İlk Derece Mahkemesi 2024/1005 E. 2025/1064 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/1005 KARAR NO : 2025/1064

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/12/2024 KARAR TARİHİ : 16/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin------ Büyükbaş Hayvan Besi İşletmesi kurduğunu, söz konusu işletmede bulunan hayvanların davalı şirket nezdinde Geniş Kapsamlı Büyükbaş Hayvan Sigortası Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkilinin toplu olarak hayvan satın aldığını ve 30/08/2024 tarihinde büyükbaş hayvanların işletmeye getirildiğini, 31/08/2024 tarihinde veterinerin işletmeye gelerek sağlık raporu tanzim ettiğini, 04/09/2024 tarihinde ise müvekkilinin TARSİM başvurusu üzerine görevlendirilen eksperin 34 hayvan yönünden risk incelemesinin yapıldığını, sigorta yapılmasında risk görmediği yönündeki değerlendirmesini sistem üzerinden gönderildiğini, ----- nolu risk inceleme sonucuna göre Hayvan Hayat Sigortası poliçesi 05/09/2024 10:44 tarih ve saatinde onaylandığını, müvekkilinin işletmesinde bulunan------ küpe numaralı hayvanların hastalandığını, müvekkilinin veterinere başvurduğunu gerekli muayene ve tedavi sürecinin başlatıldığını, Veteriner tarafından hayvanlara pasteurella pnömoni teşhisi koyulduğunu ve buna ilişkin raporların tutulduğunu, devamında uygulanan tedavilerden sonuç alınamaması ve durumlarının ağırlaşmış olması nedeniyle müvekkilinin davalı TARSİM'e hasar bildiriminde bulunduğunu ve ----- numaralı hasar dosyalarının açılarak şirketin görevlendirmiş olduğu eksperler gelerek inceleme yaptığını, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmiş olmasına rağmen davalının haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkilinin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, sigorta poliçesinin ilgili maddelerinde sigorta ettirenin riziko halinde alması gereken önlemlerin sayıldığını, müvekkilinin hayvanların işletmeye geldiği andan itibaren her türlü önlemi aldığını, hayvanların hastalandığının fark eder etmez ivedilikle veterinere başvurarak muayenelerini gerçekleştirdiğini, tedavinin uygulanması için tüm gayretini gösterdiğini, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz olarak gerçekleştirmesine rağmen zararın poliçe kapsamında meydana gelmiş olmasına rağmen davalının eksik ve yanlış eksper raporları neticesinde müvekkilinin zararını gidermekten kaçındığını, eksper tarafından tutulan raporun hatalı olduğunu, hayvanların çiftliğe giriş fotoğraf ve videoları, gelişleri akabinde gerçekleştirilen veteriner hekim kontrolleri ve raporları ile davalı TARSİM tarafından 05/09/2024 tarihinde eksper tarafından gerçekleştirilen risk incelemesi de göz önüne alındığında müvekkilinin bu kadar dikkatli ve titiz yürüttüğü süreçte birden fazla veteriner hekim tarafından muayene edilen hayvanların hasta olduğuna dair hiçbir tespit yapılmamış olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hayvanlara konulan teşhisin de hatalı olduğunu, davalı tarafından eksik ödeme yapıldığını, bakiye alacak talebinde bulunduklarını, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü, eksik ödeme nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu zararın gerçekleşme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davaya konu poliçede TC ------Şubesi lehine dain-i mürtehin şerhi bulunduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını bu nedenle davanın reddi gerektiğini, dava konusu hasarın poliçe başlangıç tarihinden önce meydana geldiğini, davacının talebinin poliçe teminatı dışında olduğunu, müvekkilinin hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığını, tazminat hesaplamasının poliçe hükümlerine uygun yapılması gerektiğini, müvekkilinin tarım sigortaları havuzunun işleticisi olduğunu, TARSİM'in diğer sigorta sistemlerinden farklı olduğunu, kar amacı gütmediğini, havuzda yer alan sigorta şirketleri riskin %100'ünü havuza devrettikleri için sistemde kar-zarar ortaklıkları söz konusu olmadığını savunarak; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER : Türkiye Cumhuriyeti ----- Şirketi Genel Müdürlüğü ----- Şubesi ve Tarsim Tarım Sigortaları Havuzu'na müzekkere yazıldığı görüldü.Davacı vekilinin 19/11/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu görüldü. Veteriner Hekim------ 31/08/2024 tarihli raporuna göre, besi işletmesine hayvanların 30/08/2024 tarihinde getirildiği ve hayvanlarda sağlık sorunu tespit edilmediği, önlem amaçlı aşı programına başlandığı hususunun tespit edildiği görülmüştür. (dava dilekçesi ek 1) Davacının ------ işletme numaralı hayvan işletmesinin sahibi olduğu görülmüştür. (dava dilekçesi ek 1) Veteriner Sağlık Teknikeri Selçuk Kurtlar'ın 02/09/2024 tarihli İşletmede Bulunan Sığır ve Manda Türü Hayvan Raporu'na göre ------ küpe numaralı hayvanların davacının ----- işletme numaralı hayvan işletmesine geldiğinin tespit edildiği görülmüştür. Davacı ile davalı arasında ------ poliçe numaralı 06/09/2024 12:00:00 başlangıç tarihli ve 06/09/2025 12:00:00 bitiş tarihli geniş kapsamlı büyükbaş hayvan hayat sigortası poliçesi akdedildiği, ------küpe numaralı hayvanların teminat kapsamında olduğu görülmüştür. Veteriner Hekim ---- 21/09/2024 tarihinde ----- numaralı hayvanlara ilişkin pasteurella pnömoni teşhisi koyduğu görülmüştür. ------ numaralı hayvanlara ilişkin olarak hastalık nedeniyle zorınlu kesim işlemi uygulandığı, hayvanların kaydının düşürüldüğü görülmüştür. Davalı tarafından davacıya 05/11/2024 tarihinde "TCKN:------nolu tarsim ödemesi (Hesaba) TCKN:-----,DOSYA NO:2 37.020,90 TRY" açıklamasıyla 37.020,90 TL ödendiği görülmüştür. Davalıya yazılan müzekkereye cevap verildiği ----- numaralı Devlet Destekli Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası Poliçesi kapsamında açılan ----- numaralı ve ----- numaralı hasar dosyalarının mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Tanık----ASliye Hukuk Mahkemesi'nin ---- Talimat sayılı dosyasındaki 17/06/2025 tarihli duruşmada aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur. Ben ----- Kliniğinin sahibiyim. Davacı taraf sayısını tam hatırlamadığım, ancak 15-20 tane (8-10 aylık) büyükbaş hayvanları satın almış. Hatırladığım kadarıyla 31 Ağustos 2024 tarihinde genel kontrol yapmam için davacıya ait işletmeye gittiğimde herhangi bir sorunla ve hastalıkla karşılaşmadım. Yaklaşık 2-3 hafta sonra Eylül ayının sonlarına doğru davacı taraf hayvanların hastalanması sebebiyle beni çağırdılar. Hayvanları kontrol ettiğimde bazılarının alt solunum yolu enfeksiyonu vardı. Pasteurella Pnömoni teşhisi koydum. Ben gerekli tedavileri yaptım, hayvanlardan bazıların kurtulabileceğini, bazılarının da kurtulamayacağını ilettim. 7-10 gün tedavi yaptım, gerekli ilaçları ve antibiyotikleri takviye ettim. Bazı hayvanların hastalık sebebiyle düzelemeyeceği kanaatine vardığımdan kesime sevk ettim. Yaptığım tüm işlemlere ilişkin tutanağımı tuttum. Benim yaptıklarımdan sonra davacı taraf sigorta sözleşmesi kapsamında sigortasına haber vermiş ve sigorta eksperi gelip inceleme yapmış, ancak incelemenin detayını bilmiyorum. Benim bilgim bundan ibarettir

Sigorta Uzmanı Bilirkişi ---- tarafından hazırlanan 21/07/2025 tarihli raporda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür. ¸¸

Veteriner Hekim Bilirkişi ------ tarafından hazırlanan 06/10/2025 tarihli raporda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür. - Dava konusu dört hayvanın hasar tespit raporlarında hastalık başlangıç tarihlerinin 01.09.2024, 04.09.2024, 20.09.2024 ve yine 20.09.2024 olarak belirtildiği, özellikle "Kronik Pneomonia" teşhisi konulan hayvanların hastalık başlangıç tarihlerinin, sigorta başlangış tarihi öncesi olarak teminat dışı bırakılmak için verildiği, bir hayvanda 01.09.2024, diğerinde 04.09.2024 olarak üç gün aralıklı hastalık başlangıç tarihinin teknik olarak bu kadar keskin tespitinin yapılamayacağı, - Yine teminat dışı bırakılan ------ küpe numaralı hayvanın 26.09.2024 tarihinde TARSİM eksperi tarafından muayene edildiği, Kronik Pneomonia teşhisi konulduğu, aynı gün hayvanın öldüğü, kronik vakalarda muayenenin yapıldığı gün teknik olarak ölümün beklenemeyeceği, "kronik" ifadesi ile hayvanların teminat dışı bırakılmasının hedeflendiği, - Kaldı ki; 04.09.2024 tarihinde TARSİM eksperince işletmeye gelinerek risk incelemesinin yapıldığı ve 06.09.2024 tarihi itibariyle sigorta poliçesinin yürürlüğe girdiği, - Pneomonia ile seyreden hastalık etkenlerin başında; Pasteurella Hastalığı etkeni Mannheimia haemolytica ve Pasteurella multocida ile Bulaşıcı Sığır Plöropnömonisi Hastalığı etkeni Mycoplasma bovis bakterileri yer aldığı, - Pasteurella bakterilerinin kuluçka (inkübasyon) sürelerinin 3-5 gün, Plöropnömoniye sebep olan bakterinin ise kuluçka süresinin 3 hafta olması ile hayvanların hasar tespit tarihleri dikkate alındığında dava konusu DÖRT HAYVANIN DA TEMİNAT KAPSAMINDA olduğu, - ----- numaralı Geniş Kapsamlı Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası Poliçesi tazminat hesabında; Müşterek sigorta indirim oranının % 25, Deri bedeli indirim oranının (deri yüzülsün veya yüzülmesin/ölü hayvan hariç) % 2, Et bedeli indirim oranının % 30 olduğu, bu indirimlerin hayvanların sigorta bedellerinden düşülerek tazminat ödenemesin yapılması gerektiği görülmektedir. Bu çerçevede;----- Numaralı Hayvan için Sigorta bedeli 119.150,00 TL olup; % 25 müşterek sigorta teminat indirimi 29.787,50 TL % 30 et bedeli teminat indirimi 35.745,00 TL % 2 deri bedeli teminat indirimi 2.383,00 TL Toplam indirim: 67.915,50 TL Ödenmiş olan tazminat bedeli: 37.020,90 TL Ödenmesi gereken tazminat bedeli: 119.150,00 TL - 67.915,50 TL - 37.020,90 = 14.213,60 TL

------- Numaralı Hayvan için Sigorta bedeli 119.150,00 TL olup; % 25 müşterek sigorta teminat indirimi 29.787,50 TL % 30 et bedeli teminat indirimi 35.745,00 TL % 2 deri bedeli teminat indirimi 2.383,00 TL Toplam indirim: 67.915,50 TL Ödenmiş olan tazminat bedeli: 00,00 TL Ödenmesi gereken tazminat bedeli: 119.150,00 TL - 67.915,50 TL = 51.234,50 TL ------ Numaralı Hayvan için Sigorta bedeli 119.150,00 TL olup; % 25 müşterek sigorta teminat indirimi 29.787,50 TL % 30 et bedeli teminat indirimi 00,00 TL (ex) % 2 deri bedeli teminat indirimi 00,00 TL (ex) Toplam indirim: 29.787,50 TL Ödenmiş olan tazminat bedeli: 00,00 TL Ödenmesi gereken tazminat bedeli: 119.150,00 TL - 29.787,50 TL = 89.362,50 TL

---- Numaralı Hayvan için Sigorta bedeli 124.150,00 TL olup; % 25 müşterek sigorta teminat indirimi 31.037,50 TL % 30 et bedeli teminat indirimi 37.245,00 TL % 2 deri bedeli teminat indirimi 2.483,00 TL Toplam indirim: 70.765,50 TL Ödenmiş olan tazminat bedeli: 28.348,08 TL Ödenmesi gereken tazminat bedeli: 124.150,00 TL - 70.765,50 TL - 28.348,08 = 25.036,42 TL

14.213,60 TL + 51.234,50 TL + 89.362,50 TL + 25.036,42 TL = 179.847,02 TL'nin yasal faizi de eklenerek davalı tarafından davacı tarafa ödenmesi gerektiği,

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, davacının besi işletmesine ait ve davalıya ------ poliçe numaralı 06/09/2024 12:00:00 başlangıç tarihli ve 06/09/2025 12:00:00 bitiş tarihli geniş kapsamlı büyükbaş hayvan hayat sigortası poliçesi kapsamında sigortalı ---- ve --- küpe numaralı hayvanların ve ----- ve ---- küpe numaralı hayvanların hastalanması nedeniyle ----- ve ----- küpe numaralı hayvanların değeri ve ---- ve ------- küpe numaralı hayvanların bakiye değerine ilişkin zararın giderilmesi amacıyla açılan tazminat davasıdır. Davalı tarafça davaya konu poliçede ------ Şubesi'nin dain-i mürtehin şerhi bulunması nedeniyle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı savunulmuştur. ----- Şubesi'nin 08/10/2025 tarihli yazı cevabı ile "Bankamız ----- T.C. kimlik nolu ---- adlı müşterisinin 3.303.387,00 TL riski bulunmakta olup Sübvansiyonlu olarak kullandırılan kredilere Cumhurbaşkanlığı Kararname'sine istinaden TARSİM yapılmıştır. 28.08.2028 tarihli vade sonuna kadar Dain-i Mürtehin Bankamız olduğundan ödenecek sigorta tutarının müşteriye ödenmesine kayıtsız şartsız muvafakat vermekte olup" hususunun bildirildiği görülmüştür. Bu sebeple davacının davada aktif husumet ehliyeti bulunduğu kanaatine varılmıştır. Davacı vekilinin 19/11/2025 tarihinde bedel artırım dilekçesini sunmuş olduğu görülmüştür. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın belirtildiği gibi taraflar arasındaki büyükbaş hayvan hayat sigortası poliçesi kapsamında tazminat davası olduğu, yukarıda da belirtildiği gibi davacının aktif husumetinin bulunduğu, yukarıda deliller kısmında ve bilirkişi raporlarında da ortaya konulduğu üzere dava konusu hayvanların poliçe kapsamında olduğu, davalı tarafça ---- ve ------ küpe numaralı hayvanların poliçe akdedildiği anda hasta olmaları nedeniyle teminat kapsamında bulunmadığı savunulmuş ise de, veteriner bilirkişi raporunda yapılan bilimsel ve denetime açık tespitler ve sigorta sözleşmesi akdedilmeden önce sigorta eksperi tarafından hayvanların kontrolünün yapılmış olması nedeniyle hastalığın sözleşmeden önce var olmadığının ve rizikonun teminat kapsamında bulunduğunun kabulünün gerektiği, buna göre yukarıda veteriner bilirkişi raporunda yapılan tespitler de dikkate alındığında poliçe kapsamında gerekli muafiyet ve indirimlerin uygulanmış olduğu, davalının bu yöndeki itirazlarının da yersiz olduğu, bu kapsamda ----- numaralı hayvan için -muafiyet ve indirimler ve davalı tarafından yapılan 05/11/2025 tarihli 37.020,90 TL ödeme de dikkate alındığında- bakiye alacağın 14.213,60 TL olduğu, ----- numaralı hayvan için yapılması gereken tazminat ödemesinin -muafiyet ve indirimler dikkate alındığında- 51.234,50 TL olduğu, ----- numaralı hayvan için yapılması gereken tazminat ödemesinin -muafiyet ve indirimler dikkate alındığında- 89.362,50 TL olduğu ve ----- numaralı hayvan için -muafiyet ve indirimler ve davalı tarafından yapılan 05/11/2025 tarihli 28.348,08 TL ödeme de dikkate alındığında- bakiye alacağın 25.036,42 TL olduğu, bu sebeple davacının poliçe kapsamında toplam 179.847,02 TL alacağı bulunduğu, hasar ihbar tarihinin 26/09/2024 olduğu, alacağın TTK 1427 uyarınca ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı ve aynı anda davalının temerrüte düşeceği, ancak somut olayda davalının 05/11/2025 tarihinde iki hayvana ilişkin olarak ödeme yapmayı reddetmesi ve iki hayvana ilişkin olarak kısmi ödeme yapması nedeniyle alacağın tümü yönünden bu tarihte temerrütün gerçekleştiği, davacının tacir olması nedeniyle alacağa ticari avans faizinin işleyeceği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere, 1-Davanın KABULÜ ile, 179.847,02 TL'nin 05/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (179.847,02 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 12.285,34 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL peşin harç ve 3.065,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 8.792,74 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan 916,00 TL dava açma masrafı, 3.065,00 TL tamamlama harcı ve 14.190,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 18.171,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine, 6-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (179.847,02 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ------ Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.