İlk Derece Mahkemesi 2023/348 E. 2026/262 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/348 KARAR NO : 2026/262

DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 05/10/2018 KARAR TARİHİ : 02/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, davacı şirketin, ... İli, ... İlçesi, 800 Parselde yapılacak Güneş Enerjisi Santrali yapımı için davalı ile arasında 05/10/2017 tarihli "... Sözleşmesi imzalandığını, toplamda 3.000.000 USD'lik proje bedeli olan bu işin elektrik malzeme alım ve işçiliğinin davalıya devredildiğini, sözleşmenin 7.5 nolu maddesine göre işin tamamlanarak teslim tarihinin başlangıç tarihinden itibaren 11 hafta olduğunu, davalının kendisine tanınan bu sürede işi tamamlamadığını, sözleşmeye aykırı davranışta bulunarak davacı şirketi zarara uğrattığını, üretim sahası için ihtiyaç duyulan malzemelere ait proforma faturaların davalı tarafından imzalanarak davacı şirkete sunulduğunu, davalı şirket sahibinin davacı şirkete "malzemeler hazır, parayı yatırın, alalım" dediğini, bunun üzerine davalının hesabına kısa süreli aralıklarla toplamda 200.000,00 USD yatırdıklarını, buna dair dekontların ve whatsapp konuşmalarının mevcut olduğunu, yapılan tedarik anlaşmasında kararlaştırılan ... marka dağıtım merkezi, köşk binası ve hücrelerinin temin edilerek sahaya getirildiğini, davalının çalışmış olduğu dava dışı ... isimli şahıs tarafından kurulumu yapacak kepçe operatörüne birtakım ölçüler verildiğini, malzemelerin konulacağı alanın bu ölçülere uygun olarak kazılmış ve kuruluma hazır hale getirildiğini, ancak daha sonra ... firması görevlileri kurulum için geldiğinde bu yerin kuruluma müsait olmadığını, bu şekilde prefabrik yapının sığdırılmasının mümkün olmadığını, davalı tarafından hazırlanan beton zeminin çok ince olduğunu ve betonun kurulacak prefabrik yapıyı taşıyamayacağını belirttiğini, bunun üzerine davacı şirketin davalıdan ... Firması tarafından tespit edilen hataların ve inverter ve köşk binası yerlerinin eğri olarak yapılmış betonlarının düzeltilmesmi istediğini, bu şekilde kurulum yapılması halinde binanın çökebileceğini, davacı şirketin kendi imkânları ile hatalı işleri düzelttiğini ve sonrasında ... ekibinin 3 defa gelerek kurulumu gerçekleştirdiğini, santralin Enerji Nakil Hattı işini yapan firma haritacısının koordinatları girdiğinde ... ve köşk binasının yoldan geçtiğini tespit ettiğini, davacı şirketin bu durumun sebebini davalının çalıştığı (dava dışı) ... isimli kişiye sorduklarında "Bunun doğal bir şey olduğu, müvekkili şirketin fazla abartıp titiz davrandığını" söylediğini, Enerji Nakil Santrali yapan firmanın ... kablolarının düz değil eğri şekilde olduğunu, bu nedenle işin düzgün şekilde yapılamadığını bildirildiğini, davacı şirketin yoldan geçen bu alanı kendi bütçesi ile düzelterek ve yeni baştan kurulduğunu, ... ve köşk binalarının tamamen davacı şirketin imalatı olduğunu, sözleşmede teslimi kararlaştırılan ... (... markalı) ürünün, 28 Kasım 2017 tarihinde, sözleşmede belirlenen şartlara uygun olmayan şekilde kusurlu bir biçimde teslim edildiğini, ürün teslim alındığında 16 adet malzemenin eksik malzeme kullanımı nedeniyle projeye uygun olmadığının tespit edildiğini, davacı şirketin ürünü teslim aldıktan sonra aynı gün bu kusuru tespit ederek bu hususta 30/11/2017 tarihli tutanağı düzenlediğini, bunun üzerine davacı şirketin pano firması olan dava dışı ...'yu aradığını; yetkililerin ürünün eylül ayında hazırlandığını, davalı ... tarafından bekletildiğini, malın davalı ...'ya satılmış olması nedeniyle muhataplarının davalı ... olduğunu söylediğini, makul bir süre işin düzeltilmesini bekleyen davacı şirketin faydalı bir sonuç alamayacağını anlayarak davalıya ... 39. Noterliğinin ...tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesini gönderdiklerini, ürünün ayıbını resmi yolla ihtar ettiğini, ürünün değişimini, aksi takdirde bedelinin iadesini talep ettiğini, ancak davalının, ... 1. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ürünün ayıbını kabullenmediğini ve teslim esnasında imzalanan sadece malın teslim edildiğini gösteren bir tutanağı dayanak göstererek zararı gidermeye yanaşmadığını, davacı şirketin ... 39. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarı ile davalıya son defa ihtar ettiklerini, davacının sahada olmadığı bir tarihte davalı şirketin elemanlarının sahaya geldiklerini, sahaya gelen çalışanlar ile yapılan görüşmede davalının kepçe operatörünün çalışma esnasında sahada bulunan ... kablosunu kopardığını, belli olmaması için üzerinin toprakla örtülmüş olduğunu, davalı ve ortağının bu durumu bildiğini ve davacı şirkete bildirmediğini, davacı şirketin bütçesi 3 milyon USD olan bu projeyi hayata geçirmek için yüklü miktarda kredi kullandığını belirterek, davalıya ödenen bedelden teslim edilen malzemelerin düşülmesi sonucu ortaya çıkar alacağın 40.000,00 USD ve sözleşmede belirlenmiş 60.000,00 USD cezai şartın da 10.000.00 USD'si olmak üzere 50.000,00 USD alacağın veya ödeme tarihindeki güncel kur üzerinden TL karşılığının ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 19/02/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile müvekkillerinin alacaklı olduğu 90.811,26 USD'nin aynen AMERİKAN DOLARI olarak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, taraflar arasında ... (...) yapımını içeren sözleşme imzaladığını, davacı şirketin ... İli ... İlçesinde 800 Parselde yapılacak olan üretim sahası güneş panelleri için ihtiyaç duyulan malzemeleri sözleşmede belirtilen nitelik ve kalitede temin ettiğini, malları sorunsuz olarak karşı tarafa teslim edildiğini, davalının kendi edimini yerine getirdiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye ilişkin eser sebebiyle davalı şirkete ödenmesi gereken ve üretim sahası için ihtiyaç duyulan malzemelere ait KDV hariç 332,353,30 USD olan sözleşme bedelinin davacı tarafından da dava dilekçesinde ikrar edildiği gibi sadece 200.000.00 USD'lik kısmının ödendiğini, 27/02/2018 tarihli 004201 yevmiye nolu ihtarname ile davacı tarafa 7 günlük süre verilerek ödeme talep edildiğini, 28/11/2017'de teslim edildiğini ve davacı şirket yetkilisi Songül Yörük tarafından aynı tarihli eksiksiz ve hasarsız teslime ilişkin saha teslim tutanağı imzalandığını, davacı tarafın ürünün uygun özelliklere sahip olmadığı iddiası ile bildirimde bulunduğunu, söz konusu ürünlerin üretimden önce örnek üzerinden davacı şirket tarafından görüldüğünü ve alınan onayın ardından örneğe sadık kalınacak şekilde imal edildiğini ve davacı tarafa teslim edildiğini, sözleşmenin 7,1 maddesi ve TTK 23/1-c maddesinden ayıplı malın ve sürecinin detaylı olarak izah edildiğini, ancak davacının bu şartlara uymadığını, ayrıca davacı firma tarafından keşide edilen ... nolu 8.544,78 TL, ... nolu 83.570,55 TL, ... nolu 83.570,55 TL, ... nolu 230.949,50 TL, ... nolu 66.305,09 TL, ... nolu 71.366,40 TL, ... nolu 77.148,40 TL, ... nolu 132.160 TL'lik faturaların davacı şirkete iletildiğini ve itiraz edilmediğini, davacı şirketin ifasını yerine getirdiğini, dava dışı...firmasının davacı şirketi aradığı iddiasının davacı şirketin sözleşme bedelini tam olarak davacıya ödemediğinin bir göstergesi olduğunu, hali hazırda davacının davalı şirkete 132.353,30 USD daha muaccel olan sözleşmeden kaynaklı borcu olduğunu, sözleşmede belirtildiği üzere ödemesi kapanmayan siparişlerin teslimatının yapılamadığını, sözleşmede belirtilen cezai şartın koşullarının gerçekleşmemiş olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 26/12/2019 tarih,... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 04/04/2023 tarihli ilamı ile; "mahkemece, yüklenici tarafından teslim edilen ve edilmeyen malzemelerin tespiti ile proforma faturada yer alan 7 nolu malzemede belirtilen ayıbın ne olduğu davacı tarafa açıklattırıldıktan sonra, konusunda uzman teknik bilirkişilerin de ilavesi ile oluşturulacak bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif yapılmak suretiyle; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki edimlerin yüklenici tarafından yerine getirilip getirilmediği, eksik ve ayıplı imalat bulunup bulunmadığı, varsa ayıbın niteliği de belirlenerek, süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığının tespiti ile sözleşmenin götürü bedelli olduğu gözetilerek, eksik ve ayıplı imalatlar düşüldükten sonra yüklenici tarafından eksiksiz ve ayıpsız olarak yapılmış olan kısmın sözleşmede kararlaştırılan toplam işe oranı belirlenip, bu oranın sözleşmedeki toplam götürü bedele oranlanarak yüklenicinin hakettiği iş bedelinin orantı yöntemine göre hesaplanması ve yapılan ödemeler de gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır " gerekçeleriyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiğinden dosya mahkememizin 2023/348 esas sırasına kaydedilerek yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur. DELİLLER: ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat gereği bilirkişi heyeti tarafından sunulan 16/04/2024 tarihli raporun sonuç kısmında; "... zemin betonu ile her bir ... için ayrı ayrı yapılması gereken trafo köşkleri ve invertör prefabrik binaları zemin betonlarının davalı yüklenici tarafından ayıplı yapıldığı, teknik olarak zemin betonu içine imal edilmesi gereken ve davalı yüklenici tarafından zemin betonu ile birlikte yapılan ... ile trafo köşkleri ve invertör prefabrik binaları topraklama tesisatını ayıplı olacağı, bu sebeple davacılar tarafından zemin betonu imalatları ile zemin betonu yapılması gereken topraklama tesisatının yeniden yapıldığı, bu sebeple davalının proforma faturalarla teklif ettiği... işçilik bedelinin 13.000,00TL, trafo köşkü ve invertör prefabrik binası bedelinin 11.000,00TL düşülmesi gerektiği, davalının davacılara teslim ettiği ...Panoların davaya konu ...'lerde kullanılabilecek nitelikte olmadığı dolayısıyla bu yönüyle panoların ayıplı olduğu ve bu sebeple proforma faturalardaki ... Panolarının davalı tarafından davacılara teslim edilmediğinin kabul edilmesi gerektiği, koparılması sebebiyle ayıplı olduğu iddia edilen XLP kablosunun ayıbının davalı tarafından giderildiği davacılara teslim edilen taşlardaki çok az bir miktardaki bu kısmi deformenin kayda değer bir ayıp teşkil etmeyeceği, Eksik ve ayıplı imalatlar düşüldükten sonra davalı yüklenici tarafından eksiksiz ve ayıpsız olarak yapılmış olan kısmın sözleşmede kararlaştırılan toplam işe oranının %32,85 olacağı, İşin tamamlanma orana göre yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin 109.188,74 USD olacağı, Davalı yüklenicinin sözleşme ile davacı iş sahiplerine taahhüt ettiği imalatları süresinde davacılara teslim etmediği, Davalı yüklenicinin hak ettiği iş bedelinden 90.811,26 USD fazla ödeme yaptığından dolayı davacıların davalı yükleniciden 90.811,26 USD alacaklı olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden 27/03/2025 tarihli bilirkişi 1. Ek Raporu aldırılmış, ek rapora yapılan itirazlar nedeniyle 2. Ek rapor aldırılmıştır. ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat gereği bilirkişi heyeti tarafından sunulan 02/01/2026 tarihli 2. Ek raporun sonuç kısmında; "Sayın davalı vekilinin 1. Ek Rapora karşı yaptığı yukarıdaki itirazları nedeniyle dosya arasına alınan projeler ve davaya konu...' lere ait Enerji Müsaadesi Belgeleri tarafımca detaylı şekilde incelendiğinde 1. Ek Rapordaki davaya konu ...'lerin ortak kullanacağı tek bir ... bulunmasına rağmen proforma faturalarda ortak ... için mükerrer fatura kalemlerinin bulunduğu yönündeki değerlendirmelerin hatalı olduğu, bu nedenle işbu raporda 1. Ek Rapordaki bu değerlendirmeden bilirkişi kurulumuzca dönüldüğü, ...tesisine ait proforma faturadaki imalatların müşterek ... tesisine değil yeni yapılacak Merdivenli ... tesisine ait olduğu, yeni yapılacak Merdivenli ... tesisinin davalı vüklenicinin taahhütleri arasında bulunduğu ve bu taahhüdüne ilişkin fiyat teklifini de ... tesisine ait proforma faturası ile davacılara bildirdiği, dolayısıyla 1. Ek Raporda yapılan hesaplamalara ilişkin sonuç ve kanaatlerin yanlış olduğu ve bu hesaplamalara ilişkin Kök Raporda yapılan hesaplamaların aynen geçerli olduğu, ... zemin betonu ile her bir ... için ayrı ayrı yapılması gereken trafo köşkleri ve invertör prefabrik binaları zemin betonlarının davalı yüklenici tarafından ayıplı yapıldığı, teknik olarak zemin betonu içine imal edilmesi gereken ve davalı yüklenici tarafından zemin betonu ile birlikte yapılan ... ile trafo köşkleri ve ... prefabrik binaları topraklama tesisatının da ayıplı olacağı, bu sebeple davacılar tarafından zemin betonu imalatları ile zemin betonu içine yapılması gereken topraklama tesisatının yeniden yapıldığı, bu sebeple davalının proforma faturalarla teklif ettiği ... işçilik bedelinin 13.000,00TL, trafo köşkü ve ... prefabrik binası işçilik bedelinin 11.000,00TL düşülmesi gerektiği, davalının davacılara tes ettiği ...Panoların davaya konu...'lerde kullanılabilecek nitelikte olmadığı dolayısıyla bu yönüyle panoların ayıplı olduğu ve bu sebeple proforma faturalardaki ... Panolarının davalı tarafından davacılara teslim edilmediğinin kabul edilmesi gerektiği, koparılması sebebiyle ayıplı olduğu iddia edilen ... kablosunun ayıbının davalı tarafından giderildiği, davalı tarafından davacılara teslim edilen taşlardaki çok az bir miktardaki bu kısmi deformenin kayda değer bir ayıp teşkil etmeyeceği, Eksik ve ayıplı imalatlar düşüldükten sonra davalı yükleni ve ayıpsız olarak yapılmış olan kısmın sözleşmede kararlaştırılan toplam işe oranının %32,85 olacağı, İşin tamamlanma orana göre yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin KDV hariç 109.188,74 USD olacağı, Davalı yüklenicinin sözleşme ile davacı iş sahiplerine taahüt ettiği imalatları süresinde davacılara teslim etmediği, Davalı yüklenicinin hak ettiği iş bedelinden 90.811,26 USD fazla ödeme yaptığından dolayı davacıların davalı yükleniciden 90.811,26 USD alacaklı olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi; davalı ise yüklenicidir. Taraflar arasında 05/10/2016 tarihli " ..." imzalandığı, ... ili ... İlçesi 800 parselde yapılacak olan ...planlama, tesis, üretim, nakliye, montaj, devreye alma ve inşaat revizyon işlerinin sözleşme kapsamında belirlendiği, sözleşme bedeli olarak KDV hariç 332.353,30 USD olarak kararlaştırıldığı, sözleşme süresi olarak işin başlangıç tarihini takiben 11 hafta olduğu ve 19/11/2017 tarihinde geçici kabulün yapılacağı belirlenmiştir. Davacı taraf, davalının sözleşmeye aykırı, ayıplı ve kötü ifada bulunduğunu iddia etmektedir. Dava dilekçesinde, davacı şirketin sunmuş olduğu proforma faturada yer alan malzelemeler arasında sadece 5,9,10,11,12,13,20 numara ile gösterilenlerin teslim edildiği ve 7 nolu malzemenin ise hatalı olarak teslim edildiği, yine davacı Songül Yörek'e gönderilen proforma faturada yer alan 5,9,10,11,12,13,20,35,36,37,38 nolu malzemelerin teslim edildiği, 7 nolu malzemenin hatalı olarak teslim edildiği, faturada yer alan diğer malzemelerin hiç teslim edilmediği belirtilmiştir. İstinaf ilamında kaldırma gerekçesi olarak " Şu halde, mahkemece, yüklenici tarafından teslim edilen ve edilmeyen malzemelerin tespiti ile proforma faturada yer alan 7 nolu malzemede belirtilen ayıbın ne olduğu davacı tarafa açıklattırıldıktan sonra, konusunda uzman teknik bilirkişilerin de ilavesi ile oluşturulacak bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif yapılmak suretiyle; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki edimlerin yüklenici tarafından yerine getirilip getirilmediği, eksik ve ayıplı imalat bulunup bulunmadığı, varsa ayıbın niteliği de belirlenerek, süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığının tespiti ile sözleşmenin götürü bedelli olduğu gözetilerek, eksik ve ayıplı imalatlar düşüldükten sonra yüklenici tarafından eksiksiz ve ayıpsız olarak yapılmış olan kısmın sözleşmede kararlaştırılan toplam işe oranı belirlenip, bu oranın sözleşmedeki toplam götürü bedele oranlanarak yüklenicinin hakettiği iş bedelinin orantı yöntemine göre hesaplanması ve yapılan ödemeler de gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi" belirtilen hususlarda inceleme yaptırılmış ve alınan bilirkişi raporu denetime elverişli ve teknik olarak yeterli görüldüğünden hükme esas alınmıştır. Davalı vekili tarafından müvekkilinin sadece elektrik işiyle uğraştığı, inşaat işlerinden müvekkilinin sorumlu olmadığı, GES kurulumu için uygun zeminin hazırlanmasının işverenin (davacı tarafın) sorumluluğunda olduğu ve istinat duvarı yapılmamasının işverenin kusuru olduğu iddia edilmiş ise de taraflar arasında imzalanan 05.10.2016 tarihli sözleşmede Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı başlıklı 3. Maddesinde; “MADDE 3- Bu Sözleşmenin konusu, İşverene satışı yapılacak Ek-1 'de Temel Teknik Özellikleri yer alan ...'in kapsamı, bedeli, ödemesi, kurulumu, onarımı, işletme alınması, garanti koşullarının saptanması ve bu hususlara ilişkin tarafların hak ve yükümlülüklerinin tanımlanmasıdır. ... kurulumu ile ilgili planlama, tesis, üretim, nakliye, montaj, devreye alma ve işin bir bütün olarak tamamlanması için gerekli inşaat, revizyon işlerini de kapsayan ilgili tüm çalışmalar anahtar teslim esasına göre bu iş kapsamındadır. Konstrüksiyon ...A.Ş tarafından yapılacaktır.” hükmü yer almaktadır. Bu hükümle, yüklenicinin sorumluluğu sadece elektrik montajı ile sınırlandırılmamış, işin bir bütün olarak teslimi için gerekli her türlü inşaat işi de sözleşme kapsamına dahil edilmiştir. Öte yandan yine taraflar arasında yapılan sözleşmenin Hizmetler ve Yükümlülükler başlıklı 5. maddesinin 5.1-b bendinde sahanın GES kurulumuna hazır hale gelmesi için gerekli inşaat işleri açıkça davalı yüklenicinin sorumlulukları arasında sayılmıştır. Dolayısıyla davalı vekilinin “müvekkilimiz inşaat işleriyle ilgilenmemektedir” iddiası taraflar arasındaki sözleşme ile açıkça çelişmektedir. Ayrıca sözleşmenin 5.2. maddesinde yüklenicinin mühendislik çalışmalarını ve kurulumu gerçekleştireceği hüküm altına alınmıştır. Hal böyle olunca da sözleşmedeki mühendislik çalışmaları kapsamına, üzerine tesis kurulacak zeminin mukavemetinin ve zeminin uygunluğunun kontrolü de girmektedir. Bununla birlikte sözleşmenin 5.5. maddesi “istinat duvarı sözleşmede yazmıyor” savunmasını geçersiz kılmaktadır. Zira ... tesisinin güvenli bir şekilde işletmeye alınması için zeminin stabilizasyonu (gerekiyorsa istinat duvarı yapılması) teknik bir zorunluluk ise bu iş de anahtar teslimi bedelin içinde kabul edilmelidir. Netice itibarı ile davalı yüklenici, sözleşmenin 3., 5.1-b ve 5.5 maddeleri uyarınca inşaat işlerini ve sahanın hazır hale getirilmesini üstlenmiş durumdadır. Sözleşmede “zemin hazırlığı işverene aittir” şeklinde bir istisna hükmü bulunmadığı gibi aksine tüm inşaat işlerinin yüklenicide olduğu açıkça kararlaştırılmıştır. Bu nedenle ... oturacağı zeminin kayması, istinat duvarı ihtiyacı gibi teknik gereklilikler, anahtar teslimi işin bir parçası olup davalı yüklenicinin sorumluluğundadır. Bilirkişi kurulunun iştirak ettiği mahallinde yapılan keşifte davaya konu edilen ...'lerin hali hazırda tamamlanmış ve çalışır vaziyette olduğu bildirilmiştir. İmalatların kim tarafından yapıldığına ilişkin taraflar arasındaki çekişmenin giderilmesine yönelik olmak üzere bilirkişi kurulunda keşif esnasında herhangi bir tespitin yapılmasının mümkün olmadığı mahallinde yapılan keşifte davaya konu imalatların kim tarafından yapıldığına yönelik herhangi bir tespit yapılamadığı bildirilmiştir. Bu itibarla tarafların dilekçeler aşamasında ortaya koydukları iddia ve savunmalar, davacı tarafın dosyaya sunduğu 29.03.2019 tarihli delil dilekçesi ekindeki belgeler, davalı tarafın dosyaya sunduğu 20.10.2023 tarihli dilekçe ekindeki görüntüler ve mahallinde yapılan keşifte bilirkişi kurulunca yapılan inceleme sonuçları birlikte değerlendirilerek davaya konu imalatların kim tarafından yapıldığı heyetçe belirlenmeye çalışılmış, bu kapsamda yapılan değerlendirmeler neticesinde davalı yüklenicinin davaya konu edilen her iki... için raporda yer alan tablolardaki malzemeleri (tablolarda işçilik bulunmamaktadır) tedarik ettiği kanaatine varıldığı, 07.09.2017 tarihli proforma faturalardaki birim fiyatlar, imalatların yapıldığı 2017 yılındaki piyasa birim fiyatlarına uygun olduğundan bu birim fiyatlar tablolarda da aynen kullanıldığı, tablolarda bulunan malzemelerin incelenmesi neticesinde malzemelerin taraflar arasında yapılan sözleşmeye ve sözleşme amacına uygun malzemeler olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Davalı yüklenici her ne kadar yukarıdaki malzemeleri davacılara teslim etse de yukarıda da izah edildiği üzere taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca davalı yüklenici, sözleşmeye konu malzemeleri davacılara teslim etmenin yanında bu malzemelerin montajını ve çalışır vaziyette teslimini davacılara taahhüt etmiştir. Dosyadaki belgelere ve özellikle davalı yüklenicinin dosyaya sunduğu video ve fotoğraf görüntüleri nazara alındığında davalı yüklenicinin yukarıda sayılan malzemeleri temin etmenin yanında bu malzemelere ilişkin bazı işçilik işlerini de yaptığı bildirilmiştir. Davalı yüklenici tarafından yapılan imalatların ve temin edilen malzemelerin sözleşmeye uygun olup olmadığına ilişkin olmak üzere davacı vekili özetle; ortak dağıtım merkezi köşk binasının zemin betonu için davalı tarafından kazı yapılıp beton atıldığını, ancak ... köşkünün kurulumu için gelen ... firması görevlilerinin bu yerin kurulum için müsait olmadığını, ölçülerin 15 m'ye 5 m olması gerekirken 12,5 m'ye 3,5 m olarak kazı yapıldığını, ... Binasının oturtulacağı alanın ölçülerinin yanlış alındığını, kurulumu yapan ... ekibinin bu halde kurulum yapamayacağını söyleyerek ayrıldıklarını, ölçünün bir kez daha alınarak zemin yeniden hazırlandığını, ancak bu defa da ... ekibinin su terazisiyle yaptığı ölçümde zeminin kuruluma engel vaziyette eğimli olduğu hususunun tespit edildiğini, ayrıca zeminin sağlam olmadığını, zıpladığını, altının boş olduğunu, olası bir durumda çökebileceğini ve bunun da tesiste patlama olmasına sebebiyet vereceğini söylediklerini, bu vaziyette kurulum yapma sorumluluğu alamayacaklarını belirterek sahadan ayrıldıklarını; yapılan düzeltmeler sonrasında ancak 3. defada kurulumun sağlanabildiğini, buna ilişkin ... tarafından tutulan tutanakların ekte sunulduğunu, santralin enerji nakil hattı işini yapan firmanın haritacısı tarafından inverter ve köşk binasının yoldan geçtiğinin tespit edildiğini, yine enerji nakil hattı işini yapan firmanın ... kablolarının düz değil eğri şekilde olduğunu, bu nedenle işin düzgün şekilde yapılamadığını bildirdiğini, müvekkilin yoldan geçen bu alanı kendi bütçesi ile düzelttiğini ve yeni baştan kurduğunu, inverter ve köşk binalarının tamamen müvekkilin imalatı olduğunu, sözleşmede teslimi kararlaştırılan 16 adet ... Panosunun 28.11.2017 tarihinde sözleşmesinde belirlenen şartlara uygun olmayacak kusurlu bir biçimde teslim edildiğini projesine göre panoda 32 sigorta girişi olması gerekmekte iken sadece 16 sigorta girişinin mevcut olduğunu, yani panonun, müvekkillerin projesini hayata geçirmesi için gereken niteliklere sahip olmadığını, müvekkilin sahada olmadığı bir tarihte davalı şirketin elemanları sahaya geldiğini ve bir takım onarımlar yapmak istediklerini, müvekkil neden geldiklerini sorguladığında davalının çalışanı olan kepçe operatörünün çalışma esnasında sahada bulunan ... kablosunu kopardığını, kopukluğu onarmaya çalıştıklarını müvekkilin öğrendiğini, kazısı yapılan kabloların üzerinin kapatılması için gönderilen parke taşlarının muhafazaya uygun olmayan şekilde teslim edildiğini, ayrıca taşların deforme olduğunu, ayıplı vaziyette olduğunu, bu durum davalılara bildirildiğinde zaten üzerlerine beton döküleceği, bir sorun yaşanmayacağı hususlarının söylendiğini, müvekkillerinin taşları bu haliyle kabul etmediğini ancak davalıların taşları iade almadığını ve yenileriyle de değiştirmediğini iddia etmiştir. Davacı yanın bu iddiasına karşılık davalı ekili; ... panonun müvekkil şirketin standart kullandığı ürün olduğunu, söz konusu ürünlerin üretimden önce örnek üzerinden davacı şirket tarafından görüldüğünü ve alınan onayın ardından örneğe sadık kalınacak şekilde kusursuz olarak imal edildiğini ve davacı tarafa teslim edildiğini, müvekkil firmanın sözleşmede belirlenen tüm yükümlüklerini yerine getirdiğini, projeyi sözleşmede belirlenen tarihten önce bitirdiğini, davacıya ait işlerde kullanılan malzemelerin tamamının müvekkil firma tarafından alındığını, müvekkil firmanın sorumluluğunun ürün teslimine ve ... projesinin yapımına ilişkin olduğunu ve zemin ve arazinin teslimi ve projenin yapılacağı alanın tesliminin davacı şirketin sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle zemine ilişkin projenin sorumluluğunun müvekkili firmanın üzerinde olmadığını savunmuştur. Ortak olarak kullanılan ... köşkü ile davaya konu her iki ..'a ait trafo köşkü ve invertör binalarının zemin betonunun davalı yüklenici tarafından ayıplı imal edildiği ile ilgili olarak davacı yan birçok fotoğraf ve video görüntüsünü dosyaya sunmuştur. Ayrıca davacı cevaba cevap dilekçesi ekinde dava dışı ... firmasının servis raporunu dosyaya sunarak davalı yüklenici tarafından imal edilen ... zemin betonunun ayıplı imal edildiğini ispatlamaya çalışmıştır. Dava dışı ... tarafından düzenlenen servis raporu incelendiğinde; ... çalışanlarının 12.10.2017 ve 23.10.2017 tarihlerinde sahaya gidildiği ve zemin betonunun uygun olmaması sebebiyle kurulum yapılamadığı, ... çalışanlarının 26.11.2017 tarihinde üçüncü kez sahaya giderek kurulumu gerçekleştirdiği anlaşılmıştır. Öte yandan davacı tarafça dosyaya sunulan fotoğraf ve videolar bilirkişi kurulunca incelendiğinde gerek... gerekse trafo köşkleri ile invertör prefabrik binası zemin betonlarının davalı yüklenici tarafından ayıplı yapıldığı ve bu sebeple davacılar tarafından yeniden yapıldığının görüldüğü; bu itibarla davaya konu ...'ler tarafından ortak kullanılan ... zemin betonu ile her bir ... için ayrı ayrı yapılması gereken trafo köşkleri ve invertör prefabrik binaları zemin betonlarının davalı yüklenici tarafından ayıplı yapıldığı, teknik olarak zemin betonu içine imal edilmesi gereken ve davalı yüklenici tarafından zemin betonu ile birlikte yapılan ... ile trafo köşkleri ve invertör prefabrik binaları topraklama tesisatının da ayıplı olacağı, bu sebeple davacılar tarafından zemin betonu imalatları ile zemin betonu içine yapılması gereken topraklama tesisatının yeniden yapıldığı kanaatine varıldığı; 26.01.2024 tarihli keşifte davalı tarafından teslim edilen ...Panoların davacılar tarafından gösterildiği, gösterilen panoların davaya konu ...'lere montajının yapılmadığı ve sahaya istiflenmiş halde olduğu, bunun yanında davaya konu ...'ler incelendiğinde keşif esnasında başka ...Panoların davaya konu edilen...lere montajının yapıldığı ve hali hazırda bu panoların ...'lerde kullanıldığı, davalının davacılara teslim ettiği ... panoların davaya konu ...'lerde kullanılabilecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla bu yönüyle panoların ayıplı olduğu kanaatine varıldığı itibar olunan bilirkişi raporunda bildirilmiştir. ... zemin betonu ile her bir ... için ayrı ayrı yapılması gereken trafo köşkleri ve invertör prefabrik binaları zemin betonlarının davalı yüklenici tarafından ayıplı yapıldığı, teknik olarak zemin betonu içine imal edilmesi gereken ve davalı yüklenici tarafından zemin betonu ile birlikte yapılan .... ile trafo köşkleri ve invertör prefabrik binaları topraklama tesisatının da ayıplı olacağı, bu sebeple davacılar tarafından zemin betonu imalatları ile zemin betonu içine yapılması gereken topraklama tesisatının yeniden yapıldığı, bu sebeple davalının proforma faturalarla teklif ettiği ... işçilik bedelinin 13.000,00TL, trafo köşkü ve ... prefabrik binası işçilik bedelinin 11.000,00TL düşülmesi gerektiği, davalının davacılara teslim ettiği ... Panoların davaya konu ...'lerde kullanılabilecek nitelikte olmadığı dolayısıyla bu yönüyle panoların ayıplı olduğu ve bu sebeple proforma faturalardaki...Panolarının davalı tarafından davacılara teslim edilmediğinin kabul edilmesi gerektiği, koparılması sebebiyle ayıplı olduğu iddia edilen ... kablosunun ayıbının davalı tarafından giderildiği, davacılara teslim edilen taşlardaki çok az bir miktardaki bu kısmi deformenin kayda değer bir ayıp teşkil etmeyeceği, eksik ve ayıplı imalatlar düşüldükten sonra davalı yüklenici tarafından eksiksiz ve ayıpsız olarak yapılmış olan kısmın sözleşmede kararlaştırılan toplam işe oranının %32,85 olacağı, işin tamamlanma orana göre yüklenicinin hak ettiği iş bedeli, 109.188,74 USD olacağı, davalı yüklenicinin sözleşme ile davacı iş sahiplerine taahhüt ettiği imalatları süresinde davacılara teslim etmediği, davalı yüklenicinin hak ettiği iş bedelinden 90.811,26 USD fazla ödeme yaptığından dolayı davacıların davalı yükleniciden 90.811,26 USD alacaklı olduğu bildirilmiş olup, alınan ikinci bilirkişi ek raporunda da taraf itirazlarının tek tek değerlendirildiği anlaşılmakla, rapora itibarla ıslah talebi doğrultusunda alacak talebi yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafça ihtarname tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş ise de tebliğ şerhi sunulmayan ihtarnamenin içerik olarak davalıyı temerrüde düşürecek açıklıkta olmadığı anlaşıldığından dava ve ıslah tarihi itibariyle faize hükmedilmiştir. Taraflar arasında imzalanan 05.10.2016 tarihli sözleşmenin 13.2 maddesinde, "Yüklenicinin sözleşmenin hükümlerinden birini ihlal etmesi; sözleşmede yer alan herhangi bir taahhüdüne uymaması veya aykırı davranması halinde madde 5'de belirtilen yükümlükleri dahil, sözleşmede yer alan herhangi bir kabul, beyan ve taahhüdün yanlış, eksik veya yanıltıcı olduğunun, gerçeği yansıtmadığının tespiti veya bunlara aykırılık oluşturacak herhangi bir durumun ortaya çıkması ve söz konusu uygunsuzluğun ve/veya işverenin hak kaybının makul bir süre içinde giderilmemesi halinde, işveren sözleşme ve mevzuat çerçevesindeki her türlü talep ve tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeyi tek taraflı olarak derhal feshetme hakkına sahiptir ve bu durumda yüklenici, işverene ayrıca ceza olarak 60.000,00 Dolar tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder." hükmü yer almaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmediği ve halen ayakta olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmeye göre, cezai şartın talep edilebilmesi için taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması gerektiği, cezai şart talep etme şartlarının bulunmadığı anlaşıldığından cezai şart talebinin reddine karar verilmiş, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜ ile 1-90.811,26 USD alacağın, 40.000,00 USD'lik kısmına dava tarihi olan 05/10/2018 tarihinden itibaren, 50.811,26 USD'lik kısmına ise ıslah tarihi olan 19/02/2026 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-10.000,00 USD cezai şart alacağı yönünden davanın REDDİNE, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi gereğince hesap olunan 176.338,34 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 5.287,63 TL peşin harç ve 38.024,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 43.311,63 TL harçtan mahsubu ile bakiye 133.026,51 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 43.352,703 TL (5,20 TL vekalet suret harcı, 35,90 TL başvuru harcı, 38.024,00 TL ıslah harcı, 5.287,63 TL peşin harç, ) harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 5-Davacılar tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 49.232,00 TL (44.200,00 TL bilirkişi ücreti, 5.032,00 TL tebliğler ve posta) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 44.348,41 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap olunan 377.587,54 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesap olunan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.430,00 TL (tebliğler ve posta) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 241,04 TL'sının davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ( e duruşma ) ve davalı vekilinin (e duruşma) yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2026

Başkan *e-imzalıdır Üye *e-imzalıdır Üye *e-imzalıdır Katip *e-imzalıdır