İlk Derece Mahkemesi 2023/130 E. 2025/865 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/130 Esas KARAR NO : 2025/865

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/02/2023 KARAR TARİHİ : 25/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA/ Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı icra takibi alacaklısı ...Şirketi'nin, müvekkili ... Şirketi aleyhine ... 19. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası üzerinden başlattığı takip ile, aslen hakkı olmadığı bir alacağı, kötü niyetle ve müvekkilini zarara uğratmak kastıyla hareket ettiğini, Davalı alacaklının kötü niyetli olarak başlattığı ve haksız biçimde tahsil etmeye çalıştığı icra takibine konu borcun bulunmadığının tespit edilmesi ve devamında tahsil edilen miktarın istirdadı için iş bu davayı açmak gerektiğini, Müvekkili şirketin ciro yoluyla teslim almış olduğu ...bank ... (şube kodu:...) ... İban numaralı 15.01.2023 keşide tarihli,... çek nolu 177.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... olan 1 adet çeki müvekkili şirketin ... şubesinden ... merkeze gönderilmek üzere 4/11/2022 tarihinde sürat kargo balgat şubesinden verilen ... kargo takip numarasıyla kargoya verildiğini, ancak kargonun müvekkilinin ... merkezli adresine ulaşmadığını, kargo firmabı ile yapılan görüşme ve yazışmalarda kargonun kaybolduğu bilgisinin alındığını, Çekin bulunamaması üzerine taraflarınca ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... E. Sayılı dosyasıyla çek iptal davası açıldığını ve takip dayanağı çeke ilgili mahkemece ödeme yasağı konulduğunu, çekin vadesi geldiğinde çek davalı ... Limited Şirketi tarafından bankaya ibraz edildiğini ve sonrasında da haksız olarak ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, Tüm bu nedenlerle, Öncelikle İcra dosyasına ödenecek tutarın karşı tarafa ödenmemesi için tedbir konulmasına, Dava konusu ...bank ... (şube kodu:...) ... İban numaralı 15.01.2023 keşide tarihli,... çek nolu 177.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... olan çek Hakkında menfi tespit talebimizin kabulüyle davalı tarafa borcumuz olmadığının tespitine, söz konusu çek ile icra dosyasının iptaline , dava konusu çekin ...bank ...(şube kodu:...) ...İban numaralı 15.01.2023 keşide tarihli,... çek nolu 177.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... olan çekin istirdatına Davalılar kötü niyetli olduğundan %20den aşağı olmamak kaydıyla kötü niye tazminatına, her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA/ Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın çekteki imzasını ikrar ettiğini ve borç sorumluluğunu kabul ettiğini, haksız yere işbu davayı ikame eden davacının davasının reddinin gerektiğini, Müvekkili şirket tarafından dava konusu çekin tahsili amacıyla gerçekleştirilen tüm işlemlerin yasaların tanıdığı hak ve yetkiler kapsamında gerçekleştirildiğini, söz konusu işlemlere dayanılarak müvekkilinin kötüniyetli olmak ile itham etmenin mümkün olmadığını, dava konusu icra dosyasındaki bakiyenin tamamınin taraflarınca ödendiğini, işbu sebep ile söz konusu davanın ikame edilmesinde herhangi bir hukuki yararın bulunmadığını, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin gerektiğini, Tüm bu nedenlerle, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın ve tazminat taleplerinin reddine, davacı aleyhine alacağın %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava, menfi tespit davasıdır. Dava konusu uyuşmazlığın, Davalılardan ...tarafından davacı aleyhine başlatılan ... 19. İcra Müd. ... Sayılı dosyası kapsamındaki takibe davacı/borçlu tarafından borçlu olmadığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür. Dava konusu ... 19.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında takip konusu bonoda takip alacaklısı davalı ...Ltd. Şti. tarafından, davacı ... A.Ş ile diğer davalılar ...Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... A.Ş., ... A.Ş., ... Ltd. Şti.,... Ltd. Şti ve diğer takip borçlusu keşideci ... hakkında takip başlatıldığı, çekte dava dışı ...'in keşideci olduğu, 15.01.2023 düzenleme tarihli, ...bank ...şubesine ait ... çek numaralı ve 177.000 TL bedelli olduğu anlaşılmıştır. Davacı yanca dosya kapsamında sunulan deliller ile bu olay kapsamında açılan davalardan, çekin davacı şirketin ... Şubesinden, ... gönderilmek üzere 04/11/2022 tarihinde... Şubesinden verilen ... kargo takip numarası ile kargoya verildiğini, ancak kargonun davacı şirketin ... Merkezli adresine ulaşmadığını, kargo firması ile yapılan yazışmalarda kargonun kaybolduğu bilgisinin verildiği ve kıymetli evrakın iptali için ... 6. Asliye Ticaret mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında dava açıldığı anlaşılmaktadır. UYAP sorgusu yapıldığında davalı ... Limited Şirketi yetkilisi ... hakkında yapılan şikayetlere ilişkin soruşturmaların ve dava dosyalarının derdest olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında ticari bir ilişkinin olup olmadığı noktasında tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine karar verilmiştir. Mahkememizin 19/09/2023 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile Dosyanın mahkememizce resen seçilecek mali müşavur bilirkişiye tevdi ile davacının takip dosyasında borçlu olup olmadığın tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'a tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan 07/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Davaya konu ciro silsilesinin tam olduğu, davalının yetkili hamil olduğu davacının söz konusu çekin dava dışı ...A.Ş'den aldığı, çeki cirolayarak önceki ciranta ... A.Ş. Şirketine kargoladığı, kargo firmasında kaybolduğu, Son hamil olan ...Ticari Defterlerinde söz konusu çekin kendinden önceki ciranta olarak görünen ...İlişki kapsamında devir aldığı, çekin yetkili hamil konumunda olduğu, Davalı ... ve önceki Cirantalar ... Şirketlerini çekin iktisabı esasında çekin kötü niyetli iktisap edildiğine ilişkin yada çekin iktisabında kusurlu olduklarına yönelik herhangi bir delilin bulunmadığı" şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür. Dava konusu çek, bağlı olarak keşide edilmiş ve sırasıyla dava dışı ... A.Ş tarafından davacı şirkete, yine davacı şirket tarafından çekin arkası cirolanmak suretiyle çekin kargo şirketine verildiği ve burada kaybolduğu iddia edilmekle, davacı taraftan sonraki çekteki sondaki ciranta ...'ya, ... tarafından da çek davalı ... Ltd. Şti'ne, enm son optiplast tarafından davalı ... Malzemelerine ciro edildiği , dolayısı ile ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk bulunmadığı; bunun yanında davacının cirosunun tahsil cirosu olduğuna ilişkin herhangi bir şerhin bulunmadığı, davacı tarafça imzaya da itiraz edilmediği anlaşılmaktadır. TTK'nın 792. maddesinde “Çek herhangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa - ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükellef olduğu öngörülmüştür. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir. Aksi halin kabulü kıymetli evrakın “mücerretlik” ilkesini ortadan kaldırır. İstanbul BAM 43. HD ... Esas... Karar sayılı ilamı dikkate alındığında " 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...” ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur. Bu tür davalarda, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hamil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delile kanıtlanabilir. " Davacının senet istirdatını davalının senedi kötü niyetle iktisap ettiğinin veya iktisabında ağır kusuru olduğunun ispat etmesi gerekir. Uyap sisteminde yapılan incelemede davalı şirket yetkilisi hakkında birden fazla soruşturma dosyasında şüpheli olarak dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik suçlarından çok sayıda soruşturma dosyası bulunduğu, hukuk mahkemelerinde kambiyo senetlerine karşı aleyhine açılmış çok sayıda menfi tespit, hasımlı çek iptali ve istirdat davası olduğu anlaşılmıştır. İstanbul BAM 12. HD ...Esas ve ... Karar sayılı ilamında "Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir." hususu da dikkate alındığında davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği, dosya kapsamına göre davalının çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı, incelenen ticari defter ve kayıtlara göre davacı ... A.Ş. ile çekin cirantası olan davalılardan ... Ltd Şti arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı anlaşılmakla davacının davasının menfi tespit talebi yönünden kabulüne, cevap dilekçesi ve cevaba cevap dilekçesinde taraflarca ileri sürülen ve İcra dosyası üzerinden yapılan incelemede icra dosya borcunun ödendiği, borçlu/ işbu dosyası davacısı tarafından ödeme yapıldıktan sonra icra dairesinden çekin aslına şerh düşürülerek kendisine verilmesini isteyebileceği, bedeli ödenmiş bir çek için ayrıca çekin istirdatı davası açılmasında davacının hukuki yararının olmayacağı, ödeme belgesinin borcu söndüren bir makbuz belgesi niteliğinde olduğu, çekin üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde dahi bu makbuzla her zaman ödeme defi ileri sürülebileceği gerekçesi ile çekin istirdatına ilişkin talebin reddine, çek istirdatı talebinin reddedildiği, bu talebin aynı çek için açılan menfi tespit davasında ayrıca harçlandırılmayan feri talep olduğu, bu nedenlerle davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş, yine menfi tespit talebi kabul edilmiş olup, yargılama giderlerinden de takip alacaklısı davalı ve diğer davalılardan tahsiline ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. H.D'nin ... Esas,... Karar) karar verilmiş olmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı borçlu ...A.Ş'nin ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip konusu keşidecisi ... olan 15/01/20223 keşide tarihli, 177.000,00-TL bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, 2-)Dava konusu çeke ilişkin istirdat talebinin reddine, 3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 12.090,87-TL karar harcının, peşin yatırılan 4.046,50-TL harcın mahsubu ile noksan 8.044,37-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 4-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-)Davacı tarafından yapılan toplam 2.555,00-TL yargılama gideri, 4.046,50-TL peşin harç ve 179,90-TL başvurma harcı toplamı 6.781,40-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/11/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır