İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/959 E. 2026/213 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/959 Esas KARAR NO : 2026/213 DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/12/2022 KARAR TARİHİ : 27/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dilekçesinde, Müvekkil şirket, 31.05.2021 tarihinde; plaka numarası -------- olan-------- marka,-------- model, --------- ticari adlı, --------- motor numaralı, ---------- şasi numaralı kamyonu (dava konusu araç) ---------Ş.'nin yetkili bayisi olan ---------- Şti.'den sıfır km olarak satın aldığını, -------Ş.'ye ait --------- resmi web sitesi olan "----------" adresinde ilan edilen garanti şartlarına göre müvekkil şirkete ait --------- ticari adlı aracın mekanik garanti süresi 3 yıl yahut 100.000 km olduğunu, müvekkili şirket söz konusu aracın ilk periyodik bakımını, 25.06.2022 tarihinde, aynı zamanda yetkili servis olarak hizmet sunan davalı --------Şti. -------- numaralı iş emri ile yaptırdığını, araç ilk periyodik bakımı sırasında, 11.477 km’de olduğunu, dava konusu araç, ilk periyodik bakımdan sonra 2022 temmuz ayının sonuna doğru, araç gösterge panelinde yağ lambası uyarısı verdiğini, bunun üzerine araç, tekrar ----------servisine götürüldüğünü, araç hakkında hileli ve ağır kusurlu bir şekilde herhangi bir iş emri numarası açılmaksızın, araç yetkili servis tarafından incelenmiş, sorun olmadığı şifahen söylenmiş ve araca yaklaşık 2 litre kadar yağ eklemesi yapıldığı söylenerek araç müvekkil şirket yetkilisine tekrar teslim edildiğini, bu olaydan sonra aracın gösterge panelinde 15.08.2022 tarihine kadar herhangi bir yağ uyarısı yahut başka bir ikaz uyarısı görülmediğini, 15.08.2022 tarihinde ise aracın gösterge panelinde motor arıza ışığı yanmakta olduğu görülmüş ve bu durum üzerine davalı ---------- ile tekrar iletişime geçildiğini, servis yetkilisi de garanti kapsamında çekici ile aracın alınacağını ve onarımının da garanti kapsamında yapılacağını söylediğini, aracın 16.08.2022 tarihinde çekici ile --------- gönderilmiştir. 16.08.2022 tarihinde ise aracın 13.649 km’de olduğu yetkili servis tarafından verilen müşteri istek formunda da görüldüğünü, daha sonra davalı ---------- servis yetkilisi tarafından verilen şifahi bilgide; motor arızasına sebep olan hususun -------- havalandırma filtresi olarak bilinen PCV valf filtresinin dağılması sonucunda, motordaki yağ süzgecinin tıkandığını ve motorun yağlama yapamaması sebebiyle yatak sarma olarak tabir edilen motor arızasına sebep olduğunun söylendiğini, davalı ----------- yetkili servisinde motoru sökülmüş bir vaziyette durmakta olan dava konusu aracın, dava konusu araçta ortaya çıkan motor arızasını garanti kapsamında giderilmesinin kabul edilmeyeceğinin bildirmesinin akabinde davalılara yönelik TBK md.219, 223/2 ve 227 gereğince ihtarname keşide edildiğini, davalı şirketlerin müvekkil şirkete ait araçta sonradan ortaya çıkan gizli ayıp nedeniyle meydana gelen arızayı garanti kapsamında olmasına rağmen ücretsiz onarımını kabul etmemesi sebebiyle tarafımızca --------- Noterliği --------- yevmiye numarası ile davalı şirketlere yönelik ihtarname düzenlendiğini, söz konusu bu ihtarname ile tarafımızca müvekkile ait araçta meydana gelen gizli ayıp kaynaklı motor arızasının garanti kapsamında araca sıfır motor takılmak suretiyle ücretsiz olarak onarımı, araç değer kaybı ve diğer zarar kalemlerinin talebinde bulunulduğunu, davalı üretici ----------Ş. tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede ise konusu araçta meydana gelen motor arızasının; aracın 820 km olarak yağ uyarısı vererek kullanılması ve kullanıcı hatasından kaynaklı olarak arızanın meydana geldiği ileri sürülerek talebimiz reddedildiğini, işbu davaya delil olması ve mevcut olan duruma ait delillerin kaybolmadan bir an önce tespit edilebilmesi için; delil tespiti başvurusunda bulunulduğunu, -----------Değişik İş, ---------- Karar numaralı dosyasında delil tespiti yapılmasına karar verildiğini ve davalı ---------yetkili servisinde bulunan dava konusu araç üzerinde bilirkişi incelemesi gerçekleştirildiğini, yapılan bilirkişi inceleme neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda "PCV --------- havalandırma valfinin görevi, supap kapağındaki bu yağ buharı ve gaz kaçaklarını , açılıp kapanarak, gaz kelebeği boğazına gönderdiğini, davalı şirketlerin hileli ve ağır kusurlu davranışlarına rağmen, müvekkil şirket TBK md. 227 sayılan seçimlik haklarından biri olan ayıpsız misli ile değişim hakkını yalnızca sıfır sandık motor takılmak suretiyle dava konusu aracın gizli ayıplı motorunun misli ile değiştirilmesini ve araçta sonradan ortaya çıkan üretim kaynaklı gizli ayıptan kaynaklanan motor arızasının bu şekilde ücretsiz olarak giderilmesini talep ettiğini, davalı şirketler ise bu talebi reddettiklerini, davanın kabulüne, müvekkili şirkete ait plaka numarası --------- olan --------- marka, --------- model, --------- ticari adlı, ---------- motor numaralı, --------- şasi numaralı kamyonda sonradan ortaya çıkan gizli ayıp sebebiyle meydana gelen motor arızasının, söz konusu araç motorunun davalılar tarafından ayıpsız misli ile değiştirilerek araca sıfır sandık motor konulmak suretiyle giderilmesine ve sonradan ortaya çıkan gizli ayıp sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybının; ileride arttırılmak ve şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere araçtaki arızanın meydana geldiği tarih olan 15.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, terditli talepleri: araç motorunun ayıpsız misli ile değiştirilmesinin mümkün olmadığına kanaat getirilmesi halinde ise dava konusu araçtaki motor arızasının davalılar tarafından ücretsiz olarak onarımına ve sonradan ortaya çıkan gizli ayıp sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybının; ileride arttırılmak ve şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere araçtaki arızanın meydana geldiği tarih olan 15.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, İleride artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL ikame araç bedelinin ( dava konusu araç kullanılmaz durumda olduğundan ve dava süresince ikame araç kullanılacağından miktarın net miktar belli değildir) davalılardan tahsiline, yargılama giderleri İşbu davanın yargılama giderleri yanında --------- sayılı dosyası için müvekkil şirket tarafından gerçekleştirilen yargılama giderlerinin ve davalılara yönelik olarak düzenlenen -------- Noterliği --------- yevmiye numaralı ihtarname masraflarının da davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, -------- plaka, ---------- şase nolu aracını motor arızası nedeniyle 16.08.2022 tarihinde çekici ile yetkili servise getirmiş ve arıza konusu, yetkili servisi ---------- tarafından 17.08.2022 tarihinde müvekkil şirkete iletildiğini, müvekkili şirket konunun uzmanı teknik ekibi görevlendirerek arızayı ve oluş nedenlerini incelettiğini, teknik heyetin raporu ve servis kayıtlan ile belirlendiği gibi dava konusu araç, 25.06.2022 tarihinde 11.477 kın de yıllık bakım için servise girdiği ve gereken bakımın yapıldığı anlaşıldığını, teknik ekip -------- plakalı araca ait yol veri dosyalarını (FRD - Xentry) arıza tespit cihazı ile incelediğinde aracın 12.730 km'de yağ basıncı düşük uyarısı verdiği ve 13.550 km'ye kadar aracın uyarı vermesine rağmen kullanmaya devam edildiğinin tespit edildiğini, bu süre zarfında 62 defa yağ basınç uyarısının tekrarlanmış olduğu ve motorun bu süre içinde toplam 32,3 saat çalıştırıldığı tespit edildiğini, davacı, sürücü ekranında bulunan yağ ikaz lambasının yanması, arıza olduğunu ikaz etmesine rağmen aracı arızalı halde 32.3 saat çalıştırmaya devam ederek motorun arızalanmasına bizzat kendisi neden olduğunu, araçta üretimden kaynaklanan bir ayıp söz konusu olmayıp, arıza kullanıcı hatasından meydana geldiğini, 31.05.2021 tarihinde satılan araç, 25.06.2022 tarihinde 10.499 km de iken 1 yıllık bakım için servis girmiş, davacının yağ uyarı lambasının yanması ile ilgili bir şikayeti olmadığını, gerekli bakım yapılarak gönderildiğini, aracın 12.730 km ye geldiğinde yağ lambası sinyal vermeye başlamış, araç kullanmaya başlayan kişiye ilk öğretilen kurallardan birincisi, aracın yağ lambasının yanması/ sinyal vermesi halinde derhal motoru durdurup aracı servise çektirmesi gerektiği, satılan her araç ile birlikte müşteriye teslim edilen kullanıcı kitabmm 6-29 ve 30 sayfalan ile 13-3 sayfasında yağ uyan lambası yandığı takdirde aracın asla kullanılmaması konusunda gerekli uyarı ve açıklamalar bulunduğu halde davacı bu kurala uymayarak aracın yağ lambasının devamlı sinyal vermesine rağmen aracı durdurmamış, 820 km kullanmış ve motor arızalanarak 13.550 kmde durduğunu, araç, 32,3 saat 820 kın süren bu süre zarfında 62 defa yağ basınç uyarısını tekrarlamış olmasına rağmen davacı aracı ısrarla kullanmaya devam etmiş, motorun arızasına neden olduğunu, daha basit tabir ile kasten aracın motorunun arızalanması için gayret sarf ettiğini, araç çalışmadığı için davacı tarafından çekici yardımı ile 99 km sürüterek yetkili servise getirildiğini, aracın yetkili servis giriş kilometresi 13.649 km olduğunu, servis kayıtlarının incelenmesinde; motor arızasının meydana gelmesine kadar davacının, aracın motor yağ uyarı lambasının yandığı/ sinyal verdiği konusunda hiçbir şikayeti ya da bildirimi olmadığı da görüldüğünü, yağ arıza lambasının uyan vermesine rağmen aracı 32.3 saat, süre ve 820 Km mesafe kullanarak. motorun arızalanmasına neden olan davacı %100 kusurlu olup, arıza lambasının uyarı vermesi üzerine derhal aracını servise götürmeyen davacı kendi kusurunu gizleyerek aracın gizli ayıplı olduğundan bahsedemeyeceğini, arıza nedeninin kullanıcı hatasından kaynaklandığı tespit edildiğinden davacının garantiden bedelsiz onarım talebinin kabul edilmediğini, aracını kurallara uygun kullanmayan ve arızanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olan davacının bu davayı açmaya hakkı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini, dava konusu araçta üretimden bir ayıp olmadığı gibi motor arızasının meydana gelmesi sürücü hatasından kaynaklanmış olduğundan; davacının, haksız ve dayanaksız olan motor değişimi veya ücretsiz onarım talebinin reddine, arıza kullanıcı hatasından kaynaklandığından değer kaybı talebi ile ikame araç bedeli talebinin reddine karar verilmesini, haksız ve dayanaksız olarak açılan bu davanın, davacının tüın talepleri yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Huzurdaki dava, Davaya konu araçta meydana gelen motor arızasından kaynaklı moturun misliyle değiştirilmesi bunun mümkün olmaması durumunda motor arızasının giderilmesine ilişkin onarım bedeli, ikame araç bedeli, değer kaybı bedeli tazminatı davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.Mahkememizce işbu dosyada, nitelikli hesaplamalar uzmanı, makine mühendisi ve otomotiv alanında uzman bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişilerin raporunda özetle; 4) FATURA Davalı --------- tarafından davacıya düzenlenen 31.05.2021 tarihli faturada --------- marka aracın toplam 380.000,00 TL bedelle satıldığı görülmektedir. 5) TEKNİK İNCELEME RAPORU Temsa tarafından düzenlenen 20.09.2022 tarihli Teknik İnceleme raporunda davacıya ait aracın garanti başlangıcının 31.05.2021 bitişinin 30.05.2024 tarihi olduğu, servise son olarka 13.649 km de geldiği, Araca ait Yol Veri dosyaları incelendiğinde aracın 12.730 km'de yağ basıncı düşükuyarısı verdiği ve 13.550 km'ye kadar aracın uyarı vermesine rağmen kullanıma devam edildiği tespit edilmiştir. Bu süre zarfında 62 defa yağ basınç uyarısını tekrarlamış ve motor bu süre içinde toplam 32,3 saat çalıştığı, Konu aracın motor yağ uyarısı ile ilgili olarak --------- kayıtlarında müşteri beyanı ya da bildirimi bulunmadığı, Araç geçmişi incelendiğinde 10.499 km de bakım için servis girişi olduğu, Konu aracın garanti talebi kullanıcı hatası olarak değerlendirildiği belirtilmiştir. 6) DEĞİŞİK İŞ RAPORU --------- Değişik iş dosyasına sunulan Bilirkişi Raporunda özetle, Davada bulunan tüm evrakların, keşif günü incelemelerimin ve İlaveten bu bilirkişi raporu dâhilinde ayrıca anılan delil ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde detayları yukarıda açıklanan nedenlerle ---------- plakalı araçla ilgili; a) Araçtaki motor sorunlarının; mevcut durumda karter havalandırma filtresindeki hasar nedeniyle gerekli yağlama/soğutmayı yapmayarak yatak sardığı belirgin olup tespit isteyen tarafın satın alma esnasında bu durumu fark edemeyeceği veya göremeyeceği durumda olması nedeniyle aracın gizli ayıplı olduğu, b) Söz konusu arızaya neden olan hususta, ilk periyodik bakımı yapan yetkili servisin eksik/hatalı işleminin bulunmadığı, c) Aracın arızalanarak hasar görmesinde, kullanıcının bir etki veya hatasından kaynaklı olmadığı, d) Söz konusu arıza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 60.000TL olduğu, e) Araçtaki hasarın, rektifiye işlemi sonrası onarım/revizyon işlemi ile giderileceği, onarımın garanti kapsamında yapılması gerektiği, tespit edilmiştir. 7) SORUMLULUK AÇISINDAN DEĞERLENDİRME: Borçlar Kanunumuzda, satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıp, kullanım bakımından değerini ve beklenen faydaları önemli ölçüde azaltan veya satıcı tarafından bildirilen nitelikleri taşımayan mallardaki, maddi, hukuki, ya da ekonomik ayıplar olarak tanımlanmıştır. Bu sebeple bir malın ayıplı olabilmesi için, vaat edilen özellikleri taşımaması ya da herhangi bir vaat bulunmasa dahi kendisinden beklenen vasıflara haiz olmaması gerekmektedir. Aracın kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan çekiş gücü, yağ kayıpları gibi şikayetler de, kullanım hatası olmadığı sürece gizli ayıp olarak kabul edilmektedir. Satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıba karşı tekeffül hükümleri Borçlar Kanunumuzda düzenlenmiş olup; ayrıca ticari satış sözleşmelerinin muayene ihbar yükümlülükleri için Ticaret Kanunumuzda özel düzenlemeler getirilmiştir. Bu düzenlemelere göre alıcının ayıba karşı tekeffül hükümlerinden doğan haklarını kullanabilmesi için, satıcı tarafından ayıplı bir malın teslim edilmiş olması, alıcının tarafından da muayene ve ihbar yükümlülüklerine riayet edilmesi gerekmektedir. Ticaret Kanunumuza göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde, açıkça belli değilse sekiz gün içinde incelenmesi ve satıcıya ihbar etmesi gerekmektedir. Ticaret Kanunumuzun getirdiği bu hüküm aslında açık ayıplar içindir. Sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar için ise yine Borçlar Kanunumuzun 223. Maddesi tatbik edilmekte ve ayıbın ortaya çıktıktan hemen sonra bildirilmesi gerekmektedir. Mevzuatımız açısından ihbarın geçerliliği de belli bir şekil şartına tabi değildir, fakat ayıp ihbarının satıcıya ulaştığının tespit edilememesi durumunda, ticari satımlardan kaynaklanan ayıp ihbarlarının TTK m. 18/III hükmünde öngörülen yollardan biriyle yapılması geçerlilik olmasa bile ispat şekli olarak kabul edilmiştir. Bu bakımdan uygulamada, araç satımlarında müteaddit kere servise gidilmesine rağmen nihai olarak araçtaki ayıbın giderilmemesi durumunda, ayrıca bir ihbar yapılmadan ayıbın süresi içerisinde satıcıya bildirildiği kabul edilmektedir. Borçlar Kanunu’nun 227. Maddesi uyarınca, ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanmak isteyen alıcı, satıcıya karşı sözleşmeden dönme, satış bedelinin indirilmesi, ücretsiz onarım ve satılan malın bir benzeri ile değiştirilmesini talep edebileceği gibi, bu seçimlik haklardan ayrı olarak, uğradığı zararın tazminini de talep edebilir. Borçlar Kanunumuzun 229. Maddesindeki seçimlik hakların kullanımında, satılan maldaki ayıptan dolayı sorumluluk sebebiyle sözleşmeden dönülmesi halinde, alıcı satıcıya başvurabilmekte olup; ilgili düzenlemede ithalatçı, tedarikçi ve üreticinin sorumluluğuna dair bir hüküm bulunmamaktadır. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında da, üretici ve ithalatçının, ayıplı bir ürün sebebiyle, sözleşmeden dönülerek bedel iadesi veya bedel indirimi seçimlik haklarından sorumlu olmayacağı kabul edilmiştir. 4077 Sayılı Kanundan farklı olarak, 6502 Sayılı Kanunda, ithalatçı, tedarikçi ve üreticinin, bu seçimlik haklardan ve kusursuz sorumluluk hallerinden kurtarılmasının sebebi, bu hususun Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununda düzenlenmek istenmesidir. 12.03.2021 Tarihinde yürürlüğe giren, Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa bakıldığında, gerçekten imalatçının, tedarikçi ve dağıtıcının belli şartlarda, ayıp da dahil olmak üzere, üretilen ürünün verdiği zararlardan, zarar görenle aralarında sözleşme olmasa dahi sorumlu tutulduğu görülmektedir. Bu kanunun yürürlük tarihinden önceki ara dönemde ise üretici ve tedarikçinin ayıptan sorumluluğu Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine binaen haksız fiil hükümleri açısından belirlenmektedir. Bu bakımdan uygulamada Tüketici Kanunumuzda alıcının üretici veya tedarikçiye karşı da kullanabileceği seçimlik haklarını, tacirler arasında tüketici mevzuatı hükümleri tatbik edilemediğinden, bir garanti hükmü olmadıkça, ticari satım sözleşmeleri bakımından, üretici ve tedarikçiye karşı, kullanılamayacağı, şartları varsa zararların 05.03.2021 tarihine kadar haksız fiil bu tarihten sonra ise, Üretici Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa göre talep edilebileceği kabul edilmektedir. Bu açıklamalar ışığında dava konusu olaya bakıldığında, davacının davalı ---------- den araç aldığı, aracın üretici – tedarikçisinin davalı --------- olduğu, niza tarihi itibarıyla aracın garanti süresinin dolmadığı noktasında taraflar arasında bir ihtilaf olmadığı, Taraflar arasındaki ihtilafın araçtaki gizli ayıptan mı yoksa, kullanım hatasından mı kaynaklandığı noktasında toplandığı, Uygulamada motor blokuna zarar veren, hararet tipi arızaların kullanım hatalarından kaynaklanmaması durumunda gizli ayıp olarak kabul edilerek misli ile değişim taleplerinin kabul edildiği, Davalının dosyaya sunduğu teknik inceleme raporunda hasara, aracın uyarı ikazından sonra kullanılmasının sebep olduğu belirtilmişse de Değişik İş Dosyasından alınan raporda, ----------- havalandırma valfinde bir darbe tespit edilemediği, hasarın karter hava filtresinin hatalı üretiminden kaynaklandığının belirtildiği görülmekte olup, hasarın sebebi teknik incele kısmında yapılacaktır. 8) TEKNİK İNCELEME Dava konusu araçla ilgili yerinde ve araç üzerinde gerekli inceleme yapmak üzere bilirkişi olarak görevlendirildim. Söz konusu aracın bulunduğu ---------- Mahallesi ---------- Sokak No. ---------- --------- adresinde bulunan ---------- Yetkili servisi --------- isimli işyerine 15.05.2024 günü saat 16.00 sıralarında intikal ederek yapmış olduğum inceleme ve tespitlerde; --------- plaka sayılı ----------- marka, ---------- tipi, ---------- model,--------- ticari adlı, ---------- motor numaralı, ----------- şasi numaralı 6 tekerlekli kamyon olduğu görülerek, yapılan incelemelere ilişkin bilgiler ve resimleri aşağıda gösterilmiştir. Keşif günü aracın görünür km sinin 13649 da olduğu görülmüş, araç motorunun motor dairesinden sökülerek yere alındığı, demonte haldeki motor detay parçaları üzerinde yapılan inceleme ve tespitlerde, krank milinde, silindir yuvalarında motor yatak sarma nedeniyle derin çiziklerin bulunduğu görülmüştür. --------- havalandırma filtresi olarak bilinen PCV valf filtresinin dağılarak, kopan parçacıkların yağ pompa süzgecini tıkadığı, bu nedenle toleransı çok düşük hassas ölçülerle üretilen basınçlı motor yağ pompasının görevini yapmasına engel teşkil ederek, motorun yağ kanallarına basınçlı yağ vermemesi nedeniyle motor yatak sarma olayına sebebiyet verdiği değerlendirilmiştir. Açıklanan nedenlerle motorun tamamen yenileme, rektefiye, sıfırlama işlemlerine tabi tutulmasına muhtaçlı hale geldiği tespit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde "PCV karter havalandırma valfinin görevi, supap kapağındaki yağ buharı ve gaz kaçaklarını (blow by emisyonları), açılıp kapanarak, gaz kelebeği boğazına göndermektir. Dava konusu aracın kullanma kılavuzunda kilometrelerine göre periyodik bakım km mesafesinin 20000 km olduğu PCV filtresinin değişim km mesafesinin 40000 km olduğu bilinmektedir. Dolaysıyla keşif günü aracın görünür km si 13649 km de olması, aracın ilk yağ bakım ve filtre değişim km leri gelmeden bu filtre parçasının dağılması beklenmeyen bir durumdur. Erken arızalanan ve motorun yatak sarmasına neden olan bu parçanın fabrikasyon imalatında malzeme hatalı olarak üretildiği anlaşılmaktadır. Tüm bu açıklanan nedenlerle, alıcının başlangıçta çıplak göz ile veya basit bir muayene ile ortaya çıkarılabilecek cinsten bir ayıp olmadığı, ayıbın ancak tam donanımlı yetkili servislerce veya teknik üniversiteler laboratuvarlarınca yapılacak incelemeler sonucu ortaya çıkarılacak cinsten bir ayıp olması nedeniyle ayıbın (gizli ayıp) olarak nitelendirileceği gerekmektedir. Davaya konu araç motorunda meydana gelen motor yatak sarma olayının müsebbibi araç işleteni olarak belirtilmiş ise de, bu hususun değerlendirilmesinde; dava konusu araçta herhangi bir darbe, çarpma veya hasarlandırma hususları bulunmadığından ve aracın ilk yağ bakım km si olan 20000 e gelmeden servise götürülmesi hususunun direk imalat kaynaklı hatalı parça üretimi fabrikasyon kaynaklı olduğunu meydana çıkarmaktadır. Diğer yönden araç işleteni araç motorunda sorun olması nedeniyle yetkili servise müracatta bulunduğu, yetkili servis çalışanlarının da araçtaki arıza kaynaklanma menşeini fark edemeyerek, 2 litre yağ ilavesi yaparak müşteriyi göndermesi, yetkili servisin görevini mesleğin gerektirdiği gerekli özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ve arızayı tespit etmeyerek sorumluluklarına aykırı olarak davrandığı kanaatine varılmıştır. Daha 13649 km de olan bir aracın yağ yakmasının çok düşük bir ihtimal olacağı nedenle arızanın menşeine inilmesi gerekirken 2 litre yağ ilavesi yapılarak müşterinin gönderilmesi işlemi meslek kurallarından uzak hatalı bir işlemdir. Bu işlem neticesinde meydana gelen motor yatak sorma olayının aracı ve yetkili servisi tercih edeninin beklemediği bir durum olduğu kanaatindeyim. Yukarıda açıklanan tüm nedenlerle, henüz 13649 km de olan dava konusu araçta meydana gelen motor yatak sarma olayının fabrikasyon imalatından kaynaklanan motor gizli ayıplı üretim olduğu ve tüketicinin seçimlilik haklarından olan garanti kapsamında ücretsiz sıfır sandık motor değişiminin yapılmasının yerinde ve uygun olacağı kanaatine varılmıştır. 9) SONUÇ Yukarıda arz ve izah edilen sebeplere binaen, Teknik İnceleme Bakımından, araçtaki hasarın fabrikasyon imalatından kaynaklı gizli ayıplı üretiminden kaynaklandığı, kullanım hatası olarak nitelendirilemeyeceği, üretim kaynaklı arızaya kullanıcının herhangi bir etkisinin olamayacağı, Araçta değiştirilmesi gereken komple sıfır sandık motorun garanti kapsamında ücretsiz montajlanması gerektiği, Sorumluluk Bakımından, motor blokuna zarar veren arızaların kullanım hatalarından kaynaklanmaması durumunda gizli ayıp olarak kabul edilerek misli ile değişim taleplerinin kabul edildiği, ilgili değişim taleplerinden satıcı ile üretici imalatçı olan davalıların sorumlu olacağı, Bu bakımdan hasarın kullanımdan değil gizli ayıptan kaynaklandığından, davacının, davalılardan ---------- Model---------- Marka, --------- Tipi ---------- sınıfındaki kamyon için misli ile değişim talebinde bulunabileceği bildirilmiştir.Mahkememizce işbu dosyada, nitelikli hesaplamalar uzmanı, makine mühendisi ve otomotiv alanında uzman bilirkişilerin EK raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişilerin EK raporunda özetle; TESPİTLER VE DEĞERLENDİRMELER: Aracın motorunun sıfır sandık motor ile değiştirilmesi halinde, olay tarihi itibariyle parça ve işçilikler giderlerinin tespit edilmesi istenilmiş olup, Yapılan tüm Mitsubishi Yetkili Servisleri fiyat araştırmalarında komple sıfır motorun yetkili servislerce yurt dışından getirilmediği ancak piyasadaki ithalatçı firmaların bu motorları getirttirebildiği, bugünkü güncel ortalama KDV dahil 350.000,00TL bedel ile satışının yapıldığı, güncel bedelin dolar karşılığının 9610,10 USD olduğu hesaplanmıştır. Dava tarihinin 12.12.2022 olması nedeniyle bu tarihteki 1 doların karşılığı 18.64 TL'ye isabet ettiği, dolaysıyla 9610,10USD X 18,64 USD = 179.132,26 TL motor bedelinin olduğu hesaplanmıştır. Dava tarihinde alınacak motorun araç üzerine montaj işçiliğinin 15.000,00TL bedel ile yapılmasının mümkün olduğu, parça ve işçiliklerin toplamda 194.132,26TL bedel ile giderilebilecek nitelikte hasar olduğu tespit edilmiştir. 3-Araçta sıfır sandık motor değiştirilmesi halinde meydana gelebilecek değer kaybı bedelinin tespit edilmesi istenilmiş olup, Araçta yapılacak sıfır sandık motor değişimi nedeniyle, araç motorunun orijinal yapısı bozulacağı nedenle değer kaybına uğramasının mümkün olacağı, bedelinin hesaplanmasında ise aracın 13000 kilometrelerde olması, marka ve modeli, teknik donanım özellikleri, olay tarihindeki ortalama piyasa eder değerinin 910.000,00TL eder değerlerinde bir araç olması hususları hep birlikte değerlendirildiğinde; araçta meydana gelebilecek değer kaybı oranının araç değerine mukayesen azami % 10 oranında olacağı bu orana isabet eden bedelin ise 91.000,00TL olduğu hesaplanmıştır. NETİCE VE KANAAT : 26.09.2024 tarihli kök raporumuzda ve yukarıda arz ve izah edilen sebeplere binaen, --------- plaka sayılı --------- marka, -------- tipi,------- model, -------- ticari adlı, --------- motor numaralı, ---------- şasi numaralı 6 tekerlekli kamyonun ; Motor hasarının fabrikasyon imalatından kaynaklı gizli ayıplı üretiminden kaynaklandığı, kullanım hatası olarak nitelendirilemeyeceği, üretim kaynaklı arızaya kullanıcının herhangi bir etkisinin olamayacağı, araçta değiştirilmesi gereken komple sıfır sandık motorun garanti kapsamında ücretsiz montajlanması gerektiği, Dava tarihi itibariyle, sandık motor değişim parça ve işçilikler giderinin 194.132,26 TL olduğu, değer kaybı bedelinin ise 91.000,00TL olduğu, toplam zarar ziyan bedelinin 285.132,26 TL olduğu bildirilmiştir Mahkememizce işbu dosyada, nitelikli hesaplamalar uzmanı, makine mühendisi ve otomotiv alanında uzman bilirkişilerin 2. EK raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişilerin 2. EK raporunda özetle;3-SORUMLULUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Mevzuatımıza göre seçimlik haklar ile birlikte genel hükümlere göre alıcının zararını talep etmesi de mümkündür. Bu kapsamda, alıcı tarafından misliyle değişim hakkı kullanıldığında dahi, araç arıza sebebiyle kullanılamamışsa, 3.kişilerden herhangi bir araç kiralanmasa dahi, aracın kullanılamadığı dönem için ikame araç bedeli talep edilebilmektedir. Fakat mevzuatımızda gerçek zarar ilkesi hakim olduğundan, alıcı tarafından zarar sigortası kapsamında, hasarın meydana geldiği ve aracın tamir edildiği dönemde sigorta şirketleri tarafından bedelsiz olarak alıcıya ikame araç verilmişse ayrıca ikame araç bedeline hükmedilmemektedir. Yine uygulamada ikame araç bedeli tespit edilirken de aracın kullanılamadığı bütün dönem değil, aracın tamir edilmesi durumunda geçecek makul süre esas alınmaktadır. Bu açıklamalar ışığında dava konusu olaya bakıldığında dosyaya celbedilen Sigorta Bildirim Merkezi cevabi yazısında davacı adına açılan bir hasar dosyası olmadığının bildirildiği, 4- TEKNİK DEĞERLENDİRME : Bilirkişi heyeti olarak, somut olayı teknik açıdan değerlendirdiğimizde: Dava konusu araç, 15.08.2022 tarihi itibarıyla motor arızası nedeniyle kullanım dışı kalmıştır. Arızanın, aracın üretim kaynaklı gizli ayıbından kaynaklandığı bilirkişi raporları ve servis kayıtlarıyla tespit edilmiştir. İş sürekliliğini sağlamak amacıyla ikame araç temini zorunlu hale gelmiştir. TBK md. 219, 223 ve 227 ile Yargıtay içtihatları uyarınca, ikame araç bedeli hukuki ve fiili zorunluluk çerçevesinde ödenmesi gereken bir zarar kalemi olduğuna amirdir. Bu nedenle, araç arızalı olduğu sürede ikame araç kullanımı söz konusu olmuştur. Dava konusu aracın motor arızası 15.08.2022 tarihinde meydana gelmiştir. Piyasada ticari araçlar için yıllara göre günlük kira bedelleri 2022 yılında günlük 2.800 TL' dir. Araçtaki arıza nazara alındığında, yurt içi - yurt dışından parçaların temini 15 gün, aracın tamiri ise 15 gün içinde tamamlanabilecektir. Bu durumda araç tamiri için gereken makul süre 30 gündür. İki veri birlikte nazara alındığında 30 * 2.800,00 = 84.000,00 TL ikame araç zararı oluştuğu hesaplanmaktadır. 5- NETİCE VE KANAAT: Yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle, I-Sorumluluk Bakımından, dosyaya celbedilen Sigorta Bildirim Merkezi cevabi yazısında davacı adına açılan bir hasar dosyası olmadığının bildirildiği, Bu müzekkere cevabı esas alındığında davacının bedelsiz bir ikame araç almadığının anlaşıldığı, bu durumda davacı aracı tamir ettirseydi, tamirde geçen makul süre için, misliyle değişim talebi yanında ikame araç bedeli talep edebileceği, dava tarihinden önce davacı tarafından davalıdan, ikame araç bedelinin talep edildiğine dair dosya içerisinde bir ihtara rastlanılmadığından, ilgili alacağa dava tarihinden itibaren faiz işleyeceği, II-Teknik Değerlendirme Bakımından, Araçtaki arızanın tamiri için gereken makul süre 30 gün olduğu, günlük 2.800,00 TL bedel üzerinden, 30 * 2.800,00 = 84.000,00 TL ikame araç zararı oluştuğu bildirilmiştir. Davacı vekili tarafından sunulan dava değeri artırım dilekçesi ile; "Dava dilekçemizde yer verdiğimiz ikinci talebimiz olan araç değer kaybı talebimizi ise HMK md.107/2 gereğince bilirkişi ek raporunda belirlenen 91.000,00 TL tutarına yükseltmekteyiz. Dava dilekçesinde belirtmiş olduğumuz değer kaybı miktarı olan 1.000,00TL'yi, 90.000,00 TL daha arttırarak, bu miktar üzerinden hesaplamış olduğumuz pesin harç miktarı olan 1.536,98 TL (90.000,00 TL'nin binde 68,31'nin 1/4'ü olarak hesaplanmıştır.) tarafımızca dosya içerisine yatırılmıştır." ve "Esas numarası yukarıda yazılı olan sayın mahkemeniz dosyasında, 05/12/2025 tarih ve 8 numaralı celsede verilen 2 numaralı ara karar gereğince; tarafımıza verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde, işbu dilekçe ile 29/10/2025 tarihli ek raporda belirlenen ikame araç bedeli bakımından dava değerinin artırımını gerçekleştirmekteyiz. 29/10/2025 tarihli ek raporda belirlenen ikame araç bedelinin 84.000,00 TL olması ve HMK md.107/2 gereğince; ikame araç bedeli talebimiz olan 1.000,00 TL'yi, 83,000,00 TL daha arttırarak toplam ikame araç bedeli talebimizi 84.000,00 TL'ye yükseltmeyiz. İkame araç bedeli talebimizde arttırım yaptığımız kısım olan 83.000,00 TL 'ye denk gelen peşin harç miktarı olan 1.417,43 TL (83.000,00TL'nin binde 68,31'nin 1/4'ü olarak hesaplanmıştır.) tarafımızca 2 haftalık kesin süre içerisinde dosya içerisine yatırılmıştır. Dava dilekçemizde terditli olarak yer verdiğimiz ilk talebimiz olan dava konusu araç motorunun ayıpsız misli ile sıfır sandık motor konulmak suretiyle değişimi, bunun mahkemenizce mümkün görülmemesi halinde ise dava konusu araç motorunun ücretsiz onarımı taleplerimiz bakımından ve dava dilekçemizde yer verdiğimiz ikinci talebimiz olan araç değer kaybı talebimiz bakımından ise HMK md.107/2 gereğince dava değerinin artırımı yapılmış ve dosya içerisine tarafımızca toplam 4.836,00 TL peşin harç 11/04/2025 tarihinde dosya içerisine yatırılmış idi. " şeklinde beyanda bulunmuştur Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporları incelenmiş olup; Davanın, Davaya konu araçta meydana gelen motor arızasından kaynaklı moturun misliyle değiştirilmesi bunun mümkün olmaması durumunda motor arızasının giderilmesine ilişkin onarım bedeli, ikame araç bedeli, değer kaybı bedeli tazminatı istemine ilişkin olduğu, Araçtaki hasarın fabrikasyon imalatından kaynaklı gizli ayıplı üretiminden kaynaklandığı, kullanım hatası olarak nitelendirilemeyeceği, üretim kaynaklı arızaya kullanıcının herhangi bir etkisinin olamayacağı, Araçta değiştirilmesi gereken komple sıfır sandık motorun garanti kapsamında ücretsiz montajlanması gerektiği, Sorumluluk Bakımından, motor blokuna zarar veren arızaların kullanım hatalarından kaynaklanmaması durumunda gizli ayıp olarak kabul edilerek misli ile değişim taleplerinin kabul edildiği, ilgili değişim taleplerinden satıcı ile üretici imalatçı olan davalıların sorumlu olacağı, Bu bakımdan hasarın kullanımdan değil gizli ayıptan kaynaklandığından, davacının, davalılardan --------- Model -------- Marka, ------- Tipi ------ sınıfındaki kamyon için misli ile değişim talebinde bulunabileceği, -------- plaka sayılı -------- marka, --------- tipi, --------- model, -------- ticari adlı, --------- motor numaralı, --------- şasi numaralı 6 tekerlekli kamyonun değer kaybı bedelinin 91.000,00TL olduğu, Dosyaya celbedilen Sigorta Bildirim Merkezi cevabi yazısında davacı adına açılan bir hasar dosyası olmadığının bildirildiği, Bu müzekkere cevabı esas alındığında davacının bedelsiz bir ikame araç almadığının anlaşıldığı, bu durumda davacı aracı tamir ettirseydi, tamirde geçen makul süre için, misliyle değişim talebi yanında ikame araç bedeli talep edebileceği, dava tarihinden önce davacı tarafından davalıdan, ikame araç bedelinin talep edildiğine dair dosya içerisinde bir ihtara rastlanılmadığından, ilgili alacağa dava tarihinden itibaren faiz işleyeceği, Araçtaki arızanın tamiri için gereken makul süre 30 gün olduğu, günlük 2.800,00 TL bedel üzerinden, 30 * 2.800,00 = 84.000,00 TL ikame araç zararı oluştuğu anlaşılmakla, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporları hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; -Davanın KABULÜ İLE, 1-Davacıya ait --------- olan ------- marka, -------- model, -------- ticari adlı, -------- motor numaralı, --------- şasi numaralı kamyonun motorunun sıfır sandık motor ile değişiminin masrafı davalılar tarafından karşılanarak davalılarca yapılmasına, 2-91.000,00 TL değer kaybı bedelinin 14/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, 3-84.000,00 TL ikame araç bedelinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------- bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 5-Karar ve ilâm harcı olan 25.215,42-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın ve 6.253,43 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 18.881,29-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 6-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 59.061,16 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-Davacı tarafça yapılan 15.290,50 TL yargılama gideri, 80,70 TL peşin harç ve 6.253,43 TL tamamlama harcının toplamı 21.624,63-TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin (e-duruşma) yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---------- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.27/02/2026