İlk Derece Mahkemesi 2023/1089 E. 2025/204 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1089 Esas KARAR NO : 2025/204

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 14/11/2023 KARAR TARİHİ : 17/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından ..... no'lu Trafik Poliçesi ile sigorta edilen davalının maliki olduğu ..... plakalı araç, 26.10.2021 tarihinde 8/8 kusurlu olarak ve Ehliyetsiz sürücü ..... sevk ve idaresinde iken ..... plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, hadise mahallinde tutulan Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; ..... plakalı araç sürücüsünün Ehliyetsiz ve 8/8 kusurlu olarak hasara sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, söz konusu kaza sebebiyle; müvekkili şirket tarafından ...... plakalı araç için 20.01.2022 tarihinde 5.578,36.-TL, 21.03.2022 tarihinde 9.039,57.-TL,21.02.2022 tarihinde 413,00.-TL, 21.03.2022 tarihinde 1.882,49.-TL, 21.03.2022tarihinde 2.012,28.-TL, 21.03.2022 tarihinde 4.533,74.-TL, 21.03.2022 tarihinde 1.313,40.-TL olmak üzere toplam 24.772,84.-TL tazminat ödendiğini, Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartları B.4/b hükmüne göre; "TAZMİNATI GEREKTİREN OLAY ARACIN KTK HÜKÜMLERİNE GÖRE GEREKEN EHLİYETNAMEYE SAHİP OLMAYAN KİMSELER TARAFINDAN SEVK EDİLMESİ SONUCUNDA MEYDANA GELMİŞ İSE" sigortacının, sigorta ettirene rücu edebileceğini kabul etmekte olduğunu, KTK'nın tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller başlığını taşıyan 95. maddesinin 2. fıkrasına göre de sigorta ettirene rücu edilebileceğini ayrıca belirttiğini, davalının bu madde ve sigorta poliçesi genel şartlarının B.4/b bendi gereğince müvekkili şirketekarşı sorumlu bulunmakta olduğunu, müvekkili şirketin, Trafik Sigortasi Poliçesi Genel Şartları B-4/b hükmüne göre; yaptığı ödeme nedeniyle kendi sigortalısına rücu hakkı bulunduğundan Büyükçekmece ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlattığını, davalı yapılan icra takibine itiraz etmesi ile takibin durduğunu, davalı şirketin haksız ve kötüniyetli itirazının iptalı ile takibin devamına, davalı şirketin kötüniyetli itirazları sebebiyle aleyhlerine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin, davalı şirket aleyhine 24.772,84-TL asıl alacak, 5.615,55-TL faiz alacağı olmak üzere TOPLAM 30.388,39-TL alacağının tahsili, asıl alacağa işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, vekalet ücreti ve icra masraflarının birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce duruşma ara kararı ile davacının iddiası, davalı tarafın inkara yönelik savunması, hasar dosyası, tramer kayıtları, sunulan ve toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalıya ait ve davacı tarafından ....... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ...... plakalı aracın 26/10/2021 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ...... plakalı araç için davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin sigortalı araç sahibinin; araç sürücüsünün ehliyetsizlik ve ağır kusuru nedeni ile davalıdan rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, meydana gelen trafik kazasında davalının ağır kusurlu olup olmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğünün ...... sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptali taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği, asıl alacak ve işlemiş faiz miktarının tespiti ile talep edilen tazminat miktarının kadri marufunda olup olmadığı hususlarında bilirkişi incelemesi yapılarak rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyetinin 16/12/2024 tarihli raporunda özetle;Sürücü ..... ‘in sevk ve idaresindeki ..... plaka sayılı motosikleti ile meydana gelen kazada atfı kabil kusuru olmadığı kanaatine varıldığı, sürücü ..... sevk ve idaresindeki ..... plakalı motosikleti ile meydana gelen kazanın meydana gelmesinde % 100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davacı tarafın dava konusu yapabileceği tazminat miktarı 24.772,84 TL x %100 = 24.772,84-TL kadri marufunda olduğu kanaatine varıldığı, her ne kadar mahkemenin talebi üzerine kusur oranları belirtilmiş ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunun 6. Maddesi kapsamında bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından 07.09.2020 tarihli Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeleri ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartları içeren yazının 27. Maddesi kusur oranının Normatif bir değerlendirme ile mümkün olduğu ve sadece hakim yetkisinde olduğu, bilirkişinin kusur münhasıran hakimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli/tali, kusursuz, yüzdelik oranı) bir değerlendirme yapamaz dediği, davacı Sigortacı ...... Sigorta Şirketi tarafından davalı sigortalısı/sigorta ettireni ..... Turizm İnş. San.ve Tic.A.Ş.’ye dava konusu trafik kazası kapsamında ve Düzenlemiş olduğu sigortalısı ..... Turizm İnş. San.ve Tic.A.Ş., Plaka numarası ....., Poliçe numarası ..... olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (Trafik) poliçesi kapsamında rücu Etme Hakkının olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, “Trafik Sigortası Poliçesi" kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık konusunun; 26/10/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısı olan davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, meydana gelen kazadan ötürü teminattan muaf halinin oluşup oluşmadığı, dava dışı zarar görenin zarar miktarının ne kadar olduğu, dava dışı kişiye ödenen tazminatının davalı sigortalıdan rücuen tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesinde düzenlenen ''...Ödemede bulunan sigortacı sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir'' hükmü gereğince, sigorta şirketi tarafından zarar görenlere karşı tazminat ödemesi yapıldıktan sonra, ödediği tazminat miktarını akidi olan sigortalıya rücu edebileceği, bir başka deyişle taraflar arasında akdi bir ilişki olup, davalı tarafın sorumluluğunun kaynağının, davacı ile yaptığı trafik sigorta sözleşmesine aykırı davranıldığı iddiasına dayandığı anlaşılmaktadır. Davacı sigortacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Davalı sözleşmenin tarafı ve sigorta ettiren (sigortalı) olmasına göre, sigortalının, aracı kiralaması nedeniyle işleten sıfatını taşımaması, davalı sigortalının dava dışı kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse aracın gerçek işleteni kim olursa olsun sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigortalıdır. (ADANA BAM 9. H.D. 2019/1876 - 2021/885 EK) 2918 sayılı KTK'nın 95. maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir. Taraflar arasındaki ZMMS poliçesinin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan Genel Şartlarda B-4 b) maddesinde "Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi " durumunda sigortalısına rücu edebileceği düzenlediğinden, sigortalı aracın yetersiz ehliyet ile kullanılması durumunda, sigortalı araç sürücüsünün kusurlu ile verilen zararlar kapsamında zarar görene ZMMS kapsamında ödeme yapılmış ise sigorta şirketi, akidine müracaat edebilir. Sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile meydana gelen kazada, sigorta şirketinin ayrıca kazaya yetersiz ehliyetin etkisi olup olmadığını kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Kusurun ve ayrıca zarar ile karşı tarafa yapılan ödemenin kanıtlanmış olması yeterlidir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, maddi hasarlı kazalarda, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu ve ehliyetsiz olmasının rücu için yeterli olup olmadığına ilişkindir. KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür. Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartlar nazara alınır. Somut olayda; davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 07/08/2021 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir. Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa, e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın üçüncü kişiye verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu, Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde davacı tarafından 24.772,84-TL asıl alacak ve 5.615,55-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.388,39-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı-borçluya 22/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça 25/08/2023 tarihinde süresinde yapılan ödeme emrine itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu, itirazın iptali istemli açılan iş bu asıl ve birleşen davanın yasal süre içerisinde olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça, ...... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar nedeniyle toplam 24.772,84-TL bedelin dava dışı zara görene ödendiğinin tespit edildiği, 26/10/2021 tarihinde davalı şirketin maliki ve davacı şirketin sigortacısı olduğu ..... plaka sayılı araç ile dava dışı ...... plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacı tarafından yapılan ödemenin hasar miktarı, işçilik ve yedek parça fiyatlarının piyasa rayiç fiyatları ile uyumlu olduğu, tanzim edilen 16/12/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunun kazanın oluşuna göre kusur tespitine, meydana gelen hasarlara uygun olması karşısında hüküm vermeye yeterli ve elverişli olduğu, davalı şirkete ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu ve kaza tarihi itibariyle sürücü belgesinin bulunmadığı, bu haliyle ZMSS genel şartlarının B.4-b bendinin somut olaya uygulanması ile davacı yönünden rücu şartlarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılarak; davacının davasının kabulü ile, Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali ile, takibin devamına, alacağın yargılamayı gerektirdiği, şartları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacının davasının KABULÜ ile, Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının İPTALİ ile, takibin DEVAMINA, 2-Şartları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 2.075,83-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 367,02-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.708,81-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Davacı tarafından ödenen 269,85-TL başvurma harcı, 367,02-TL peşin harç, 9.240,00-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.876,87-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE, 8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince Miktar İtibari İle Kesin Olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin ( e duruşma yolu ile ) yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/02/2025

Katip ..... ¸e-imza

Hakim ..... ¸e-imza