İlk Derece Mahkemesi 2022/207 E. 2025/1068 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/207 Esas KARAR NO : 2025/1068 DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 04/03/2022 KARAR TARİHİ: 26/11/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 01/03/2021-01/03/2022 tarihleri arasında aylık kira bedelinin 7.000 EURO +KDV olacak şekilde işbu sözleşmenin sonunda da 100.000 EURO +KDV daha ödeyerek satın alınacağı kararlaştırılan satın alma opsiyonlu kiralama sözleşmesi ile kiraladığı ... plaka sayılı... marka F42 model iş makinesini 18/06/2021 tarihinde Hatay ili İskenderun ilçesi ... limanında işyeri personeli – forklift operatörü... sevk ve idaresinde çalışırken 16 ton ağırlığında rulo sacı taşırken beton direğe çarpması sonucunda maddi hasar meydana geldiğini,... marka F42 model marka iş makinesi... Liman Hizmetleri A.Ş. tarafından hasar tespit işlemleri yapıldığını ve yapılan tespit işlemleri karşılığı müvekkili şirket tarafından... Liman Hizmetleri A.Ş.'ye 28.178,96 TL hasar tespit işlem bedeli ödendiğini, hasar tespit işlemini yapan ve buna göre ekspertiz raporu düzenleyen... Liman Hizmetleri A.Ş., iş makinesinin tamir ve onarımını yapmak üzere... Hidrolik Sanayi Motorlu Araçlar Tic Ltd Şti'ye yönlendirdiğini ve neticede... Hidrolik Sanayi Motorlu Araçlar Tic Ltd Şti'nin müvekkiline ait hasarlı ...plaka sayılı... marka F42 model iş makinesinin tamir ve onarımını KDV Dahil 74.000,00 EURO karşılığında yaparak müvekkili firmaya teslim ettiğini, sigorta poliçesi incelendiğinde sigortalanan iş makineleri konusunda bir takım muafiyetler olduğu ve buna göre finansal kiralama firmalarının yapmış olduğu kiralama sözleşmeleri hariç olmak üzere poliçede belirtilen iş makineleri veya diğer makinelerin kiraya verilmeleri veya mal sahibi kişilerce kullanılması/işletilmesi durumunda beher makine için her bir hasarda hasarın %50 oranında muafiyet uygulanacağını, bundan başka sigortalanan makinenin poliçe düzenlenirken girilmesi gereken piyasa değerine bağlı olarak toplamda 10 kategoride piyasa değerlerine bağlı olarak kademeli olarak %lik dilimlerle muafiyet uygulanacağının düzenlendiğini, yapılan ekspertiz çalışmasında... marka F42 model marka iş makinesinin üretimde olmadığı ve ikinci el değerinin ise 220.000,00 EURO olabileceğinin şifahen öğrenildiği,... marka F42 model iş makinesi ile aralarında teknolojik farkın bulunmayan ve üretimde olan FH45 model iş makinesinin sıfır fiyatının 350.000,00 EURO + KDV olduğu tespitleri yapıldığını,... marka F42 model iş makinesinin onarım bedeli üzerinden sigorta bedelinin 200.000,00 EURO olması nedeni ile %50 muafiyet uygulanması gerektiği değerlendirilmesi yapıldığını, oysa yapılan oranın muafiyeti gerçeğini yansıtmadığını, söz konusu sigorta poliçesi düzenlenirken müvekkili şirketin muafiyetler konusunda sigortacı tarafından aydınlatılmadığını, sigortacı adına sigorta poliçesini düzenlemekle yetkili ...Sigorta Acenteliği Ltd Şti'nin alt acentesi tarafından ekli watsup yazışmasından da görüleceği üzere iş makinesinin ruhsatının istendiğini ve başka hiçbir bilgi verilmeden söz konusu poliçe düzenlendiğini, hasarın ve ekspertiz çalışması için ödenen 28.178,96 fatura bedelinin ödenmesi konusunda davalıya başvuruda bulunduğunu fakat başvurudan bir netice alınamadığını, bunun üzerine aynı konuda Ticari Uyuşmazlıklarda Zorunlu Arabuluculuk Yoluna başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını belirterek, davanın kabulüne, HMK m. 107 uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve zararın değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere şimdilik 100,00 TL hasar ve işçilik tutarının arabuluculuk yoluna başvuru tarihi olan 16/12/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ekspertiz hizmet bedeli olarak ödenen 28.178,96 TL'nin arabuluculuk yoluna başvuru tarihi olan 16/12/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili davalının muamele merkezi İstanbul'da bulunduğundan, müvekkili şirket aleyhinde ikame edilecek davalarda yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, davacı tarafın delillerini tebliğ etmediğini, dava dosyasına da sunmadığını, somut olaya konu hasar nedeniyle ödenmesi gereken hasar tazminatının müvekkili şirket tarafından hesaplanıp, sigortalıya teklif edildiğini, sigortalının mutabakata varmaması nedeniyle herhangi bir ödeme gerçekleştirilemediğini, müvekkili şirketin kendi üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, başkaca sorumluluğu bulunmadığını, davacının, Müvekkili Şirket nezdinde ... numaralı 16/02/2021- 15/12./2022 vade tarihli, Makine Kırılması Sigorta Poliçesi bulunduğunu, poliçe limitleri uyarınca teminat limitinin, davaya konu olan ... F42 Forklift 2018 Model aracın, poliçe düzenlenirken sigortalı tarafından beyan edilmiş olan bedelinin 200.000 Euro olduğunu, somut olayda eksik sigorta olduğunu, ikrar anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin tazminat ödemekle yükümlü olduğu kabul edilse dahi, işbu bedelin eksik sigorta kapsamında belirlenmesi gerektiğini, sigorta değerinin ekspertiz raporu ile 392.350,00 EURO olarak belirlendiğini, bu doğrultuda, sigorta bedeli ile sigorta değerinin paralel olmadığını, poliçede muafiyet olduğunu, bu doğrultuda, eksik sigorta neticesinde belirlenen hasar bedelinden muafiyet tutarının tenzil edilmesi gerektiğini, poliçede yer alan muafiyete göre Sigortalı, Finansal Kiralama şirketli olmadığı sürece sigortalanan iş makinelerini başka kişinin kullanımına kiralarsa ve/ veya, mal sahibinin kullanımı dışında birileri kullanır, işletilirse; oluşan hasarının %50'si kadar muafiyet uygulanabileceğini, müvekkili şirketçe aydınlatılma yükümlülüğünün yerine getirildiğini, kaldı ki, basiretli bir tacir olan davacının poliçede yer alan açık hükümleri biliyor olması ve buna göre davranması gerektiğini, sigortalının poliçeyi teslim aldıktan sonra yasal süre çerçevesinde herhangi bir itiraz sunmadığını, davacının bu kötüniyetli ithamına itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin KDV’den sorumlu olmadığını, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek üzere bir an için müvekkili şirketin sigorta tazminatı sorumluluğunun doğduğu kabul edilecek olsa dahi, ekspertiz raporunda tespit edilen hasar tutarlarının esas alınması ve poliçede yer alan muafiyet özel şartının muhakkak hesaplamada dikkate alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin ihbar tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olabileceğini belirterek, HMK m. 121 uyarınca delillerin tebliğine, bu süre zarfında cevap haklarının saklı tutulmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: 18.06.2021Tarihli Kaza Tutanağı, ... numaralı Makine Kırılması Poliçesi ve... nolu hasar dosyası, Davacı şirketi ile ... Teknoloji arasında akdedilen Kira Sözleşmesi, ... tescil plaka nolu iş makinesinin 14/03/2018 tarihli İş makinesi Tescil Belgesi örneği, İstanbul Ticaret Odası yazı cevabı, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/56 Talimat Sayılı dosyası aracılığıyla Makine Mühendisi bilirkişi refakatinde yapılan 18.10.2022 tarihli keşif sonucu düzenlenen keşif tutanağı, Keşif sonucu Makine Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 15.11.2022 tarihli rapor, Sigorta Alanında Uzman Bilirkişi tarafından düzenlenen 10.04.2023 tarihli rapor ve 02.07.2023 tarihli ek rapor, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, hasara uğrayan iş makinesine ilişkin hasar bedelinin kırılma sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili davasıdır. Davacı tarafça, 01.03.2021- 01.03.2022 tarihleri arasında kiralanan ve sözleşme sonunda satın alınacağı kararlaştırılan forkliftin İskenderun ... Havalimanı'nda iş yeri personeli forklift operatörünün sevk ve idaresinde çalışırken beton direğe çarpması sonucunda hasara uğradığı ve tamir ve onarımı için KDV dahil 74.000 Euro ve hasar tespiti için de... Liman Hizmetleri A.Ş.'ye 28.178,96 TL ödendiği, forkliftin hasar tarihi itibari ile davalı nezdinde sigortalı olduğu belirtilerek belirsiz alacak davası şeklinde açılan dava ile 100,00 TL hasar bedelinin 16.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline ve 28.178,96 TL ekspertiz hizmet bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Davalı vekili tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde, yetkili yer mahkemesi de gösterilerek usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmuş ve 2018 model olan dava konusu forkliftin poliçe düzenlenirken beyan edilen bedelinin 200.000 Euro olduğu, karşı tarafça iş makinesinin pert- total işlemine tabi tutulmasının istenildiği ancak... İş Makineleri tarafından sigorta şirketine gönderilen onarım fiyat teklifinde yedek parçalar dahil onarım ücretinin 64.000 Euro olduğunun anlaşılması üzerine pert-total olarak değerlendirilemeyeceğinin tespit edildiği, ayrıca makine piyasa değeri fiyatı poliçe değerinin çok altında kaldığından eksik sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiği ve eksik sigorta neticesinde belirlenen hasar bedelinden muafiyet tutarının tenzil edilmesi gerektiği, sigorta poliçesinin 3. sayfasında yer alan hükme göre poliçede belirtilen iş makineleri veya diğer makinelerin kiraya verilmeleri veya mal sahibi dışındaki kişilerce kullanılması/ işletilmesi durumunda ve her makine için her bir hasardan hasarın %50'si oranında muafiyet uygulanacağı hükmünün yer aldığı, dava dilekçesindeki davacının ikrarına göre dava konusu iş makinesinin kira sözleşmesi ile kiralanmış olduğu, bu nedenle eksik sigorta ile birlikte %50 muafiyet uygulanması gerektiği, davalı sigorta şirketinin KDV'den sorumlu olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi istenilmiştir. Dava dilekçesi ekinde sunulan poliçenin incelenmesinde; sigortalının...ı Tahmil Tahliye ...Döküm Nak. İş. Ltd. Şti. olduğu, dava konusu forkliftin 02.03.2021- 15.02.2022 tarihleri arasında makine kırılması sigorta poliçesi ile sigortalanmış olduğu, sigorta poliçesi ekinde sigorta bedelinin 200.000 Euro olduğu ve 550.900 Euro Sigorta bedeli ile liste özel şartlara eklenmiş olduğu anlaşılmıştır. Dava dilekçesi ekinde sunulan 01.03.2021 tarihli iş makinesi kiralama ve satış protokolüne göre dava konusu iş makinesinin ... İnşaat Tic. Bil. Elek. İnş... A.Ş. tarafından davacı kiracıya kiralanmış olduğu ve sözleşmenin sona ereceği 01.03.2022 tarihinde kiracı firmaya 100.000 Euro + KDV bedelle satılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. İstanbul Ticaret Odası tarafından mahkememize yazılan 04.07.2022 tarihli yazı ile dava konusu iş makinesinin 11.05.2022 tarihinde davacı adına tescil edilmiş olduğu bildirilmiştir. Davalı sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığı ve sorumlu olduğu tutarın tespiti bakımından mahallinde makine mühendisi bilirkişi refakatinde keşif icra edilmiş, bilirkişi ve mahkeme heyetince dava konusu iş makinesi üzerinde inceleme ve tespit yapılmış ve bilirkişi tarafından düzenlenen 08.11.2022 tarihli raporda; dava konusu iş makinesinin 64.000 Euro + KDV ödenmek suretiyle tamirinin yapıldığı, onarılmış haliyle iş makinesinin çok güzel çalışır vaziyette olduğu ve emsal forkliftlerden hiç bir farkının olmadığı, iş makinesindeki hasarın 64.000 Euro + %18 KDV 11.520 Euro olmak üzere toplam 75.520 Euro olduğu tespit edilmiştir. Davalının eksik sigorta ve %50 muafiyet indirim uygulanmasına yönelik savunmaları yönünden değerlendirme yapılmak üzere sigorta bilirkişisinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, iş makinesinde oluşan hasara ilişkin alınan bilirkişi raporu ile sigorta poliçesi ve tüm deliller değerlendirilerek düzenlenen 10.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda, iş makinesinin 200.000 Euro olarak davacı tarafından kabul edildiği ancak teknik raporda gerçek değerinin 300.000 Euro olarak belirlendiği, buna göre eksik sigorta oranının 200.000/300.000 olduğu ve bulunan hasar bedelinin 0,666'ya oranlanması sonucunda eksik sigorta oranına göre yapılan hesaplamada hasarın 42.662,40 Euro olarak kabul edilebileceği ve ödenebileceği, hukuki değerlendirmenin yapılması mahkemeye ait olmak üzere muafiyete ilişkin hükümde sigortalının başkasından kiralanan iş makineleri yönünden %50 muafiyet uygulanacağına ilişkin açık bir hükmün bulunmadığı, sigortalı iş makinesinin sigortalı kiracı davalı tarafından kullanıldığı ve davacının sigortalı olduğu ve rizikonun da iş makinesinin davacının elinde iken meydana geldiği ve ayrıca İstanbul Ticaret Odası kayıtlarına göre iş makinesinin kazadan sonra davacı tarafından satın alınarak tescil edildiği görüş ve kanaati ifade edilmiştir. Davacı tarafın itirazları üzerine bilirkişiden ek rapor düzenlenmesi istenilmiş ve bilirkişi tarafından itirazlar tek tek değerlendirilerek kök rapordaki tespitlerde bir değişikliğin bulunmadığı değerlendirilmiştir. Dava dilekçesi ve ekleri ile cevap dilekçesi ve ekleri, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davacı tarafından sözleşme sonunda satın almak üzere kiralanan iş makinesinin 18.06.2021 tarihinde hasara uğradığı, hasar tarihi itibari ile davacı tarafından davacının sigortacı sıfatıyla davalı nezdinde düzenlenen makine kırılması sigorta poliçesi ile iş makinesinin sigortalanmış olduğu, davacı tarafça hasar ödemesinin talep edildiği, davalı tarafça eksik sigorta ve % 50 muafiyet uygulanmasının gerektiğinin savunulduğu, sigorta poliçesine göre davacı tarafından iş makinesinin 200.000 Euro olduğunun kabul edildiği, makine mühendisi bilirkişisi tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeye göre iş makinesinin piyasa rayiç değerinin 300.000 Euro olduğunun tespit edildiği ve iş makinesinin onarılmış olduğu hali dikkate alındığında ve yapılan ödemeler göz önünde bulundurulduğunda iş makinesindeki hasarın KDV dahil toplam 75.520 Euro olduğu, buna göre eksik sigorta uygulaması sonucunda davalının eksik sigorta nedeniyle sorumlu olduğu tutarın 42.662,40 Euro olduğu, bu zarardan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, davalı tarafça her ne kadar % 50 muafiyet uygulanması gerektiği savunulmuş ise de buna ilişkin poliçe hükmü ile birlikte sigorta poliçesinin incelenmesinde, sigortalının davacı olduğu, sigortalı tarafından başkasından kiralanan iş makineleri hakkında muafiyet uygulanacağına ilişkin poliçe de bir hüküm bulunmadığı, davacı kiracının aynı zamanda sigortalı olması nedeniyle davacı sigortalı hakkında muafiyet uygulanacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı, ayrıca rizikonun da sigortalı tarafından kullanıldığı sırada meydana geldiği, bu nedenlerle davacı hakkında %50 muafiyet indirimi uygulanmayacağı, davalı sigorta şirketinin 42.662,40 Euro hasardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Dava 100 TL üzerinden açılmış ve 12.02.2025 tarihli celsenin 2 nolu ara kararı uyarınca davacı vekiline HMK'nın 107/2. Maddesi uyarınca davayı belirli hale getirmesi konusunda sonuçları da hatırlatılarak ihtarda bulunulmuş, davacı tarafça değer artırım dilekçesi sunulmuş olmasına rağmen harç ikmal edilmediğinden ve akabinde harç ikmali yönünden de yeniden yapılan ihtarata rağmen harç ikmal edilmediğinden dava değeri olan 100,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafça hasar bedeli dışında yapılan ekspertiz ücretinin davalıdan tahsili istenilmiş, yargıtay içtihatlarına göre TTK'nın 1426. Maddesinde yer alan sigortacı sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, teminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri bunlar faydasız kalmış olsalar bile ödemek zorunda olduğuna yönelik hükmüne göre ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak hüküm altına alınması gerektiği değerlendirilmiş ve bu kapsamda ekspertiz ücreti yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ İLE; 100,00 TL hasar bedelinin 16.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 615,40 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 482,94 TL nispi harç mahsup edildikten sonra bakiye 132,46 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı ile 482,94 TL nispi harç toplamı 563,64 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının yapmış olduğu 571,90 TL Keşif harcı, 400,00 TL ATGV Araç ücreti, 3.300,00 TL bilirkişi ücreti ve 233,50 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 4.505,40 TL ile 28.178,96 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 32.684,36 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.600,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 7-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/11/2025

Katip... E-imza

Hakim... E-imza