İlk Derece Mahkemesi 2022/79 E. 2026/48 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/79 Esas KARAR NO :2026/48

DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:22/10/2020 KARAR TARİHİ:21/01/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 21.06.2021 tarihli celsede davalı ... ... .. A.Ş hakkında açlıan davanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedildiği anlaşılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, .../... Karar sayılı 21/06/2021 tarihli yetkisizlik kararı ile dosyanın 04/02/2022 tarihinde mahkememize tevzi edilerek yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Dava Dilekçesinde Özetle; Davalı ... Dış Ticaret Ltd.Şti müvekkil şirket ile yapmış olduğu 21.02.2013 tarihli sözleşme ile buna istinaden ve devamında açılan iş emirleri(PO) ..._1, ..._2 ve ..._2 gereğince diğer taraf ... ... A.Ş.'nin iş sahibi olduğu ... ... sınır hattı ve ... şehir içi ring altyapı ve ... şehir içi ilave fiber optik kablolama inşaatını taşeron olarak yapıldığını, iş sahibinin ... ... A.Ş. olması ve ... Dış Ticaret Ltd.Şti ile arasındaki anlaşma gereğince müvekkilce yapılan işin menfaattarı olması sebebiyle işbu dava her iki şirkete de yönlendirildiğini, ... Dış Ticaret Ltd.Şti ile sözleşme gereğince müvekkili üzerine düşen tüm edimleri ifa etmiş ve gerekli tüm izinleri ve işleri ve talep doğrultusunda ekstra işler ve imalatları da yaparak sinyalizasyon sistemini tam faal hale getirdiğini, 05.10.2016 tarihinde ... Dış Ticaret Ltd.Şti yapılan müracaatla müvekkilinin hak ettiği alacağı ve iş bitim belgesi talep edildiğini, ancak taleplerine cevap verilmediğini, yine 11.11.2016 tarihli nakit teminatımızın iadesi ve 16.11.2016 tarihli fiyat farkı istemlerimize de cevap verilmemiş ve gerekli ödemeler yapılmadığını, müvekkili taraflar arasındaki sözleşme ve davalı ... talepleri çerçevesinde ... ... sınır hattında kullanılan ilave boru bedelini talep ettiğini, ... şehir içi ilave boru bedeli+işçilik bedelini talep edildiğini, alınan borulara yapılan ödeme Amerikan doları üzerinden olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme gereğince müvekkilin hakkedişleri ödenmemdiğini, bu aşamada ... şehir içi hattı için verilen ve çözülen nakit teminattan kalan para taraflarına ödenmediğini, ... bölgesinde yapılan ilave işden doğan fark bedeli ödenmediğini, bunun üzerine kendilerine ... 50. Noterliğinin 31.12.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilmiş ve taraflara 02.01.2019 ve 04.01.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, ihtarnamede 7 gün içerisinde ödeme yapılması talep edildiğini, ancak ihtarnameye olumlu cevap verilmediğini, akabinde taraflarına arabuluculuğa müracaat edildiğini, 24.05.2019 tarihli Arabuluculuk No: 2019/...98 sayılı son tutanak ile anlaşma sağlanamadığı tespit olunduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik ... ... sınır hattı ilave boru bedeli 10.000.TL, ... şehir içi ilave boru bedel ve işçilik bedeli olarak 2.000. Amerikan doları ve 10.000.TL, Sözleşmeden doğan alacakları için 50.000.TL, ... şehir içi işinde çözülen nakit teminat 22.826,97 TL, ... ilave iş fark bedeli 10.000,00TL alacakları 12.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilin, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Vekilinin Cevap Dilekçesinde Özetle; taraflar arasında 21/02/2013 tarihli "Anahtar Teslim Alt Yüklenici Sözleşmesi"nin 18.1 maddesi uyarınca yetki sözleşmesi yapıldığını, İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili mahkeme olarak saptandığını, davada İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesinde davacının eksik ve ayıplı bir takım yükümlülüklerini yerine getiriliğini proje kabullerinin 10/06/2014, 08/10/2014 tarihleri arasında gerçekleştiğini, TBK'nın 147/6 maddesi gereğince eser sözleşmelerinden kaynaklanan alacak taleplerinin 5 yıllık zamanlaşımına tabi olduğunu, davacı yüklenicinin işi, götürü bedelle yapmayı ve idari izinleri almayı taahhüt ettiğini, davacının sözleşme maddelerini ağır şekilde ihlal ettiğini, davacının müvekkile geçiş bedellerini ve gecikme cezalarının ödemek zorunda olduğunu bunları ödemediğini, bu nedenlerle haksız ve kötü niyetli davanın reddine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Bilirkişi heyetinin 08/12/2022 tarihli raporunda özetle; Taraf beyanları ile dava dosyası içeriğine göre; davacı ile davalı/... arasında 21.02.2013 tarihli Altı Yüklenici (Taşeron) Sözleşmesi akdedilmiş olup, davacı tarafından bu sözleşmeye istinaden işler yapılmıştır. Bu konuda taraflar arasında ihtilaf yoktur. İhtilaf şu noktadadır: Davacı dava dilekçesinde; ... ... sınır hattında kullanılan ilave boru bedelinden kaynaklanan alacağının, yani yapmış olduğu ilave (ek) işlerden kaynaklanan alacağının bulunduğunu; ... şehir içi ilave boru bedeli ve işçilik bedelinden kaynaklanan alacağının, yani yapmış olduğu ilave (ek) işlerden kaynaklanan alacağının bulunduğunu; Sözleşmen kaynaklanan hakediş alacağının bulunduğunu; ... şehir içi hattı için verilen ve çözülen nakit teminattan artan paranın iadesini ilişkin alacağının bulunduğunu; ... Bölgesinde yapılan ilave işlerden kaynaklanan alacağının, yani yapmış olduğu ilave (ek) işlerden kaynaklanan alacağının bulunduğunu; İddia etmektedir. Davalı ise; Davacının iddia ettiği gibi alacaklarının bulunmadığını; bir an için bulunduğu farz edilse bile, davalının da davacıdan Gecikle Cezalarından ve Geçiş Bedellerinden kaynaklana alacakları bulunduğu; taraf alacaklarının takas/mahsubu gerektiğini; İddia etmektedir. Eğer davacı, iddia ettiği gibi, ilave işler yapmış ise, bunların yapıldığı tarihteki “piyasa fiyatlarının” tahsilini davalıdan “Gerçek Vekaletsiz İş Görme Hükümlerine” istinaden talebe hak kazanacaktır. Bu hususu doktrin ve uygulamada haklı olarak kabul edilmektedir. Davalının cevap dilekçesinde sözünü ettiği Sözleşme Hükümleri kanaatimizce, davacının ilave işlerin bedelini davalıdan talebe hak kazanmasına engel değildir; zira söz konusu hükümlerde, davacının yapacağı “ilave işlerin” bedelini davalıdan talep edemeyeceğini öngören bir hüküm bulunmamaktadır. Takdiri tamamen Mahkemeye aittir. Ancak davacı, hangi miktarda ve kapsamda ilave iş yaptığını detaylı olarak açıklamamış ve hangi miktarda ve kapsamda ilave iş yaptığını ispata yönelik delillerini açıklamalı olarak (yani, hangi delil ile neyi ispat ettiğini açıklayarak) sunmamıştır. Davacı, hangi miktar ve kapsamda ilave iş yaptığını gösteren delilleri sunduğu ve her bir delil ile hangi miktarda ve kapsamda ilave iş yaptığını ispat ettiğini detaylı şekilde açıkladığı takdirde, davacının ilave işlere ilişkin iddia ve talepleri kurulumuzda görevli Teknik Bilirkişiler tarafından değerlendirilecek ve ilave işlerin yapıldıkları tarihlerdeki “piyasa fiyatları” hesaplanabilecektir. Şu anda davacının sunduğu deliller ve yaptığı açıklamalar itibariyle, ne miktarda ve kapsamda ilave iş yaptığının tespiti ve fiyatının hesaplanması mümkün olamamıştır. Eğer davacı davalıya, teminat mektubu vermiş ise, davalı bu teminat mektubunu paraya çevirmiş ve bedelini tahsil etmiş ise, fazladan tahsil ettiği bir miktar var ise, davalının fazladan tahsil ettiği miktarın iadesini davacı davalıdan talebe hak kazanacaktır. Ancak davacı ne kadar miktarlı bir teminat mektubunu davalıya verdiğini, davalının bu teminat mektubunun ne kadarlık kısmını haksız olarak tahsil ettiğini, dolayısıyla da tahsil edilen tutarın ne kadarlık kısmının iadesini davalıdan talebe hak kazandığını detaylı olarak açıklamadığı gibi, bu hususu ispata yönelik delillerini de, hangi delili ile neyi ispatladığını açıklayarak sunmadığı için, davacının davalıdan teminat mektubundan kaynaklanan alacağı bulunup bulunmadığı hususunda bir değerlendirme yapılamamıştır. Eğer davacı, sözleşmeden kaynaklan hakediş (iş bedeli) alacaklarının tamamını davalıdan tahsil edememiş ise, bakiye hakediş alacaklarının ödenmesini davalıdan talebe hak kazanacaktır. Ancak davacı, ne miktarda ve kapsamda iş yaptığını, ne miktarda hakediş alacağına hak kazandığını, bu alacaklarının ne kadarlık kısmının davalı tarafından ödenmediğini detaylı olarak açıklamadığı ve de bu alacağının ispatına ilişkin delillerin açıklamaları ile birlikte (yani hangi delil ile neyi ispat ettiğini açıklayarak) sunmadığını için, davacının bakiye hakediş alacağı bulunup bulunmadığı hususunda bir değerlendirme yapılması mümkün olamamıştır. Ayrıca belirtmek isteriz ki: Davacının iddia ettiği gibi alacaklarının bulunup bulunmadığını değerlendirilmesi için kurulumuza bir Mali Müşavir Bilirkişinin de atanmasının ve tarafların sunacağı “ticari defterler” ve/veya “diğer ticari belgeler” üzerinde inceleme yapmasının uygun olacağı hususunda takdir Mahkemeye aittir. Davalı, davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını iddia etmiştir. Davacının bu davadaki alacakları 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu zamanaşımı süresi davacı alacaklarının muaccel olduğu tarihte işlemeye başlar. Davacının alacakları ise, kural olarak, sözleşme konusu işlerin davacı tarafından davalıya teslim edildiği, kabullerinin davalı tarafından yapıldığı tarihte muaccel olur. Davalı, davacının yaptığı işlerin hangi tarihlerde teslim edildiğini ve kabul edildiğini gösteren delilleri açıklamalı olarak sunduğu takdirde, ayrıca sözünü ettiği 11.09.2014 tarihli davacı ihtarnamesini sunduğu takdirde, davacının dava konusu alacaklarının zamanaşımına uğramış olup olmadığı hususu değerlendirilebilecektir. Davalı ayrıca: davalının davacıdan, Geçiş Bedellerinden kaynaklanan toplam 3.619.636,21 TL alacağı bulunduğunu; yine davalının davacıdan Gecikme Cezalarından kaynaklan alacakları bulunduğunu; dolayısıyla, Mahkemece davacının davalıdan herhangi bir alacağı olduğu sonucuna varılacak olursa, davalının davacıdan olan bu alacakları ile davacının davalıdan olan alacaklarının “takas/mahsubunu” talep ettiklerini, beyan etmiştir. Ancak davalı sözleşmenin hangi hükümlerine istinaden işbu alacaklara hak kazandığını detaylı olarak açıklamadığı gibi, bu alacaklara hak kazandığının ispata ilişkin delillerini de açıklamalı olarak (yani hangi delil ile neyi ispat ettiğini açıklayarak) sunmadığı için, davacının iddia ettiği gibi alacakları bulunup bulunmadığı hususunda bir değerlendirme yapılması mümkün olamamıştır. Son olarak belirtmek isteriz ki: Davalı/..., davacı ile davalı/... arasında akdedilmiş olan Eser sözleşmesinin (Alt Yüklenici Sözleşmesinin) tarafı durumunda olmadığından, davacının bu davadaki taleplerini davalı/...’a yöneltemeyeceği, dolayısıyla davalı/...’un bu davada taraf sıfatının bulunmayacağı hususunda takdir Mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Bilirkişi heyetinin 04/03/2024 tarihli ek raporunda özetle; Kök rapordaki görüşlerimizee aynen katılmakla; Tarafların sözleşmenin hangi hükümlerine istinaden işbu alacaklara hak kazandığını detaylı olarak açıklamadığı gibi, bu alacaklara hak kazandığının ispata ilişkin delillerini de açıklamalı olarak (yani hangi delil ile neyi ispat ettiğini açıklayarak) sunmadığı için, davacının iddia ettiği gibi alacakları bulunup bulunmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmasının bu noktada mümkün olmadığı, Kök raporda varılan görüşlerimize ek olarak teknik anlatımla ise; Dosya kapsamındaki sözleşmeler ve teknik şartnameler incelendiğinde yapılan işin bütün hattın kazılarak mı yapıldığı ya da belli noktalardan kazılarak yatay sondaj ile boru montajının yapıldığı ile ilgili bir bilgiye rastlanılmadığı, ancak mailler incelendiğinde işin yatay sondaj ile yapıldığının anlaşıldığı, ancak yapılan işin detayını gösteren bir teknik şartname ya da proje dava dosyası kapsamında olmadığından dolayı ekstra ne kadar kazı yapıldığı ya da ekstra ne kadar yatay sondaj yapımı için işlem yapıldığı anlaşılamadığı, dosya kapsamında boru montajı için hangi ebatlarda ve ne kadar kazı yapılması ile ilgili bir detay gösteren proje ya da teknik şartnameye rastlanılmadığı, ... şehri için yapılan işin 870 metre uzadığı, bu 870 metre uzayan hat için ne kadar kazı hacmi yapıldığı hesaplanamadığı, dava dosyasına işin yapımı için gereken kazı detayını gösteren bir çizim/proje eklenirse ... işi için 870 metre uzayan hattın kazı metraj hesabı yapılabileceği, sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 13/10/2025 tarihli ek raporunda özetle; Davalının 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari defter ve dökümlerinin usulüne uygunluğunun tetkik edilmesi; Davalının 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari deftelerinin e-defter olduğu, beratlarının uygun ve suresinde tasdik ettirildiği müşahede edilmiştir. Davacının incelenen cari hesabında; Davalının göndermiş olduğu cari hesabında davacı yana borcu ve alacağı olmadığı görülmüştür. Huzurdaki davada dosya mali boyutta incelendiğinde; Davacı şirketin talimat yolu ile incelenen 2014-2015-2016-2017 yıllarına ait Resmi Ticari Defterlerinin; açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içerisinde onayladığı, Davacı şirket tarafından düzenlenen faturaların, Açık Hesap olarak Ticari Defter kayıtlarına alındığı, Davalı şirket tarafından düzenlenen iade faturaların da Açık Hesap olarak kayıtlara alındığı, Davalı şirketin fatura bedellerini banka havalesi şeklinde, düzenli ödemeler yaparak ödediği, Davacı ....; Defter kayıtlarına göre; Davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti.’nden takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere 32.943,60 TL alacaklı olduğu, Davalının incelenen cari hesabında ise davacı yana borcu ve alacağı olmadığı, Davacı ve Davalı şirket arasında anılan işle ilgili olarak Yasal defter kayıtlarına dayanak olan faturalar, banka ve ödeme belgeleri sunulduğu kadar incelenmiştir. Ancak Huzurdaki davada Taraflar arasındaki ana ihtilafın teknik boyutta olduğu ve teknik boyutta neticeye varıldığında ortaya çıkacak bedel ve gerekirse faiz hesaplaması yapılarak mali neticeye varılabileceği, sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Dava dosyası kapsamında sunulan CD içindeki bilgiler incelenmiştir.CD içerisinde tarafların mail, yazışmaları, siparişler, excel tabloları, prosedürler, toplantı notları bulunmaktadır. Ancak CD içeriğinde herhangi bir projeye rastlanılmamıştır. CD içeriğindeki belgeler arasında bulunan, üzerinde herhangi bir taraf imza ya da kaşesi olmayan, aelit hesabı başlıklı excel tablosuna göre; ... Şehir içi ilave boru miktarı 84.080 metre, İlave boru malzeme fiyatı 418.717,10 TL, İşçilik fiyatı 84.079,74 TL Toplam: 502.796,84 TL ,... Şehir Dışı ilave boru miktarı 87.038 metre İlave boru malzeme fiyatı 191.483,53 TL İşçilik fiyatı 0 TL Toplam 191.483,53 TL, ... Şehir İçi ve ... Şehir Dışı borular için yapılan yatay sondaj miktarı 3339 metre İlave yatay sondaş fiyatı 13.356,00 TL İlave yatay sondaj işçilik fiyatı 83.475,00 TL Toplam 96.831,00 TL, Genel Toplam: 791.111,38 TL CD içeriğindeki belgelerde Konyoda yapılan ilave işler ile ilgili metraj, excel tablosu bulunamamıştır. Sadece ... form (Kabul formu) başlığındaki formda... ve ... yetkilileri kaşe ve imzası olan ve 5920 metre işin yapıldığını gösteren belge bulunmaktadır. Ancak bu metraj ilave iş mi ya da normal yapılan işin kabul formu mu anlaşılamamıştır. Kök raporumuzda ... işi için ilave 870 metre işin uzadığı, yapılan sözleşmede metre başına 23 TL ödeme yapılacağı, 870 metre x 23 TL/metre = 20.010,00 TL ilave iş bedeli olacağı anlaşıldığı, bildirilmiştir. DELİLLER: -Bilirkişi heyeti raporu ve ek raporları. -Davacı vekili tarafından sunulan; -Davalı vekili tarafından sunulan; -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Tüm dosya kapsamı DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; eser sözleşmesi nedeniyle alt yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılmış alacak istemine ilişkindir. Davacı ile davalı ... arasında 21.02.2013 tarihli alt yüklenici sözleşmesi akdedilmiş olup, davacı tarafından bu sözleşmeye istinaden yapılan ... ... sınır hattında kullanılan ilave işçilik ve boru bedeli ile yine ... Bölgesinde yapılan ilave işlerden kaynaklanan alacağının, sözleşmeden kaynaklanan hakediş alacağının, ... şehir içi hattı için verilen ve çözülen nakit teminattan artan paranın iadesine ilişkin alacağının bulunduğu ileri sürülerek iş bu alacak davasının açıldığı, davalı taraf ise öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında ... ... sınır hattı ve ... şehir içi ring altyapı ve ... şehir içi ilave fiber optik kablolama yaptırılma işine ilişkin 21.02.213 tarihli anahtar teslimi- götürü bedelli olarak eser sözleşmesi olduğu, 10.06.2014 tarihinde geçici kabul, 08.10.2014 tarihinde kesin kabul yapıldığı, davacının bu davada talep ettiği alacağın; ilave iş bedeli ve sözleşmeden kaynaklanan hakediş alacakları olduğu, davacının karşı tarafa 11.09.2014 tarihinde göndermiş olduğu ihtarnamede de eldeki dava konusu taleplere yer verildiği anlaşılmıştır. TBK.nın 147/6.maddesinde; (818 sayılı BK.nın 126/4.maddesi) yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında eser sözleşmesinden doğan alacaklarda zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu düzenlenmiştir. Davada talep edilen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın; 08.10.2014 tarihli kesin hakediş raporunda kararlaştırıldığından ve davacı yüklenicinin temsilcisinin bu hakedişte imzasının bulunmasından dolayı bu tarihte alacağın varlığının davacı tarafından bilindiği ve zamanaşımı süresinin bu tarihten başlatılması gerektiği, 5 yıllık zamanaşımı süresinin 08.10.2019 tarihinde dolduğu ve arada zamanaşımını kesen veya durduran bir işlem bulunmadığından ve davanın da zamanaşımı süresi geçtikten sonra 22.10.2020 tarihinde açıldığından davalının zamanaşımı itirazının yerinde olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. (İstanbul BAM 53.HD 2023/820 Esas, 2023/740 Karar) HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, 2-Alınması gereken 732,00-TL harcın, peşin alınan 1.853,37-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.121,37-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 21/01/2026

Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır