İlk Derece Mahkemesi 2022/480 E. 2023/101 K.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/480 Esas - 2023/101 T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/480 Esas KARAR NO : 2023/101

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

HAKİM :... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av.. DAVALI : 1-... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2-..

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 04/07/2022 KARAR TARİHİ : 23/02/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: TALEP : Dava dışı...'nın, BOTAŞ tarafından yapılan hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalı firmalar bünyesinde çalıştığını ve 20/08/2021 tarihinde iş akdi kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona eren...'ya ödenen kıdem tazminatından davalı ...'nin 4 yıl 11 ay 7 günlük hizmet süresi kapsamında 40.881,79 TL'den, davalı ...'nin 1 yıl 24 günlük hizmet süresi kapsamında 8.829,31 TL'den Sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca adı geçen işçiye kıdem tazıninatı ödemesinin yapıldığı 16/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olduğunu beyanla, bu miktarların ödeme tarihi olan 16/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir. CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı kurum tarafından ilgili hizmet sağlama sözleşmesinin başka bir şirkete ihale ile bırakıldığını ve iş yeri devrinin gerçekleştiğini, uyuşmazlığın işyeri devri kurallarına göre çözümlenmesi gerektiğini asıl işverenin kıdem tazminatından sorumlu olduğunu, asıl işveren ile yapılan hizmet alım sözleşmesi ve eklerinde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer ücretlerin müvekkil şirket tarafından ödeneceğini gösterir herhangi bir ibare bulunmadığını, davalının bu nedenle makul bir kar payı ile teklif sunduğunu ve kıdem tazminatından sorumlu tutulması halinde zarara uğrayacağını, kabul anlamına gelmemek üzere taraflar arasındaki sözleşme dava dışı işçiye karşı muvazaa niteliği taşığından davalının sorumluluğunun düşünülmesi halinde dahi yarı yarıya sorumluluk ilkesinin benimsenmesi gerekeceğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalı Beta-1 Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi davaya cevap vermemiştir. H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E: Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçi ...ya ödenen kıdem tazminatının rücuen tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir....kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Davacı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesine istinaden çalışan dava dışı işçi... 'nın işten ayrılması sebebi ile 71.608,14 TL ödeme yapılmıştır . İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Sözleşmeler: a)Davacının davalı...le arasındaki 01/12/2012 işe başlama 31/12/2013 iş bitiş tarihli Sözleşme'yi sunduğu, Sözleşme'nin 23'üncü maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" düzenlemesi bulunduğu, davacının Sözleşme Eki İdari Şartname ile Teknik Şartname sunduğu görülmüş delil olarak incelenmiştir. b)Davacının davalı ...ile arasındaki 01/01/2014 işe başlama 31/12/2015 iş bitiş tarihli Sözleşme'yi sunduğu, Sözleşme'nin 22'inci maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" düzenlemesi bulunduğu, Davacının Sözleşme Eki İdari Şartname ile Teknik Şartname sunduğu görülmüştür. c) Davacının davalı... ile arasındaki 01/01/2016 işe başlama 31/12/2018 iş bitiş tarihli Sözleşme'yi sunduğu, Sözleşme'nin 22'inci maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" düzenlemesi bulunduğu, Davacının Sözleşme Eki İdari Şartname ile Teknik Şartname sunduğu görülmüştür. Sözleşmenin 8. 2.2 Maddesinde göre İdari Şartname sözleşmenin ekidir. İdari Şartname: Özel Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin eki olan İdari Şartnamenin 47.1.b. maddesinde yüklenici firma tarafından çalıştırılacak işçilerin ücret ve her türlü işçilik ödemelerinin yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığı ve iş verenin ödeme yapması halinde yüklenici firmanın derhal rücuen ödeme yapması aksi takdirde hak edişlerden ve teminattan kesinti yapılması gerekeceği belirtilmiştir. Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmeleri ve şartnameler ibraz edilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle; Davacı kendi hesaplamasına göre bulduğu 71.608,14 TL kıdem tazminatından damga vergisi düşünce kalan 71.064,63 TL kıdem tazminatını 16/12/2021 tarihinde dava dışı işçiye ödemiştir. Davacı sorumluluk dönemlerine göre davalı şirketlerden ayrı ayrı talepte bulunmuş olup, ... kayıtları da istenmekle davalılardan ....'nin sözleşmeden kaynaklı sorumluluk dönemlerinin ... kayıtları ile büyük oranda örtüştüğü görülerek ..... yönünden ... Kayıtları ve asıl işveren kayıtları aynı olduğundan, kıdem tazminatı hesabında ... Kayıtları esas alınmıştır., Davacı sorumluluk dönemlerine göre davalı şirketlerden ayrı ayrı talepte bulunmuş olup, ... kayıtları da istenmekle davalılardan...in sözleşmeden kaynaklı sorumluluk dönemlerinin ... kayıtları ile büyük oranda örtüştüğü görülerek ... yönünden ... Kayıtları ve asıl işveren kayıtları aynı olduğundan, kıdem tazminatı hesabında ... Kayıtları esas alınmıştır. Bununla birlikte davalı ... yönünden ... Kayıtları'nda davacı asıl işverenin tuttuğu çalışma kayıtları ile uyuşmayan ve yukarıda prim günü ve takvim günü olarak gösterilen büyük açıklar vardır. ....'nin sözleşmeden kaynaklı sorumluluk dönemlerinin ... kayıtları ile büyük oranda örtüşmediği, ... Kayıtlarının da asıl işveren kayıtları ile örtüşmediği ve asıl işveren kayıtlarının ...nin sözleşmeden kaynaklı sorumluluk dönemleri ile ise örtüştüğü görülerek .... yönünden kıdem tazminatı hesabında davacı asıl işveren ayıtları esas alınarak hesaplama yapılması gerekeceği sonucuna varılmış ve heaplamada asıl işveren davacı kayıtları esas alınmıştır. Davalıların sorumluluk dönemleri yönünden hesaplandığında; Ödeme Tarihi Rücuya esas miktar %50 ... 16/12/2021 8.829,31 TL 4.414,66 TL ... 16/12/2021 40.881,79 TL 20.440,90 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. Davacı vekili ve Davalı ... vekili bilirkişi raporuna itiraz etmiş bilirkişi heyetine ... mevzuatı konusunda uzman bilirkişi eklenerek ek rapor alınmış ek raporda ... kayıtlarının prim günü ve takvim günü olarak tespiti ve incelemesi yapılmış asıl işverenin takvim günü üzerinden kıdem tazminatı hesabı yapmasının ve buna göre ödeme yapmasının dosya ve hukuka uygun olduğu ayrıca ...yönünden kıdem tazminatı hesabında asıl işveren kayıtları esas alınarak hesaplama yapılması uygun görülmüş yapılan yeni hesapta hesap sonucu değişmemiştir. Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur... İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması, Sözleşmenin eki olan İdari Şartnamenin 47.1.b maddesine göre davacının ödediği kıdem tazminatını davalı yüklenicilerden rücuen talep hakkı olduğu anlaşıldığından ödediği miktarın tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Bilirkişi raporu hükme esas alınarak, davacının davalılar bakımından dava dilekçesinde belirttiği şekilde her bir davalı bakımından kendi sorumlu oldukları dönem esas alınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın KABULÜNE, -40.881,79 TL' nin ödeme tarihi olan 16/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...' den tahsili ile davacıya verilmesine, -8.829,31 TL' nin ödeme tarihi olan 16/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...den tahsili ile davacıya verilmesine, 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.395,77 TL harçtan, dava açılışında alınan 848,95 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 2.546,82 TL harcın 2.094,47 TL' sinin Ar Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi' nden, 452,35 TL' sinin Beta-1 Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi' nden ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.315,82 TL' sinin Ar Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi' nden, 284,18 TL' sinin Beta-1 Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi' nden ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 848,95 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 2.200,00 TL bilirkişi ücreti, 177,50 TL posta gideri, olmak üzere toplam 3.307,15 TL yargılama giderinin 2.719,76 TL' sinin ... nden, 587,39 TL' sinin .... nden ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin 7.565,97 TL' sinin ...' nden ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2023

Katip ...

Hakim ...

"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."