İlk Derece Mahkemesi 2023/1198 E. 2024/1169 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1198 Esas KARAR NO : 2024/1169

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 11/12/2023 KARAR TARİHİ : 14/11/2024 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete trafik sigortalı bulunan davalı sigortalı ..... Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti. Maliki bulunduğu ........ plakalı aracın 13/09/2021 tarihinde olay yerini terk eden kusurlu sürücü sevk ve idaresinde iken ..... plakalı araç üzerinde hasara sebebiyet verdiğini, meydana gelen kaza sonrasında davacı şirkete trafik sigortalı bulunan ........ plakalı aracı sevk ve idare eden şahsın olay yerinden firar ettiğinin anlaşıldığını, meydana gelen trafik kazası neticesinde ...... plakalı araç malikine ödeme yapıldığını, 24.009,00-TL'nin davacı şirket tarafından davalıya ödendiğini, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının, aynı alacak için müvekkiline İstanbul ...... Asliye Hukuk Mahkemesi’nde ...... E. sayılı dosya için dava açtığını, bu nedenle, tarafları ve konusu aynı olan dava için derdestlik itirazında bulunduklarını, derdestlik itirazından dolayı ikinci açılan davanın reddedilmesi gerektiğini, aynı zamanda, davacı yan tarafından İstanbul ..... Asliye Hukuk Mahkemesinde ..... E. Numarası ile tanzim edilen davada, mahkeme tarafından ...... karar numarası ile davanın reddine karar verildiğini, tüm bu sebepler uyarınca, aynı alacağa ait davacı yan tarafından halihazırda bir dava açılmış olması ile derdestlik nedeni ile reddini ve davanın ilk derece mahkemesi tarafından reddine karar verilmiş olması nedeni ile haksız ve hakkaniyetten uzak talep konusu davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Açılan davanın haksız fiile dayalı itirazın iptali davası olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı sigorta şirketi nezdinde ZMMS sigortası ile sigortalı aracın sebebiyet verdiği kaza nedeni ile dava dışı zarar görene yapmış olduğu ödemeyi davalı taraftan talep edebilip edemeyeceği, dava konusu davalıya ait aracın sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebi ile sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemeden davalının sorumlu olup olmadığı, davacı şirketin yapmış olduğu ödemenin kadri marufunda olup olmadığı, davalının sorumlu olması halinde miktarı hususlarında olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan 17/09/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; KUSURA İLİŞKİN İNCELEME; A-Davalı ..... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ adına tescil kaydına sahip olan ve davacı ...... SİGORTA ŞİRKETİ tarafından sigortalı bulunan ........ plaka sayılı kamyonetin, kimlik bilgileri tespit edilmeyen olay yerinden trafik kazası sonrası kaçan sürücüsü yukarıda belirtilen 2918 Karayolu Trafik Kanunun 81/1-D, 56/1-A, 52/1-B, 46/2-B ( sürücüler şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek Zorundadırlar.), 46/2- C (Sürücüler Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek Zorundadırlar) ve 84 / F (Araç sürücüleri trafik kazalarında Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma hallerinde Asli Kusurlu Sayılırlar) maddelerinde kurallara ihlal ederek yol şerit çizgileri ile belirlenmiş dört taşıt yolu şeridinden oluşan taşıt yolu üzerinde, davalıya ait kamyonet cinsi araç ile ilerlediği ve olay mahalli noktaya gelerek şerit değişikliği yapmak istediği sırada yolun fiziki şartlarına uygun olarak başta bulunduğu yol şeridi ile giriş yapacağı yol şeridi üzeri, önünde ve yanında ilerleyen araçlara dikkat ederek bu araçlar ile arasında yeterince güveli mesafe bırakarak ve girmek istediği yol şeridi içerisini, şerit değişikliği öncesinde etkili olarak kontrol ederek, ani hareketlerden ve trafik akışını tehlikeye düşürecek hareketlerden kaçınarak gireceği yol şeridini aracının iç ve dış aynalarından yeterince etkili olarak kontrol etmesi sonrasında, yol kullanıcısı diğer araç sürücülerine tehlike oluşturmadan doğru zamanda ve doğru yerde şerit değişikliğini yapması ve bulunduğu noktaya yaklaşmakta olan ve giriş yapacağı yol şeridi ilerisinde bulunan araçlar var ise bu araçların seyrini olumsuz etkilemek üzere şerit değişikliği için yol üzerindeki araç trafiğinin uygun hale gelmesini beklemesi ile işaret vermeden ve ani harekelerle şerit değişliği manevra hareketleri yapmaması gerekmekte iken; Dosya içeriğinde bulunan bilgilerden anlaşıldığı üzere olay öncesi ve olay anında mahal şartlarının üzerinde bir hızla ilerlediği sırada ve kaplama üzerinde sağ tarafında bulunan taşıt yolu şeridi üzerinde ilerlemekte olan basit bir dikkat ile görmesi mümkün olan ...... plaka sayılı minibüsü yeterince müteyakkız şekilde araç kullanması nedeniyle zamanında fark etmeyerek, kontrolsüz ve dikkatsiz şekilde, eğimi ve virajı bulunmayan düz yol üzerinde geriden gelen araç trafiği ile ilerisinde ve giriş yapmak istediği yol şeridi üzerinde bulunan araç trafiğine ilişkin kaplama üzerini etkin bir kontrole tabi tutmadan trafik akışını olumsuz etkileyecek şekilde ani şekilde şerit değişliği yaptığı sırada ...... plaka sayılı minibüsün sol ön yan kısımlarına, kullanmakta olduğu kamyonetin sağ ön köşe yan kısımları ile herhangi bir tedbir almadan çarpmasıyla gerçekleşen ve devamında kontrolden çıkan her iki aracın bariyere çarparak ve savrularak ancak durabilmesiyle gerçekleşen, oluşumuna neden olduğu bu olayda, seyri esnasında yola göstermesi gereken en basit dikkat ve özeni asgari düzeyde dahi göstermemesi, seyri sırasında gelişebilecek tehlikelere karşı yeterince dikkatli ve uyanık olarak araç kullanmaması ile trafik kurallarına ve güvenliğine aykırı olarak, diğer yol kullanıcılarının can ve mal güvenliğini tehlikeye atacak şekilde ani manevralarla şerit değiştirmek istediği sırada geçiş yapmak istediği yol şeridi üzerinde, yol şerit izleme kurallarına uygun şekilde ilerlemekte olan minibüse çarparak oluşumuna neden olması ile birlikte olayın gerçekleşmesi sonrası kaza mahallinden kaçmasıyla neticelenen bu olayda, önceden teknik olarak belirlenmiş önemli ve emredici hukuk kurallarını ihlal ederek objektif olarak öngörülebilir ve önceden teknik olarak belirlenmiş trafik kurallarına uygun dikkat ve uyanıklıkta ve şerit izleme ve değiştirme kurallarına uygun bir biçimde görüş mesafesi açık yol üzerinde, mahal şartlarına uygun bir hızda araç kullanması durumunda oluşumu önlenebilir olan bu trafik kazasının hazırlanması ve gerçekleşmesinde 1.DERECEDEN ASLİ DÜZEYDE TAM KUSURLU OLDUĞU görüş ve kanaatine varılmıştır. B- ..... plaka sayılı minibüs sürücüsü ...... otoyol vasıflarına sahip dört şeritli otoyolun sağdan ikinci yol şeridi üzerinde düz bir hatla şerit izleme kurallarına uygun bir şekilde ilerlediği sırada, davalıya ait kamyonetin sol tarafında bulunan yol şeridi üzeri arkasından gelerek şerit değişikliği manevraları sırasında kullanmakta olduğu minibüsün sol ön yan kısımlarına kontrolsüz ve dikkatsiz şekilde şerit değiştirmesi esnasında çarpmasına maruz kalarak aracının yolun en sağ kısmında bulunan demir bariyere çarparak savrulan minibüsün devamında yolun sol tarafında bulunan demir bariyerlere çarparak durabilmesiyle gerçekleşen ve idaresindeki araç üzerinde maddi hasar oluşmasıyla birlikte yine aracında bulunan yolcuların yaralanmasıyla neticelenen bu olayda, şerit değiştirme kurallarına aykırı olarak önünde, yanında ve arakasında ilerlemekte olan diğer yol şeridi içerisindeki ilerleyen araç trafiğine ilişkin alabileceği herhangi bir tedbir veya önlem bulunmaması yanında diğer yol şeridi üzerindeki araç trafiğini takip etmesinin mümkün olmaması nedeniyle, yaralanma ve maddi hasarla sonuçlanan bu trafik kazanın gerçekleşmesini önleyecek alabileceği herhangi bir tedbir veya önlem bulunmaması nedeniyle yaralanmalı ve maddi hasarlı olarak gerçekleşen bu trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda ATFA KABİL BİR KUSURUNUN BULUNMADIĞI görüş ve kanaatine varılmıştır. HASAR YÖNÜNDEN İNCELEME; ..... plaka sayılı ve ..... şasi no’lu ..... OTOBUS ..... marka ticari minibüsün sağ ön kısmından, motor kaputu, ön tampon, ön panjur, ön panel, çamurluk vb kısımlarından hasar aldığı görülmüştür. ...... SİGORTA EKS.HİZ.LTD.ŞTİ. tarafından 09-12-2021 tarihinde ...... dosya no ile hazırlanan EKSPERTİZ RAPORU’nda belirlenmiş olan parça ve işçilik listesinin, yaşanan kaza sonrası araçta oluşan hasar ile uyumlu olduğu görülmüş ve 63.992,33 TL tutarındaki hasar bedelinin kadri marufunda olduğu değerlendirilmiştir. SİGORTA MEVZUATI YÖNÜNDEN İNCELEME; Uyuşmazlığın çözümü için 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği, KZMM Sigorta Poliçesi ve Genel Şartları, Yargıtay İçtihatları dikkate alınarak dava dosyası incelenmiştir. KZMMS poliçesi ile sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. Teminat Kapsamı: Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının sorumluluğu/kusuru dâhilinde gerçekleştirilen kazalardan doğan maddi/manevi zararlar nedeniyle sigortalıya karşı ileri sürülebilecek tazminat taleplerinin sonuçlarına karşı onu poliçede belirtilen zorunlu teminat limitine kadar sigorta eder. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda araç işletenin sorumluluğu, İşletenin Hukuki Sorumluluğu başlığı altında 85. ve 90. maddeler arasında düzenlenmiştir. 2918 Sayılı KTK.’nun madde 85 gereğince; “(Değişik birinci fıkra: 17/10/1996-4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” şeklinde düzenlenmiştir. 2918 Sayılı KTK.’nun madde 91 gereğince; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde düzenlenmiştir. 2918 Sayılı KTK.’nun “Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller” başlığı madde 95: “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir” şeklinde düzenlenmiştir. 2918 sayılı KTK 93. madde gereğince Resmi Gazetede yayımlanan KZMSS Genel Şartlarının A.3 maddesine göre, “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür” düzenlemesi de dikkate alındığında, KZMSS Sigortasının kapsamı ve çerçevesi 2918 sayılı KTK 85/1 maddesi kapsamında belirlenmiş olan sorumluluk halleri ve zarar türleri ile sınırlı olduğu görülmektedir. Karayolları Motorlu Araçlar ZMS Sigortası Genel Şartlarına göre ise ; “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde şarta bağlanmıştır. Dava konusu uyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle sigorta poliçesi kapsamında ödenen bedelin sürücünün olay yerini terk etmesi nedeniyle rücuen tazmini istemine ilişkin olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. 4721 sayılı TMK. M.6’da “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” yine 6100 sayılı K.M.K M.190/1 ile “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.” hükümleri düzenlenmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. Maddesi gereğince “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde düzenlenmiştir. KZMMS GENEL ŞARTLARI: A.5. KAPSAMA GİREN TEMİNAT TÜRLERİ a) Maddi Zararlar Teminatı b) Sağlık Giderleri Teminatı c) Sürekli Sakatlık Teminatı ç) Vefat Teminatı Davacı sigorta şirketinden KZMMS poliçesi ile davalı sigortalı ..... Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti’ye ait ........ plakalı aracın KZMMS poliçesi, davacı şirket tarafından ..... poliçe numarası üzerinden 06.11.2020-06.11.2021 vade tarihleri arasında tanzim edilmiş ve yürürlüğe alınmıştır. Dava konusu 13/09/2021 tarihinde meydana gelen hasar, davacı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen KZMMS poliçesi vadesi içerisindedir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, meblağ sigortası olmadığından, kaza nedeniyle olan zararlardan sigortalısı aracın işleteninin kusuru nispetinde sorumludur ve 13/09/2021 kaza tarihinde KZMMS poliçesi araç başına maddi 43.000,00 TL limit mevcuttur. 1- Rücuen Tazminat Talebi Açısından İnceleme Yapıldığında; Dava konusu, haksız fiil teşkil eden trafik kazalarından kaynaklı gerçekleşen riziko nedeniyle davacı sigorta şirketinin dava dışı 3. kişilere ödediği tazminatın davalı sigortalısına KZMS poliçesi Genel Şartları kapsamında rücuen tazminat talebidir. Dava dosyası incelendiğinde; Davalı sigortalı ...... Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti’ye ait ait ........ plakalı aracın, 06.11.2020-06.11.2021 vadeli ..... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile ..... Sigorta A.Ş tarafından teminat altına alındığı, 13/09/2021 günü gece saat 01:40 sıralarında İstanbul-Sarıyer Tem ..... karşısında sürücüsü tespit edilemeyen ve kaza sonrası kaza yerinden kaçan ........ plakalı aracın seyir halindeyken dava dışı ...... plakalı araca çarpması çarpma sonucu maddi hasar oluştuğu, sigortalı aracın araç sürücüsünün kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere kaza gerçekleştikten sonra firar ederek olay yerini terk ettiği, mağdur araç maliki tarafından davacı şirkete yapılan başvuru üzerine 24.009,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı, davacı şirket tarafından ödenen tazminat bedelinin olay yeri terk sebebine dayanarak rücuen tahsili amacıyla İstanbul ...... İcra Müdürlüğü’ nün ..... E. dosyası ile takip başlatıldığı, icra takibine yapılan itiraz sonucu takibin durdurulmasına karar verildiği, ödenen tazminat akabinde bedeni hasar nedeniyle KZMMS poliçesi Genel Şartları B.4 (f) bendi gereğince sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle davacı sigorta şirketinin davalı sigortalısından rücuen tazminat talebi amacıyla işbu davanın açıldığı, davanın kabulüne, davalı/borçlunun takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptaline, İstanbul ...... İcra Müdürlüğü’ nün ...... E. takibinin devamına, davalı/borçlunun alacağın icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık; İstanbul ..... İcra Müdürlüğü’ nün ...... E. Sayılı dosyasına yapılan itiraz nedeni ile açılan itirazın iptali davası olduğu, davacı sigortanın ödediği hasar bedelinin olay yeri terk nedeni ile rücu edip edemeyeceği noktasında toplanmıştır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı 2918 sayılı KTK’nın 95/2 maddesi ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. KZMMS GENEL ŞARTLARI B.1. HASAR VE TAZMİNAT B.1.1.Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri; Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi halinde aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür: a-) Bu sözleşmeye göre, sorumluluğunu gerektirecek bir olayı, haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde sigortacıya ihbar etmek, kendisine yöneltilen istemi ise, derhâl sigortacıya bildirmek, b-) Sigortalı değilmişçesine zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının poliçeden doğan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almak ve bu amaçla sigortacı tarafından verilen talimatlara uymak, c-) Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak, ayrıca aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almak ile sigortacının talebi üzerine, olayın ve zararın nedeni ile hangi hal ve şartlar altında gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespite, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının kullanılmasına yararlı, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermek, ç-) Zarardan dolayı dava yolu ile veya başka yollarla bir tazminat talebi karşısında kaldığı veya aleyhine cezai kovuşturmaya geçildiği hallerde, durumdan sigortacıyı derhal haberdar etmek ve tazminat talebine ve cezai kovuşturmaya ilişkin olarak almış olduğu ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri derhal sigortacıya vermek, d-) Sigorta konusu ile ilgili başka sigorta sözleşmeleri varsa sigortacılardan her birine rizikonun gerçekleştiğini bildirmek, e-) Maddi hasarlı trafik kazalarında motorlu aracı tutanak düzenlemek üzere güvenli bir yere çekmek. Belirtilen yükümlülüklerin ihlal edilmesi sebebiyle ödenecek tutar artarsa, zarar görenlere bu sebeple yapılan ödeme ihlaldeki kusuru nispetinde sigortalıdan rücuen tahsil edilir. KZMSS GENEL ŞARTLARININ B.4. ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKI başlığında düzenlenen ağır kusur, kasıt, oto yarışına katılma, ehliyetsiz araç kullanma, uyuşturucu veya alkollü araç kullanma, istiap haddinin aşımı, araç çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru, bedeni hasarlarda tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere sürücünün olay yerini terk etmesi gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. KZMSS GENEL ŞARTLARI “f” bendi “Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde” şeklinde düzenlenmiş olup sigortacının sigortalısına rücu sebeplerinden sayılmaktadır. Dava dosyasına yer alan evraklar incelendiğinde; ◼ 13/09/2021 günü gece saat 01:40 sıralarında İstanbul-Sarıyer ...... karşısında sürücüsü tespit edilemeyen ve kaza sonrası kaza yerinden kaçan ........ plakalı aracın seyir halindeyken dava dışı ...... plakalı araca çarpması çarpma sonucu maddi hasar oluştuğu, kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere kaza gerçekleştikten sonra sigortalı aracın araç sürücüsünün firar ederek olay yerini terk ettiği ve kazada %100 asli kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmektedir. Dava dosyasına sunulan dekont üzerinde yapılan incelemede; ◼ Davacı şirket tarafından ..... plakalı araç maliki tarafından maddi hasar talebi nedeniyle aleyhine açılan takip sonucunda 06.02.2023 tarihinde “..... E.ALACAKLI ..... ” açıklamasıyla İstanbul ..... İcra Dairesi hesabına 21.034,37 TL ödendiğine dair dekont dava dosyasına görülmüştür. Davacının ise, İstanbul ..... İcra Müdürlüğü’ nün ..... E. sayılı dosyadan 24.009,00 TL asıl alacak tutarlı olarak borçlu davalı sigortalı aleyhine takip başlattığı görülmektedir. Davacı sigortacı ile davalı sigortalısının sözleşme kapsamında yükümlülükleri KZMMS Genel Şartlarında düzenlenmiştir. Dolayısıyla KZMMS Genel Şartlarının rücu talebinde esas alınması gerekmektedir. Dava konusu hasarda sigortalı ........ aracın sürücüsünün dava dışı ...... plakalı araca çarpmasına ve yaralamalı bedeni hasar da olmasına rağmen sürücünün olay yerinden kaçtığı dikkate alındığında KZMMS Genel Şartları B.1.1.Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri ‘c’ ve ‘e’ bendlerinde belirtildiği üzere sigortalının yükümlülüklerini yerine getirmediği, riziko akabinde sürücünün tutanak düzenlenmek üzere aracı güvenli bir yere çekmeyerek olay yerini ve aracı terk ettiği anlaşılmaktadır. c-) Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak, ayrıca aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almak ile sigortacının talebi üzerine, olayın ve zararın nedeni ile hangi hal ve şartlar altında gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespite, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının kullanılmasına yararlı, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermek, e-) bendi gereğince “Maddi hasarlı trafik kazalarında motorlu aracı tutanak düzenlemek üzere güvenli bir yere çekmek.” KZMMS Genel Şartları B.4 (f) bendi ise; “Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde” şeklinde düzenlenmiş olup sigortacının sigortalısına rücu sebeplerinden sayılmaktadır. Bu madde içeriğinde; maddi ya da bedeni hasara sebep olan tüm trafik kazalarında ilgili belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması halinin rücu sebebi olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sadece bedeni hasara sebep olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerin olması halinde olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş şekline ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hali istisna olarak düzenlenmiştir. Emsal BAM kararlarında da belirtildiği üzere istisna hal metnin başına yazıldığından sanki olay yerini terk etme hali sadece bedeni hasara neden olan kazalarda uygulama alanı varmış gibi, maddi hasarlı kazalarda uygulama alanı yokmuş gibi bir yanlış anlama yol açmaktadır. Oysaki maddi-bedeni ayırmaksızın olay yerini ve aracı terk eden sürücünün, kaza akabinde tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gittiğini ve/veya can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerin varlığını ispat etmediği sürece KZMMS Genel Şartları gereğince davacı sigorta şirketinin, sigortalısına rücu etme hakkı bulunmaktadır. (Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi 2018/1091 E. 2019/2034 K.) Hukuki takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; davalı sigortalıya ait aracın trafik kazasında %100 kusurlu olduğunun Sayın Mahkeme tarafından kabulü halinde; dava konusu hasarda sigortalı araç sürücüsünün kaza akabinde olay yerini terk etmesi, sürücünün tespit edilememesi, KZMMS Genel Şartlarında belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, sürücünün olay yerini terk ettiğinin tutanak ile tespit edildiği ve sigortalı araç sürücüsünün tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gittiğine dair ve/veya can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerin varlığına dair ispata yönelik tutanak/belgenin dava dosyasında bulunmaması nedeniyle davacı sigorta şirketinin, davalı sigortalısına rücu hakkı olduğu görüş ve kanaatine varılmaktadır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... HD 23.06.2020 T., ..... E., ..... K. "Kazanın 01/02/2016 tarihinde 00:05 civarında, akan trafikte gerçekleştiği, kaza sonrası sürücüye yönelik kaza mahallinden ayrılmasını gerektirir haklı bir nedenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece ispat yükünün davacıda olduğu kabul edilerek değerlendirme yapılması hatalı olmuştur. O halde mahkemece ispat yükü sigortalı davalıda olduğu kabul edilerek değerlendirme yapıp davalı delilleri değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir." SONUÇ; A- Davalı ..... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ adına tescil kaydına sahip olan ve davacı ..... SİGORTA ŞİRKETİ tarafından sigortalı bulunan ........ plaka sayılı kamyonetin, kimlik bilgileri tespit edilmeyen olay yerinden trafik kazası sonrası kaçan sürücüsü yaralanma ve maddi hasar oluşmasıyla neticelenen bu trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda %100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA TEK VE TAM KUSURLU OLDUĞU görüş ve kanaatine varılmıştır. B- ..... plaka sayılı minibüs sürücüsü ..... yaralanma ve maddi hasar oluşmasıyla sonuçlanan bu trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda ATFA KABİL BİR KUSURUNUN BULUNMADIĞI görüş ve kanaatine varılmıştır. C- ..... SİGORTA EKS.HİZ.LTD.ŞTİ. tarafından 09-12-2021 tarihinde ...... dosya no ile hazırlanan EKSPERTİZ RAPORU’nda belirlenmiş olan parça ve işçilik listesinin, yaşanan kaza sonrası araçta oluşan hasar ile uyumlu olduğu görülmüş ve 63,992.33 TL tutarındaki hasar bedelinin kadri marufunda olduğu kanaatine varılmıştır. D- Davalı sigortalıya ait aracın trafik kazasında %100 kusurlu olduğunun Sayın Mahkeme tarafından kabulü halinde; dava konusu hasarda sigortalı araç sürücüsünün kaza akabinde olay yerini terk etmesi, sürücünün tespit edilememesi, KZMMS Genel Şartlarında belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, sürücünün olay yerini terk ettiğinin tutanak ile tespit edildiği ve sigortalı araç sürücüsünün tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gittiğine dair ve/veya can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerin varlığına dair ispata yönelik tutanak/belgenin dava dosyasında bulunmaması nedeniyle davacı sigorta şirketinin, davalı sigortalısına rücu hakkı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmesinde ;Açılan davanın haksız fiile dayalı itirazın iptali davasıdır. Uyuşmazlık davacı sigorta şirketi nezdinde ZMMS sigortası ile sigortalı aracın sebebiyet verdiği kaza nedeni ile dava dışı zarar görene yapmış olduğu ödemeyi davalı taraftan talep edebilip edemeyeceğ noktasında toplanmaktadır. Sigortacının rücu hakkı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95-(2) maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Sigorta ettirene ödeme yapan sigorta şirketi halefi olarak zarar görenlerden ödediği tazminatı rücuen tahsilini talep edebilir. Rücu edilebilecek tazminat tutarı sigortalıya ödenen miktar olmayıp ancak zarar görenin gerçek zararı kadardır. Yine rücu edilebilecek tazminat miktarı tayin edilirken zarara sebep olanın kusuru da nazara alınmalıdır. Hangi hâllerin sigortalıya rücu hakkı vereceği Genel Şartlar’ın “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve İşletene Rücu Hakkı” başlıklı B.4. maddesinde düzenlenmiş ve bu madde ile de sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği bir kez daha vurgulanmıştır. Bu maddede sayılan durumlardan herhangi biri mevcut değilse, sigorta şirketi rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana gelen zarara kendi katlanmak durumundadır. Genel Şartların B.4 maddesinde sayılan hâllerden biri de tazminatı gerektiren olayın, poliçeye konu aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kişi tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmesi hâlidir (md. B.4/3-c). Karayolları Motorlu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B-4.f maddesine göre; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ödemede bulunan sigortacı sigortalıya rücu edebilir. TTK.nun 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Davacı şirkete trafik sigortalı bulunan davalı sigortalı ..... Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti. maliki bulunduğu ........ plakalı aracın 13/09/2021 tarihinde olay yerini terk eden kusurlu sürücü sevk ve idaresinde iken ...... plakalı araç üzerinde hasara neden olduğu trafik kazasında dosyada alınan bilikişi raporunda Davalı ..... Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına tescil kaydına sahip olan ve davacı ..... Sigorta Şirketi tarafından sigortalı bulunan ........ plaka sayılı kamyonetin, kimlik bilgileri tespit edilmeyen olay yerinden trafik kazası sonrası kaçan sürücüsünün trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda %100 oranında tek ve tam kusurlu olduğu , ...... plaka sayılı minibüs sürücüsü ...... yaralanma ve maddi hasar oluşmasıyla sonuçlanan bu trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda atfa kabil bir kusurunun bulunmadığı , ekspertiz raporu’nda belirlenmiş olan parça ve işçilik listesinin, yaşanan kaza sonrası araçta oluşan hasar ile uyumlu olduğu 63,992.33 TL tutarındaki hasar bedelinin kadri marufunda olduğu, davacı şirket tarafından ...... plakalı araç maliki tarafından maddi hasar talebi nedeniyle aleyhine açılan takip sonucunda 06.02.2023 tarihinde “..... E.alacaklı .....” açıklamasıyla İstanbul ...... İcra Dairesi hesabına 21.034,37 TL ödendiğine dair dekont sunulduğu , davalı adına kayıtlı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebi ile ödenen bedelden sorumlu olması gerektiği, rücu şartlarının oluştuğu, dava dışı zarar görene yapılan ödemenin kadri marufunda olduğu ,davacının davalıdan 21.037,37 TL asıl alacak 959,04 TL işlemiş faiz talep edebileceği fazlaya ilişkin talebin yerinde olmadığı anlaşılmakla hükme esas alınan bilirkişi raporu da dikkate alınarak açılan davanın kısmen kabul-kısmen reddine, Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafın 21.034,74 TL asıl alacak 959,04 TL işlemiş faiz yönünden yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 21.034,74 TL asıl alacak 959,04 TL işlemiş faiz yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: Açılan davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE, 1-Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafın 21.034,74 TL asıl alacak 959,04 TL işlemiş faiz yönünden yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 21.034,74 TL asıl alacak 959,04 TL işlemiş faiz yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine, 3-Alınması gereken 1.502,39-TL harçtan peşin alınan 426,40-TL harcın mahsubu ile 1.075,99-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 734,65-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafça sarf edilen tebligat, posta masrafı ve bilirkişi ücreti olarak toplam 13.289,50-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak hesaplanan 11.705,39-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 21.993,78-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 2.974,26-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE, 9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, kabul ret oranı üzerinden hesaplanan 371,70-TL'nin davacıdan, 2.748,30-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Dair, taraf vekillerinin e-duruşma ortamında yüzlerine karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/11/2024 Katip ..... ¸e-imzalıdır Hakim...... ¸e-imzalıdır