İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/367 E. 2026/32 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2023/367 Esas KARAR NO: 2026/32 DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 26/05/2023 KARAR TARİHİ: 14/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; menfi tespit davalarında arabuluculuk şartı aranmadığından işbu menfi tespit davası için bu sebeplerle zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, davalı taraf ile müvekkili olan şirket arasında malzeme alım satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğunu, bu nedenle müvekkili firma tarafından malzeme alım satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili firma tarafından davalı firmaya malzeme alımına ilişkin bağlantı kurulması adına toplamda ------ vadeli çekler halinde davalı şirkete teslim edildiğini ancak müvekkilinin yaşamış olduğu ekonomik sıkıntılar nedeniyle müvekkili adına taraflarınca --- konkordato talebinde bulunuldiğini ve---- esas sayılı dosyasında ---- sicil nosunda kayıtlı davacı, hakkında ---- tarihinden başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilmesine karar verdiğini, ----- esas sayılı dosyası---- esas sayılı dosya ile birleştirildiğini,----- esas sayılı dosyasının---- tarihli duruşmasında --------- komiser görüşü ve talep nazara alınarak davacının geçici mühletinin İİK 287 maddesi gereği ----- tarihinden geçerli olmak üzere 2 ay süreyle uzatılmasına karar verildiğini, mahkemece yapılan yargılama sonucunda müvekkili firma yönünden davanın reddine karar verildiğini, dava dışı -------firmasının ise iflasına karar verildiğini, iflas kararı sonucunda----- esas sayılı dosyası kapsamında iflas sürecinin yürütüldüğünü, müvekkili firma tarafından her ne kadar ilgili çeklerin davalı şirkete teslim edilmiş olsa da aralarında -------- tutarında ticari ilişki bulunmadığını, bu durumun gerek şirketlerin mali ve ticari kayıtlarının incelenmesinde gerekse de----- tarihli konkordato komiser heyeti talimatı doğrultusunda oluşturulmuş borç mutabakatı ile de sabit olduğunu, --- tarihli mutabakatta müvekkil şirketin dava konusu çekler kapsamında ---- oranında alacaklı olduğunun sabit olduğunu, bu husus aynı şekilde firmaların ticari kayıtları ile de sabit hale geleceğini, bu nedenlerle müvekkili şirket aleyhine başlatılan------esas sayılı dosyaları ve dava dışı 3. şirketin müflis olduğu------ sayılı dosyası kapsamında alacaklı tarafça fazla olarak talep edilen toplam -------tutarındaki çekler ve bunlara bağlı fer'ileri yönünden takip ve alacak taleplerinin iptalini, alacağın likit alacak olması şirketler arasında mutabakat olmasına rağmen tamamen kötü niyet doğrultusunda alacak talep edilmesi dikkate alındığında alacaklı tarafın %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, telafisi güç zararlara uğranmaması adına icra takiplerinin tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava Şartı Olan Arabuluculuk Başvurusu Yerine Getirilmemiş Olup Davanın Usulden Reddi Gerektiğini, Davacının Dava Dışı Borçlu/Müflis Şirket Yönünden Doğan Alacağa İlişkin Dava Açmakta Hukuki Yararı ve Davayı Takip Yetkisi bulunmadığını, Bu Yönüyle de Davanın Reddi Gerektiğini, Davacı Şirketin İddialarını Asla Kabul Anlamına Gelmemek Kaydıyla;Kambiyo Senetleri Mücerret Kıymetli Evrak Niteliğine SahipOlduklarından Bu Senetlerde Yer Alan Hak, Temel Borcun bağımsız olduğunu, dolayısıyla işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Davacı Şirketin, Taraflar Arasındaki Ticari İlişkinin Alınan Çekler Boyutunda Olmadığı Yönündeki İddiaları Tümüyle Hukuki Dayanaktan Yoksun ve Mesnetsiz olduğunu, Bu noktada önemle işaret etmek gerekir ki davacı şirketin ileri sürdüğü üzere, icra takip dosyalarının tetkikinden de görülebileceği üzere müvekkil şirket tarafından, borçlu davacı şirketten fazlaya dönük hiçbir talepte bulunulmadığını, Gerçekten de --------tarihli ödeme emirlerine ve dolayısıyla tahsil istemine konu çeklerden de görülebileceği üzere; işbu ödeme emirlerine konu takip istemlerinde bulunulduğu tarihte muaccel alacak ---- olmasına karşın tüm takibe konu çeklerin toplamı --- tutarında olduğunu, ------ sayılı dosyada ------ tane çek kambiyo takibine konu edildiğini ve çeklerin toplam tutarı --- ----- Esas sayılı dosyada --- tane çek kambiyo takibine konu edilmiş ve çeklerin toplam tutarı ------ sayılı dosyada -------- tane çek kambiyo takibine konu edilmiş ve çeklerin toplam tutarı ------ olduğunu, Diğer bir söyleyişle davacı şirketin tümüyle hukuki dayanaktan yoksun, asılsız ve mesnetsiz iddialarının aksine müvekkil şirket tüm alacağını dahi takip konusu hale getirmediğini, Dolayısıyla bu durumda müvekkili şirketin takip talepleri kapsamında bir de üstüne üstlük alacağını aşan miktarda talepte bulunduğunun ileri sürülmesi abesle iştigal olduğunu, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan mutabakat formunu kabul etmediklerinizi , alacak kayıtlarında da görülebileceği üzere müvekkilinin -------- alacağı bulunduğunun sabit olduğunu, bu itibarla belirtmek gerekir ki huzurdaki davada, davacı şirketin haksız ve kötüniyetli istemlerinin uzantısından başkaca bir şey olmadığını, kaldı ki Senede Karşı Senetle İspat Zorunluluğu İlkesi Gereği Davacı alacağını ispatlayamadığını, davacı şirketin müvekkilin in alacağına ulaşmasını engelleme kastıyla ilgili davaları ikame ettiğini, nitekim HMK 329. Madde de belirtildiği üzere hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan tarafın bundan başka beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahküm edilebilir. Bu sebeple haksız ve kötüniyetle huzurdaki davayı ikame eden davacı aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesini talep ettiklerini, mahkemece re'sen dikkate alınacak sebepler uyarınca; Yasal koşulları bulunmayan tedbir talebinin reddine, Dava şartı olan arabuluculuk başvurusunun yapılmaması nedeniyle öncelikle usulden reddine, Hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz huzurdaki davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, icra takibine konu çeklerden dolayı menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Davalının takibe konu ettiği çeklerin dosyada mevcut icra dosyalarına istinaden davalının 3 adet icra dosyasında, kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile yapılan takipte ödeme emirlerinde dayanak olan çek listesi aşağıdaki gibi olup iş bu dayanak olan çek toplamı ------ dir.--------- ESASKambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılacak takipte ödeme emrinde aşağıda gösterilen bu çeklerin toplamının ----- olduğu tespit edilmiştir. ---- Seri Nolu çeki ----- ----- Seri Nolu çeki ----- ---- Seri Nolu çeki ------ ----Seri Nolu çeki ----- -----Seri Nolu çeki ----- ---Seri Nolu çeki ----- ---- Seri Nolu çeki ---- ----Seri Nolu çeki ----- ------- ESAS içinKambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılan takipte ödeme emrinde aşağıdaki çekler dayanak olarak gösterilmiş olup iş bu çeklerin toplamı ----- dir. ---- Seri Nolu çeki ------ ----- Seri Nolu çeki ---- ---- Seri Nolu çeki ------ ---- Seri Nolu çeki ------ ----- ESAS içinKambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılan takipte ödeme emrinde aşağıdaki çeklerin dayanak olarak gösterildiği, iş bu çeklerin toplamının-----olduğu tespit edilmiştir. ----- Seri Nolu çeki ----- -------- Seri Nolu çeki-------- ----- Seri Nolu çeki ----- ---- Seri Nolu çeki ------ ----- Seri Nolu çeki ----- ------Seri Noluçeki ------ ----Seri No lu çeki ------ ---- Seri Nolu çeki ------- ----- Seri Nolu çeki ----- ----- Seri Nolu çeki----- ----- Seri Nolu çeki ---- ----- Seri Nolu çeki ----- ----- Seri No lu çeki-----Mahkememizce taraf ticari defterleri üzerimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere dosya bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş ve bilirkişi heyetince ....tarihli rapor dosyaya sunulmuş ve rapor dosya kapsamına uygun bulunmuştur.Yukarıda belirtildiği gibi davacı şirket tarafından ibraz edilen ------yılına ilişkin ticari defterlerin; TTK m. 64, 66, V.U.K. m. 220-226” ve | Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, dava konusu ile sınırlı olmak üzere davacı ticari defterlerinin, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, ticari defterlerin davacı şirket lehine delil teşkil ettikleri, davalının davacıya düzenlediği fatura toplamının --- davacının davalıya banka yolu ile yapılan ödeme ---- davacının davalıya verdiği çek tutarı (tahsil edilen -karşılıksız) -----, davacının davalıdan kaydi cari alacağı ----, davacının davalıya vermiş olduğu toplam ---- tutarındaki çeklerden, toplam tutarı ---- çeklerin karşılıksız çıktığı, dava dosyasındaki icra takiplerinden anlaşıldığı üzere iş bu çeklerden ---- tutarındaki çeki icra takibine konu ettiği, toplam tutarı ---- olan çekleri icra takibine konu etmediği görülmüştür.Davalı şirket tarafından ibraz edilen -------- (ocak) yılına ilişkin ticari defterlerin; TTK m. 64, 66; V.U.K. m.220-226' ve I.| Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, dava konusu ile sınırlı olmak üzere davalı ticari defterlerinin, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel tebliğlerine uygun olduğu görülmüş ticari defterlerin davalı şirket lehine delil oluşturduğu tespiti yapılmıştır. Davacının davalıya vermiş olduğu toplam ---- tutarındaki çeklerden, toplam tutarı----çeklerin karşılıksız çıktığı, dava dosyasındaki icra takiplerinden anlaşıldığı üzere iş bu çeklerden ----- tutarındaki çeki icra takibine konu ettiği, toplam tutarı -----olan çekleri icra takibine konu etmediği, davacının davalıya vermiş olduğu çekler nezdinde; davacının davalıdan kaydi olarak ----- alacaklı olduğu, başka bir ifade ile davacının davalı şirkete fazladan ---- tutarında çek düzenlediği, tarafların ticari defterlerindeki bakiyelerin birbirleriyle uyumlu olduğu tespit edilmiştir.Davacı ve davalı tarafından ibraz edilen ---- yıllarına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbiri doğruladığı, ticari defterlerinin kayıt nizamı bakımından uygun olduğu davacı ve davalı şirket lehine delil teskil ettikleri, tarafların tacir olduğu ve taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, tarafların ticari defterle- rindeki borç/alacak tutarlarının birbirleriyle uyumlu olduğu, davacının davalıya toplam ---- çek verdiği, iş bu çeklerden toplam ----- tutarlı çeklerin karşılıksız çıktığı, Davacının davalıya vermiş olduğu çekler nezdinde; davacının davalıdan kaydi olarak ---- alacaklı olduğu, başka bir ifade ile davacının davalı şirkete fazladan ---- tutarında çek düzenlediği, davalının davacıya ------ tutarındaki çekleri iade etmesi gerektiği, bu gerekliliğe rağmen, bundan içtinap edilerek, söz konusu çeklere dayalı olarak icra takibine girişilmiş bulunması karşısında, ----- karşılık gelen takipler açısından borcun mevcut olmadığının, diğer bir ifadeyle davacı tarafın davalı tarafa borçlu bulunmadığının İİK m. 72 çet sinde tespitine karar verilmesi gerektiği, fakat davacı tarafin talebini somutlaştırarak (HMK m. 194/1) öncelikle hangi çekler bakımından iade istediği (borçlu olmadığının tespitini talep ettiği) belli olmadığından, daha doğrusu takip konusu yapılmış bütün çekler bakımından bir menfi tespit istemiş olması karşısında, eldeki davada kabul edilecek kısmi menfi tespit hükmünün kendilerine yollama yapılan icra takipleri bakımından hangisine dönük olacağı söylenemeyeceğinden, davacı vekilinden talebini somutlaştırması, hangi çeklerden dolayı menfi tespit talebinde bulunduğunu açıklaması istenmiştir.Davacı vekili bunun üzerine------ tarihli dilekçesiyle, dava açılısında davacı vekili tarafından hangi çeklere yönelik menfi tespit talebinde bulunulduğu açıklanmamıştır. İşbu sebeple davacı müflis şirketin vekili olarak aşağıda yer verilen;-------- ESAS sayılı dosyasından takibe konu edilen ---- günlü ---- Seri No lu ----- USD, ----- Seri No lu ----- USD, ----- Seri No lu ------USD, ---- Seri No lu --- miktarlı toplamı ------ olan dört (4) adet çek için ------- ESAS sayılı dosyasından takibe konu edilen - --- Seri No lu ---- ------ Seri No lu ---- ---- Seri No lu ------ ------Seri No lu --- USD miktarlı toplamı ----- USD olan dört (4) adet çek için----- ESAS sayılı dosyasından takibe konu edilen ------kısmı için menfi tespit taleplerinin bulunduğunu, ayrıca, davalı alacaklının takip konusu etmediğini beyan ettiği çekler ile ilgili başta menfi tespit davası açma hakkı ve diğer dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla işbu çeklerin tarihleri, seri numaraları, miktarları, herhangi bir takibe konu edilip edilmediğinin, iflas dairesine sorulmasını talep etmiştir.İflas Dairesine yazı yazılarak davacı şirketin iflasına yönelik olarak sıra cetvelinin düzenlenip düzenlenmediği hususunda iflas dairesine müzekkere yazılmasına ve düzenlenmesi halinde Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş, iflas dairesince gönderilen, iflas idaresinin sıra cetveline kayıt başvurularına ilişkin kararları ve sıra cetvelinin ekli bulunduğu --- tarihli cevaba göre---- esas sayılı dosyada takip konusu yapılan alacağa ilişkin sıra cetveline kayıt talebinin kabulüne karar verildiği, ;----- sayılı dosyasından takibe konu edilen alacağa ilişkin kayıt kabul talebinin reddine,------ sayılı dosyasından takibe konu edilen alacağa ilişkin kayıt başvurusunun ise yargılama devam ettiğinden dolayı şüpheli alacak olarak kaydına karar verildiği, bu durumda borçlu yerine geçen iflas dairesince takibe konu alacağın kayıt kabulüne karar verilmiş olmakla davacının, ------ Esas sayılı takibe konu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebi yönünden davanın konusu kalmadığından reddine, diğer iki icra takip dosyasındaki alacak yönünden ise bilirkişi raporundaki tespitler ve davacı vekilinin talebini somutlaştırdığı ---- tarihli dilekçesi birlikte değerlendirilerek, davacının------ sayılı dosyasından takibe konu edilen - ---- olan dört (4) adet çek ile;---- sayılı dosyasından takibe konu edilen ; --- miktarlı çekin --- kısmı yönünden davanın kabulü ile toplam ------ borçlu olmadığının tespitine, ---- Esas sayılı takibe konu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebinin reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kısmen kabulü ile ;----- sayılı dosyasından takibe konu edilen ---- miktarlı toplamı ----- olan dört (4) adet çek ile; ------ESAS sayılı dosyasından takibe konu edilen ;---- kısmı yönünden davanın kabulü ile toplam ---- borçlu olmadığının tespitine, 2- ----- Esas sayılı takibe konu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebinin REDDİNE, 3-Davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine, 4-Karar ve ilam harcı olan 342.612,64-TL harçtan peşin alınan 187.970,22-TL harcın mahsubu ile bakiye 154.642,42-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 5-Davanın kabul edilen kısmı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 665.711,19 -TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davanın red edilen kısmı kısmı yönünden; Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 755.244,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 7-Davacı tarafça yatırılan 188.175,72-TL harç ve 8.228,00-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere, toplam 196.464,52-TL yargılama giderinden davayı kabul red oranı dikkate alınarak 191.925,01-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde-------------- Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.14/01/2026