecek munzam zarar/asıl alacak tutarının ... TL olabileceği, işlemiş avans faizi tutarının ... TL, takip toplamının ... TL olabileceği, bu itibarla takip talebi/ödeme emrinde davalı/alacaklı tarafça ... TL asıl alacak ve ... TL olduğunu, son ödeme tarihi (senet tarihi) ... tarihindeki bedelinin ... ödeme tarihine uyarlanması gerektiğinin takdir edilmesi halinde; yapılan hesaplamalar neticesinde; Menfi tespit davasına konu Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. Sayılı icra takip dosyasında takip tarihi olan ... tarihinde davalı/alacaklı tarafça talep edilebilecek munzam zarar/asıl alacak tutarının ... TL olabileceği, işlemiş avans faizi tutarının ... TL, takip toplamının ... TL olabileceği, bu itibarla takip talebi/ödeme emrinde davalı/alacaklı tarafça ... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz hesap edildiği rapor edilmiştir. Dava; Davacının Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasına borcu olmadığının iddia edildiği menfi tespit davasıdır. Taraflar arasında düzenlenen ... tarihli ''... ... Sözleşmesi'' ne göre, sözleşme kapsamında işe başlama tarihi ... olup; ... ...nin teslim tarihi ise ... olarak düzenlenmiş ve davacı tarafça ... ... nin kurulmamış olması nedeni ile davalı tarafın sözleşmeden dönerek ödemiş olduğu bedeli iade istediği bu şekilde sözleşmenin taraflar arasında sona erdiği yönünde çekişme yoktur. Davalı taraf sözleşme gereğince ödemiş olduğu ... TL'nin kendisine ödendiği yönünde taraflar arasında uyuşmazlıl bulunmamaktadır. Uyuşmazlık söz konusu bedelin davacının uhdesinde kalmış olması nedeni ile davalının munzam zarar ile ödediği bedele temerrüd faizi isteyip istemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2021/11-938 E 2022/401 K29.03.2022 Tarihli benzer uyuşmazlıkta verdiği emsal karar gerekçesinde işaret edildiği üzere; Aşkın (munzam) zararın talebinde varlığı iddia olunan zararın, yine alacaklı tarafından yasal ispat vasıtalarıyla somut, inanılır ve açık bir biçimde ispatlaması gerekir. Başka bir anlatımla alacaklı tarafça aşkın (munzam) zarar olgusu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 194. maddesi gereğince ispata elverişli şekilde somutlaştırılarak ileri sürülen iddianın ispatı için gerekli tüm deliller somut olarak ortaya konulmalıdır. Bu itibarla salt ülkenin ve piyasanın içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan olan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı olarak ileri sürülen aşkın (munzam) zarar talebi, alacaklının bu sebeple zarara uğradığını açık ve somut bir biçimde iddia ve ispat etmediği müddetçe, TBK’nın 122. maddesi kapsamında aşkın (munzam) zararın kanıtı olarak ileri sürülemez ve anılan şartlar sebebiyle ortaya çıkan olumsuzluklar alacaklı zararı olarak kabul edilemez. Dolayısıyla TBK’nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir. Başka bir anlatımla yüksek enflasyon, dolar kurundaki artış, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, davalıyı ispat yükünden kurtarmayacağı gibi davalı tarafın teslim edilmeyen ... makinası yönünden başka bir makina almak zorunda kalması nedeniyle zarara uğraması gibi bir somut bir zarar ortaya koyamadığından ... TL munzam zarar iddiası ispat edilemediğinden davacının bu miktar yönünden davasının kabulü gerekmiştir. Yine davacı tarafça sözleşme bedeli olan ... TL'nin ayrıca işlemiş faizi yönünden de ... TL faiz alacağı talep etmiş olup, söz konusu bedel için sözleşmede kesin vade öngörüldüğünden vade sonu olan ... tarihinden bedelin iade edildiği ... tarihleri arasında işlemiş olan avans faizi toplamının bilirkişi raporuna göre ... TL olduğu taleple bağlı kalınarak ... TL yönünden istenen faizin yerinde olduğu görülmekle bu yönden davanın reddine karar verilmiş, icra takibi hakkında verilen ihtiyati tedbir kararı uygulanmış olmakla reddedilen ... TL'nin %20'sine tekabül eden ... TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir. Davacı her ne kadar kötüniyet tazminatı talebinde bulunmuşsa da alacaklı olduğu iddiası ile davalının takip yapması, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği ve alacaklının alacağının ispat edememesi onun kötüniyetli olduğunu göstermediği gibi aksi de davacı tarafça ispat edilemediğinden davalının tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacının Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı icra takip dosyasında munzam zarar olarak talep edilen ... TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, Talep edilen temerrüt faizi ... TL yönünden davanın reddine, Şartları oluşmadığından davacı lehine kötü niyet tazminatı takdirine yer olmadığına, İİK 72/4 maddesi uyarınca reddedilen ... TL'nin %20'ne tekabül eden ... TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam ...-TL harçtan peşin yatırılan ...-TL harçtan mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; ...-TL başvuru harç, ...-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan ...-TL keşif harcı. ...-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının davalıdan, ...- TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.18/11/2025

Başkan ... ¸ e-imzalıdır Üye ... ¸ e-imzalıdır Üye ... ¸ e-imzalıdır Katip ... ¸ e-imzalıdır