İlk Derece Mahkemesi 2023/594 E. 2025/913 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : 1- VEKİLİ : DAVALI : 2- VEKİLİ : DAVALI : 3- VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Davalı ... , 15.04.2023 günü saat 15.20 sıralarında davalı ... sigorta şirketine ... poliçe nolu ZMM ile sigortalı , diğer davalı ... ... Tic.Ltd.Şti. 'ne ait ... plakalı araçla Konya ilinden Kadınhanı istikametine seyir halinde iken kaza mahalli olan Kadınhanı –Konya yolu Kadınhanı ışıklı kavşağına geldiği esnada kendisine kımızı ışık yanmasına rağmen kırmızı ışık ihlali yaparak hızını hiç azaltmadan süratli bir şekilde aracının ön kısımlarıyla, Kadınhanı ilçesinden Konya ili istikametine kendisine yeşil ışık yandığı için hareket eden müvekkili ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sol yan kısmına çarpması neticesinde çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği gibi nedenlerle davanın belirsiz alacak davası olarak görülmek ve 6100 sayılı H.M.K madde 107 uyarınca mahkemenizce yapılacak tahkikat sonucunda müvekkilinin bedensel maddi zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere ; a)100,00 TL kalıcı maluliyet tazminatı, b)100,00 TL geçici maluliyet tazminatı, c)100,00 TL bakıcı gideri, d)100,00 TL tedavi ve yol masrafları gideri olmak üzere 400,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ( davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile tarafımıza ödenmesini, alacağı sonuçsuz kalmaması için ... plakalı aracın trafik kaydına üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın yetkisiz mahkemede açılmış olmasından dolayı İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu nedeniyle işbu davanın usulden reddini, her halükarda, başvuranın polis memuru olup, nakdi tazminat alıp almadığının ara karar kurularak sorulmasını, maluliyetin tespitine yönelik Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınmasını, her hâlükârda tazminat hesabının ZMS Sigortası Genel Şartları A.5/c maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre yapılmasını, davacıların geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin reddini, somut olaydaki kusur oranlarının belirlenebilmesi için dosyanın alanında uzman kusur bilirkişisine gönderilmesini, davacıların müterafik kusuru olup olmadığının tespit edilmesini ve olası tazminat tutarı üzerinden her halükarda istiap haddi aşımı nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasını, ceza dosyasının celbi ile uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Oto Kiralama LTD ŞTİ vekili cevap dilekçesinde özetle:Öncelikle kusur tespiti yaptırılmasını, Müvekkili şirkete ait araç diğer davalı ... Sigorta nezdinde sigortalı olduğunu, dolayısıyla sigorta teminat limiti dahilinde Sigorta Şirketinin sorumluluğu söz konusu olduğunu, bu kaza ile ilgili davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığının ve yapıldıysa hangi alacak kalemlerine istinaden ne kadar ödeme yapıldığının sorulmasını ve yapılan bir ödeme var ise toplam zarardan düşülmesini ve davacının vücudunda devamlı veya geçici sakatlık olup olmadığının tespiti ve sakatlık oranının ne kadar olduğunun tespiti için Adli Tıp Kurumu'na sevk edilmesini ve alınacak bilirkişi raporu ile bedensel zararının tespit edilmesini talep ettiklerini ve davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddi ile davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davada davacının masraflarını gidermekle yükümlü taraf sigorta şirketi olduğundan müvekkilinin bu aşamada herhangi bir borcunun olmadığı gibi nedenlerle öncelikle davacının davasının reddini, mahkeme aksi kanatte ise talep edilen maddi tazminat bedelini kabul etmemekle birlikte mahkemenizce talebin kabulü halinde ödenecek miktarın diğer davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 15.04. 2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davalı sigortanın ZMMS ile sigortalısı olan davalı ....... Şirketine ait, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpışması nedeni ile davacının maddi zarara (sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri , tedavi ve yol gideri ) uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarının ne kadar olduğu ve tarafların kusur durumuna göre davacının davalılardan maddi zararlarını isteyip isteyemeyeceği hususlarına yönelik olduğu görülmüştür. SGK'ya, Kadınhanı CBS'ye, Türkiye Noterler Birliğine, NEÜ'ye, ... sigortaya ve Karatay İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verilmiş olduğu görülmüştür. Mahkememizin 25/04/2024 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye ve ATK'ya tevdine karar verilmiştir. Mahkememize sunulan tarihli bilirkişi raporunda özetle; Meydana gelen maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasında; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/1-b. “B) (Trafik ışıklarına) maddesini ve bu maddeye karşılık gelen yine aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlığı altındaki 84. maddesinin (a) bendinde belirtilen “ Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme," kuralını ve diğer kusurlardan sayılan KTK'nun S2/l-a ( Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak) maddelerini ihlal ettiği için asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın söz konusu trafik kazasında, ışıklı kavşaktan kurallara uygun olarak yeşil ışıkta geçtiği için ihlal ettiği bir trafik kuralının bulunmadığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Mahkememize sunulan 05/06/2024 tarihli ATK raporunda özetle; 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği hükümlerine göre kişinin toplam kalıcı engel oranının Balthazard formülüne göre %30 olduğu, kişinin yaşına göre sürekli iş göremezlik oranının %34,2 olduğu ve kalıcı sakatlık niteliğinde olduğu, mevcut arızasının iyileşme süresinin 9 ayı bulacağı, ilk 3 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı, şahsın bakıcı giderleri kapsamında yaptığı toplam harcamaların 31.500,15TL olarak değerlendirildiği, kaçınılmaz tedavi giderlerinin 18.000,00TL olarak değerlendirildiğini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Mahkememizin 13/02/2025 tarihli duruşmasında dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdine karar verilmiştir. Mahkememize sunulan 24/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 15/04/2023 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen, bu sürenin ilk 3 ayında bakıcıya duyan, iyileşme süresinin bitiminden itibaren %34,2 oranında malul kalan davacı için 15/04/2023 - 18/09/2043 tarihleri arasındaki 9 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararın bulunmadığı, 16/01/2024 - 18/09/2043 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %34,2 maluliyet oranı ve PMF1931 yaşama tablosuna göre sürekli iş göremezlik nedeni ile uğradığı maddi zararın 1.836.373,68TL olduğu, 15/04/2023 - 15/07/2023 tarihleri arasındaki 3 aylık süre ile sınırlı iyileşme sürelerinde bakıcı giderinden doğan maddi zararın 31.727,25TL olduğu, fatura edilemeyen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararın 18.000,00TL olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Mahkememizin 03/07/2025 tarihli duruşmasında dosyanın yeniden aktüerya bilirkişisine ve dosyanın ATK'ya tevdine karar verilmiştir. Mahkememize sunulan 02/09/2025 tarihli ATK raporunda özetle; kişinin özür oranları Balhazard Formülüne göre hesaplandığında sürekli iş göremezlik oranının %25,81 olduğu ve kalıcı niteliğinde olduğu, mevcut arızasının iyileşme süresinin 9 ayı bulacağı ilk 3 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı, şahsın bakıcı giderleri kapsamında yaptığı toplam harcamaların 31.500,15TL olduğu, kaçınılmaz tedavi giderlerinin 18.000,00TL olarak değerlendirildiğini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Mahkememize sunulan 15/09/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; 15/04/2023 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen bu sürenin ilk 3 ayında bakıcıya duyan, iyileşme süresinin bitiminden itibaren %25,81 oranında engelli kalan davacının 15/04/2023 - 15/01/2024 tarihli arası 9 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararın bulunmadığı, 16/01/2024 - 07/05/2047 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %25,81 engellilik oranı ve TRH2010 Erkek Mortalite tablosuna göre sürekli iş göremezliği nedeni ile uğradığı maddi zararın 1.634.790,03TL, 15/04/2023 - 15/07/2023 tarihleri arasındaki 3 aylık süre ile sınırlı iyileşme sürelerinde bakıcı giderlerinden doğan maddi zararın 31.727,75TL, fatura edilen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararın 21.620,00TL olduğunu bildirir ek rapor sunulduğu görülmüştür. Dava; yaralanmalı trafik kazası nedeniyle açılmış tedavi ve iyileşme sürecinde uğranılan bakıcı gideri zararı, tedavi masrafı, geçici ve sürekli iş göremezlikten doğan maddi zararların tazmini davasıdır. Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır. Zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinin konusu, karayolunda motorlu taşıt işletenin, motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma zararını, bedensel zararı ve/veya eşya zararını tazmin yükümlülüğünü teminat altına almaktır. Başka bir ifadeyle sigorta şirketinin bu sözleşme ile yüklendiği borç, işletenin motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere zarar vermesi hâlinde doğacak tazminat borcunu sigorta teminat limiti dâhilinde ödeme borcudur. Kusur durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede; Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir. Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir. Mahkememize sunulan tarihli bilirkişi raporunda özetle; Meydana gelen maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasında; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/1-b. “B) (Trafik ışıklarına) maddesini ve bu maddeye karşılık gelen yine aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlığı altındaki 84. maddesinin (a) bendinde belirtilen “ Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme," kuralını ve diğer kusurlardan sayılan KTK'nun S2/l-a ( Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak) maddelerini ihlal ettiği için asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın söz konusu trafik kazasında, ışıklı kavşaktan kurallara uygun olarak yeşil ışıkta geçtiği için ihlal ettiği bir trafik kuralının bulunmadığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Rapora itibar edilmiştir. Maluliyet durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede; Her ne kadar Mahkememizce, Mahkememizin yargı çevresinde bulunduğu T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereğince Aktüerya hesabı PMF 1931 Yaşam Tablosu ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri nazara alınarak hüküm tesis edilmekte ise de T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 01/09/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamının T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 08/01/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 22/04/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamıyla "Kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümleri gereğince maluliyet değerlendirmesi yapılması ve muhtemel yaşam süresinin TRH 2010 yaşam tablosuna göre hesaplanması" gerektiği gerekçesiyle bozulduğu ve yine T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/05/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ile diğer Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın "Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında; sürekli iş göremezlik oranının tespitinde kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında ise Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına; tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasına" şeklinde uyuşmazlığın giderildiği anlaşılmakla Mahkememizin önceki uygulamasından vazgeçilerek Yargıtay'ın kabulü çerçevesinde değerlendirme yapılmaya başlanmıştır. Mahkememize sunulan 02/09/2025 tarihli ATK raporunda özetle; kişinin özür oranları Balhazard Formülüne göre hesaplandığında sürekli iş göremezlik oranının %25,81 olduğu ve kalıcı niteliğinde olduğu, mevcut arızasının iyileşme süresinin 9 ayı bulacağı ilk 3 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı, şahsın bakıcı giderleri kapsamında yaptığı toplam harcamaların 31.500,15TL olduğu, kaçınılmaz tedavi giderlerinin 18.000,00TL olarak değerlendirildiğini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Rapora itibar edilmiştir. Hesap raporuna ilişkin yapılan değerlendirmede; Mahkememize sunulan 15/09/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; 15/04/2023 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen bu sürenin ilk 3 ayında bakıcıya duyan, iyileşme süresinin bitiminden itibaren %25,81 oranında engelli kalan davacının 15/04/2023 - 15/01/2024 tarihli arası 9 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararın bulunmadığı, 16/01/2024 - 07/05/2047 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %25,81 engellilik oranı ve TRH2010 Erkek Mortalite tablosuna göre sürekli iş göremezliği nedeni ile uğradığı maddi zararın 1.634.790,03TL, 15/04/2023 - 15/07/2023 tarihleri arasındaki 3 aylık süre ile sınırlı iyileşme sürelerinde bakıcı giderlerinden doğan maddi zararın 31.727,75TL, fatura edilen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararın 21.620,00TL olduğunu bildirir ek rapor sunulduğu görülmüştür. Davacının geçici iş göremezlik süresinde bir gelir kaybı bulunduğu ispatlanamadığından bu talebin reddine karar verilmiştir. Davalı sigortanın, geçici iş göremezliğin, tedavi giderlerinin ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğuna ilişkin itirazı yönünden yapılan değerlendirmede; 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar, 1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, 2-Tedaviyle ilgili diğer giderler, 3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler, Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir. Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki; 1-Bakıcı giderleri 2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları) 3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir. Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez. Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder. (Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: ... ) Yine taraflar arasında düzenlenmiş olan 18/06/2016 tanzim tarihli Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin bir anlamda mütemmim cüzü olan eki niteliğindeki genel şartların, hazırlanma ve bağıtlanmada taraf olmayan Sosyal Güvenlik Kurumu'na İdari bir düzenleme ile kanuni düzenlemesinin aksine bir sorumluluk yüklenmesi de düşünülemez. ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2020 TARİHLİ RESMİ GAZETDE YAYINLANA 17/07/2020 TARİHLİ VE ... E ... K SAYILI KARARINA GÖRE 6704 SAYILI KANUNU 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA " İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE GENEL ŞARTLARDA" İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR. Bu halde davalı sigortanın geçici işgöremezlik, tedavi gideri ve bakıcı tazminatının teminat dışı olduğuna yönelik itirazları yerine değildir. Dava konusu kazadaki müterafik kusur durumu yönünden yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre; Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Somut olayda, müterafik kusur indirimi yapılacak bir durum ispatlanamadığından ve bulunmadığından indirim yapılmamıştır. Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede; 2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır. Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 26/05/2023 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir. ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN; Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre; Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır. Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVACININ MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; (a) Davacının 15/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 1.634.790,03TL sürekli iş göremezlik maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Ölüm/Sakatlık Limiti: 1.200.000,00TL) temerrüt tarihi olan 26/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalılar ... TİC. LTD ŞTİ ve ...'tan kaza tarihi olan 15/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, (b) Davacının 15/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 31.727,25TL bakıcı gideri maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti:1.200.000,00TL) temerrüt tarihi olan 26/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalılar ... TİC. LTD ŞTİ ve ...'tan kaza tarihi olan 15/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, (c) Davacının 15/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 21.620,00 TL tedavi masrafı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.200.000,00TL) temerrüt tarihi olan 26/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalılar ... TİC. LTD ŞTİ ve ...'tan kaza tarihi olan 15/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, (d)Davacının geçici iş göremezlik talebinin REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 115.309,83-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 269,85-TL peşin harcı ve 28.824,04-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 86.215,94-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin (1.253.347,25/1.688.037,28) oranına isabet eden 64.014,29TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna, ) 3-Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından karşılanan 269,85-TL başvuru harcı, 269,85-TL peşin harcı ve 28.824,04-TL harcı olmak üzere toplam 29.363,74-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (1.253.347,25/1.688.037,28) oranına isabet eden 21.802,22-TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,) 5-Davacı tarafından karşılanan 1.599,00-TL posta ve tebligat gideri, 7.700,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 38,40 TL vekalet harcı gideri ve 8.098,18TL NEÜ fatura gideri olmak üzere toplam 17.435,58-TL'den haklılık oranına göre hesaplanan (1.688.037,28/1.688.137,28) 17.434,55 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (1.253.347,25/1.688.037,28) oranına isabet eden 12.944,94-TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,) bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 254.325,22-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,(davalı sigorta şirketinin (1.253.347,25/1.688.037,28) oranına isabet eden 188.833,40-TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,) 7-Davalılar vekilleri yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 8-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE, Dair; davacı vekilinin ve davacı asilin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 25/12/2025

Katip Hakim