İlk Derece Mahkemesi 2021/2310 E. 2023/11573 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 22/07/2023 KARAR TARİHİ : 07/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Olay tarihi olan .... günü .... Bulvarı üzerinden .... istikametine seyir halinde olan sürücülüğünü davacı müvekkil ...'ın yaptığı ... plaka sayılı ... marka aracın sağ yan ve üst tavan kısımlarına, Bulvarın sağ tarafında bulunan tali yoldan (... Sokak) durmaksızın ve fren yapmaksızın hızla çıkan şüphelinin sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı .... marka aracın demir bariyer ve kaldırımı aşarak ön kısmı ile çarpması .... Bulvarı üzerinde .... istikametine seyir halinde olan sürücülüğünü yapan ...'ın yaptığı ... plaka sayılı .... marka aracın duramayarak ön kısmı ile ... plakalı aracın sol yan kısmına çarpması neticesinde 3 araçlı ölümlü, yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sebebiyle müvekkilin ... plakalı aracının pert olması ve kullanılamayacak hale geldiğini, bunun üzerine dilekçe ile davalı ... sigorta genel müdürlüğüne başvuru yapıldığını, tarafılarına teklif edilen ücretin güncel piyasa değerinin altında olduğunun belirtildiğini ve yeni bir değerlendirme yapılması teklif edildiğini, başvuru dilekçesine cevap verilmediği gibi daha önce teklif edilen ücretler de hiç bir şekilde müvekkiline ödenmediğini, öncelikle İHTİYATİ TEDBİR talebinin kabulü ile,... plakalı aracın aynına ve kaydına ve davalı şahısların malvarlığı sorgusu yapılarak tespit edildiği halde menkul ve gayrimenkul malvarlığının aynına ve kaydına, 3. Kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir şerhi işlenmesini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarıı saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 100,00-TL maddi zarar, 100,00-TL ikame araç bedeli tazminat miktarının davalı gerçek kişiler yönünden ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket 2. El araç alım-satımı ve araç kiralama faaliyeti göstermekte olduğunu, müvekkili şirketin maliki olduğu ... plakalı araç, ... tarafından kira bedelinin ödenmesi ve ehliyet ibrazı sonrasında; fatura karşılığında kiralanmıştır. Kiralayan kişi olan ...., kiralamış olduğu ... plakalı aracı ...'a müvekkilin bilgisi dışında teslim etmiş olduğunu, müvekkilinin, araçla kazaya karıştığından haberdar değildir. Huzurdaki dava dilekçesinin müvekkilime tebliği ile müvekkilim kazadan haberdar olduğunu, müvekkilimin iştirak etmediği bir eylemden dolayı sorumlu tutulması kabul edilemez olduğunu, müteselsil sorumlu olması nedeniyle .... Sigorta A.Ş.ye davanın ihbarı talemizin kabulünü, davanın aracı kiralayan ...'a ihbar talebimizin kabulünü, haksız olarak açılan davanın reddiyle birlikte yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının talebi zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası genel şartları gereği teminat haricinde olduğnu, davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sayın mahkemizce dosyanın bilirkişiye tevdi gerekmketedir. aracın ağır hasarlı olup olmadığı değerlendirilmeli ve aracın perte tabii olup olmadığının araştırılması gerektiğini, keza müvekkili şirket tarafından hasar dosyasında taznim edilen eksper raporunda belirlenen, davaya konu aracın rayiç bedelinin %50 sini aştığından, aracın pert işlemine tabi olmasını zaruriyet kılmış olduğunu, bu sebeplerle müvekkili şirket nezdinde yapılan inceleme neticesinde davacının beyanın ve faiş talebinin aksine gerekli değerlendirme ve tespit bilirkişilerce yapılmasını, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlar gereğince ... plakalı sigortalı aracın atfı kabil kusuru mevcut değildir. davacının talebi tamamen hukuka ve hakanniyete aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla araç mahrumiyet zararının dolaylı zarar niteliğinde kabul edildiğinden poliçe teminatı dışında kalmakta olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirketin sorumluluğu kaza tarihinde araç başı poliçe teminatı ile sınırlıdır. poliçe teminat limitleri dikkate alınmasını, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirket faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigortası Genel Şartları gereğince davanın reddini, her halükarda davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; .... günü saat ... sıralarında, sürücü ... nın kullandığı ... plakalı aracı ile .... Bulvarı yan yoluna .... Plaza isimli işleri yanından ... Sokağı takiben katılmak istediği esnada aracının hızını ve yolun durumuna göre hareket etmeden yan yola (Mobese görüntüsüne istinaden) hızını kesmeden gelip .... istikametine seyir halinde olan ve resmi kıyafetli olarak göreve giden sürücü Polis Memuru ... ve yolcu mahalinde bulunan resmi kıyafetli olarak göreve giden Polis Memuru ... in içerisinde bulunduğu, ... nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca ön kısımları ile ... plakalı aracın üst tavan kısımlarına çarpması ve ardından ... plakalı araç ... istikametine seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu çok araçlı ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .... plakalı aracın ... tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kişi başına 120.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .... plaka sayılı aracın ... Mühendislik Turizm Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketin'e ait olduğu, ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. 6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .... tarihli bilirkişi raporu; Söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; ... plaka sayılı, ... renginde .... tipinde .... marka, .... model, .... şasi numaralı, .... kilometre/saat kullanıldığı, HUSUSİ araç olduğu, ... plakalı aracın .... tarihinde yapmış olduğu kaza sonucu oluşan hasarda kullanılamaz durumda olduğu ve aracın tavan ve yan kısımlarında hasar meydana geldiği, mekanik, kaporta ve şasi kısımlarında hasar oluştuğundan ve Aerodinamik yapısının zarar gördüğü, fotoğraflar ve eksper raporları incelenerek tespit edilmiştir. Davaya konu aracın onarım işlemlerinin yapılacak düzeyde olmadığı ancak; araç onarımının yapılması halinde onarım bedelinin yüksek bir bedel olacağı için onarımının ekonomik olmayacağı ve dava konusu aracın PERT olarak değerlendirilmesinin uygun olgun olacağı, piyasa araştırması sonucunda aracın onarım bedeli rayiç bedelinin %41,24 (41,2/100) oranında olduğu; piyasa araştırması sonucunda aynı özelliklere sahip emsal bir aracın 285.000,00 TL bedel ile temin edilebileceği ve sovtaj (hurda) bedelinin ise 122.000,00 TL ile temin edilebileceği, (285,000.00-122.000,00) =163.000,00 TL olacağı ve davacının yeni bir araç alana kadar geçen sürede, 36 gün araç mahrumiyetinin oluştuğu dikkate alınarak araç mahrumiyeti bedelinin (36 x 500,00)= 18.000,00 TL olacağı, 163.000,00 TL+18.000,00 TL= 181.000,00 TL bakiyenin davacıya ödenmesi gerekeceği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. 7-Diyarbakır ...Ağır Ceza Mahkemesince Trafik Bilirkişisinden aldırılan .... tarihli bilirkişi raporu; Sürücü ... nın kullandığı ... plakalı aracı ile ... Bulvarı yan yoluna .... Plaza isimli işleri yanından ... Sokağı takiben katılmak istediği esnada aracının hızını ve yolun durumuna göre hareket etmeden yan yola (Mobese görüntüsüne istinaden) hızını kesmeden gelip .... istikametine seyir halinde olan ve resmi kıyafetli olarak göreve giden sürücü Polis Memuru ... ve yolcu mahalinde bulunan resmi kıyafetli olarak göreve giden Polis Memuru ... in içerisinde bulunduğu, ... nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca ön kısımları ile ... plakalı aracın üst tavan kısımlarına çarpması ve ardından ... plakalı araç .... istikametine seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu çok araçlı ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği kazada, ...'nın : Trafik kazasının oluşumunda sebep ve illiyet bağı çerçevesinde yukarıda sayılan hususlar kapsamında 2918 Sayılı Karayolları T rafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre Kaza Olayında “ASLİ KUSURLU”, olduğu, ...'nın : Trafik kazasının oluşumunda sebep ve illiyet bağı çerçevesinde yukarıda sayılan hususlar kapsamında 29/8 Sayılı Karayolları T rafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre “KUSURSUZ” olduğu, ...'ın : Trafik kazasının oluşumunda sebep ve illiyet bağı çerçevesinde yukarıda sayılan hususlar kapsamında 29178 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre “KUSURSUZ” oldukları görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. 8-Mahkememizce SMM bilirkişisinden aldırılan .... tarihli bilirkişi raporu; Davalı firma olan ... İnşaat Mühendislik Turizm Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin yetkilisinden temin edilen ... yılına ait ticari e-defterler üzerinde incelemeler yapıldığı, davalının e-defterlerin açılış ve kapanış onayları için hesap döneminin ilk ayının beratı ile son ayının beratların Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından onaylandığı, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, ilgili dönemdeki bütün ayların e-defterleri kanuni süresinde Gelir İdaresi Başkanlığı sayfasına yüklendiği ve onaylı defter beratlarının alındığı görüldüğünden; söz konusu Ticari e-defterlerin takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere sahibi lehine delil olduğu, davalı firma olan ... İnşaat Mühendislik Turizm Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ... yılı defterleri üzerinde yapılan incelemede dava dışı olan ...'a kesilen faturaların .... tarihli fatura, fatura no ...., yevmiye no: ..., KDV dahil 13.274,78 TL, .... tarihli fatura, fatura no ...., yevmiye no ...., KDV dahil 6.824,90 TL, ... Yılı içinde KDV dahil toplam 20.099,68 TL fatura kesilmiş bu faturalara karşılık .... tarih ve .... yevmiye numarası ile tahsilat yapılmış ve dönem sonunda herhangi bir bakiye kalmamış olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 9-Kartal Vergi Dairesinin... tarihli cevabi yazısı; ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnşaat Mühendislik Turizm Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti 'nin tarh dosyası ve bilgisayar kayıtlarının tetkiki neticesinde kira kontratının vergi dairesine ibraz edilmediği tespit edilmiş olduğu anlaşılmıştır. 10-Davacı vekilinin .... Tarihli ıslah dilekçesi: 163.000,00 -TL araç onarım bedeli ( maddi zarar ) , 18.000,00 ikame araç bedeli tazminat miktarının davalı gerçek kişiler yönünden .... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, davalı sigorta şirketi ve araç kiralama şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır. DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davalı ... İnşaat Mühendislik Turizm Ltd. Şti tarafından usule ilişkin olarak yapmış olduğu görev itirazı değerlendirildiğinde; davacının ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklı olarak davalı sigorta şirketine davasını yöneltmiş olduğu, mutlak ticari davalardan olduğu, diğer davalılar yönünden her ne kadar mutlak ticari dava olmasa da davanın açıldığı tarih itibari ile özel görevli mahkeme olan ticaret mahkemesinde davanın görülmesi gerektiğinden göreve ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı .... İnşaat Mühendislik Turizm Ltd. Şti tarafından her ne kadar husumete yönelik itirazda bulunulmuş ise de davalının kazaya karşılan .... plaka sayılı aracın maliki yani işleteni olduğu anlaşılmıştır. Davalı vekili bahse konu aracı ....'a kira sözleşmesi ile kiraya verdiğini belirtmiştir. Davalı şirketin cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu kira sözleşmesinin vergi dairesine bildirilip bildirilmediği vergi dairesine sorulmuş, gelen yazı cevabında kira sözleşmesinin bildirilmemiş olduğu anlaşılmıştır. Davalının ticari defter incelemesi yapıldığında .... tarihli 13.274,78 TL değerindeki fatura ile .... tarihli 6.824,90 TL değerinde faturanın .... adına kesildiği ve deftere işlendiği anlaşılmıştır. Cevap dilekçesi ekinde sunulan sözleme içeriğinden sözleşmenin ne kadarlık süre için yapıldığı anlaşılmamakla beraber aracın .... tarihinde dava dışı ....'a teslim edildiği anlaşılmaktadır. Diyarbakır CBS .... soruşturma sayılı dosya içeriği incelendiğinde dava dışı ....'ın aracı kiraladığı 5 günlüğüne kiraladığı, akabinde 4 gün daha uzatarak toplam 9 gündür kiraladığını belirttiği anlaşılmaktadır. Dolayısı ile de araç kiralama sözleşmesi gözetildiğinde kira sözleşmesinin uzun süreli olmaması nedeniyle kayden malikin araç üzerindeki hakimiyetinin devam ettiğinin kabulü gerektiğinden davalının husumet itirazı yerinde görülmemiştir(Aynı yönde karar için bakınız: Yargıtay 4. HD'nin 2021/2310 E. 2023/11573 K. Sayılı kararı.). Davalı ... İnşaat Mühendislik Turizm Ltd. Şti tarafından her ne kadar yetkiye yönelik olarak ilk itirazda bulunulmuş ise de yetkili mahkemenin belirtilmediği, dolayısı ile de usule uygun bir yetki itirazından bahsedilemeyeceği anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı ... İnşaat Mühendislik Turizm Ltd. Şti tarafından her ne kadar zamanaşımı defisini ileri sürmüş ise de kazanın gerçekleştiği tarih dikkate alındığında kazanın ... tarihinde gerçekleşmiş olması ve davanın .... tarihinde ikame edilmiş olması dikkate alınarak 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın ikame edildiği anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ... plakalı aracın, davacıya ait ... plakalı araç ile ... tarihinde kazaya karışmış olduğu, kazanın , ... plakalı aracı sürücü ... nın kullandığı esnada aracının hızını ve yolun durumuna göre hareket etmeden yan yola girerek, ... nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca ön kısımları ile ... plakalı aracın üst tavan kısımlarına çarpması ve ardından ... plakalı araç .... istikametine seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu meydana gelmiş olduğu anlaşılmıştır. Taraflarca olayın oluşuna bir itirazın bulunmadığı gibi aksini ispatlar nitelikte herhangi bir delil de ibraz etmemiş oldukları anlaşılmıştır. Meydana gelen kaza nedeni ile Diyarbakır ....Ağır Ceza Mahkemesince yargılama yapıldığı anlaşılmakla, mahkemece alınan ... tarihli kusur raporu dosya arasına kazandırılarak rapor taraflara tebliğ edilmiştir. Alınan raporda; olayın mahkememizce kabul edilen oluş biçimi ile kusur tayinine gidildiği ...'nın : Trafik kazasının oluşumunda sebep ve illiyet bağı çerçevesinde yukarıda sayılan hususlar kapsamında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre Kaza Olayında “asli kusurlu”, olduğu, ...'nın : Trafik kazasının oluşumunda sebep ve illiyet bağı çerçevesinde yukarıda sayılan hususlar kapsamında 29/8 Sayılı Karayolları T rafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre “Kusursuz” olduğu, ...'ın : Trafik kazasının oluşumunda sebep ve illiyet bağı çerçevesinde yukarıda sayılan hususlar kapsamında 29178 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre “kusursuz” olduklarının belirtildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan kusur raporu olayın oluş şekli ile örtüşür olduğu, denetime elverişli olduğu kanaati ile hükme esas alınmıştır. Davalı vekili her ne kadar çelişki bulunduğundan bahisle rapora itiraz etmiş ise de; kusur tayininde kamera görüntülerinden yararlanıldığı dolayısı ile de davacıya atfedilecek bi kusur durumunun varlığından söz edilemeyeceği ve sonucu etkiler mahiyette bir itirazda bulunmadığı kanaati ile itirazı reddedilmiş, aynı gerekçeler ile ceza dosyasının bekletici mesele yapılması talebi yerinde görülmemiştir. Dolayısı ile de davacının kusurunun bulunduğuna dair bir delil bulunmamakla, oluş şekline göre de kusur izafe edilecek bir eylemi bulunmamakla davacının kusursuz olduğuna kanaat getirilmiştir. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, kaporta kısımlarındaki parçanın tamamen değişmesi gerekeceği, onarım işlemlerinin yapılacak düzeyde olmadığı, onarım yapıldığı takdirde de yüksek bir bedel olacağı için aracın onarımının ekonomik olmayacağı, perte ayrılmasının uygun olacağı, aracın daha önce arışmış olduğu kazaların olduğu ve buna göre belirlenen değerden sovtaj bedeli çıkartıldığında 163.000,00TL gerçek zararın oluşacağı, perte ayrılan araca ikame başka yeni araç alımına kadar geçecek makul sürenin 36 gün olacağı, günlük aracın 500TL kiralanabilineceği sonuç olarak da 18.000TL araç mahrumiyet bedelinin doğacağı belirtilmiştir. Davalı ... İnşaat vekili tarafından rapora itiraz edilmiş ise de raporda rayiç bedel belirlenirken piyasada nerelerden yararlanıldığının belirtildiği, kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli ... tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı ... sigortanın ... plakalı aracın kaza tarihi olan ... tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; zarar kaleminin ise teminat limitinin üstünde kaldığının anlaşılması karşısında davalının teminat limiti dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir. Davacının ikame araç bedeli zarar kalemi dolaylı bir tazminat zarar kalemi olup ZMMS sigortası kapsamında bu kalemi talep edemeyeceğinden bu talebi yönünden sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedilemeyecektir. Bu nedenle sigorta şirketi için bu kalem yönünden talebin reddi gerekmiştir. Davalı .... İnşaat Mühendislik Ltd. Şti açısından yukarıda deyatlı olarak bahsedildiği üzere yapılan kira sözlemesinin uzun süreli olmaması nedeni ile işleten sıfatının devam ettiği anlaşılmakla davalı KTK ve TBK ilgili hükümleri gereğince kusursuz olarak sorumludur. Diğer davalı ... ise ... plakalı aracın kazaya karıştığı sıradaki sürücüsü olup haksız fiil hükümlerine göre sorumludur. Davalıların kusuru nisbetinde sorumlu olacakları, davalı sürücünün ise tam kusurlu olduğu anlaşılmakla davacının doğrudan ve dolaylı olarak geçekleşen tüm zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır. Dolayısı ile de davacının hasar bedeli talebi yönünden davasının sigorta şirketinin kaza tarihindeki poliçe limiti olan 120.000TL ile sınırlı olmak kaydı ile talebin kabulüne; ikame araç bedeli yönünden ise sürücü ile işletenin sorumluluğuna hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; haksız fiil hükümlerine göre alacağın kaza tarihi itibari ile muaccel olduğunun Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla davalı işleten ve sürücü yönünden bu tarihe isabet eden .... tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, tebliğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Dolayısı ile de dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait araç her ne kadar hususi kullanıma özgülenmiş ise de aracın malikinin tüzel kişi tacir olması ve yaptığı işlerin ticari iş niteliğinde olduğunun karine olması nedeni ile davaya konu haksız eylemin 6102 sayılı TTK 3 maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde bulunduğu göz önüne alındığında, (bakınız aynı yönde karar için: Yargıtay 17 HD 2015/11957 E-2018/9334 K sayılı ilam) avans faiz istenebileceği kanaat edilmekle davalı sigorta şirketi ile işleten yönünden avans faize, sürücü yönünden ise talep doğrultusunda yasal faize hükmedilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; A) Davacının hasar bedeli talebi olan 163.000TL 'nin davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 120.000TL ile sınırlı olması kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; alacağa tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden .... tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, davalı ... İnşaat Müh. Turizm Otomotiv Sanayi Tic. Lmt. Şti yönünden .... tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, davalı ... yönünden ise .... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, B) Davacının ikame araç talebi olan 18.000TL 'nin davalılar ... İnşaat Müh. Turizm Otomotiv Sanayi Tic. Lmt. Şti ile ... 'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; alacağa tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile davalı .... İnşaat Müh. Turizm Otomotiv Sanayi Tic. Lmt. Şti yönünden ... tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, davalı ... yönünden ise ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, -Davalı ... Sigorta Şirketi yönünden ise ikame araç bedeli talebinin reddine, 2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 181.00,00 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 12.364,11-TL harcın peşin alınan 269,85 TL harcın ve 3.100,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 8.994,26-TL harcın davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğu 5.956,46-TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 3- Davacı tarafından alınan 269,85TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ve 3.100,00 TL ıslah harcı toplamı 3.639,7‬0-TL nin davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğu 2.410,39TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.400-TL Bilirkişi ücreti, 1.737‬,00-TL Tebligat ve posta masrafı ve 8,5TL dosya masrafı olmak üzere toplam 6.145,50-TL yargılama giderinin davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğu 4.069,86-TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000- TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 7- Davalı ... sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T md.7/2 gereğince hesaplanan 30.000- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine, 9- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davalı ... Sigorta Şirketi'nden alınarak hazineye irat kaydına, Dair davacı vekili ile davalı ... inşaat vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim