İlk Derece Mahkemesi 2024/1494 E. 2026/56 K.

T.C. DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ :

DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 16/12/2024 KARAR TARİHİ : 23/01/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına kayıtlı bulunan .....plakalı kamyonun, .....poliçe numarası ile .....Sigorta A.Ş.'ye genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, söz konusu aracın Ordu Büyükşehir Belediye bünyesinde yapılan şehir hastanesi şantiyesinin hafriyat taşıma işinde çalışmakta iken .....tarihinde araçta bilinmeyen bir nedenle meydana gelen yangın sonucunda yandığını ve kullanılamaz hale geldiğini, Ordu Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı Yangın Müdahale Şube Mü tarafından yangın tutanağı tutulduğunu ve araçta meydana gelen yangın söndürüldüğünü, müvekkili şirket tarafından sigorta şirketine aynı gün hasar ihbarında bulunulduğunu, sigorta şirketince .....dosya numarası ile hasar dosyası açıldığını, ancak sigorta şirketince .....tarihinde müvekkil şirkete verilen cevabi yazıda, müvekkili şirkete herhangi bir hasar tazminatı ödenmeyeceği bilgisi verildiğini, hasar talebinin reddi üzerine müvekkili şirket tarafından Samsun .....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunulduğunu, mahkemeye sunulan bilirkişi raporunda aracın kupa kısmının ağır hasarlı olduğu, aracın pert olduğu, meydana gelen hasarın giderilmesi için yedek parça ve işçilik maliyetinin 577.314,10 TL olduğunun tespit edildiğini, dava konusu olay nedeniyle Sigorta Tahkim Komisyonu'na .....tarihinde .....numaralı başvuruda bulunulduğunu, başvurunun; Uyuşmazlık Hakem Heyetinin .....tarih ve .....sayılı kararla kabul edildiğini ve müvekkiline ait işbu davaya konu .....plakalı aracın KDV hariç 750.000 TL zarara uğrayacağı, aracın onarımının ekonomik ve teknik olarak uygun olmadığı tespit edildiğinden ağır hasarlı pert-total olarak değerlendirilmesi gerektiğini, piyasa değeri sovtaj bedeli farkı 550.000 TL olacağı kanaatiyle 550.000 TL pert bedelinin .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine, karar verildiğini, söz konusu başvurunun kabulü üzerine, görevlendirilen sigorta hakem heyetince verilen karara karşı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30. maddesinin 12. fıkrası çerçevesinde davalı sigorta şirketince itiraz edildiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun el çekme kararı verdiğini, söz konusu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay'ın onama kararı verdiğini belirterek 550.000,00 TL zarar bedelinin .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın uğradığı zararın kasko poliçesi teminatında bulunmadığını, yapılan incelemelerde aracın bakım yükümlülüğünün ihmal edildiğinin tespit edildiğini, izah edilen nedenlerle teminat dışı olan taleplere ilişkin müvekkilinin sorumluluğunun olmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE;

Dava, KASKO sözleşmesi uyarınca tazminat isteğine ilişkindir. Davacı taraf, .....tarihinde .....plakalı araçta çıkan yangın nedeni ile 550.000,00 TL'nin reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili zamanaşımı definde bulunmuş ise de davacının zararının tahsili için .....tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurduğu, Hakem Heyeti tarafından dosyadan el çekildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun red edildiği, karara karşı davacı tarafça yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay .....Hukuk Dairesi'nin .....tarih ve Esas No : .....Karar No: .....sayılı kararı ile "dosyadan el çekilmesine" dair temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının onanmasına karar verildiği, söz konusu onama kararının .....tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacı tarafça yapılan tahkim başvurusuyla birlikte zamanaşımı süreleri kesildiği, davacının .....tarihinde ara buluculuk başvurusunda bulunduğu, sürecin .....tarihinde sonlandığı ve işbu davanın .....tarihinde açıldığı, davalının zamanaşımı definin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. TTK'nun 1282 maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1281 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değilde, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin kasko sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. Somut olayda davacı taraf çıkan yangının Kasko poliçesi teminatında olduğunu, yapmış oldukları tespit başvurusu sonucu Samsun .....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....Değişik iş sayılı dosyasında rapor düzenlendiğini ve yangın çıkış sebebi olarak elektrik tesisat kablolarındaki herhangi bir arızanın belirlendiğini ileri sürmüş ise de Samsun .....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....Değişik iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda, yangın çıkış sebebi ile ilgili herhangi bir tespit yapılmadığı, bilirkişinin ise yangın çıkış sebebi konusunda itfaiye raporuna atıf yaptığı görülmüştür. İtfaiye raporunu düzenleyen personel yangın çıkış sebebi konusunda görüş bildirmeye uzman kişiler olmadığından mahkememizce bu tespite itibar edilmemiştir. Davalı tarafça dosyaya sunulan, makine mühendisi .....tarafından düzenlenen sigorta ekspertiz raporunun incelenmesinde, kupanın sağ kısmının daha fazla yanma hasarına maruz kaldığı, kabin içi sağ kısımda konumlu olan sigorta panelinde her ne kadar standart dışı olumsuz bağlantı tespit edilse de kabin içerisinde görülen hasarların sirayeti sonucu meydana gelmiş olduğu, bu standart dışı olumsuz bağlantılar ile vaki yangın olayının illiyet bağından söz edilemeyeceği, yanmanın kupa dışından içeriye doğru etki ettiğinin anlaşıldığı, hasarlı aracın motor bloğu arka ve üst bölgesinde tahribat yoğunluğu oluştuğu, motor bloğunun haiz olduğu hareketli mekanik aksamlardan kaynaklı bir hasarın /olumsuzluğun (kol çıkarma vs), turboşarj, egzoz katalizör borusu ve egzoz kazanı bölgesinde hasar yoğunluğu görülmediği, aracın haiz olduğu akümülatör grubu ve bağlantı aksamları, SCR tankı, ana elektrik dağıtım tesisatları, şarj dinamosu ve motor bloğu sağ kısmında konumlu olan elektronik kontrol ünitesi aksamlarında görülen hasarların sirayet sonucu meydana gelmiş olduğu, herhangi bir yangın başlangıç noktası ve/veya olumsuzluktan söz edilemeyeceğinin tespit edildiği, aracın kupa arka dış kısmı ile damperli kasa ön kısımlarında yoğun termik etkinin oluştuğunun tespit edildiği, alev ve ısı sebebi ile oluşan bu yoğun tahribatın, yangının bu bölgede en yüksek sıcaklıklara ulaştığı ve sirayet ile yayıldığını gösterdiği, dolayısı ile yangının başlangıç noktasının bu kısım olduğunun değerlendirildiği, sigortalı aracın, yangın öncesinde yakıt enjeksiyon sistemindeki arıza nedeniyle yetkili servisinde onarım işlemi gördüğünün anlaşıldığı, motor bloğu yakıt enjeksiyon ve bileşenleri bölgesinde tahribat yoğunluğu olmadığının tespit edildiği, dolayısıyla vaki olayın servis işlemi ile illiyet bağının olmadığının açık olduğu, aracın haiz olduğu mekanik aksamlardaki arızaların kullanıcı isteği ile giderilmediği, bu anlamda gerekli bakım/onarım özeni ve koruma/kurtarma müdahalelerinin yapılmadığı/yaptırılmadığının anlaşıldığı, söz konusu yangın olayına sebep olan ana etkenin aracın haiz olduğu damperli kasa aksamına ait hidrolik lift ve bağlantılı hortum tesisat ve bağlantı noktalarında zamana ve kullanımına bağlı deformasyon ve/veya aracın yasal olarak izin verilen kullanım kapasitesi üzerinde yük tonaj aşımları gereği etkiyen kuvvet sonucu oluşan basınç ile hidrolik yağın sızarak/akarak/patlayarak, aracın işletilmesi sırasında motor nloğu ve egzoz sistemi aksamlarında yüksek yüzey sıcaklıkları ile etkileşime geçerek parlama yapması olacağının tespit edildiği, kasa ve kupa arasında başlayan alevli yanmanın yanmaya elverişli kupa plastik ve kumaş bazlı aksamlarına sirayeti ile geliştiğinin tespit edildiği, zira hidrolik yağ tankının boş olduğu, oluşan termik etkilerin bu bölgede yoğunlaştığı, taşına hafriyat yükünün ise kasanın tamamını doldurduğu, dolayısı ile hasar esnasında istiap haddi aşımının da mevcut olduğunun görüldüğü, genel itibari ile bakımsız olarak işletilen aracın yetkili servis geçmişinde de gerekli bakım/onarım özeninin gösterilmediğinin anlaşıldığı, vaki yangın olayının meydana gelmesinde kullanıcının kastından söz edilemese de taşınan yük miktarı ve damperli kasaya ait hidrolik aksam, hortum ve bağlantı noktalarındaki arızalardan kaynaklandığının tespit edildiği, kullanıcının gerekli bakım/onarım özeninde ihmalinin bulunduğu ve aracın yasal olarak izin verilen limitler üzerinde yüklenerek işletildiği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. Mahkememizce otomotiv konusunda uzman makine mühendisi .....bilirkişi raporu alınmış ancak söz konusu raporda yangın çıkış sebebi hakkında bir değerlendirme yapılmamış olması ve bu rapora karşı yapılan itirazların karşılanması için bu kez İTÜ Otomotiv Kürsüsü'nde görevli bilirkişiler Prof Dr Murat Vural, Prof Dr Mehmet Alaittin Arpacı ve Öğretim Görevlisi Dr Adem Faik İyinam tarafından düzenlenen .....tarihli raporda özetle; yangının hidrolik sistemden damperin kaldırılması sırasında pistonda oluşan yüksek basınç altında fışkıran hidrolik yağın sıcak motorun üzerine gelmesi sonucu tutuşmasıyla yangını başlattığı hususu yeterince anlaşılamadığından önceki rapordaki değerlendirmeye itibar edilemediği, aracın .....tarihinde 82.250 km'den .....tarihinde 159.802 km'ye kadar bakım işlemi görmediği, 159.802 km'deki bakım işleminde ise aracın çekiciyle geldiği ve motorunun çalışmadığı, hava ve su kaçaklarının olduğu, ancak bu arızalarının tamir edilmediği, bu tarihten 10 gün sonra .....tarihinde aracın damperi kaldırılırken yangın meydana geldiği, .....tarihli TÜVTÜRK araç muayenesinden sonra .....tarihinde tekrar fenni muayeneye girmesi gerekirken .....yangın tarihine kadar fenni muayeneye girmediğinin anlaşıldığı, aracın 82.250 km'den 159.802 km'ye kadar 77.552 km boyunca bakım işlemi görmediği, motor yağının değiştirilmediği ve servis fişlerine göre yoğun şekilde çalıştırıldığının anlaşıldığı, araçtaki yangın olayının aracın hidrolik sistemindeki kaçakların zamanında onarılmaması sonucu ilerleyip çatlağa dönüştüğü, yangın günü damperi kaldırılırken pistondaki hidrolik yağın basınç altında kaçak yaparak etrafa fışkırdığı ve fışkıran hidrolik yağın bir kısmının çalışan sıcak motorun üzerine gelerek yangını başlattığı, dolayısıyla aracın bakımsızlığından dolayı meydana geldiği kanaatine varıldığı, araçtan çıkan siyah renk yoğun dumanın yağ yangını olduğunu gösterdiği, aracın damperi inik pozisyonda olup, yangının pistondan fışkıran hidrolik yağdan kaynaklandığı, hidrolik boşalması nedeniyle damperin aşağıya indiği görüldüğü, dosyadaki fotoğraflara göre fotoğrafta görülen siyah koyu dumanın, araçtaki hidrolik yağın yanmasından dolayı oluştuğu tespit edildiği, yine sürücünün beyanında aracın damperinin kaldırılması sırasında başladığı ifadesi ile fotoğrafta damperin alt pozisyonda olduğu birlikte değerlendirildiğinde, damperin, damper pistonunu yukarıda tutan hidrolik yağın kaçak yaparak etrafa fışkırması nedeniyle yukarıda duramayıp aşağıya aracın şasisinin üzerine düştüğünün anlaşıldığı, neticeten dava konusu aracın bakımsızlık yüzünden yandığı yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür. Bilirkişi heyeti raporu, bilim ve fen kurallarına uygun, gerekçeli ve denetime elverişli bulunmuş, yangının, aracın bakımsızlığı nedeni ile çıktığı anlaşılmıştır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.4. Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Zararlar kısmında düzenlenen 4.14. maddesi; Yağsızlık, susuzluk, donma, bozukluk, eskime, çürüme, paslanma ve bakımsızlık nedeniyle meydana gelen zararların ek sözleşme ile teminat altına alınmadığı sürece teminat dışı olduğu düzenlenmiştir. Somut olayda yangın olayının bakımsızlıktan kaynaklandığı açıkça tespit edildiğinden zararın teminat dışı olduğu hükmünü havi olup, davacının talep ettiği zararın teminat dışı olduğu anlaşılmış, izah edilen nedenlerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 9.392.63 TL'nin mahsubu ile fazla yatan 8.660,63 TL harcın hükmün bu hali ile kesinleşmesi ve istek halinde davacıya iadesine, 3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalının gider avansından harcanan 24.000,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 88.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 7-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.